Trung Quốc gia nhập CPTPP: Có thực sự xa vời?

Phan Quân
Gia nhập Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) là cơ hội để Bắc Kinh thể hiện vai trò chủ động hơn trong xây dựng luật chơi quốc tế.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Trung Quốc đối mặt với nhiều thuận lợi và thách thức khi đệ đơn gia nhập CPTPP - ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)
Trung Quốc đối mặt với nhiều thuận lợi và thách thức khi đệ đơn gia nhập CPTPP - ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Ngày 17/9 vừa qua, Trung Quốc gây bất ngờ khi chính thức nộp đơn xin gia nhập CPTPP. Không ít chuyên gia cho rằng đây chỉ là chiêu bài về mặt chiến lược của Bắc Kinh nhằm phản ứng sau khi Washington thành lập đối tác an ninh Mỹ - Anh - Australia (AUKUS).

Thêm vào đó, Trung Quốc cần có sự chấp thuận của 11 quốc gia trong CPTPP để chính thức gia nhập thỏa thuận. Trong bối cảnh quan hệ giữa Trung Quốc với Australia và Canada tiếp tục căng thẳng, nhiều người tin khả năng Bắc Kinh sẽ khó thuyết phục được hai quốc gia này.

Nhiều ý kiến cũng nhấn mạnh các tiêu chuẩn về kinh tế và thương mại của Bắc Kinh còn cách CPTPP tương đối xa. Hầu hết cho rằng ngày Bắc Kinh gia nhập CPTPP còn xa, thậm chí có thể không bao giờ đến.

Tuy nhiên, ông Henry Gao, Phó Giáo sư Luật tại Đại học Quản lý Singapore, Giáo sư tại Viện Nghiên cứu Thương mại quốc tế Thượng Hải (Trung Quốc), cùng ông Weihuan Zhou, Giám đốc nghiên cứu tại Trung tâm Herbert Smith Freehills CIBEL về luật và tư pháp tại Đại học New South Wales (Australia) lại nghĩ khác.

Tận dụng thời cơ

Trước hết, hai chuyên gia này nhận định dù nhiều lần khẳng định sẽ “đưa nước Mỹ trở lại”, song chính quyền của Tổng thống Joe Biden chưa thể khởi động hay hoàn thành bất kỳ một thỏa thuận thương mại quốc tế nào trong tám tháng cầm quyền.

Trớ trêu thay, đây là thời cơ hoàn hảo để Trung Quốc tìm cách gia nhập thỏa thuận thương mại từng được người Mỹ “đo ni đóng giày” để kiểm soát ảnh hưởng của chính Bắc Kinh.

Theo đó, gia nhập CPTPP sẽ phản ánh vai trò chủ động hơn của Trung Quốc trong xây dựng luật chơi quốc tế sau khi kết thúc đàm phán Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) với láng giềng châu Á hồi năm ngoái và Hiệp định Toàn diện về Đầu tư cùng các nước châu Âu tháng 12/2020.

Ngoài ra, Trung Quốc có quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi đệ đơn xin gia nhập CPTPP. Từ năm 2013, Bắc Kinh đã xem xét trở thành một phần của hiệp định thương mại tự do thế hệ mới trên và tới tháng 11/2020, Chủ tịch Tập Cận Bình chính thức xác nhận mong muốn này.

Quá trình chuẩn bị được đẩy nhanh vào đầu năm nay, sau khi Hội đồng Nhà nước Trung Quốc chính thức bổ nhiệm một đại diện thương mại quốc tế mới - quan chức cấp cao nhất phụ trách vấn đề đàm phán thương mại - sau khi vị trí này bị bỏ trống hơn hai năm liên tiếp.

Cùng lúc đó, Bộ Thương mại Trung Quốc dịch và đăng tải toàn bộ nội dung điều khoản của CPTPP.

Như vậy, quyết định đệ đơn gia nhập hiệp định thương mại tự do thế hệ mới này là kết quả một quá trình chuẩn bị kéo dài.

Không ít chuyên gia cho rằng đây chỉ là chiêu bài về mặt chiến lược của Bắc Kinh nhằm phản ứng sau khi Washington thành lập đối tác an ninh Mỹ-Anh-Australia (AUKUS).

Nỗ lực vì cuộc chơi chung

Tuy nhiên, liệu Trung Quốc đã sẵn sàng đáp ứng các tiêu chuẩn cao của CPTPP?

