Thượng đỉnh Bộ tứ: Những lý do không được tuyên bố

Tôn Sinh Thành
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Hội nghị Thượng đỉnh Bộ tứ lần đầu tiên gửi đi một tín hiệu mạnh mẽ về những lo ngại đối với hành động bành trướng của Trung Quốc.

Cuộc họp Thượng đỉnh trực tuyến qua màn hình lớn kéo dài 2 giờ ngày 12/3 giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden, Thủ tướng Nhật Suga Yoshihide, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và Thủ tướng Australia Scott Morrison là một bước ngoặt trong lịch sử phát triển của Bộ tứ (gồm Mỹ, Nhật, Ấn Độ và Australia).

Thượng đỉnh Bộ tứ lần đầu tiên theo hình thức trực tuyến vào ngày 12/3. (Nguồn: The Quint)
Các nhà lãnh đạo Bộ tứ tham dự Thượng đỉnh lần đầu tiên theo hình thức trực tuyến vào ngày 12/3. (Nguồn: AFP)

Trong nhiều năm, nhóm này chỉ họp ở quan chức cao cấp và cấp Bộ trưởng với kết quả chỉ là những tuyên bố riêng rẽ. Nhưng với cuộc họp Thượng đỉnh lần này, đây là lần đầu tiên Bộ tứ đã được nâng lên cấp cao nhất và cũng lần đầu tiên Nhóm này ra một Tuyên bố chung, khẳng định cam kết ở cấp cao nhất về mục tiêu hợp tác để tạo nên một khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do, rộng mở, bao trùm, dựa trên luật lệ vì an ninh, thịnh vượng và chống lại các mối đe dọa ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Thỏa thuận quan trọng bậc nhất của Thượng đỉnh Bộ tứ lần này là một kế hoạch phối hợp 4 nước trong việc cung cấp tài chính, sản xuất và phân phối 1 tỷ liều vaccine Covid-19 cho các nước châu Á trước cuối năm 2022.

Theo kế hoạch này, các tập đoàn dược phẩm Ấn Độ sẽ được phép sản xuất loại vaccine đơn liều của hãng dược Johnson & Johnson của Mỹ, với sự hỗ trợ tài chính từ Nhật, còn Australia sẽ chịu trách nhiệm vận chuyển.

Tuyên bố cũng cho thấy Bộ tứ đã được thể chế hóa một bước đáng kể với quyết định thiết lập cơ chế họp định kỳ các chuyên gia và quan chức cấp cao của nhóm Bộ Tứ, trong khi các Ngoại trưởng của 4 nước cũng sẽ trao đổi thường xuyên và họp ít nhất một lần một năm. Ở cấp lãnh đạo, các nước Bộ Tứ sẽ tổ chức hội nghị thượng đỉnh trực tiếp vào cuối năm 2021.

Tin liên quan
Tiêu điểm quốc tế trong tuần: Thượng đỉnh Bộ tứ lần đầu tiên, chiến thắng lập pháp của ông Biden, Libya sang trang mới Tiêu điểm quốc tế trong tuần: Thượng đỉnh Bộ tứ lần đầu tiên, chiến thắng lập pháp của ông Biden, Libya sang trang mới

Điều gì đã thúc đẩy Bộ tứ phát triển đột phá ngoạn mục cả về thể chế và nội dung hoạt động như vậy?

Thượng đỉnh Bộ tứ trước hết là sáng kiến của chính quyền Biden khi mới nhậm chức được 50 ngày, nhằm thể hiện cam kết mạnh mẽ hơn của Mỹ đối với khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, coi trọng đồng minh và trở lại với chủ nghĩa đa phương.

Như người phát ngôn Nhà Trắng Jen Psaki từng cho biết: “Việc Tổng thống Biden lần đầu tiên tham dự cuộc họp đa phương nói lên việc Mỹ đặc biệt chú trọng tới quan hệ với các đối tác và đồng minh ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương".

