Học thật, thi thật: Cần một cuộc ‘đại phẫu thuật’ về triết lý để cho ra sản phẩm giáo dục thật

Phi Khanh
'Cần lắm một cuộc đại phẫu thuật cả về triết lý, thái độ, cấu trúc chất lượng của giáo dục để có được mục tiêu đề ra là học thật, thi thật để cho ra sản phẩm giáo dục thật'.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Học thật, thi thật: Cần một cuộc ‘đại phẫu’ về triết lý
Ông Bùi Phương Việt Anh nêu quan điểm, truyền thông cần làm cho người dân và hệ thống nhận thức rõ về tầm quan trọng của việc học thật, thi thật và sản phẩm giáo dục thật.

Ông Bùi Phương Việt Anh đã nói như vậy khi đề cập chuyện học thật, thi thật, nhân tài thật trong giáo dục hiện nay.

Quan điểm của ông thế nào về chuyện học thật, thi thật để không trượt dài trong sự giả dối?

Nền giáo dục thực chất sẽ thúc đẩy nhu cầu học hỏi cao hơn, nhu cầu khuyến khích người tài cống hiến, đặc biệt sẽ tạo ra bình đẳng xã hội. Bởi lẽ, cùng với thực hiện tốt trách nhiệm công dân, người ta sẽ chỉ làm mọi thứ trong khả năng của họ mà không sinh ra căn bệnh ảo tưởng, háo danh.

Đặc biệt, với lãnh đạo, về chuyên môn không nhất thiết giỏi hơn nhân viên mà chỉ cần có tài biết dùng “đúng” người nên sẽ không còn khuyến khích chạy đua bằng cấp hình thức nữa mà sẽ đi vào thực chất. Trong bối cảnh chúng ta đang cải cách và đổi mới toàn diện hệ thống, thậm chí mục tiêu cũng cần nâng tầm thì nhiệm vụ của giáo dục đòi hỏi phải thực chất hơn, thích ứng hơn là yêu cầu vô cùng cấp bách với cách mạng nước nhà trong điều kiện hiện nay.

Việc học thật, thi thật trong nhà trường hiện nay "vấp" phải những rào cản nào?

Đúng vậy, các nhà tuyển dụng, nhà quản lý, nhà đào tạo cần phải ngồi với nhau bàn cho ra yêu cầu, mục tiêu của nhân lực và hệ thống giáo dục. Để từ đó thống nhất được hình thức và điều kiện giải quyết các vấn đề phát sinh trong hoạt động quản trị của bộ máy chính quyền cho đến các cơ sở giáo dục. Đây là khó khăn đầu tiên cũng là khó khăn quyết định mọi vấn đề giáo dục gặp phải hiện nay.

Thứ hai, việc cụ thể hoá triết lý giáo dục và thực hiện chương trình giáo dục có vấn đề nên phương thức lựa chọn chiến lược sẽ khó thoả mãn. Cũng giống như việc đào tạo ra một người đi xe máy lên núi sẽ phải khác với người lái xe ở vùng biển. Câu chuyện này đã từng trở thành đề tài tranh cãi nhưng vì không xác định được rõ triết lý, bởi vậy sẽ mãi là câu chuyện "đẽo cày giữa đường".

Tiếp đến, khó khăn về nhận thức của chính các nhà giáo dục, mắc sai lầm trong quan điểm, triết lý khi đồng nhất việc học nghiêm túc với văn bằng. Mấu chốt là căn bệnh thành tích nên mới xảy ra nhiều vấn đề trong giáo dục như thời gian vừa qua.

Một thầy phó hiệu trưởng của một trường cấp 3 tại Vĩnh Phúc khi nói về phân luồng học sinh chỉ muốn tất cả học sinh học đại học để có thành tích cho trường. Điều này trái ngược với chính sách của Nhà nước ta về phân luồng giáo dục.

Cuối cùng, câu chuyện truyền thông của chúng ta chưa làm cho người dân và hệ thống nhận thức rõ về tầm quan trọng cũng như tác dụng của việc học thật, thi thật và giáo dục thật.

Nhưng căn bệnh thành tích, ngồi nhầm lớp, cách thi cử, cách đánh giá học sinh vẫn là bài toán khó?

Tôi cho rằng, việc học tốt, dạy tốt nếu đạt được đúng với năng lực của học sinh thì không có gì đáng bàn. Họ đi học vì cần kiến thức để làm việc, kiếm tiền chứ không chỉ vì cái bằng. Thế nên, thị trường lao động đã "giáng một đòn chí tử" vào hệ thống giáo dục khi nó phải thải lọc những “học sinh giỏi đầy thành tích mà không thể làm việc”.

Tôi biết có những bạn sinh viên năm 4 ở một đại học lớn tại Hà Nội không biết trả lời điện thoại ra sao vì điện thoại của họ chỉ lướt facebook, nhiều bạn tốt nghiệp đại học nhưng kỹ năng giao tiếp, ứng xử rất kém.

