Tranh luận 'nếu em ở trong nước sôi’: Đề thi mở không có nghĩa là 'nhắm mắt' chạy theo vấn đề thời sự

Kiều Phương
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Từ đề Văn 'nếu em ở trong nước sôi', không thể cứ điều gì nóng, vấn đề nào nổi cộm là nhắm mắt bê thẳng vào đề thi.
Tranh luận 'Nếu em ở trong nước sôi’: Đề thi mở không có nghĩa là 'nhắm mắt' chạy theo các vấn đề thời sự
Đề thi 'nếu em ở trong nước sôi' gây tranh cãi. (Nguồn: Lao động)

Đề Văn mở, lạ, có kích thích sự sáng tạo của học sinh?

Với sự thay đổi tích cực trong việc dạy và học môn Ngữ văn, vài năm trở lại đây, đội ngũ biên soạn đề thi đã rất "mạnh tay" trong việc đổi mới đề Văn trong nhiều kỳ thi.

Thay vì sử dụng những tư liệu quen thuộc có trong sách giáo khoa, nhiều thầy cô giáo đã chịu khó "cập nhật xu hướng", đưa những hiện tượng, sự kiện và nhân vật được các bạn học sinh quan tâm vào đề thi, bài giảng.

Mới đây, ở đề thi môn Ngữ văn vào lớp 10 Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn (Khánh Hòa) năm học 2021-2022, có nội dung: Trong cuốn sách "Ngắm tuổi trẻ quay cuồng trong tĩnh lặng", Lu-Mannup đã chia sẻ: "Phương Tây có câu ngạn ngữ: "Nước sôi làm mềm khoai tây, nhưng lại làm cứng trứng". Hoàn cảnh chẳng có lỗi, quan trọng rằng bản lĩnh nội tại của bạn tới đâu.Nế u phải ở trong nước sôi, em sẽ chọn làm củ khoai tây hay quả trứng? Viết một bài văn nghị luận bày tỏ quan điểm của bản thân về vấn đề trên.

Sau khi được chia sẻ trên mạng xã hội, đề thi này đã tạo nên luồng tranh luận trái chiều. Một số ý kiến cho rằng, đề thi tuyển sinh vào 10 của Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn chứa nhiều "sạn" bởi cách đặt vấn đề còn thiếu tính trong sáng và nông cạn. Tuy nhiên, nhiều người lại cho rằng, đề thi này lại là một đề mở đầy hấp dẫn, mang đậm tính nhân văn.

Hay như trong đề thi Văn, tỉnh Đắk Nông đã trích dẫn bài viết "Loài người có bớt ngạo mạn" của tác giả Sương Nguyệt Minh nhằm hướng học sinh đến tinh thần trách nhiệm của mỗi cá nhân với cộng đồng.

Trước đó, lời bài hát "Đi về nhà" của rapper Đen Vâu được đưa vào nội dung đề thi thử tốt nghiệp của Trường THPT Bùi Thị Xuân (Quận 1, TP.HCM) đã khiến các em thích thú và giảm bớt áp lực trong thi cử.

Chia sẻ về vấn đề này, Tiến sĩ Văn học Trịnh Thu Tuyết cho biết: "Xu hướng đề mở được thể hiện trong hầu hết các kiểu bài, từ câu hỏi Đọc hiểu, câu lệnh của Nghị luận xã hội hay Nghị luận văn học. Cụ thể, đề thường yêu cầu học trò tự chủ nêu những suy nghĩ, cảm xúc hoặc trình bày, lý giải quan niệm đánh giá độc lập của mình trước một vấn đề, một sự việc, hiện tượng, dù trong văn chương hay trong cuộc sống xã hội".

Là tổ trưởng tổ Văn của một trường THPT tại Hải Phòng, cô Phạm Thị Gấm cho biết, nhiều năm gần đây, cô và đồng nghiệp của mình rất tích cực trong việc đổi mới, hướng đề thi môn Ngữ văn theo hướng mở.

"Không đứng ngoài các vấn đề cuộc sống, đặc biệt là liên quan đến giới trẻ như tình yêu thương, sai lầm tuổi trẻ… khi ra đề, chúng tôi sẽ cố gắng chọn ra những dữ liệu giá trị, vừa mang tính thời sự, vừa đảm bảo yếu tố văn học. Ngoài ra, cách diễn đạt của đề cũng được trau chuốt, tỉ mỉ, sao cho các em học sinh cảm thấy dễ hiểu nhất", cô Gấm chia sẻ.