Sáng kiến của Mỹ dưới chính quyền mới của Tổng thống Biden về một cuộc họp Thượng đỉnh Bộ tứ đã được hưởng ứng gần như ngay lập tức từ Tokyo, New Delhi và Canberra, do những thách thức ngày càng lớn từ Bắc Kinh mà những nước này phải đối đầu trong những tháng gần đây.

Quan hệ giữa các nước Bộ tứ với Trung Quốc đã trở nên nguội lạnh trong thập kỷ qua khi Bắc Kinh nhanh chóng hiện đại hóa lực lượng quốc phòng và tăng cường hiện diện quân sự tại các vùng biển tranh chấp ở Biển Đông và Biển Hoa Đông.

Trong những tháng gần đây, quan hệ giữa Trung Quốc và các nước Bộ tứ đã trở nên ngày càng tồi tệ hơn. Trung Quốc đã áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với một loạt hàng hóa của Australia như lúa mạch, tôm hùm và rượu vang, sau khi các nhà lãnh đạo Australia kêu gọi một cuộc điều tra mở về nguồn gốc của đại dịch Covid-19.

Ngày càng có nhiều tàu và máy bay quân sự của Trung Quốc xâm nhập vùng biển tranh chấp ở Biển Hoa Đông trong những tháng gần đây, khiến Nhật Bản rất lo ngại.

Căng thẳng Trung Quốc-Ấn Độ bùng phát kể từ tháng 4/2020 dẫn đến ​​cuộc đụng độ chết người đầu tiên trong nhiều thập niên dọc theo biên giới dài nhất thế giới, càng làm cho Ấn Độ nhận thức sâu sắc hơn về mối đe dọa an ninh từ Trung Quốc.

Các thách thức chung này đã nghiêm trọng đến mức các nhà lãnh đạo Bộ tứ tỏ ra không cần phải né tránh như trước nữa.

Trong một cuộc họp báo tại Washington sau cuộc họp Thượng đỉnh, Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ Jake Sullivan tiết lộ rằng các lãnh đạo Bộ tứ đã thảo luận về việc Trung Quốc áp đặt lệnh trừng phạt đối với các sản phẩm của Australia, tăng cường hoạt động xung quanh quần đảo Senkaku/Điếu Ngư của Nhật và gây hấn tại biên giới Ấn Độ.

Ngay cả kế hoạch của các nước Bộ tứ hợp tác trong vấn đề vaccine cũng được coi là nhằm đối lại với kế hoạch “ngoại giao vaccine” của Bắc Kinh để mở rộng ảnh hưởng toàn cầu khi nước này tăng cường phân phối vaccine Covid-19 cho nhiều nước châu Á và cả nước xa xôi như Dominica và Zimbabwe.

Với Hội nghị Thượng đỉnh Bộ tứ, các nước Mỹ, Nhật, Ấn Độ và Australia muốn gửi đi một tín hiệu nghiêm túc và mạnh mẽ về những lo ngại của họ đối với những kế hoạch và hành động bành trướng của Trung Quốc và muốn Trung Quốc phải lùi bước.

Kể từ được tái lập năm 2017, Bộ tứ đã thực hiện những bước đi một cách dè dặt, nhưng Trung Quốc đã không lùi bước mà trên thực tế lại còn leo thang.

Do vậy, việc Bộ tứ được nâng lên cấp cao nhất và mở rộng nội dung hợp tác là bước phát triển tất yếu trước những thách thức ngày càng tăng đến từ Trung Quốc.

Mặc dù các thành viên Bộ tứ vẫn còn khác nhau về cách tiếp cận đối với các thách thức trong khu vực và khó trở thành một dạng NATO châu Á, nhưng kết quả của Hội nghị Thượng đỉnh đầu tiên của Bộ tứ cũng đã hé lộ khả năng nhóm này sẽ còn được thể chế hóa và mở rộng hợp tác hơn nữa trên các lĩnh vực.