Thực tế cho thấy khoảng cách giữa các yêu cầu từ hiệp định thương mại tự do thế hệ mới này và nghĩa vụ thương mại quốc tế của Trung Quốc không lớn như nhiều người tưởng tượng. Bởi lẽ, bất chấp quan ngại về chiến lược “tuần hoàn kép”, thời gian qua Trung Quốc tích cực gỡ bỏ rào cản về thương mại và đầu tư, tạo điều kiện để thúc đẩy đàm phán, trở thành một phần của CPTPP.

Đơn cử như câu chuyện về doanh nghiệp nhà nước (SOEs). Cách Trung Quốc dùng SOEs để đạt được các mục tiêu phát triển và chiến lược, từ lâu đã được cộng đồng quốc tế quan tâm đặc biệt.

Song khi đàm phán gia nhập Tổ chức Thương mại quốc tế (WTO) năm 2001, Trung Quốc đã chấp nhận tuân thủ điều kiện đặc biệt, nghiêm ngặt hơn thông thường như các đạo luật bao quát, mang tính răn đe về lũng đoạn thị trường, SOEs và vai trò của chính phủ trong hoạt động thương mại.

Dù CPTPP đã nâng cấp, cụ thể hóa một số điều luật chung của WTO, song các yêu cầu này được cho là sẽ bớt gay gắt hơn những gì mà Trung Quốc từng phải cam kết thực hiện khi gia nhập WTO.

Ngoài ra, hiện một số thành viên trong CPTPP đã được hưởng quyền miễn trừ tuân thủ nhiều điều khoản trong mục về SOEs.

Do đó, không loại trừ khả năng Trung Quốc sẽ nỗ lực thúc đẩy để đạt lợi ích tương tự một khi gia nhập hiệp định thương mại tự do thế hệ mới gồm 11 quốc gia này.

Tin liên quan
Trung Quốc có vượt được Trung Quốc có vượt được 'cửa ải' Australia và Canada để vào CPTPP?

Một lĩnh vực khác được đề cập trong CPTPP là yêu cầu về thương mại số, với nhiều người coi đây như nhiệm vụ “bất khả thi” cho Trung Quốc. Tuy nhiên, nước này đã chấp nhận cam kết tương tự của RCEP về đảm bảo dòng chảy dữ liệu xuyên biên giới và cấm “bản địa hóa dữ liệu”.

Xét về mức độ, yêu cầu của RCEP không nghiêm ngặt như CPTPP, cụ thể như về chuyển giao mã nguồn.

Tới nay, yêu cầu của Trung Quốc về chuyển giao mã nguồn chủ yếu nằm trong lĩnh vực ngân hàng, hàng hóa hay dịch vụ chính phủ. Điều này không xung đột với CPTPP, khi chương về thương mại điện tử không đề cập các dịch vụ tài chính và hoạt động mua bán của chính phủ.

Thêm vào đó, trong bối cảnh quan hệ song phương còn căng thẳng, Bắc Kinh có thể phải nhượng bộ Canberra và Ottawa, từ đó thuyết phục hai quốc gia này chấp thuận đơn xin gia nhập của mình. Tương tự, Trung Quốc cũng cần tính khả năng Mỹ tận dụng điều khoản trong thỏa thuận Mỹ - Mexico - Canada (USMCA), ngăn Canada và Mexico phê chuẩn yêu cầu của chính mình.

Gỡ bỏ rào cản, nâng cao tiêu chuẩn thương mại và đầu tư quốc tế, vượt qua bất đồng song phương sẽ giúp Bắc Kinh tiến xa trên con đường gia nhập hiệp định thương mại tự do thế hệ mới này.

Đài Loan (Trung Quốc) xin gia nhập CPTPP

Đài Loan (Trung Quốc) xin gia nhập CPTPP

Ngày 22/9, Đài Loan (Trung Quốc) đã chính thức nộp đơn gia nhập Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình ...

Trung Quốc: Đề nghị tham gia CPTPP không liên quan đến AUKUS

Trung Quốc: Đề nghị tham gia CPTPP không liên quan đến AUKUS

Ngày 17/9, Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố, việc nước này xin gia nhập Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên ...

(theo Nikkei Asian Review)

Xem nhiều

Đọc thêm

Nga nói về lợi ích của sự hợp tác trong Liên minh kinh tế Á-Âu

Nga nói về lợi ích của sự hợp tác trong Liên minh kinh tế Á-Âu

Liên minh kinh tế Á-Âu (EAEU) tăng trưởng kinh tế nhanh hơn Liên minh châu Âu (EU).
Điện Kremlin: Nga không phải mối đe dọa cho châu Âu, hai bên ‘sẽ phải nhất trí về cách chúng ta sinh tồn’

Điện Kremlin: Nga không phải mối đe dọa cho châu Âu, hai bên ‘sẽ phải nhất trí về cách chúng ta sinh tồn’