Cũng theo cô giáo này, việc ra đề thi môn Ngữ văn theo hướng mở, vừa "lạ" vừa đầy chất tư duy đã kích thích sự sáng tạo của học sinh.

Có nhiều năm kinh nghiệm giảng dạy môn Ngữ văn, nhà giáo Khổng Hà cho rằng: "Khác với đề Văn truyền thống nặng nề về học thuộc, học tủ, đề Văn theo hướng mở sẽ tạo điều kiện cho học sinh được sáng tạo và độc lập trong tư duy. Đề không áp đặt quan điểm mà học sinh có thể tự chọn góc độ để bàn luận. Điều này còn giúp các em rèn luyện khả năng giải thích, chứng minh hay biện luận".

Đồng quan điểm, TS Văn học Trịnh Thu Tuyết khẳng định, việc ra đề Ngữ văn theo hướng mở là một trong những cách phát huy tính độc lập, sáng tạo cho học trò khi học văn, làm văn, trả lại cho các em tình yêu với môn văn lâu nay dường như đã mai một.

Không nên lợi dụng tâm lý đám đông

Nhằm phát huy năng lực của người học, nhiều giáo viên đã bắt nhịp xu hướng xây dựng đề Văn theo hướng mở. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra muôn vàn khó khăn cho đội ngũ giáo viên khi phải tìm những hướng ra đề hay, vừa giúp phát huy tính sáng tạo của học trò, nhưng cũng phải đảm bảo tính giáo dục, thẩm mỹ.

Cô Nguyễn Hương Giang (giáo viên cấp 3 môn Ngữ văn) bày tỏ quan điểm: "Thật khó để đặt ra một quy chuẩn riêng. Tuy nhiên, theo tôi, một đề Văn chỉ thực sự hay và thu hút khi nội dung mà đề bài hướng tới phù hợp với năng lực của người học. Điều này yêu cầu người làm giáo dục phải thông hiểu cấu trúc của chương trình, xác định rõ mục tiêu của việc ra đề. Đặc biệt, nhà giáo không nên ra đề theo kiểu đánh đố, cần bám sát nhận thức và năng lực thực tế của học sinh".

Xu hướng đổi mới đề thi môn Ngữ văn theo hướng mở sẽ tạo ra nhiều khoảng trống thuận lợi để giáo viên có thể lựa chọn, đưa những vấn đề mang tính thời sự vào đề.

Tuy nhiên, theo TS Văn học Trịnh Thu Tuyết, có một vấn đề đáng suy nghĩ khi dựa vào tinh thần ra đề mở, một số giáo viên đã lợi dụng tâm lý đám đông, bỏ qua những yêu cầu chuẩn mực của môi trường sư phạm về đạo đức, thẩm mỹ, để đưa vào đề những phát ngôn, ca từ, hiện tượng không đúng chuẩn mực. Điều này có thể tạo hứng thú cho một bộ phận học trò nhưng lại không mang giá trị định hướng cho xúc cảm thẩm mỹ, xúc cảm đạo đức…

Tương tự, cô giáo Khổng Hà cho biết, đề thi mở không có nghĩa là "nhắm mắt" chạy theo các vấn đề thời sự.

"Không thể cứ điều gì nóng, vấn đề nào nổi cộm là người làm đề nhắm mắt bê thẳng vào đề thi. Khi ra đề, thầy cô cần lựa chọn những con người, sự kiện hay hiện tượng mang tính nhân văn, giáo dục; tránh những điều tiêu cực".

Theo nhà giáo này, dẫu mục đích của người ra đề là thông qua một hiện tượng tiêu cực để cảnh báo, học sinh có thể rút ra bài học nhận thức về lối sống, cách hành xử nhưng điều này cũng được ví như "con dao hai lưỡi" đầy nguy hiểm. Bởi một khi đưa vào đề, những cái xấu sẽ có cơ hội được lan truyền, phát tán trong cộng đồng.