Để dung hòa các quan điểm khác nhau, Bộ tứ dường như đang phát triển theo hướng coi trọng hơn cách tiếp cận “mềm”, bằng việc mở rộng hợp tác trong cả những lĩnh vực kinh tế, thương mại, kết nối hạ tầng cơ sở, chuỗi cung ứng, biến đổi khí hậu và đặc biệt là cung cấp vaccine cho khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình dương, bên cạnh việc sử dụng các biện pháp “cứng” như hợp tác an ninh quân sự, kể cả tuần tra hàng hải và tập trận chung.

TIN LIÊN QUAN
Nhóm Bộ tứ 'phân vai' trong việc sản xuất và phân phối 1 tỷ liều vaccine Covid-19 ở châu Á
Hội nghị Thượng đỉnh Bộ tứ: Trung Quốc cảnh báo, tuyên bố chung 'Tinh thần Bộ tứ' có gì?
Thượng đỉnh Bộ tứ đầu tiên sẽ bàn về những vấn đề lớn nào?
Việt Nam lên tiếng về cuộc họp lãnh đạo Bộ tứ
Tôn Sinh Thành

Đọc thêm

Đưa những sản phẩm có trách nhiệm và môi trường lên nền tảng thực tế ảo

Đưa những sản phẩm có trách nhiệm và môi trường lên nền tảng thực tế ảo

Baoquocte.vn. Hội chợ triển lãm 'Sản phẩm có trách nhiệm với xã hội và môi trường 2022' sẽ diễn ra ngày 29/7-29/8 trên nền tảng công nghệ thực tế ảo.
Hoa hậu Ấn Độ Aishwarya Rai thu hút mọi ánh nhìn tại Cannes 2022

Hoa hậu Ấn Độ Aishwarya Rai thu hút mọi ánh nhìn tại Cannes 2022

Baoquocte.vn. Hoa hậu Aishwarya Rai thu hút sự chú ý đặc biệt khi tham dự Liên hoan phim Cannes 2022. Ở tuổi 49, cô vẫn trẻ trung đáng ngưỡng mộ.
Mỹ duy trì 100.000 binh sĩ đồn trú tại châu Âu tuỳ động thái của Nga; Thảo luận với Thổ Nhĩ Kỳ về việc Thụy Điển, Phần Lan gia nhập NATO

Mỹ duy trì 100.000 binh sĩ đồn trú tại châu Âu tuỳ động thái của Nga; Thảo luận với Thổ Nhĩ Kỳ về việc Thụy Điển, Phần Lan gia nhập NATO

Baoquocte.vn. Mỹ sẽ duy trì số lượng binh sĩ tại châu Âu ở mức 100.000 trừ khi Nga khiến cho tình hình leo thang. Thảo luận với Thổ Nhĩ Kỳ về ...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 22/5/2022: Tuổi Tý kinh doanh thuận lợi

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 22/5/2022: Tuổi Tý kinh doanh thuận lợi

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 22/5/2022 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc,...
Lịch âm 22/5, âm lịch hôm nay Chủ Nhật ngày 22/5/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 22/5/2022

Lịch âm 22/5, âm lịch hôm nay Chủ Nhật ngày 22/5/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 22/5/2022

Baoquocte.vn. Lịch âm 22/5. âm lịch hôm nay 22/5. Xem âm lịch hôm nay ngày 22/5/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 22 tháng 5 năm 2022 hôm nay.
Việt Nam-Canada đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực nhân đạo

Việt Nam-Canada đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực nhân đạo

Baoquocte.vn. Chiều 20/5, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ Canada Conrad Sauve đã có chuyến thăm, làm việc với Hội Chữ thập đỏ Việt Nam.
Hàng trăm doanh nhân chung tay vì học trò nghèo, hiếu học