Không chỉ vậy, bài toán học thật, giáo dục thật sẽ gặp vô vàn khó khăn vì chính cách dạy học trong nhà trường, cách cha mẹ các em kỳ vọng và cả văn hoá chúng ta giáo dục con trẻ nữa. Người làm giáo dục cũng góp phần làm hỏng chính sách giáo dục của chính họ. Thế nên, cần lắm một cuộc "đại phẫu thuật" cả về triết lý, thái độ, cấu trúc chất lượng của giáo dục để có được mục tiêu đề ra là giáo dục thật, học thật để cho ra sản phẩm thật.

Học thật, thi thật: Cần một cuộc ‘đại phẫu’ về triết lý
Bài toán học thật, giáo dục thật sẽ gặp vô vàn khó khăn vì chính cách dạy học trong nhà trường, cách cha mẹ các em kỳ vọng và cả văn giáo dục con trẻ. (Nguồn: Tuổi trẻ)

Theo ông, Bộ GD&ĐT cần có những giải pháp gì cho vấn đề "học thật, thi thật, nhân tài thật"?

Trên quan điểm của tôi, nếu chỉ một mình Bộ Giáo dục và Đào tạo thôi sẽ không thể làm được. Bộ Giáo dục & Đào tạo là cơ quan thực thi chính sách, mục tiêu của Chính phủ đưa ra. Nên họ khó cải tổ được chính họ trừ khi chúng ta cho họ tự chủ và xã hội hoá giáo dục thực sự. Tôi xin nhấn mạnh, tự chủ thực sự chứ không phải hình thức, biến các cơ sở giáo dục thành doanh nghiệp sẽ là đại hoạ.

Đồng thời, không sa vào vũng lầy học thuật sao chép từ nước ngoài. Một bộ phận những người làm chính sách trong giáo dục chưa quan tâm nhiều đến lợi ích của người học thực sự.

Thế nên, việc đầu tiên là phải minh bạch chiến lược giáo dục và tự chủ các cơ sở giáo dục không phân biệt công hay tư, quy mô lớn hay nhỏ mà quan tâm hiệu quả nó đem lại. Thứ hai, cần phải thống nhất chương trình và tài liệu, phương án để các cấp cơ sở giáo dục hay giáo viên thực hiện hiệu quả.

Thứ ba, liên thông giáo dục hơn nữa và có cơ chế kiểm định cả người học và người làm giáo dục thay cho hình thức thi cử hình thức như hiện nay. Cuối cùng, phải truyền thông làm sao cho người học ý thức được nếu họ không học nghiêm túc, họ sẽ không thể kiếm sống được cho dù có văn bằng, họ sẽ bị xã hội đào thải.

Thực sự, đây là cuộc chiến về văn hoá và nhận thức, đòi hỏi phải có giải pháp đồng bộ mới có thể giải quyết được mọi chuyện theo đúng quỹ đạo của nó.

Phụ huynh có trách nhiệm ra sao trong “cuộc chiến” chống gian dối, ngồi nhầm lớp, bệnh thành tích trong giáo dục?

Nếu coi giáo dục là dịch vụ thì phụ huynh và học sinh được coi là khách hàng, đương nhiên vai trò của họ rất quan trọng trong việc định hướng cho con cái học thế nào. Tuy nhiên, do nhiều lý do mà thời gian qua điều này đã biến thành cuộc thi đua xem con ai học giỏi mà họ cũng không quan tâm nhiều đến thực chất.

Bởi vậy, cha mẹ cần phải tôn trọng quyền quyết định và lựa chọn của con cái. Thêm vào đó, tránh gây áp lực, đe doạ bằng quyền làm cha làm mẹ để ép các con học một cách máy móc, chạy đua thành tích.

Xin cảm ơn ông!

Bùi Phương Việt Anh hiện là Chủ tịch, Tổng Giám đốc Tổ chức giáo dục EAS Việt Nam, tác giả của Học thuyết Kinh tế tổng thể và Chuẩn nhân lực quốc tế (EAS IHHRM G23.0). Tốt nghiệp Thạc sỹ tại Đại học Victoria (Australia), nghiên cứu Tiến sĩ Quản trị chiến lược tại Đại học Horizons (Pháp), anh được biết đến như một nhà quản trị thực tế. Là chuyên gia tư vấn và đào tạo lãnh đạo cấp cao quốc tế, anh dẫn dắt giới trẻ Việt đến với giáo dục tiên tiến nhất thế giới ngay tại Việt Nam.
Để dạy thật, học thật: Phải xóa bỏ bệnh 'ngụy thành tích' trong giáo dục
TS. Hoàng Ngọc Vinh: 'Phải dạy và học ra những giá trị thật, để văn bằng thực sự là giấy thông hành suốt cuộc đời'
Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn: Học thật trước hết là bỏ thói học vẹt, không 'ngồi nhầm lớp'...
'Học thật, thi thật, nhân tài thật' dưới góc nhìn của các chuyên gia
'Khi tư duy của đa số về giáo dục chưa thay đổi…'
TIN LIÊN QUAN
Phi Khanh (thực hiện)