TIN LIÊN QUAN
Đề thi Văn ‘nếu em phải ở trong nước sôi...’ nổi sóng: Sự liên tưởng tốt hay phản cảm và 'sạn'?
Chọn nghề: Hãy là ‘hành khách’ vui vẻ vì luôn có một ‘nhà ga’ chờ đón
PGS.TS Chu Cẩm Thơ: Nếu coi bằng cấp là 'giấy thông hành' duy nhất sẽ có nguy cơ cho sự giả dối
Học thật, thi thật: Cần một cuộc ‘đại phẫu thuật’ về triết lý để cho ra sản phẩm giáo dục thật
Để dạy thật, học thật: Phải xóa bỏ bệnh 'ngụy thành tích' trong giáo dục
TS. Hoàng Ngọc Vinh: 'Phải dạy và học ra những giá trị thật, để văn bằng thực sự là giấy thông hành suốt cuộc đời'
(theo Dân trí)

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 18/10, ​​​​​​​Vàng sẽ sớm vượt ngưỡng 1.800 USD, nhưng đừng kỳ vọng quá nhiều vào Fed

Giá vàng hôm nay 18/10, ​​​​​​​Vàng sẽ sớm vượt ngưỡng 1.800 USD, nhưng đừng kỳ vọng quá nhiều vào Fed

Baoquocte.vn. Giá vàng hôm nay 18/10, khởi động tuần mới sau biến động không mong muốn của tuần trước, vàng thế giới được dự đoán sớm vượt ngưỡng 1.800 USD.
Giá cà phê hôm nay 18/10, Dự báo giá tiếp tục tăng mạnh, cơ hội mở cho cà phê đặc sản ở châu Âu

Giá cà phê hôm nay 18/10, Dự báo giá tiếp tục tăng mạnh, cơ hội mở cho cà phê đặc sản ở châu Âu

Baoquocte.vn. Cách biệt về giá cà phê giữa 2 kỳ hạn giao hàng nới rộng, cho thấy mối lo về nguồn cung trong ngắn hạn đã không còn khiến giới đầu ...
Giá tiêu hôm nay 18/10, giảm nhẹ, thấp nhất 86.00đ/kg, nhận định giá cuối năm

Giá tiêu hôm nay 18/10, giảm nhẹ, thấp nhất 86.00đ/kg, nhận định giá cuối năm

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước giảm nhẹ tại một số địa phương, giao dịch từ 86.000 - 89.000 đ/kg.
Cảnh báo mưa to, lũ ở Quảng Bình - Quảng Nam tiếp tục lên

Cảnh báo mưa to, lũ ở Quảng Bình - Quảng Nam tiếp tục lên

Baoquocte.vn. Đêm nay và rạng sáng mai (18/10), lũ trên các sông từ Quảng Bình đến Thừa Thiên - Huế và sông Thu Bồn (Quảng Nam) tiếp tục lên, dao động ...
Chiến đấu cơ Nga xuất kích ngăn chặn máy bay Mỹ giữa biển Nhật Bản

Chiến đấu cơ Nga xuất kích ngăn chặn máy bay Mỹ giữa biển Nhật Bản

Baoquocte.vn. Một máy bay chiến đấu của Nga đã xuất kích để xua máy bay ném bom B-1B Lancer của Mỹ ở vùng biển giữa biển Nhật Bản và bán đảo ...
Trung Quốc kiểm soát gắt bitcoin, Mỹ nhanh chân chớp cơ hội

Trung Quốc kiểm soát gắt bitcoin, Mỹ nhanh chân chớp cơ hội

Baoquocte.vn. Các chuyên gia cho rằng quy định luật pháp và giá điện tại Mỹ rẻ đã thu hút các công ty khai thác bitcoin, khi Trung Quốc tăng cường giám ...
Covid-19 tại Lào 'hạ nhiệt'

Covid-19 tại Lào 'hạ nhiệt'

Baoquocte.vn. Bộ Y tế Lào ngày 17/10 cho biết trong 24h qua, nước này ghi nhận 296 ca mắc mới Covid-19 và 2 trường hợp tử vong.
Thủ tướng: Chính sách phòng, chống dịch Covid-19 phải thống nhất toàn quốc

Thủ tướng: Chính sách phòng, chống dịch Covid-19 phải thống nhất toàn quốc

Baoquocte.vn. Sau hơn 5 tháng kể từ khi đợt dịch Covid-19 lần thứ 4 bùng phát, lây lan, đến nay dịch đã cơ bản được kiểm soát trên phạm vi toàn ...
Lai Châu: Quyết liệt đấu tranh phòng, chống tội phạm