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho rằng, Nga và châu Âu sẽ không còn có thể nối lại mối quan hệ trước đây trong hoàn cảnh hiện nay.
XSHCM 27/4, trực tiếp kết quả xổ số TP Hồ Chí Minh hôm nay 27/4/2024. XSHCM thứ 7

XSHCM 27/4, trực tiếp kết quả xổ số TP Hồ Chí Minh hôm nay 27/4/2024. XSHCM thứ 7

XSHCM 27/4 - Trực tiếp kết quả xổ số TP Hồ Chí Minh hôm nay - XSHCM 27/4/2024. xổ số thành phố. kết quả xổ số Hồ Chí Minh ngày ...
Vietlott 27/4, kết quả xổ số Vietlott Power thứ 7 ngày 27/4/2024. xổ số Power 655 hôm nay

Vietlott 27/4, kết quả xổ số Vietlott Power thứ 7 ngày 27/4/2024. xổ số Power 655 hôm nay

Vietlott 27/4 - Vietlott Power 27/4. Trực tiếp kết quả xổ số Vietlott hôm nay thứ 7 ngày 27/4/2024. xo so Vietlott 655 hôm nay. xs Power hom nay.
XSHG 27/4, trực tiếp kết quả xổ số Hậu Giang hôm nay 27/4/2024. KQXSHG thứ 7

XSHG 27/4, trực tiếp kết quả xổ số Hậu Giang hôm nay 27/4/2024. KQXSHG thứ 7

XSHG 27/4 - Trực tiếp kết quả xổ số Hậu Giang hôm nay - XSHG 27/4/2024. Ket qua xo so Hau Giang. kết quả xổ số Hậu Giang ngày 27 ...
XSLA 27/4, trực tiếp kết quả xổ số Long An hôm nay 27/4/2024 - KQXSLA thứ 7

XSLA 27/4, trực tiếp kết quả xổ số Long An hôm nay 27/4/2024 - KQXSLA thứ 7

XSLA 27/4 - Trực tiếp kết quả xổ số Long An hôm nay - XSLA 27/4/2024. ket qua xo so Long An. KQXSLA thứ 7. kết quả xổ số Long ...
Điện Kremlin: Nga không phải mối đe dọa cho châu Âu, hai bên ‘sẽ phải nhất trí về cách chúng ta sinh tồn’

Điện Kremlin: Nga không phải mối đe dọa cho châu Âu, hai bên ‘sẽ phải nhất trí về cách chúng ta sinh tồn’

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho rằng, Nga và châu Âu sẽ không còn có thể nối lại mối quan hệ trước đây trong hoàn cảnh hiện nay.
Tin thế giới 26/4: Mỹ - Trung đạt thoả thuận 5 điểm, Nga tấn công đoàn tàu chở vũ khí phương Tây ở Ukraine, Houthi tấn công tàu Israel ở Vịnh Aden

Tin thế giới 26/4: Mỹ - Trung đạt thoả thuận 5 điểm, Nga tấn công đoàn tàu chở vũ khí phương Tây ở Ukraine, Houthi tấn công tàu Israel ở Vịnh Aden

Nga cảnh báo hậu quả nếu Ukraine tấn công nhà máy điện hạt nhân, Mỹ siết chặt xuất khẩu súng đạn, Nga gia tăng hợp tác quân sự với Trung Quốc…
Xung đột Nga-Ukraine: Kiev loại xe tăng Mỹ khỏi tiền tuyến vì một vũ khí của Moscow, Lầu Năm Góc phàn nàn

Xung đột Nga-Ukraine: Kiev loại xe tăng Mỹ khỏi tiền tuyến vì một vũ khí của Moscow, Lầu Năm Góc phàn nàn

Mỹ không mong đợi Ukraine sẽ tiến hành các hoạt động tấn công quy mô lớn ứng phó lực lượng Nga trong thời gian tới.
Ấn Độ bước vào giai đoạn 2 của cuộc bầu cử Hạ viện

Ấn Độ bước vào giai đoạn 2 của cuộc bầu cử Hạ viện

Có 158,8 triệu cử tri, trong đó có 80,8 triệu nam giới và 78 triệu nữ giới đủ điều kiện tham gia giai đoạn hai của cuộc bầu cử Hạ viện Ấn Độ.
Ngoại trưởng Mỹ, Trung Quốc hội đàm: Bắc Kinh kêu gọi Washington 'đừng giẫm lên lằn ranh đỏ'

Ngoại trưởng Mỹ, Trung Quốc hội đàm: Bắc Kinh kêu gọi Washington 'đừng giẫm lên lằn ranh đỏ'

