Trung Quốc phả hơi nóng vào cuộc đua ở Nam Thái Bình Dương

Hồng Quân
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Phản ứng của phương Tây về chuyến thăm của Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị tới Nam Thái Bình Dương cho thấy cuộc cạnh tranh ngày một nóng tại khu vực này.

Ngày 26/5, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã đến quần đảo Solomon, bắt đầu chuyến thăm kéo dài 10 ngày tới các quốc đảo Nam Thái Bình Dương như Kiribati, Samoa, Fiji, Tonga, Vanuatu, Papua New Guinea và Timor-Leste.

Trong bài phát biểu bàng văn bản gửi tới cuộc họp cấp ngoại trưởng giữa Trung Quốc và các quốc đảo Thái Bình Dương ngày 30/5 ở Fiji, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh Bắc Kinh sẵn sàng hợp tác với các nước Thái Bình Dương để xây dựng “cộng đồng có chung tương lai”.

(05.31) Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và Tổng Thư ký diễn đàn các quốc đảo Thái Bình Dương Henry Puma trong cuộc gặp gỡ ngày 29/5. (Nguồn: Tân Hoa xã)
Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và Tổng thư ký Diễn đàn các quốc đảo Thái Bình Dương Henry Puma trong cuộc gặp gỡ ngày 29/5. (Nguồn: Tân Hoa xã)

“Tương lai chung” của Trung Quốc

Trong nhiều năm qua, Trung Quốc đã tích cực mở rộng quan hệ với Nam Thái Bình Dương. Năm 2018, Bắc Kinh tặng tàu “khảo sát thủy văn” cho hải quân và 50 xe chuyên dụng cho Fiji, cùng lúc quốc đảo này nhận được tàu tuần tra tân trang của Australia.

Giờ đây, Trung Quốc muốn khẳng định năng lực, vị thế đối tác tin cậy, sẵn sàng giúp đỡ các nước trong khu vực phát triển và độc lập hơn. Hiện Bắc Kinh đang cam kết sẽ hỗ trợ nâng cấp cơ sở hạ tầng, cải thiện kinh tế và đời sống của người dân tại Nam Thái Bình Dương mà không đi kèm các điều kiện chính trị.

Bên cạnh đó, nước này tìm kiếm mở rộng hợp tác an ninh, nâng cấp hợp tác quốc phòng và đưa ra “Tầm nhìn Phát triển chung giữa các quốc đảo Nam Thái Bình Dương với Trung Quốc”. Ngoài ra, Bắc Kinh cũng khẳng định sẽ hỗ trợ phát triển, mở cửa thị trường trong nước cho các sản vật địa phương tới từ các nước trong khu vực này, giúp họ tiếp cận nguồn tài nguyên và hợp tác vẽ bản đồ biển khu vực với độ phân giải cao.

Trong dự thảo Thông cáo chung về kế hoạch hành động 5 năm Trung Quốc gửi đến cuộc họp với ngoại trưởng các nước, Trung Quốc có thể đào tạo cảnh sát, hợp tác an ninh mạng, mở rộng quan hệ chính trị, lập bản đồ biển nhạy cảm, tiếp cận nhiều hơn tài nguyên thiên nhiên; tăng chuyến bay tới các quần đảo, tăng số tàu quân sự cập cảng khu vực... Bắc Kinh cũng có thể bổ nhiệm phái viên khu vực, đào tạo cán bộ ngoại giao trẻ, cung cấp 2.500 học bổng chính phủ, cho các nước Nam Thái Bình Dương.

Tuy nhiên, dự thảo thông cáo chung chưa được thông qua do chưa có đầy đủ đồng thuận. Sau hội nghị với đại diện Samoa, Tonga, Kiribati, Papua New Guinea, Vanuatu, quần đảo Solomon, Niue và Vanuatu, ông Vương Nghị cho biết các bên đã đồng ý về 5 lĩnh vực hợp tác, nhưng cần thảo luận thêm để đạt được đồng thuận.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh Bắc Kinh sẵn sàng hợp tác với các nước Thái Bình Dương để xây dựng “cộng đồng có chung tương lai”.

Tại sao chính quyền của Chủ tịch Tập Cận Bình “hào hứng” với Nam Thái Bình Dương tới vậy?

