Tìm hiểu về những nét cơ bản của hệ thống bầu cử Mỹ

QUANG ĐÀO
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Người dân Mỹ đang rất nóng lòng tới ngày 3/11 để được chính thức đi bỏ phiếu bầu tổng thống Mỹ. Tuy nhiên, quy trình bầu cử Mỹ được coi là phức tạp và khá khó hiểu. Hãy cùng Thế giới & Việt Nam tìm hiểu về những nét cơ bản của hệ thống này
Tìm hiểu về những nét cơ bản của hệ thống bầu cử Mỹ
Bầu cử Mỹ năm 2020 là cuộc đối đầu giữa Tổng thống Donald Trump (đảng Cộng hoà) và cựu Phó Tổng thống Joe Biden (đảng Dân chủ). (Nguồn: Financial Times)

PHÂN TÍCH CỦA TG&VN

PHÂN TÍCH bầu cử Mỹ 2020: Phía trước đầy bất định

PHÂN TÍCH bầu cử Mỹ 2020: Phía trước đầy bất định

Cuộc đua vào Nhà Trắng trong những ngày qua diễn ra vô cùng khốc liệt giữa hai ứng cử viên: đương kim Tổng thống Donald Trump, ứng viên của đảng Cộng hòa và cựu Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden, ứng viên của đảng Dân chủ.

Cứ bốn năm một lần, vào ngày thứ Ba đầu tiên, sau ngày thứ Hai đầu tiên của tháng 11, người dân trên khắp nước Mỹ sẽ đi bỏ phiếu để bầu cử. Năm nay, khoảng 156 triệu cử tri Mỹ sẽ đi bỏ phiếu bầu tổng thống vào ngày 3/11 tới đây, theo số liệu của Catalist.

Ngoài ra, do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, dữ liệu của Dự án Bầu cử Mỹ (Đại học Florida) cho thấy hơn bốn triệu cử tri Mỹ đã đi bỏ phiếu sớm, cao gấp 50 lần so với con số 75.000 cử tri bỏ phiếu sớm cùng thời điểm năm 2016.

Về cơ bản, quá trình bầu cử Mỹ thay đổi nhiều do hệ thống này đã được quy định rõ trong Hiến pháp Mỹ. Quá trình bầu chọn tổng thống Mỹ rất phức tạp, gồm nhiều bước khác nhau để đảm bảo rằng cử tri có thể chọn người sáng giá và xứng đáng để lãnh đạo cường quốc hàng đầu thế giới trong nhiệm kỳ bốn năm.

Quá trình chọn ứng viên

Ứng viên tổng thống phải có tuổi từ 35 trở lên, sinh ra trên đất Mỹ và phải sống ở Mỹ tối thiểu 14 năm. Ngoài ra, không ai giữ chức tổng thống quá hai nhiệm kỳ. Phần lớn người chạy đua vào Nhà Trắng đã nổi tiếng từ lâu.

Nước Mỹ quá rộng và nếu ai đó muốn nhận sự ủng hộ của đa số cử tri Mỹ, đương nhiên người ấy phải được đa số người dân biết và yêu mến. Số liệu thống kê cho thấy đa số ứng cử viên tổng thống từng phục vụ trong cơ quan công quyền như chính phủ, nghị viện hoặc chính quyền bang. Nhiều quân nhân cũng từng tranh cử tổng thống.

Là một quốc gia đa đảng nhưng cuộc đua giành chiếc ghế tại Nhà Trắng là cuộc đối đầu giữa hai đảng lớn nhất: đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ. Tùy thuộc vào các bang, cuộc bầu cử có thể xuất hiện các ứng viên khác từ các đảng nhỏ hơn nhưng trong phần lớn lịch sử hiện đại của chính trị Mỹ, đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ chia nhau nắm quyền.

Trở thành người đại diện của đảng Dân chủ hay Cộng hòa là thách thức đầu tiên mà ứng viên tổng thống phải vượt qua. Để được đảng tiến cử, họ phải cạnh tranh mạnh mẽ với các đối thủ khác trong nội bộ đảng suốt khoảng thời gian từ tháng Một tới tháng Sáu của năm bầu cử.