Lai Châu: Quyết liệt đấu tranh phòng, chống tội phạm

Baoquocte.vn. Lực lượng Công an tỉnh Lai Châu đã nhập nhiều chiến công trong công tác phòng, chống tội phạm nói chung và tội phạm ma túy nói riêng.
Thủ tướng: 'Chặng đường sắp tới còn rất gian nan'

Thủ tướng: 'Chặng đường sắp tới còn rất gian nan'

Baoquocte.vn. Thủ tướng nhận định, chặng đường sắp tới còn rất gian nan, nhưng Việt Nam có cơ sở khoa học và thực tiễn để kiểm soát có hiệu quả dịch ...
Lịch âm 18/10, Xem âm lịch hôm nay thứ Hai ngày 18/10/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên

Lịch âm 18/10, Xem âm lịch hôm nay thứ Hai ngày 18/10/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên

Baoquocte.vn. Lịch âm 18/10. Âm lịch hôm nay 18/10. Xem âm lịch hôm nay ngày 18/10/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 18 tháng 10 năm 2021 hôm nay.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp 18/10/2021: Tuổi Mùi được lộc từ ông bà tổ tiên để lại

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp 18/10/2021: Tuổi Mùi được lộc từ ông bà tổ tiên để lại

Baoquocte.vn. Xem tử vi hôm nay 18/10/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc,...
Cảnh báo mưa to, lũ ở Quảng Bình - Quảng Nam tiếp tục lên

Cảnh báo mưa to, lũ ở Quảng Bình - Quảng Nam tiếp tục lên

Baoquocte.vn. Đêm nay và rạng sáng mai (18/10), lũ trên các sông từ Quảng Bình đến Thừa Thiên - Huế và sông Thu Bồn (Quảng Nam) tiếp tục lên, dao động ở mức cao.
Lai Châu: Quyết liệt đấu tranh phòng, chống tội phạm

Lai Châu: Quyết liệt đấu tranh phòng, chống tội phạm

Baoquocte.vn. Lực lượng Công an tỉnh Lai Châu đã nhập nhiều chiến công trong công tác phòng, chống tội phạm nói chung và tội phạm ma túy nói riêng.
Covid-19 ở Việt Nam tối 17/10: Có 3.193 ca mắc mới tại 48 tỉnh, thành; Ghi nhận 63 ca tử vong; Hà Nội thêm 15 ca, 5 ca về từ vùng dịch

Covid-19 ở Việt Nam tối 17/10: Có 3.193 ca mắc mới tại 48 tỉnh, thành; Ghi nhận 63 ca tử vong; Hà Nội thêm 15 ca, 5 ca về từ vùng dịch

Baoquocte.vn. Bản tin dịch Coivd-19 ngày 17/10 của Bộ Y tế cho biết có 3.193 ca mắc Covid-19 tại 48 tỉnh, thành phố, riêng TP. Hồ Chí Minh là 1.059 ca.Trong ngày có 1.340 bệnh nhân ...
Làm giúp việc gia đình được hỗ trợ theo chính sách nào?

Làm giúp việc gia đình được hỗ trợ theo chính sách nào?

Baoquocte.vn. Chị tôi làm giúp việc gia đình, nhưng bị mất việc làm và không có nguồn thu nhập. Vậy, chị tôi có được hưởng gói hỗ trợ nào không?
Trẻ béo phì, có bệnh nền tiêm vaccine Covid-19 như thế nào?

Trẻ béo phì, có bệnh nền tiêm vaccine Covid-19 như thế nào?

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh vaccine Covid-19 còn hạn chế, các chuyên gia cho rằng cần ưu tiên tiêm cho trẻ có bệnh nền và béo phì.
Thiếu kinh phí, Nga chưa thể thử nghiệm vaccine dạng xịt

Thiếu kinh phí, Nga chưa thể thử nghiệm vaccine dạng xịt

Baoquocte.vn. Trung tâm Nghiên cứu Dịch tễ học và Vi sinh học của Nga chưa thể triển khai nghiên cứu vaccine ngừa Covid-19 dưới dạng xịt mũi do thiếu kinh phí.
Vaccine Covid-19: Cuba xem xét thử nghiệm tiêm cho trẻ em dưới 2 tuổi

