Tàu chiến Đức đi qua Biển Đông: 'Đòn gió' hay chiến lược?

Minh Quân
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Việc Đức đưa tàu chiến vào Biển Đông không hướng tới thể hiện quan điểm mới với tranh chấp lãnh thổ hay tác động tới sự ổn định của khu vực.

Tuần vừa qua, truyền thông quốc tế đưa tin Đức sẽ đưa tàu tuần dương tới Biển Đông trong hải trình tới châu Á vào tháng 8/2021.

Một ngày sau đó, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã có phản ứng mạnh trước thông tin này, cho rằng việc đi lại này không nên được coi là “cái cớ” để làm suy yếu chủ quyền và an ninh các quốc gia ven biển.

Trước đó, Bộ Quốc phòng nước này nhấn mạnh sẽ phản đối bất cứ quốc gia nào lấy lý do tự do hàng hải để “can thiệp vào các vấn đề khu vực” và làm ảnh hưởng tới lợi ích chung các quốc gia khu vực. Tuy nhiên, liệu nhận định này có chính xác?

Tàu tuần dương của Đức trong một cuộc tập trận tại khu vực Rostock, biển Baltic tháng 11/2019. (Nguồn: Reuters)
Tàu tuần dương của Đức trong một cuộc tập trận tại khu vực Rostock, biển Baltic tháng 11/2019. (Nguồn: Reuters)

Duy trì sự trung lập

Công hàm mới nhất của Anh, Đức và Pháp gửi Liên hợp quốc tháng 9/2020 đã nêu rõ Đức không tỏ rõ lập trường về tranh chấp lãnh thổ trên Biển Đông.

Điều này từng được đề cập trong tuyên bố của Liên minh châu Âu (EU) sau phán quyết của Tòa Trọng tài thường trực năm 2016. Chưa có gì cho thấy hành động tới của Đức thể hiện sự thay đổi lập trường trong vấn đề này.

Đầu tiên, theo nguồn tin chính thức, tàu chiến Đức sẽ không đi qua khu vực 12 hải lý của bất cứ thực thể nào trên Biển Đông và chỉ thực hiện quyền tự do hàng hải trong hải phận quốc tế.

Mục tiêu của chuyến đi là củng cố tinh thần thượng tôn luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982 và không nhằm thách thức bất kỳ tuyên bố chủ quyền nào.

Thứ hai, theo lịch trình, tàu chiến Đức sẽ không dự bất kỳ cuộc tập trận nào và được cho sẽ thăm cảng ở Australia, tuần tra ở bán đảo Triều Tiên, thăm Nhật Bản, Singapore trước khi đi qua Biển Đông để về Đức. Do đó, khó có thể nói rằng Biển Đông là điểm nhấn trong chuyến hải trình này.

Theo nguồn tin chính thức, tàu chiến Đức sẽ không đi qua khu vực 12 hải lý của bất cứ thực thể nào trên Biển Đông và chỉ thực hiện quyền tự do hàng hải trong hải phận quốc tế.

Thứ ba, hoạt động của Đức có quy mô nhỏ hơn đáng kể so với hoạt động và kế hoạch triển khai lực lượng trong khu vực của hai nước còn lại trong nhóm “bộ tam châu Âu” (E3) là Anh và Pháp.

Paris không còn xa lạ với khu vực này. Hồi tháng 2, Bộ trưởng Quốc phòng Pháp Florence Parly tuyên bố hai tàu nước này, trong đó có một tàu ngầm hạt nhân, đã tiến hành tuần tra hàng hải trên Biển Đông không báo trước. Ít lâu sau, tàu tuần dương Pháp Prairial đã tập trận chung với tàu Mỹ và Nhật Bản tại khu vực.

Paris cũng cho biết sẽ điều tàu tấn công đổ bộ Tonnerre và tàu tuần dương Surcouf tới Biển Đông hai lần trong khuôn khổ nhiệm vụ thường niên Jeanne d’Arc, từng được triển khai tại đây giai đoạn 2015-2017.