Trong khi các ứng cử viên tranh đua vận động bầu cử, cử tri các đảng ở từng bang cũng tham gia lựa chọn những người sẽ đại diện cho họ tham dự đại hội đảng. Những người đại diện sẽ chọn ứng viên tổng thống của đảng mình.

Sau khi quá trình này hoàn tất, ứng viên tổng thống chọn ứng viên phó tổng thống để cùng tranh cử chính thức với đối thủ từ đảng còn lại. Họ chi rất nhiều tiền cho những chiến dịch quảng bá, vận động ở các bang. Ngoài ra họ cũng tranh luận trên truyền hình để cử tri hiểu rõ quan điểm, năng lực của từng ứng cử viên.

Cách cử tri Mỹ bỏ phiếu

Khác với nhiều quốc gia trên thế giới, Mỹ không áp dụng hình thức tổng tuyển cử, tức người dân bầu cử trực tiếp cho tổng thống mà “ủy quyền” cho các đại cử tri, những người trực tiếp chọn ứng viên theo kết quả phiếu phổ thông của bang.

Về cơ bản, cử tri Mỹ không trực tiếp bầu tổng thống mà họ dùng phiếu phổ thông để chọn các “đại cử tri” trong bang, những người ủng hộ ứng cử viên mà họ muốn trở thành tổng thống. Đây là quy trình bầu cử tri đoàn.

Trong tổng số 50 bang của Mỹ, mỗi bang sẽ được trao một số đại cử tri nhất định. Số lượng đại cử tri của mỗi bang được phân bổ dựa trên quy mô dân số của bang đó, tương ứng số đại diện họ có trong 435 ghế hạ viện và 100 ghế thượng viện. Ví dụ, California, bang có dân số lớn nhất, có 55 đại cử tri. Ngược lại, Delaware, bang có dân số nhỏ nhất, chỉ có ba đại cử tri. Tổng số đại cử tri từ 50 bang và thủ đô Washington là 538.

Tin liên quan
Bầu cử Mỹ 2020: Diễn biến mới trong cuộc Bầu cử Mỹ 2020: Diễn biến mới trong cuộc 'so kè' tại bang chiến trường khốc liệt nhất

Những đại cử tri này sẽ là người trực tiếp bầu ra tổng thống và cuộc họp của Cử tri đoàn sẽ diễn ra vào ngày 14/12 tới. Hai chính đảng sẽ chọn ra những thành viên trung thành làm đại cử tri để đảm bảo họ sẽ bầu đúng theo kết quả bỏ phiếu phổ thông. Người chiến thắng trong cuộc đua vào Nhà Trắng là người giành được tối thiểu 270 phiếu đại cử tri.

Sau khi công chúng bỏ phiếu vào ngày tổng tuyển cử (tức ngày 3/11), các tiểu bang sẽ tổ chức các cuộc kiểm phiếu riêng biệt. Ứng viên giành chiến thắng số phiếu phổ thông ở bang nào thì các đại cử tri tiềm năng ủng hộ ứng viên đó sẽ trở thành đại cử tri chính thức của bang.

Tại hầu hết các bang, ứng viên nào thắng phiếu phổ thông sẽ nhận được tất cả phiếu đại cử tri của bang đó. Tuy nhiên, riêng hai bang Maine và Nebraska lại sử dụng hệ thống tỷ lệ, giúp lượng phiếu đại cử tri được phân bổ cho cả hai ứng viên, nhưng phần lớn nghiêng về người thắng cuộc.

Hiến pháp Mỹ không quy định đại cử tri phải tuân theo quyết định của đa số phiếu bầu phổ thông, vậy nên trường hợp đại cử tri bất tuân đã từng xảy ra. Tuy nhiên, lịch sử cho thấy những người này hiếm khi làm thay đổi kết quả bầu cử.