Vaccine Covid-19: Cuba xem xét thử nghiệm tiêm cho trẻ em dưới 2 tuổi

Baoquocte.vn. Truyền thông nhà nước Cuba cho biết, trong nỗ lực đẩy lùi dịch bệnh, quốc đảo Caribe này đang xem xét việc thử nghiệm vaccine Covid-19 cho trẻ em dưới 2 tuổi.
WHO: Vaccine Covid-19 của Pfizer/BioNTech phù hợp để tiêm cho trẻ em từ 12 tuổi trở lên

WHO: Vaccine Covid-19 của Pfizer/BioNTech phù hợp để tiêm cho trẻ em từ 12 tuổi trở lên

Baoquocte.vn. Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ đã cấp phép cho vaccine Covid-19 của hãng dược phẩm Pfizer/BioNTech được tiêm cho trẻ em từ 12 tuổi trở lên.
Nga thử nghiệm vaccine tổng hợp, hứa hẹn có thể ‘tấn công’ nhiều loại virus

Nga thử nghiệm vaccine tổng hợp, hứa hẹn có thể ‘tấn công’ nhiều loại virus

Baoquocte.vn. Trung tâm Nghiên cứu dịch tễ học và vi sinh Gamaleya đang nghiên cứu tiền lâm sàng một loại vaccine có thể bảo vệ con người tốt hơn trước nhiều loại virus.
Tiêm vaccine Covid-19 cho sinh viên Lào tại Quảng Bình

Tiêm vaccine Covid-19 cho sinh viên Lào tại Quảng Bình

Baoquocte.vn. Ngày 16/10, thông tin từ CDC tỉnh Quảng Bình cho biết, đơn vị này vừa tổ chức tiêm vaccine Covid-19 cho nhiều sinh viên Lào đang học tập trên địa bàn.
XSMB 18/10/2021, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 18/10/2021. KQXSMB thứ 2

XSMB 18/10/2021, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 18/10/2021. KQXSMB thứ 2

Baoquocte.vn. XSMB 18/10. xổ số hôm nay 18/10. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay, thứ 2 ngày 18 tháng 10 năm 2021. SXMB 18/10. KQSXMB.
XSMN 18/10/2021, kết quả xổ số miền Nam hôm nay 18/10/2021. xổ số hôm nay

XSMN 18/10/2021, kết quả xổ số miền Nam hôm nay 18/10/2021. xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 18/10, xổ số miền Nam hôm nay 18/10/2021 có quay không? XSMN khi nào quay trở lại?
XSMT 18/10/2021, kết quả xổ số miền Trung hôm nay 18/10/2021. KQXSMT thứ 2

XSMT 18/10/2021, kết quả xổ số miền Trung hôm nay 18/10/2021. KQXSMT thứ 2

Baoquocte.vn. XSMT 18/10. xổ số hôm nay. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay, thứ 2 ngày 18 tháng 10 năm 2021. SXMT 18/10. KQSXMT.
Vietlott 17/10/2021. xổ số điện toán Vietlott Mega hôm nay 17/10/2021. xổ số Mega 645

Vietlott 17/10/2021. xổ số điện toán Vietlott Mega hôm nay 17/10/2021. xổ số Mega 645

Baoquocte.vn. Vietlott 17/10. Vietlott Mega 6/45 17/10. Báo TGVN sẽ cập nhật trực tiếp nhanh nhất kết quả xổ số Vietlott Mega hôm nay 17/10/2021. XS Vietlott 655 hom nay.
XSMN 17/10/2021, xổ số miền Nam hôm nay Chủ Nhật ngày 17/10/2021. xổ số hôm nay

XSMN 17/10/2021, xổ số miền Nam hôm nay Chủ Nhật ngày 17/10/2021. xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 17/10, xổ số miền Nam hôm nay 17/10/2021 có quay không? XSMN khi nào quay trở lại?
XSMB 17/10/2021, xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật ngày 17/10/2021. dự đoán XSMB 17/10

XSMB 17/10/2021, xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật ngày 17/10/2021. dự đoán XSMB 17/10

Baoquocte.vn. XSMB 17/10. xổ số hôm nay 17/10. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay, Chủ Nhật ngày 17 tháng 10 năm 2021. KQSXMB 17/10. XSMB chủ nhật.
Phiên bản di động