Có ý kiến cho rằng lá phiếu của các nước khu vực rất có ý nghĩa với cường quốc châu Á trong mở rộng ảnh hưởng của mình trên thế giới cũng như cô lập, thu hẹp không gian quốc tế của Đài Loan (Trung Quốc). Một vài nước có quan hệ tốt với Đài Bắc như quần đảo Marshall, Nauru và Palau đã được “khuyến khích” thiết lập quan hệ ngoại giao với Bắc Kinh để tiếp nhận khoản đầu tư lớn.

Quan trọng hơn, có chuyên gia cho rằng tầm ảnh hưởng ngày một lớn tại Nam Thái Bình Dương sẽ giúp Trung Quốc tìm kiếm những thỏa thuận quân sự tương tự như với Solomon để thiết lập thêm căn cứ và mở rộng phạm vi hoạt động của quân đội nước này.

Và quan ngại từ phương Tây

Mặc dù vậy, không phải ai cũng đồng tình với lời giải thích này của ông Vương Nghị. Chủ tịch Liên bang Micronesia David Panuelo cảnh báo thỏa thuận với Trung Quốc tuy “hấp dẫn”, nhưng sẽ cho phép nước này “tiếp cận và kiểm soát, giám sát hàng loạt” các cuộc gọi điện thoại và thư điện tử, từ đó “phá vỡ hòa bình, an ninh và ổn định khu vực”.

Trong khi đó, Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern coi việc lực lượng Trung Quốc đóng ở Solomon là “quân sự hóa khu vực”. Về phần mình, Fiji đã trở thành nước đầu tiên trong khu vực tham gia Khuôn khổ kinh tế Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (IPEF) do Mỹ khởi xướng.

Quan trọng hơn, việc Bắc Kinh tiếp cận cảng biển và lập căn cứ quân sự tại Nam Thái Bình Dương, điển hình là thỏa thuận với Solomon, khiến Washington và Canberra “đứng ngồi không yên”.

(05.31) Ngay sau khi nhậm chức, Thủ tướng Australia Anthony Albanese đã cam kết thắt chặt quan hệ và tăng cường viện trợ cho các quốc đảo tại Nam Thái Bình Dương. (Nguồn: News Corps Australia)
Ngay sau khi nhậm chức, Thủ tướng Australia Anthony Albanese đã cam kết thắt chặt quan hệ và tăng cường viện trợ cho các quốc đảo tại Nam Thái Bình Dương. (Nguồn: News Corps Australia)

Từ nhiều thập kỷ qua, Australia là người bảo vệ tự nhiên của khu vực. Sau cuộc bạo động năm 2021, cảnh sát Australia luôn có mặt tại thủ đô Solomon để duy trì hòa bình theo hiệp ước an ninh ký năm 2017.

Ngay khi nhậm chức ngày 23/5, Thủ tướng Anthony Albanese đã hứa tăng cường quan tâm các quốc đảo đang chịu tác động từ biến đổi khí hậu, đồng thời cam kết viện trợ 500 triệu AUD hỗ trợ đào tạo quốc phòng, an ninh hàng hải và cơ sở hạ tầng...

Bộ trưởng Ngoại giao Australia Jenny Wong đã gặp Thủ tướng Fiji để bàn nội dung liên quan đến Trung Quốc và sẽ tăng cường trao đổi với các đồng cấp khu vực về chủ đề này.

Về phần mình, Washington xem hiện diện của Bắc Kinh ở Nam Thái Bình Dương là nguy cơ đối với hàng thập kỷ nỗ lực kiềm chế Trung Quốc bên trong “chuỗi đảo thứ nhất”, khiến Mỹ phải tái định vị mạnh mẽ các lực lượng quân sự, thậm chí mở rộng các hiệp ước quốc phòng như đã ký với Kiribati năm 1979. Theo đó, Mỹ có quyền phủ quyết các cơ sở quân sự do nước thứ ba xây dựng ở đối tác ký kết.

Trong bối cảnh đó, tháng 2/2022, Mỹ đã mở lại đại sứ quán ở Solomon sau 29 năm vắng bóng. Ngày 24/5, Hội nghị thượng đỉnh Bộ tứ tại Tokyo đã thảo luận về ảnh hưởng của Trung Quốc ở Nam Thái Bình Dương và đưa ra sáng kiến ký Hiệp định Đối tác Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương về nhận thức miền hàng hải, bao gồm các nước khu vực.