Trong vài năm qua, quan hệ Mỹ-Trung Quốc đã trải qua những thăng trầm, nhưng đang 'bắt đầu ổn định'.
Chủ tịch Triều Tiên thị sát buổi thử nghiệm vũ khí phóng loạt, nói về mục tiêu xây dựng 'quân đội giỏi nhất thế giới'

Chủ tịch Triều Tiên thị sát buổi thử nghiệm vũ khí phóng loạt, nói về mục tiêu xây dựng 'quân đội giỏi nhất thế giới'

Chủ tịch Triều Tiên đã thị sát buổi thử nghiệm bệ phóng tên lửa phóng loạt cỡ nòng 240 mm do Xí nghiệp công nghiệp quốc phòng sản xuất.
Thủ tướng Đức thăm Trung Quốc: Rủi ro hay bảo đảm?

Thủ tướng Đức thăm Trung Quốc: Rủi ro hay bảo đảm?

Vừa thúc đẩy hợp tác, vừa thể hiện thái độ về thương mại và xung đột Nga-Ukraine là nhiệm vụ không dễ dàng với Thủ tướng Olaf Scholz ở Trung Quốc.
Thủ tướng Nhật Bản thăm Mỹ: Chuyến đi 'một công nhiều việc'

Thủ tướng Nhật Bản thăm Mỹ: Chuyến đi 'một công nhiều việc'

Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio bắt đầu chuyến thăm cấp nhà nước tại Mỹ, với nhiều mục đích, mục tiêu, cả trong quan hệ song phương và đa phương...
Hướng đi chiến lược mới của Bình Nhưỡng

Hướng đi chiến lược mới của Bình Nhưỡng

Bình Nhưỡng đang tìm 'lối ra' cho bế tắc trên bán đảo Triều Tiên thông qua hợp tác chặt chẽ hơn với Nga.
Vụ tấn công Đại sứ quán Iran ở Syria: Giọt nước có tràn ly?

Vụ tấn công Đại sứ quán Iran ở Syria: Giọt nước có tràn ly?

Sự việc ngày 1/4 dường như là lần đầu tiên một cơ quan đại diện ngoại giao lớn là mục tiêu tấn công.
Chặng đường mới của Tổng thống Ai Cập

Chặng đường mới của Tổng thống Ai Cập

Đương kim Tổng thống Abdel Fattah El-Sissi đã chính thức tuyên thệ nhậm chức vào ngày 2/4, trở thành người đứng đầu Ai Cập ba nhiệm kỳ liên tiếp.
Mồi lửa mới đốt 'chảo lửa' Trung Đông

Mồi lửa mới đốt 'chảo lửa' Trung Đông

Vụ tấn công bất ngờ vào tòa nhà lãnh sự Iran tại Syria sẽ khiến bầu không khí căng thẳng tại khu vực Trung Đông thêm 'nóng rẫy'.
Cuộc so tài giữa UAV và UGV trong xung đột Nga-Ukraine

Cuộc so tài giữa UAV và UGV trong xung đột Nga-Ukraine

Xung đột Nga-Ukraine buộc hai bên phát triển các phương tiện mặt đất không người lái (UGV) và các thiết bị bay không người lái (UAV).
Tấn công cơ quan ngoại giao... không phải chuyện hiếm!

Tấn công cơ quan ngoại giao... không phải chuyện hiếm!

Những cuộc xâm nhập, tấn công vào cơ quan ngoại giao gây ra nhiều cuộc khủng hoảng trong quan hệ các nước không phải chuyện hiếm.
'Vén màn bí mật' về kho tên lửa của Lực lượng vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran

'Vén màn bí mật' về kho tên lửa của Lực lượng vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran

Theo trang mạng quân sự Nga, Iran hiện đang sở hữu kho tên lửa lớn nhất và đa dạng nhất ở Trung Đông.
Schengen và ‘giấc mơ có thật’ của hai nước Đông Âu

Schengen và ‘giấc mơ có thật’ của hai nước Đông Âu

Sau khi Bulgaria và Romania gia nhập, Schengen mở rộng thành khu vực đi lại tự do của 29 thành viên.
Các sáng kiến toàn cầu mới của Trung Quốc

Các sáng kiến toàn cầu mới của Trung Quốc

Sau một thập kỷ triển khai đại sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI), Trung Quốc tiếp tục mở rộng ảnh hưởng toàn cầu bằng các sáng kiến mới.
Sự tàn khốc chưa hồi kết

Sự tàn khốc chưa hồi kết

Cuộc xung đột Nga-Ukraine bước vào năm thứ ba và đang ngày càng trở nên khốc liệt.
Phiên bản di động