Thỏa thuận thương mại Turnberry tròn một tuổi, quan hệ Mỹ và EU đi về đâu?

Một năm đã trôi qua, thỏa thuận thương mại Turnberry giữa Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đi về đâu?

‘Mặt trận’ trí tuệ nhân tạo: Ba phương diện cạnh tranh Mỹ-Trung Cuộc đua AI: Trung Quốc sẵn sàng soán ngôi Mỹ, khoảng cách chỉ còn vài tháng? Quan hệ Mỹ-Trung Quốc: Khi cạnh tranh AI rẽ sang một hướng đi khác

Một năm thỏa thuận thương mại Turnberry giữa Mỹ-EU

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đạt được thỏa thuận thương mại vào ngày 27/7/2025. (Nguồn: Getty Images)

Theo đánh giá của Euronews, đây là một “sinh nhật” buồn vui lẫn lộn đối với thỏa thuận thương mại Mỹ-EU. Một năm sau khi Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Tổng thống Mỹ Donald Trump đạt được thỏa thuận mang tính bước ngoặt tại Turnberry (Scotland), quan hệ thương mại xuyên Đại Tây Dương đang bị tác động bởi những động thái mới từ Mỹ.

Khoản tiền phạt 890 triệu Euro mà EC áp dụng đối với tập đoàn công nghệ Mỹ Google vào tuần trước đã khiến chính quyền của Tổng thống Trump nổi giận. Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông chủ Nhà Trắng tuyên bố sẽ tiến hành các cuộc điều tra về các hành vi thương mại không công bằng, báo hiệu rằng Washington sẵn sàng trả đũa khi Brussels áp dụng các quy định kỹ thuật số đối với các công ty Mỹ.

Tuy nhiên, bản thân ông Trump cũng có thể phải lường trước các hậu quả. Sau nhiều tháng đàm phán để thực thi thỏa thuận Turnberry, trong đó, Mỹ áp giá trần thuế quan 15% đối với hàng hóa EU và EU xóa bỏ thuế đối với các sản phẩm công nghiệp của Mỹ, phía châu Âu đã đưa ra các biện pháp tự vệ cho phép họ tái áp thuế đối với hàng hóa Mỹ trong một số trường hợp nhất định.

Chuyện gì xảy ra sau khi EU phạt Google?

Ngay khi EU thông báo xử phạt Google vì vị thế thống trị của hãng này trên các thị trường kỹ thuật số châu Âu, Mỹ đã lập tức có 2 động thái cảnh cáo.

Ngày 23/7, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết, khoản tiền phạt của EU đã tạo ra “sự bất ổn” cho thỏa thuận Turnberry, đe dọa tiến trình đối thoại Mỹ-EU về các quy định kỹ thuật số của khối này.

Ngày hôm sau, lời đe dọa trở nên nghiêm trọng hơn qua bài đăng của Tổng thống Trump trên Truth Social: "Hợp chủng quốc Hoa Kỳ không phải là 'ỐNG HEO TIẾT KIỆM' của châu Âu, và chúng tôi cũng sẽ không cho phép điều đó xảy ra!"

Tổng thống Trump cho biết, Mỹ sẽ tiến hành cuộc điều tra theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại Mỹ 1974, cho phép Chính phủ liên bang chống lại các hành vi thương mại không công bằng từ nước ngoài.

“Liên minh châu Âu sẽ phải trả một cái giá rất đắt cho hành vi bất hợp pháp và vô đạo đức này, điều mà tôi đã liên tục cảnh báo họ”, Tổng thống Mỹ nhấn mạnh.

Ngành sản xuất Ấn Độ kỳ vọng khởi sắc nhờ một 'chất xúc tác' từ Trung Quốc

Đây là nhận định của nghiên cứu sinh Tiến sĩ Aparna Divya tại Khoa Quan hệ quốc tế và Quan hệ công chúng đối ngoại ...

Lời đe dọa của ông Trump nghiêm trọng đến mức nào?

Kể từ khi thỏa thuận Turnberry được ký kết, giới chức châu Âu đã dần quen với việc nhận những lời đe dọa từ Tổng thống Trump trên mạng xã hội, và trong nhiều trường hợp, họ không còn phản ứng mạnh như trước.

Vào tháng 12/2025, Washington từng đe dọa áp dụng các biện pháp hạn chế hoặc thu phí đối với một danh sách các công ty công nghệ EU (bao gồm Accenture, Siemens và Spotify) nếu EU tiếp tục kiểm soát các tập đoàn công nghệ Mỹ thông qua các quy định kỹ thuật số.

Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số (DSA) và Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số (DMA) - hai đạo luật kỹ thuật số mang tính bước ngoặt của EU - đã liên tục bị chính quyền Tổng thống Trump chỉ trích là các rào cản phi thuế quan nhắm chủ yếu vào các công ty Mỹ kể từ khi ông trở lại nắm quyền.

Ông Bernd Lange, nghị sĩ Đảng Dân chủ Xã hội Đức và Chủ tịch Ủy ban Thương mại của Nghị viện châu Âu, cho biết các cuộc trao đổi giữa hai bên về các quy định kỹ thuật số của EU vẫn đang diễn ra, nhưng chưa thể chắc chắn có dẫn đến kết quả “cụ thể” hay không.

Mặc dù vậy, ông Lange tin rằng, nếu lời đe dọa của ông Trump là nghiêm túc, Mỹ có thể sẽ áp đặt các hạn chế đối với dịch vụ kỹ thuật số của EU.

Quan hệ Mỹ-EU sẽ đi về đâu khi hai bên liên tiếp có động thái trả đũa lẫn nhau? (Nguồn: ALDE)

EU làm gì nếu ông Trump hành động?

Ngày 19/5, sau nhiều giờ đàm phán, các quốc gia thành viên EU và Nghị viện châu Âu đã đạt được thỏa thuận xóa bỏ thuế quan đối với hàng hóa Mỹ kể từ ngày 1/7.

Tuy nhiên, để bảo đảm sự ổn định cho các doanh nghiệp EU, các nhà lập pháp đã thúc đẩy việc lồng ghép các biện pháp phòng vệ nhằm bảo vệ thỏa thuận khỏi các mối đe dọa trong tương lai.

EC hiện có thể đình chỉ thỏa thuận nếu Mỹ không tôn trọng mức trần thuế quan 15%; hoặc “làm suy yếu khả năng tiếp cận thị trường Mỹ của các nhà điều hành kinh tế Liên minh, phân biệt đối xử hoặc nhắm mục tiêu vào các nhà điều hành kinh tế Liên minh đang hướng tới việc hoạt động, hoặc đã và đang hoạt động tại Mỹ; hay “làm gián đoạn mối quan hệ thương mại và đầu tư giữa Liên minh và Mỹ”.

Nghị sĩ bảo thủ người Croatia Željana Zovko cho rằng, trách nhiệm đình chỉ thỏa thuận “đã được giao phó một cách đúng đắn cho Ủy ban”, và bà tự tin rằng họ "sẽ hành động vào đúng thời điểm và dựa trên cơ sở thực tế”.

Bữa tối ở Versailles, không khí dãy Alps và thỏa thuận Mỹ-Iran: Những điều 'níu chân' Tổng thống Trump tại Hội nghị G7

Lần đầu tiên trong hai nhiệm kỳ tổng thống, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tham dự Hội nghị thượng đỉnh G7 tuần này mà ...

Triển vọng quan hệ Mỹ-EU

Trong những tuần gần đây, có ý kiến cho rằng, bất kể Mỹ có áp dụng thuế quan mới hay không, EU sẵn sàng chấp nhận nếu mức thuế tôn trọng trần 15%.

Điều này đã xảy ra vào thứ Sáu tuần trước, khi một chế độ thuế quan mới của Mỹ thay thế chế độ được áp đặt sau phán quyết hồi tháng 2 của Tòa án Tối cao Mỹ.

Cơ quan điều hành EU tỏ ra hài lòng khi thấy mức thuế mới của Mỹ được đặt ở mức 10%, mặc dù chúng được áp đặt dựa trên các cáo buộc về việc EU không cấm các sản phẩm liên quan đến lao động cưỡng bức - một cáo buộc mà EU kịch liệt bác bỏ, khẳng định Brussels đã có các quy định nghiêm ngặt để loại bỏ những sản phẩm như vậy khỏi thị trường.

Theo ông Bernd Lange, EC đã cam kết sẽ tham khảo ý kiến Nghị viện châu Âu nếu phải xem xét đình chỉ Thỏa thuận Turnberry.

"Vì vậy, nếu chúng tôi thúc đẩy việc đình chỉ, thì tôi đoán họ cũng sẽ làm như vậy,” ông nói, đồng thời khẳng định rằng sẽ có đủ ý chí chính trị trong Nghị viện cho một động thái như vậy: “Chúng tôi tự tin hơn rất nhiều so với một năm trước”.