Do đó, không khó để thấy căng thẳng giữa Trung Quốc với Mỹ cùng Australia ở Nam Thái Bình Dương sẽ tỷ lệ thuận với quan hệ ngày càng rộng mở giữa Bắc Kinh và các nước tại khu vực này.

Cuộc chạy đua, cạnh tranh ảnh hưởng ở Nam Thái Bình Dương cũng vì thế sẽ thêm nóng trong thời gian tới.

Không khó để thấy căng thẳng giữa Trung Quốc với Mỹ cùng Australia ở Nam Thái Bình Dương sẽ tỷ lệ thuận với quan hệ ngày càng rộng mở giữa Bắc Kinh và các nước tại khu vực này.
Nam Thái Bình Dương nổi sóng

Nam Thái Bình Dương nổi sóng

Việc quần đảo Solomon ký hiệp ước an ninh với Trung Quốc đang làm khu vực Nam Thái Bình Dương nổi sóng.

Tham vọng hiện diện quân sự của Trung Quốc ở Nam Thái Bình Dương: Cần ngăn chặn 'từ trong trứng nước'

Tham vọng hiện diện quân sự của Trung Quốc ở Nam Thái Bình Dương: Cần ngăn chặn 'từ trong trứng nước'

Trong một bài phân tích gần đây trên trang aspistrategist.org.au, Tiến sỹ Michael Shoebridge, chuyên gia về các vấn đề quốc phòng thuộc Viện Chính ...

Đọc thêm

XSMT 30/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 30/6/2022. SXMT 30/6/2022

XSMT 30/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 30/6/2022. SXMT 30/6/2022

Baoquocte.vn. XSMT 30/6. xổ số hôm nay 30/6. trực tiếp xổ số miền Trung 30/6/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung thứ 5. xo so ...
XSMN 30/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 5 ngày 30/6/2022. xổ số hôm nay

XSMN 30/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 5 ngày 30/6/2022. xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 30/6. xổ số hôm nay 30/6/2022. trực tiếp xổ số miền Nam 30/6/2022. kết quả xổ số hôm nay ngày 30 tháng 6. xổ số miền Nam thứ 5. ...
XSMB 30/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 5 ngày 30/6/2022. dự đoán XSMB

XSMB 30/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 5 ngày 30/6/2022. dự đoán XSMB

Baoquocte.vn. XSMB 30/6. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 5 ngày 30/6/2022. xổ số hôm nay 30/6. xổ số miền Bắc thứ 5. xo so mien bac. SXMB ...
Quang Hải chính thức gia nhập, Pau FC đăng video chào đón, fan quê nhà chúc mừng

Quang Hải chính thức gia nhập, Pau FC đăng video chào đón, fan quê nhà chúc mừng

Baoquocte.vn. Tối 29/6, trang chủ Pau FC chính thức xác nhận tiền vệ Quang Hải sẽ gia nhập đội bóng sau khi hoàn tất mọi thủ tục và kiểm tra y ...
Hội thánh và tổ chức Cao Đài tiếp tục phát huy truyền thống ‘Phụng đạo, Yêu nước’

Hội thánh và tổ chức Cao Đài tiếp tục phát huy truyền thống ‘Phụng đạo, Yêu nước’

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước tin tưởng đồng bào và các chức sắc đạo Cao Đài sẽ đạt được nhiều thành tựu hơn nữa trên đường đạo.
Việt Nam đề nghị Jordan hỗ trợ bảo hộ công dân trong vụ nổ khí độc tại cảng Aqaba

Việt Nam đề nghị Jordan hỗ trợ bảo hộ công dân trong vụ nổ khí độc tại cảng Aqaba

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đề nghị phía Jordan hỗ trợ Đại sứ quán Việt Nam tại Saudi Arabia kiêm nhiệm Jordan trong công tác bảo hộ công ...
Tin thế giới 29/06: Hội nghị Thượng đỉnh NATO, Tổng thống Indonesia tới Ukraine, Trung Quốc chỉ trích G7

Tin thế giới 29/06: Hội nghị Thượng đỉnh NATO, Tổng thống Indonesia tới Ukraine, Trung Quốc chỉ trích G7

Baoquocte.vn. Hội nghị Thượng đỉnh NATO, Tổng thống Indonesia tới Ukraine, Trung Quốc chỉ trích G7, Iran nêu vấn đề đàm phán với Mỹ…là một số tin thế giới nổi bật ...
Học giả Trung Quốc nói gì về IPEF - 'vũ khí mới' của Mỹ ở châu Á-Thái Bình Dương?