Hàng trăm doanh nhân chung tay vì học trò nghèo, hiếu học

Baoquocte.vn. Câu lạc bộ Doanh nhân 2030, không chỉ là sân chơi, cầu nối để gắn kết các thành viên cùng phát triển, mà còn là nơi để chung tay hành ...
Thổ Nhĩ Kỳ-Colombia nâng cấp quan hệ lên tầm đối tác chiến lược

Thổ Nhĩ Kỳ-Colombia nâng cấp quan hệ lên tầm đối tác chiến lược

Baoquocte.vn. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ và người đồng cấp Colombia Ivan Duque Marquez đã ký tuyên bố chung về hợp tác chiến lược và quan hệ song phương.
Vietlott 21/5, kết quả xổ số Vietlott Power hôm nay 21/5/2022. xổ số Power 655

Vietlott 21/5, kết quả xổ số Vietlott Power hôm nay 21/5/2022. xổ số Power 655

Baoquocte.vn. Vietlott 21/5. Vietlott Power 21/5. TGVN sẽ cập nhật kết quả xổ số Vietlott hôm nay thứ 7 ngày 21/5/2022. xo so Vietlott 655 hôm nay. xs Power hom nay.
Đánh bại tuyển Thái Lan, đội tuyển bóng chuyền nam Việt Nam vào chung kết SEA Games 31

Đánh bại tuyển Thái Lan, đội tuyển bóng chuyền nam Việt Nam vào chung kết SEA Games 31

Baoquocte.vn. Trong trận đấu bán kết SEA Games 31 đội tuyển bóng chuyền Việt Nam cống hiến một trận đấu ấn tượng, đánh bại tuyển Thái Lan sau 5 set kịch ...
Mỹ duy trì 100.000 binh sĩ đồn trú tại châu Âu tuỳ động thái của Nga; Thảo luận với Thổ Nhĩ Kỳ về việc Thụy Điển, Phần Lan gia nhập NATO

Mỹ duy trì 100.000 binh sĩ đồn trú tại châu Âu tuỳ động thái của Nga; Thảo luận với Thổ Nhĩ Kỳ về việc Thụy Điển, Phần Lan gia nhập NATO

Baoquocte.vn. Mỹ sẽ duy trì số lượng binh sĩ tại châu Âu ở mức 100.000 trừ khi Nga khiến cho tình hình leo thang. Thảo luận với Thổ Nhĩ Kỳ về vấn đề của NATO.
Thổ Nhĩ Kỳ-Colombia nâng cấp quan hệ lên tầm đối tác chiến lược

Thổ Nhĩ Kỳ-Colombia nâng cấp quan hệ lên tầm đối tác chiến lược

Baoquocte.vn. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ và người đồng cấp Colombia Ivan Duque Marquez đã ký tuyên bố chung về hợp tác chiến lược và quan hệ song phương.
Xung đột Nga-Ukraine: Báo Mỹ cảnh báo Kiev về các quyết định lãnh thổ đau đớn, EU ghi nhận đề xuất giải quyết khủng hoảng

Xung đột Nga-Ukraine: Báo Mỹ cảnh báo Kiev về các quyết định lãnh thổ đau đớn, EU ghi nhận đề xuất giải quyết khủng hoảng

Baoquocte.vn. Việc Ukraine giành chiến thắng trước Nga, lấy lại các vùng lãnh thổ là khó có thể xảy ra.
Dịch Covid-19 ở Triều Tiên: Ngày thứ 9, ghi nhận khoảng 220.000 ca mới, 1 trường hợp tử vong; WHO lo ngại nguy cơ xuất hiện biến thể mới

Dịch Covid-19 ở Triều Tiên: Ngày thứ 9, ghi nhận khoảng 220.000 ca mới, 1 trường hợp tử vong; WHO lo ngại nguy cơ xuất hiện biến thể mới

Baoquocte.vn. KCNA ngày 21/5 xác nhận có khoảng 220.000 ca mới mắc Covid-19 và thêm 1 người thiệt mạng.
Hạm đội Thái Bình Dương của Nga tiếp nhận các tàu ngầm hạt nhân mới, thêm 'bộ đôi sát thủ'