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Đằng sau cuộc hội ngộ của Mỹ Linh, Hà Trần, Thanh Lam và Ngọc Anh là những ngày tập luyện nghiêm túc, tỉ mỉ cùng ekip âm nhạc.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Chỉ còn ít ngày nữa, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 sẽ khai mạc tại Hà Nội.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
Từ điển Cambridge chọn 'human' (con người) là từ của năm 2026

Từ điển Cambridge chọn 'human' (con người) là từ của năm 2026

Ngày 18/11, Từ điển Cambridge công bố 'human' (con người) là từ của năm 2026.
Những năm sinh phải đổi thẻ căn cước trong năm 2027?

Những năm sinh phải đổi thẻ căn cước trong năm 2027?

Những năm sinh phải đổi thẻ căn cước trong năm 2027? Không cấp đổi thẻ căn cước trong năm 2027 khi đến tuổi sẽ bị phạt thế nào?
Cải cách hành chính ở Quảng Ninh: Nhanh gọn, minh bạch và số hóa toàn diện

Cải cách hành chính ở Quảng Ninh: Nhanh gọn, minh bạch và số hóa toàn diện

TP. Quảng Ninh cung cấp trực tuyến 2.135 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền; cắt giảm 39% thời gian giải quyết đối với 1.258/2.075 thủ tục.
Phu nhân Ngô Phương Ly thăm mô hình chăm lo phụ nữ, trẻ em tại Thâm Quyến (Trung Quốc)

Phu nhân Ngô Phương Ly thăm mô hình chăm lo phụ nữ, trẻ em tại Thâm Quyến (Trung Quốc)

Chiều 18/11, Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, bà Ngô Phương Ly đã đến thăm Tòa nhà Phụ nữ và Trẻ em thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông.
Ban Tổ chức Trung ương chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ trọng tâm thực hiện Kết luận số 107-KL/TW

Ban Tổ chức Trung ương chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ trọng tâm thực hiện Kết luận số 107-KL/TW

Ban Tổ chức Trung ương yêu cầu các cơ quan, đơn vị và đầu mối được giao nhiệm vụ thống nhất nhiệm vụ, tập trung chỉ đạo, tổ chức thực hiện...
Tăng cường hợp tác đa bên thúc đẩy ứng dụng AI vì việc làm thỏa đáng

Tăng cường hợp tác đa bên thúc đẩy ứng dụng AI vì việc làm thỏa đáng

Ngày 18/11, tại Hà Nội, VCCI phối hợp với ILO tổ chức Hội nghị 'Thúc đẩy chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo vì việc làm thỏa đáng tại Việt Nam'.
Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Thói quen thường xuyên ăn sáng mặn với bánh mì kẹp đồ chế biến, bánh ngọt hay mì mặn, làm tăng huyết áp, khiến thận quá tải, có nguy cơ hình thành sỏi.
Chuyên gia VCCI đề xuất 5 vấn đề khi sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá

Chuyên gia VCCI đề xuất 5 vấn đề khi sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá

Trong bối cảnh chính sách tạm ngưng một số giấy phép mua bán thuốc lá sẽ kết thúc vào đầu năm 2027, chuyên gia VCCI kiến nghị 5 nội dung nhằm bảo đảm cải cách ...
5 thực phẩm giàu chất xơ hơn cả khoai lang tốt cho hệ tiêu hóa

5 thực phẩm giàu chất xơ hơn cả khoai lang tốt cho hệ tiêu hóa

Khoai lang cung cấp chất xơ có lợi cho hệ tiêu hóa. Các phẩm khác như bơ, hạt chia, các loại đậu và atisô... cũng chứa lượng chất xơ không kém.
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Điểm sáng trong hợp tác y tế Việt Nam-Thụy Điển

Điểm sáng trong hợp tác y tế Việt Nam-Thụy Điển

Ngày 17/11, tại Hà Nội, Đại sứ quán Thụy Điển, Business Sweden và Viện Karolinska phối hợp tổ chức Diễn đàn Đối tác Việt Nam-Thụy Điển 2026.
Độ chín của chuối quan trọng như thế nào đối với sức khỏe?

Độ chín của chuối quan trọng như thế nào đối với sức khỏe?

Hàm lượng dinh dưỡng của quả chuối - bao gồm đường, tinh bột và vitamin - sẽ thay đổi tùy theo mức độ chín. Vậy độ chín nào là tốt nhất cho sức khỏe?
Phiên bản di động