Học giả Trung Quốc nói gì về IPEF - 'vũ khí mới' của Mỹ ở châu Á-Thái Bình Dương?

Baoquocte.vn. Trang mạng quốc tế cfisnet.com vừa đăng bài viết của Giáo sư Thôi Phàn thuộc Đại học Kinh tế và kinh doanh quốc tế về IPEF.
'Đọc vị' ý đồ của Trung Quốc tại Biển Đông, chuyên gia Australia đề xuất chính sách với chính phủ mới

'Đọc vị' ý đồ của Trung Quốc tại Biển Đông, chuyên gia Australia đề xuất chính sách với chính phủ mới

Baoquocte.vn. Trung Quốc ngày càng có những động thái làm gia tăng cẳng thẳng ở Biển Đông, đòi hỏi chính quyền mới ở Australia cẩn trọng hơn.
Xe điện Hyundai Ioniq 6 chính thức lộ diện

Xe điện Hyundai Ioniq 6 chính thức lộ diện

Baoquocte.vn. Hyundai Ioniq 6 đã chính thức lộ diện, nhưng nhà sản xuất ô tô Hàn Quốc mới chỉ giới thiệu thiết kế, các thông số kỹ thuật phải đợi đến ...
Báo chí Campuchia lan tỏa thông điệp về tình hữu nghị truyền thống với Việt Nam

Báo chí Campuchia lan tỏa thông điệp về tình hữu nghị truyền thống với Việt Nam

Baoquocte.vn. Nhân dịp 55 năm quan hệ Việt Nam-Campuchia, truyền thông ‘xứ Chùa Tháp’ đã có nhiều bài viết lan toả thông điệp về tình hữu nghị truyền thông giữa hai nước.
Vụ việc Kaliningrad: Lithuania có lẽ không lường hết những gì Nga có thể 'phản đòn'

Vụ việc Kaliningrad: Lithuania có lẽ không lường hết những gì Nga có thể 'phản đòn'

Baoquocte.vn. Phong tỏa hoạt động vận tải hàng hóa tới tỉnh Kaliningrad của Nga, Lithuania đang đối mặt với nhiều hậu quả khó lường.
Xung đột Nga-Ukraine sẽ đi vào kịch bản tồi tệ nhất nếu NATO làm điều này

Xung đột Nga-Ukraine sẽ đi vào kịch bản tồi tệ nhất nếu NATO làm điều này

Baoquocte.vn. Trường hợp NATO triển khai máy bay không người lái tại Ukraine được dự báo sẽ đẩy xung đột Nga-Ukraine lên mức đỉnh điểm.
Quan hệ với ASEAN là trụ cột trong chính sách đối ngoại của Ấn Độ

Quan hệ với ASEAN là trụ cột trong chính sách đối ngoại của Ấn Độ

Baoquocte.vn. Hội nghị đặc biệt Ngoại trưởng ASEAN-Ấn Độ đã góp phần nâng cấp quan hệ hai bên lên tầm cao mới.
ASEAN-Ấn Độ đề cao chủ nghĩa đa phương và hợp tác khu vực trước 'những cơn gió ngược địa chính trị'

ASEAN-Ấn Độ đề cao chủ nghĩa đa phương và hợp tác khu vực trước 'những cơn gió ngược địa chính trị'

Baoquocte.vn. Ấn Độ và ASEAN đều nhấn mạnh vai trò của chủ nghĩa đa phương và luật pháp quốc tế để giải quyết các thách thức toàn cầu.
Trung Quốc tuyên bố mở rộng hoạt động quân sự ở Thái Bình Dương: 'Tiền trảm hậu tấu' và ý đồ đằng sau

Trung Quốc tuyên bố mở rộng hoạt động quân sự ở Thái Bình Dương: 'Tiền trảm hậu tấu' và ý đồ đằng sau

Baoquocte.vn. Trung Quốc đang đặt nền móng cho một căn cứ quân sự ở quần đảo Solomon và có thể hiện thực hóa nó bất kỳ lúc nào.
Phiên bản di động