Hạm đội Thái Bình Dương của Nga tiếp nhận các tàu ngầm hạt nhân mới, thêm 'bộ đôi sát thủ'

Baoquocte.vn. Hạm đội Thái Bình Dương của Nga sẽ nhận 2 tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân và một tàu ngầm diesel-điện vào năm 2022.
Bộ Tư pháp Mỹ công bố 3 biện pháp mới chống tội ác thù hận

Bộ Tư pháp Mỹ công bố 3 biện pháp mới chống tội ác thù hận

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Tư pháp Mỹ vừa công bố 3 biện pháp mới nhằm chống lại những tội ác thù hận tại Mỹ sau vụ xả súng hàng loạt tại thành phố Buffalo.
Ai cản Phần Lan và Thụy Điển vào NATO?

Ai cản Phần Lan và Thụy Điển vào NATO?

Baoquocte.vn. Sự phản đối của Nga, thái độ của Thổ Nhĩ Kỳ và tuyên bố của Tổng thống Croatia có thể khiến đường vào NATO của Phần Lan và Thụy Điển trở nên khó khăn hơn.
EU và vị thế của Tổng thống Pháp E. Macron

EU và vị thế của Tổng thống Pháp E. Macron

Baoquocte.vn. Trong nhiệm kỳ mới, EU cũng sẽ vẫn là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Pháp với các mục tiêu chủ quyền, tăng trưởng và tự bảo vệ.
Chuyên gia: Hội nghị Cấp cao đặc biệt sẽ thảo luận về vai trò của ASEAN tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Chuyên gia: Hội nghị Cấp cao đặc biệt sẽ thảo luận về vai trò của ASEAN tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Giáo sư Chintamani Mahapatra thuộc Đại học JNU (Ấn Độ) nhận định về một số chủ đề sẽ được thảo luận trong Hội nghị Cấp cao Đặc biệt ASEAN-Mỹ sắp tới.
Bầu cử Philippines: Khi chiến thắng chỉ là khởi đầu

Bầu cử Philippines: Khi chiến thắng chỉ là khởi đầu

Baoquocte.vn. Chiến thắng trong bầu cử tổng thống Philippines mới là khởi đầu trên hành trình đầy khó khăn của ông Ferdinand Marcos Jr. để đưa Manila ‘trỗi dậy một lần nữa’.
Tầm nhìn EU của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron

Tầm nhìn EU của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron

Baoquocte.vn. Sau gần 5 năm, các định hướng lớn mà Tổng thống Pháp Emmanuel Macron kiên định theo đuổi dần được cụ thể hóa thành những chuyển biến lớn trong EU.
Bầu cử tổng thống Pháp: Biến thách thức thành lợi thế

Bầu cử tổng thống Pháp: Biến thách thức thành lợi thế

Baoquocte.vn. Bầu cử tổng thống Pháp - Bất ngờ đã không xảy ra hôm 24/4!
Kinh tế hydrogen: Cuộc chạy đua địa chính trị mới

Kinh tế hydrogen: Cuộc chạy đua địa chính trị mới

Baoquocte.vn. Sự nổi lên của nền kinh tế hydrogen mở ra một thị trường mới đầy tiềm năng, song cũng để lại không ít thách thức địa chính trị.
5 vũ khí Nga siêu cấp dễ khiến NATO phải 'toát mồ hôi hột'

5 vũ khí Nga siêu cấp dễ khiến NATO phải 'toát mồ hôi hột'

Baoquocte.vn. Xung đột tại Ukraine đã làm gia tăng căng thẳng Nga-NATO. Một số vũ khí Nga có thể khiến NATO phải dè chừng trước khi có bất cứ động thái nào.
Phục hồi tài nguyên đất: Vấn đề và giải pháp