Mới đây, Anh tuyên bố sẽ triển khai tàu sân bay mới nhất, HMS Queen Elizabeth tới Biển Đông quý I/2021, đồng thời dự kiến công bố chiến lược quốc phòng-ngoại giao tổng thể tập trung vào Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương vào giữa tháng 3.

Trước đó, năm 2018, Anh từng nhiều lần thách thức yêu sách chủ quyền phi lý tại quần đảo Hoàng Sa khi cử tàu đổ bộ HMS Albion thực hiện quyền tự do hàng hải. London cũng từng hợp tác với Paris tuần tra tại khu vực đá Vành Khăn, đá Subi và đá Chữ Thập ở quần đảo Trường Sa.

Tính tới nay, Anh đã cử 5 tàu chiến thực hiện các hoạt động tương tự trên Biển Đông.

Không như Anh hay Pháp, Đức không sở hữu lãnh thổ tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, khiến sự hiện diện của tàu chiến nước này tại đây rõ ràng không mang tính khiêu khích như lời Trung Quốc nói. Paris có lãnh thổ tại vùng Ấn Độ Dương (New Caledonia, Wallis-and-Futuna, Polynesia và Clipperton), còn London duy trì sự giám sát với phần lãnh thổ Anh tại Ấn Độ Dương và nhóm quần đảo Pitcairn. Đó là còn chưa kể tới Australia, một thành viên tích cực của Khối Thịnh vượng cùng liên kết chặt chẽ với Anh.

Lần cuối tàu Đức tới khu vực này là năm 2002, trong khuôn khổ chuyến thăm Nhật Bản. Với chuyến hải trình dự kiến diễn ra vào tháng 8, Đức là quốc gia cuối cùng trong nhóm E3 có hiện diện quân sự tại đây sau khi công bố tầm nhìn Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

(03.11) Tàu sân bay HMS Queen Elizabeth sẽ có chuyến hải trình tới khu vực châu Á-Thái Bình Dương trong năm nay. (Nguồn: Flickr)
Tàu sân bay HMS Queen Elizabeth sẽ có chuyến hải trình tới khu vực châu Á-Thái Bình Dương trong năm nay. (Nguồn: Flickr)

Tính toán kỹ càng

Thứ tư, Berlin thường dành nhiều thời gian cân nhắc kế hoạch triển khai hải quân tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và lần này không phải là ngoại lệ.

Năm 2019, có tin tức cho rằng tàu Đức có thể đi qua eo biển Đài Loan hoặc thực hiện quyền tự do hàng hải trên Biển Đông, song điều này đã không xảy ra.

Năm ngoái, Đức được cho là đã nhiều lần thảo luận với Nhật Bản về triển khai lực lượng tại khu vực, song cả hai bên đều không xác nhận thông tin này.

Theo một số nguồn tin, cho tới tận tháng 2/2021, giới hoạch định chính sách của Đức vẫn còn bất đồng về chuyến hải trình sắp tới, với quan ngại về vấn đề phát sinh khi di chuyển ở khu vực Biển Đông.

“Chiến lược” Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, hay chính xác hơn là “hướng dẫn chính sách” của Đức cũng phản ánh cách tiếp cận thận trọng này.

Cụ thể, văn bản này đề cập “hàng loạt tranh chấp biên giới”, “nguy cơ bá quyền”, “cạnh tranh công bằng” trong khi phát triển các kết nối và “quan hệ gần gũi với các nền dân chủ”.

Berlin thường dành nhiều thời gian cân nhắc kế hoạch triển khai hải quân tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và lần này không phải là ngoại lệ.

Trong lĩnh vực an ninh, văn bản này chỉ đề cập các mục tiêu chung chung như “bảo vệ” nguyên tắc của UNCLOS, mở rộng hợp tác và đối thoại quốc phòng, giải thích về “các hình thức hiện diện trên biển” với ngôn ngữ tích cực, không mang tính đối địch.