Để tránh trường hợp bất tuân xảy ra, một số bang đã ra luật yêu cầu đại cử tri tuân theo kết quả phổ thông. Ví dụ, nếu đa số cử tri bang Utah bầu cho ông Trump thì đại cử tri phải bầu cho ông làm tổng thống.

Với hệ thống như vậy, ứng viên tổng thống chỉ có thể đảm bảo chiến thắng khi giành được ít nhất 270 phiếu đại cử tri mà không nhất thiết phải giành được đa số phiếu phổ thông.

Trong trường hợp mỗi ứng viên đều giành 269 phiếu, Hạ viện Mỹ sẽ quyết định người sẽ trở thành tổng thống, còn Thượng viện chọn phó tổng thống. Nhưng trong lịch sử hiện đại của Mỹ, trường hợp này chưa bao giờ xảy ra. Lần duy nhất Hạ viện phải lựa chọn tổng thống là vào năm 1800, khi hai ứng cử viên Thomas Jefferson và Aaron Burr của đảng Dân chủ-Cộng hòa (tồn tại từ năm 1792-1824) cùng giành được 73 phiếu đại cử tri và khi đó, Hạ viện đã bầu chọn ông Jefferson làm Tổng thống thứ ba của Mỹ.

Cuộc chạy đua vào Nhà Trắng hiện tại đang trong giai đoạn nước rút và cả hai ứng viên là Donald Trump và Joe Biden đều đang lên kế hoạch để thu hút thêm cử tri tại những bang chiến lược. Đây là những bang khá dao động và thường có kết quả khác nhau trong các cuộc bầu cử. Các bang này chính là chìa khóa để giành thắng lợi.

Năm nay, North Carolina, Florida, Michigan, Wisconsin, Pennsylvania và Arizona là các bang có thể quyết định kết quả cuộc bầu cử. Đây đều là các bang mà ông Trump từng giành chiến thắng suýt soát về phiếu bầu phổ thông trước bà Clinton hồi năm 2016, giúp ông chiến thắng phiếu bầu cử đại cử tri.

Cứ bốn năm, bầu cử Tổng thống Mỹ lại trở thành đề tài nóng và tốn nhiều giấy mực của giới truyền thông. Lý do là bởi Mỹ là cường quốc hàng đầu thế giới và mỗi một thay đổi, dù lớn hay nhỏ sẽ định hình diện mạo của nước Mỹ và phần nào cả thế giới.

Bầu cử Mỹ 2020: Đua nhau mở rộng 'chiến trường', hai đảng bùng nổ cuộc chiến giành ghế ở Hạ viện

Bầu cử Mỹ 2020: Đua nhau mở rộng 'chiến trường', hai đảng bùng nổ cuộc chiến giành ghế ở Hạ viện

TGVN. Cuộc chiến giành ghế tại Hạ viện Mỹ giữa đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa hiện đang diễn ra trên phạm vi lớn ...

Bầu cử Mỹ 2020: Ai chiến thắng và nỗi lo của châu Á

Bầu cử Mỹ 2020: Ai chiến thắng và nỗi lo của châu Á

TGVN. Châu Á gần đây khá căng thẳng với cạnh tranh Mỹ-Trung ngày càng gay gắt, nhiều người kỳ vọng vào cuộc bầu cử Mỹ ...

Bầu cử Mỹ 2020: Phe Cộng hòa 'chao đảo' ở bang thành trì, nguy cơ mất lợi thế gia tăng

Bầu cử Mỹ 2020: Phe Cộng hòa 'chao đảo' ở bang thành trì, nguy cơ mất lợi thế gia tăng

TGVN. Ngày 20/10, theo kết quả khảo sát của tờ New York Times và Đại học Siena, sự thay đổi quan điểm của nhóm cử ...