Phục hồi tài nguyên đất: Vấn đề và giải pháp

Baoquocte.vn. Suy thoái tài nguyên đất cũng là nguyên nhân của 'dịch bệnh được truyền nhiễm từ động vật hoang dã sang người'.
Thổ Nhĩ Kỳ: Cuộc chiến về sự tồn vong của AKP

Thổ Nhĩ Kỳ: Cuộc chiến về sự tồn vong của AKP

Baoquocte.vn. Thổ Nhĩ Kỳ thông báo nước này phát động chiến dịch có quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu thuộc PKK ở vùng biên giới miền Bắc Iraq giáp với nước này.
60 năm sau khi được coi là 'đã chết', sông Thames bất ngờ 'hồi sinh'

60 năm sau khi được coi là 'đã chết', sông Thames bất ngờ 'hồi sinh'

Baoquocte.vn. Sông Thames đã trải qua một cú 'chuyển mình' ngoạn mục và trở thành một trong những con sông sạch nhất thế giới chảy qua một thành phố.
Phương Tây cung cấp vũ khí gì cho Ukraine

Phương Tây cung cấp vũ khí gì cho Ukraine

Baoquocte.vn. Các nước phương Tây liên tục tung ra các gói hỗ trợ quân sự, bao gồm các loại vũ khí tấn công tối tân, giúp Ukraine tăng cường khả năng phòng thủ.
Hội nghị thượng đỉnh ASEAN-Hoa Kỳ: Khẳng định sự quan tâm của Washington tới khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Hội nghị thượng đỉnh ASEAN-Hoa Kỳ: Khẳng định sự quan tâm của Washington tới khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Qua Hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN-Hoa Kỳ, Tổng thống Joe Biden nỗ lực mở rộng quan hệ với Đông Nam Á, trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương
Tổng thống Biden công du Đông Á, Triều Tiên sẽ phóng tên lửa để 'đón'?

Tổng thống Biden công du Đông Á, Triều Tiên sẽ phóng tên lửa để 'đón'?

Baoquocte.vn. Rất có khả năng Triều Tiên sẽ có những hành động khiêu khích khi Tổng thống Biden có chuyến công du quan trọng đến Đông Á.
Khởi động chiến lược kinh tế mới đối với Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, Mỹ tham vọng gì?

Khởi động chiến lược kinh tế mới đối với Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, Mỹ tham vọng gì?

Baoquocte.vn. Chiến lược kinh tế mới của Mỹ đối với khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương có thể được Tổng thống Biden khởi động trong chuyến công du châu Á tới đây.
Chính sách của Australia đối với Trung Quốc hậu bầu cử: Tiếp tục đường lối cứng rắn?

Chính sách của Australia đối với Trung Quốc hậu bầu cử: Tiếp tục đường lối cứng rắn?

Baoquocte.vn. Quan hệ giữa Australia và Trung Quốc sẽ tiếp tục đối kháng. Trung Quốc đang đặt ra nhiều mối lo ngại về an ninh đối với Thái Bình Dương.
Vũ khí khí đốt Nga có thực sự lợi hại?

Vũ khí khí đốt Nga có thực sự lợi hại?

Baoquocte.vn. Liệu vũ khí khí đốt Nga nhằm ổn định nền kinh tế trước các lệnh trừng phạt và gây sức ép lên các quốc gia EU có hiệu quả?
Báo chí quốc tế: Việt Nam đóng vai trò chủ chốt trong định hình quan hệ Hoa Kỳ-ASEAN

Báo chí quốc tế: Việt Nam đóng vai trò chủ chốt trong định hình quan hệ Hoa Kỳ-ASEAN

Baoquocte.vn. Thủ tướng Việt Nam Phạm Minh Chính đã có chuyến thăm thành công tới Hoa Kỳ nhằm thúc đẩy quan hệ đối tác, bao gồm cả quan hệ ASEAN-Hoa Kỳ.
Phiên bản di động