Vấn đề “chủ quyền” không được đề cập, dù Đức sẽ cân nhắc tham gia tập trận với một số đối tác.

Trong khi đó, Pháp, quốc gia duy nhất trong E3 với văn bản có trọng tâm về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, trực tiếp đề cập “ảnh hưởng ngày một lớn”, “tham vọng” của Trung Quốc và nhận định Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) của Bắc Kinh là “thách thức ngày càng lớn”.

Khi ấy, Pháp, với tư cách “cường quốc biển hàng đầu”, cần “phản đối tham vọng đơn phương” và tiến hành tập trận và hoạt động can thiệp, triển khai các chiến dịch quân sự chuyên biệt…

Thêm vào đó, tầm nhìn của Pháp không chỉ hướng về bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của Pháp, mà còn của toàn khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Paris sẽ đóng góp vào “duy trì chủ quyền các quốc gia khu vực”. Lời lẽ này là khác hẳn so với cách tiếp cận của Berlin.

Suy cho cùng, hải trình sắp tới của tàu Đức tới Biển Đông đã được tính toán kỹ càng, phù hợp với lập trường trung lập truyền thống của nước này trong các tranh chấp lãnh thổ.

Qua đó, nó hướng tới củng cố nguyên tắc về đi lại trên biển phù hợp với luật pháp quốc tế, thay vì làm suy yếu tuyên bố chủ quyền của các quốc gia hay sự ổn định của khu vực như phía Trung Quốc từng nhấn mạnh.

TIN LIÊN QUAN
Tin thế giới 12/3: Ukraine tuyên bố hành động lịch sử nhắm vào Crimea; Nga cảnh cáo Mỹ; Quốc tế dậy sóng vì hành động của Trung Quốc
Trung Quốc phản đối tàu khu trục Mỹ ở Eo biển Đài Loan, coi đó là hành động khiêu khích
Mỹ tìm cách phối hợp đồng minh Đông Bắc Á đối phó Trung Quốc, dự đoán 'cuộc gặp khó khăn' ở Alaska
Điều thấy được từ một cuộc họp báo của Ngoại trưởng Trung Quốc
Phản đối hành động vi phạm chủ quyền Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam

(theo Maritime Issues)

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Biển Đông

Đọc thêm

Bảo tàng Lenin duy nhất còn hoạt động trên thế giới ở nước nào?

Bảo tàng Lenin duy nhất còn hoạt động trên thế giới ở nước nào?

Baoquocte.vn. Vì sao lại có Bảo tàng Lenin ở một quốc gia thuộc Liên minh châu Âu?
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc dự Phiên khai mạc Hội nghị thượng đỉnh về Khí hậu

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc dự Phiên khai mạc Hội nghị thượng đỉnh về Khí hậu

Baoquocte.vn. Nhận lời mời của Tổng thống Hoa Kỳ Joe Bièn, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã tham dự Phiên khai mạc trọng thể Hội nghị thượng đỉnh về Khí ...
Nguyễn Ngọc Anh: Đam mê và hướng rẽ kinh doanh thời trang

Nguyễn Ngọc Anh: Đam mê và hướng rẽ kinh doanh thời trang

Baoquocte.vn. Ngày càng nhiều bạn trẻ thành công ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, trong số đó có Nguyễn Ngọc Anh Qúy - ông chủ cửa hàng thời ...
SeABank và Genetica 'bắt tay' mang đến dịch vụ giải mã gen cho các khách hàng của ngân hàng

SeABank và Genetica 'bắt tay' mang đến dịch vụ giải mã gen cho các khách hàng của ngân hàng

Baoquocte.vn. Genetica và SeABank chính thức triển khai hợp tác nhằm mang đến dịch vụ giải mã gen với nhiều ưu đãi hấp dẫn dành cho khách hàng của Ngân hàng.
Phân công công tác của Thủ tướng và các Phó Thủ tướng Chính phủ