QUANG ĐÀO
(TỔNG HỢP)

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Bầu cử Mỹ 2020

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo thứ 5 ngày 4/3/2021: Ma Kết gặp chuyện không đâu, Bảo Bình cần tỉnh táo trong tình cảm

Tử vi 12 cung hoàng đạo thứ 5 ngày 4/3/2021: Ma Kết gặp chuyện không đâu, Bảo Bình cần tỉnh táo trong tình cảm

Tử vi hôm nay 4/3 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
XSMB 4/3 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 5 ngày 4/3/2021 - SXMB 4/3 - dự đoán XSMB 5/3

XSMB 4/3 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 5 ngày 4/3/2021 - SXMB 4/3 - dự đoán XSMB 5/3

XSMB 4/3. Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay ngày 4 tháng 3 năm 2021. XSMB thứ 5. SXMB 4/3. KQSXMB. xo so mien bac.
Lịch âm 4/3 - Xem âm lịch hôm nay thứ 5 ngày 4/3/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 4/3/2021

Lịch âm 4/3 - Xem âm lịch hôm nay thứ 5 ngày 4/3/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 4/3/2021

Lịch âm 4/3. Âm lịch hôm nay 4/3. Lich am 4/3. Xem âm lịch hôm nay ngày 4/3/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 4 tháng 3 năm 2021 ...
XSAG 4/3 - Kết quả xổ số An Giang hôm nay 4/3/2021 - SXAG 4/3 - KQXSAG thứ 5

XSAG 4/3 - Kết quả xổ số An Giang hôm nay 4/3/2021 - SXAG 4/3 - KQXSAG thứ 5

XSAG 4/3. Trực tiếp kết quả xổ số An Giang nhanh nhất hôm nay ngày 4 tháng 3 năm 2021. KQXSAG 4/3. Xo so An Giang. KQXSAG.
XSMN 4/3 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 5 ngày 4/3/2021 - SXMN 4/3 - dự đoán XSMN 5/3

XSMN 4/3 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 5 ngày 4/3/2021 - SXMN 4/3 - dự đoán XSMN 5/3

XSMN 4/3. Kết quả xổ số miền Nam hôm nay ngày 4 tháng 3 năm 2021. XSMN thứ 5. SXMN 4/3. KQSXMN. xo so mien nam.
Covid-19 ở Việt Nam chiều 3/3: 7 ca mắc mới ở Hải Dương và Kiên Giang, hơn 59.000 người đang cách ly chống dịch

Covid-19 ở Việt Nam chiều 3/3: 7 ca mắc mới ở Hải Dương và Kiên Giang, hơn 59.000 người đang cách ly chống dịch

Có 7 ca mắc mới, trong đó 5 ca ghi nhận tại Hải Dương đều là trường hợp F1; 2 ca tại Kiên Giang đã cách ly ngay sau khi ...
Miền Bắc mưa rét, TP. Hồ Chí Minh nắng nóng gay gắt 36 độ C

Miền Bắc mưa rét, TP. Hồ Chí Minh nắng nóng gay gắt 36 độ C

Trong khi miền Bắc đang mưa rét thì người Sài Gòn lại phải dùng đủ mọi cách để đối phó với cái nắng nóng gay gắt lên đến 36 độ ...
XSMT 4/3 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 5 ngày 4/3/2021 - SXMT 4/3 - dự đoán XSMT 5/3

XSMT 4/3 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 5 ngày 4/3/2021 - SXMT 4/3 - dự đoán XSMT 5/3

XSMT 4/3. Kết quả xổ số miền Trung hôm nay ngày 4 tháng 3 năm 2021. XSMT thứ 5. SXMT 4/3. KQSXMT. xo so mien trung.
Lực lượng hàng không Mỹ cho biết về tương lai của máy bay chiến đấu F-35

Lực lượng hàng không Mỹ cho biết về tương lai của máy bay chiến đấu F-35

Tương lai, máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm F-35 Lightning II có thể được trang bị thêm không chỉ các thiết bị dành cho các máy bay hiện ...
Trừng phạt Nga vì vụ Navalny. Nặng một đằng, nhẹ một nẻo