Phân công công tác của Thủ tướng và các Phó Thủ tướng Chính phủ

Baoquocte.vn. Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 593/QĐ-TTg phân công công tác của Thủ tướng và các Phó Thủ tướng Chính phủ.
Tin thế giới 22/4: Nga ra lệnh rút quân ở biên giới Ukraine; Czech định khơi mào cuộc 'sát phạt' khủng với Nga? Trung Quốc dọa trả đũa Australia

Tin thế giới 22/4: Nga ra lệnh rút quân ở biên giới Ukraine; Czech định khơi mào cuộc 'sát phạt' khủng với Nga? Trung Quốc dọa trả đũa Australia

Baoquocte.vn. Căng thẳng Nga-Ukraine, Nga-Czech, Nga-Mỹ; căng thẳng Trung Quốc-Australia, vụ Navalny, tàu ngầm Indonesia mất tích... là một số tin thế giới nổi bật.
Covid-19 ở Ấn Độ: Trung Quốc sẵn sàng hỗ trợ, Singapore hạn chế đi lại

Covid-19 ở Ấn Độ: Trung Quốc sẵn sàng hỗ trợ, Singapore hạn chế đi lại

Baoquocte.vn. Ấn Độ ghi nhận thêm gần 315.000 ca Covid-19 mới trong khi các trung tâm y tế đang phải vật lộn đối phó với tình trạng hết giường bệnh...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ 6 ngày 23/4/2021: Bọ cạp nhung nhớ người cũ, Ma Kết cảnh giác với quan hệ ngoài luồng

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ 6 ngày 23/4/2021: Bọ cạp nhung nhớ người cũ, Ma Kết cảnh giác với quan hệ ngoài luồng

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 23/4 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch âm 23/4 - Xem âm lịch hôm nay thứ 6 ngày 23/4/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 23/4/2021

Lịch âm 23/4 - Xem âm lịch hôm nay thứ 6 ngày 23/4/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 23/4/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 23/4. Âm lịch hôm nay 23/4. Xem âm lịch hôm nay ngày 23/4/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 23 tháng 4 năm 2021 hôm nay.
Mỹ-Iran: ‘Khoe’ UAV bám tàu Mỹ, Iran nhắn gửi thông điệp

Mỹ-Iran: ‘Khoe’ UAV bám tàu Mỹ, Iran nhắn gửi thông điệp

Baoquocte.vn. Căng thẳng Mỹ-Iran. Iran công bố hình ảnh từ máy bay không người lái (UAV) bám sát tàu sân bay Mỹ là cách nhắn gửi thông điệp tới các người ...
Căng thẳng Nga-Ukraine: Kịch bản cũ, ác mộng xưa

Căng thẳng Nga-Ukraine: Kịch bản cũ, ác mộng xưa

Baoquocte.vn. Căng thẳng gia tăng trong quan hệ Nga-Ukraine đặt ra câu hỏi liệu kịch bản cũ của Crimea có trở lại? Chủ ý và ý đồ của các bên là gì? TG&VN phân tích.
Cuộc đấu mới ‘Ai thắng ai’: Liên thủ đấu liên minh

Cuộc đấu mới ‘Ai thắng ai’: Liên thủ đấu liên minh

Baoquocte.vn. Một bên là liên minh Mỹ-đồng minh, bên kia là Trung Quốc-Nga. Cuộc đấu quốc tế mới lại đặt ra câu hỏi muôn thủa ‘Ai thắng ai?’. Phân tích của báo TG&VN.
Triều Tiên phóng tên lửa và phản ứng của Mỹ: Bên cách cũ, phía tính mới

Triều Tiên phóng tên lửa và phản ứng của Mỹ: Bên cách cũ, phía tính mới

Baoquocte.vn. Phản ứng của Mỹ trước động thái mới của phía Triều Tiên bộc lộ những chủ ý chính sách mới của chính quyền Biden đối với điểm nóng này. TG&VN phân tích
Giải mã 8 trọng tâm đối ngoại của Mỹ. Nửa định hướng, nửa ưu tiên