Trừng phạt Nga vì vụ Navalny. Nặng một đằng, nhẹ một nẻo

Quyết định trừng phạt của Mỹ liên quan đến vụ Navalny, nghe to tát trên danh nghĩa nhưng thực chất lại không nhiều nhặn gì. Bình luận của TG&VN.
Microsoft tố tin tặc Trung Quốc 'tinh vi' đánh cắp thông tin của một số cơ quan Mỹ

Microsoft tố tin tặc Trung Quốc 'tinh vi' đánh cắp thông tin của một số cơ quan Mỹ

Microsoft cáo buộc nhóm tin tặc Trung Quốc tấn công mạng cục bộ của Microsoft Exchange Server để đánh cắp thông tin từ các cơ quan Mỹ.
NÓNG! Ít nhất 10 quả rocket dội thẳng xuống căn cứ không quân Mỹ ở Iraq

NÓNG! Ít nhất 10 quả rocket dội thẳng xuống căn cứ không quân Mỹ ở Iraq

Ít nhất 10 quả rocket đã bắn vào căn cứ không quân Ain Al Asad tại phía Tây Iraq, nơi các binh sỹ Mỹ và nước sở tại đồn trú.
Thái Lan nghiên cứu áp dụng hộ chiếu vaccine để thúc đẩy du lịch

Thái Lan nghiên cứu áp dụng hộ chiếu vaccine để thúc đẩy du lịch

Thủ tướng Thái Lan Prayut Chan-o-cha đã yêu cầu Bộ Ngoại giao tiến hành nghiên cứu việc áp dụng hộ chiếu vaccine Covid-19.
Nga: Moscow không có ý định chịu đựng, quyết định của Mỹ là sự tấn công thù địch

Nga: Moscow không có ý định chịu đựng, quyết định của Mỹ là sự tấn công thù địch

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cảnh báo, bộ này sẽ đáp trả bất cân xứng các lệnh trừng phạt của Mỹ.
Cập nhật Covid-19 ngày 3/3: Hơn 2,56 triệu ca tử vong, Mỹ chiếm 1/4; EU thay đổi lớn liên quan vaccine, WHO sẽ phân phối 237 triệu liều

Cập nhật Covid-19 ngày 3/3: Hơn 2,56 triệu ca tử vong, Mỹ chiếm 1/4; EU thay đổi lớn liên quan vaccine, WHO sẽ phân phối 237 triệu liều

Toàn cầu ghi nhận xấp xỉ 115,3 triệu ca nhiễm Covid-19, trong đó có hơn 2,56 triệu ca tử vong và hơn 91,11 triệu bệnh nhân bình phục.
EU tuyên bố ủng hộ Ukraine, duy trì trừng phạt Nga, Mỹ thắt chặt 'tình đồng minh' với châu Âu

EU tuyên bố ủng hộ Ukraine, duy trì trừng phạt Nga, Mỹ thắt chặt 'tình đồng minh' với châu Âu

EU tuyên bố sẽ duy trì các lệnh trừng phạt Nga cho đến khi các thỏa thuận Minsk được thực hiện đầy đủ nhằm đạt được hòa bình ở miền Đông Ukraine.
Ba thông điệp từ cuộc không kích bất ngờ của Mỹ tại Syria

Ba thông điệp từ cuộc không kích bất ngờ của Mỹ tại Syria

Chính quyền Tổng thống Joe Biden muốn nhắn gửi ba thông điệp tới nước Mỹ, đồng minh và đối thủ qua hành động quân sự táo bạo vừa qua tại Syria.
Xung đột biên giới Ấn Độ-Trung Quốc: Tưởng dễ, hóa khó

Xung đột biên giới Ấn Độ-Trung Quốc: Tưởng dễ, hóa khó

Căng thẳng Ấn Độ-Trung Quốc có thể tạm thời hạ nhiệt, song quan hệ New Delhi-Bắc Kinh còn nhiều thách thức khó giải quyết một sớm một chiều. TG&VN bình luận.
Mỹ và 'sự trở lại' với G7: Hồi sinh thời thân ái