Giải mã 8 trọng tâm đối ngoại của Mỹ. Nửa định hướng, nửa ưu tiên

Baoquocte.vn. Tuyên cáo định hướng của cặp Biden/Blinken hé lộ điều gì về ưu tiên đối ngoại của Mỹ hiện nay? Sách lược ‘ngoài yên’ để ‘trong ấm’ của chính quyền ông Biden.
Dân chủ Mỹ qua sự kiện ngày 6.1: Xảy chuyện nên lộ diện

Dân chủ Mỹ qua sự kiện ngày 6.1: Xảy chuyện nên lộ diện 1

Baoquocte.vn. Khủng hoảng 6/1 lộ diện những khiếm khuyết, rệu rã của nền dân chủ Mỹ. Rồi đây, nhân tố nào quyết định chiều hướng tình hình Mỹ trong năm 2021? Phân tích.
Trung Quốc-EU đạt thỏa thuận đầu tư: Phe cần gặp phía vội

Trung Quốc-EU đạt thỏa thuận đầu tư: Phe cần gặp phía vội

Baoquocte.vn. Trung Quốc-EU ký kết thoả thuận về đầu tư sau 7 năm đàm phán. Điều gì khiến cả hai đều vừa cần vừa vội với việc ký kết nói trên. Báo TG&VN phân tích.
Từng gắn bó khăng khít, quan hệ Nga-Czech đứng trước nguy cơ tan vỡ

Từng gắn bó khăng khít, quan hệ Nga-Czech đứng trước nguy cơ tan vỡ

Baoquocte.vn. Quan hệ Nga-Czech đang đứng bên bờ tan vỡ sau khi các chính trị gia Czech đoàn kết chống Nga, kêu gọi các đồng minh làm điều tương tự.
Vaccine Covid-19 của Trung Quốc sẽ sớm phổ biến toàn cầu?

Vaccine Covid-19 của Trung Quốc sẽ sớm phổ biến toàn cầu?

Baoquocte.vn. Đại dịch Covid-19 là cơ hội, song cũng đặt ra nhiều thách thức với Trung Quốc trong hành trình trở thành nhà cung cấp vaccine Covid-19 hàng đầu thế giới.
Ngoại giao khí hậu - khi Mỹ và Trung Quốc cùng 'so găng'

Ngoại giao khí hậu - khi Mỹ và Trung Quốc cùng 'so găng'

Baoquocte.vn. Tờ Financial Times (Anh) mới đây đăng bài viết về ngoại giao khí hậu như một mặt trận cạnh tranh mới giữa Trung Quốc và Mỹ.
'Vũ khí' bí mật của Nga trong chiến lược đối phó Ukraine

'Vũ khí' bí mật của Nga trong chiến lược đối phó Ukraine

Baoquocte.vn. Không cần phát động một cuộc tấn công, Nga đang nắm trong tay vũ khí vô cùng lợi hại, đó là tấm hộ chiếu dành cho công dân Ukraine.
Những điểm nhấn trong 100 ngày đầu nhiệm kỳ Tổng thống Mỹ Joe Biden

Những điểm nhấn trong 100 ngày đầu nhiệm kỳ Tổng thống Mỹ Joe Biden

Baoquocte.vn. Ngày 16/4, trang The Interpreter đã điểm lại những sự kiện đáng chú ý trong 100 ngày đầu tiên của chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden.
Mỹ, NATO rút quân khỏi Afghanistan: Nhúng chân vào dễ dàng hơn rời bỏ

Mỹ, NATO rút quân khỏi Afghanistan: Nhúng chân vào dễ dàng hơn rời bỏ

Baoquocte.vn. Ngày 14/4, NATO tuyên bố sẽ cùng với Mỹ rút toàn bộ quân khỏi Afghanistan. Dư luận truyền thông Đức có nhiều ý kiến về vấn đề này.
Phiên bản di động