Mỹ và 'sự trở lại' với G7: Hồi sinh thời thân ái

Ông Biden tỏ ra coi trọng G7 để chứng tỏ khác biệt với người tiền nhiệm và để chứng minh là nghĩ thật làm thật với chủ trương đưa 'Nước Mỹ trở lại'.
Thái Lan hậu bỏ phiếu bất tín nhiệm: Sóng gió còn đó

Thái Lan hậu bỏ phiếu bất tín nhiệm: Sóng gió còn đó

Nội các Thái Lan đã vượt qua các cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm, song sóng gió với chính quyền Thủ tướng Prayut Chan-o-cha vẫn còn ở phía trước.
Nước Mỹ dưới thời ông Joe Biden ‘đã trở lại’, có lợi hại hơn xưa?

Nước Mỹ dưới thời ông Joe Biden ‘đã trở lại’, có lợi hại hơn xưa?

Ông Joe Biden tin rằng ‘nước Mỹ đã trở lại’ và sẵn sàng dẫn dắt thế giới đương đầu với thách thức một lần nữa, song đi thì dễ, mà về thì khó.
Thủ tướng Italy từ chức: Khó khăn riêng, thách thức chung thời Covid-19

Thủ tướng Italy từ chức: Khó khăn riêng, thách thức chung thời Covid-19

Chuyện ông Giuseppe Conte từ chức Thủ tướng Italy cho thấy hai thách thức lớn mà Italy nói riêng và thế giới nói chung đang phải đối mặt thời Covid-19.
Cạnh tranh Mỹ-Trung: Washington thúc đẩy chiến lược đối ngoại tại châu Phi

Cạnh tranh Mỹ-Trung: Washington thúc đẩy chiến lược đối ngoại tại châu Phi

Việc Washington điện đàm với Cape Verde cho thấy Tổng thống Joe Biden nghiêm túc về cạnh tranh Mỹ-Trung.
Mỹ 'hồi sinh' thỏa thuận hạt nhân Iran: Con dao hai lưỡi

Mỹ 'hồi sinh' thỏa thuận hạt nhân Iran: Con dao hai lưỡi

Việc gia hạn thỏa thuận hạt nhân Iran có thể tác động rất khác trong khu vực so với khi hiệp ước này được ký lần đầu tiên cách đây gần 6 năm.
Cách Trung Quốc vận dụng sức mạnh mềm trên đất Anh

Cách Trung Quốc vận dụng sức mạnh mềm trên đất Anh

Sức mạnh mềm của Trung Quốc đang len lỏi vào từng ngóc ngách của nước Anh, giống như sông Thames chảy hàng thế kỷ qua Tháp London huyền thoại.
Tiêm phòng vaccine Covid-19: 'Trùm cuối' trong chính trường Malaysia

Tiêm phòng vaccine Covid-19: 'Trùm cuối' trong chính trường Malaysia

Kế hoạch tiêm phòng vaccine ngừa Covid-19 của Malaysia đang tạo ra những hiệu ứng tích cực cho Chính phủ của Thủ tướng Muhyiddin Yassin.
Chính quyền Tổng thống Joe Biden gia tăng sức ép 'bốn bề' với Trung Quốc trên Biển Đông

Chính quyền Tổng thống Joe Biden gia tăng sức ép 'bốn bề' với Trung Quốc trên Biển Đông

Chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden bày tỏ lập trường cứng rắn đối với các yêu sách chủ quyền phi lý của Trung Quốc tại Biển Đông.
Đối thoại Mỹ-Triều có thể hồi sinh dưới thời Tổng thống Mỹ Joe Biden?

Đối thoại Mỹ-Triều có thể hồi sinh dưới thời Tổng thống Mỹ Joe Biden?

Liệu đối thoại Mỹ-Triều, vốn đã 'ngủ yên' từ Hội nghị thượng đỉnh Hà Nội (tháng 2/2019), sẽ được tái khởi động với chính quyền ông Joe Biden?
Phiên bản di động