Từ bất bình đẳng vaccine đến 'chủ nghĩa Apartheid kinh tế'

Nguyệt Ánh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Bài viết của Tiến sĩ Dan Steinbock, chuyên gia về thế giới đa cực, chuyên viên cấp cao của chương trình Fulbright trên tờ EurAsia Review nhận định, “chủ nghĩa Apartheid kinh tế” đang phủ bóng đen lên triển vọng toàn cầu.
Từ bất bình đẳng vaccine đến 'chủ nghĩa Apartheid kinh tế'
Sự thất bại trong việc ngăn chặn đại dịch Covid-19 và sự xuất hiện của những biến thể mới, cùng với sự bất bình đẳng về vaccine đang khiến sự phân cực giữa phương Tây và các nước nghèo hơn ngày càng gia tăng. (Nguồn: Pixabay)

Theo tác giả, sự phân cực giữa phương Tây và các nước nghèo hơn ngày càng gia tăng do sự thất bại trong việc ngăn chặn đại dịch Covid-19, sự xuất hiện của những biến thể mới, cùng với sự bất bình đẳng về vaccine.

"Cơn ác mộng" biến thể Delta

Đầu tháng Hai năm nay, khi các phương tiện truyền thông thế giới chính thức đưa tin rằng “điều tồi tệ nhất đã qua”, đã có hơn 110 triệu người mắc Covid-19 (được xác nhận) và hơn 2,5 triệu người tử vong.

Không ngờ, chỉ 6 tháng sau, số ca mắc đã tăng gần gấp đôi, lên hơn 200 triệu người, trong khi số ca tử vong tăng lên 4,3 triệu người. Trong cả hai giai đoạn này, con số thực có thể cao gấp 2 đến 3 lần, và trong một số trường hợp, thậm chí còn cao gấp 4 lần như vậy.

Tin liên quan
Covid-19: 5 sự thật nên biết về ‘sát thủ Delta’ để chủ động phòng ngừa Covid-19: 5 sự thật nên biết về ‘sát thủ Delta’ để chủ động phòng ngừa

Cho đến mùa Hè 2020, số ca nhiễm mới hàng ngày vẫn ở dưới mức 100.000 trên toàn cầu, chủ yếu là nhờ các biện pháp nghiêm ngặt chống Covid-19 ở Trung Quốc và một số quốc gia châu Á khác.

Tuy nhiên đến giai đoạn cuối mùa Xuân 2021, khi làn sóng thứ hai bùng phát và nhanh chóng lan rộng ở Ấn Độ, kích hoạt biến thể Delta (21A), trong tháng 5/2021, số ca mắc mới hàng ngày đạt đỉnh điểm là gần 900.000.

Một tháng trước đó, biến chủng này vẫn chiếm chưa tới 5% tổng số ca mắc trên toàn thế giới; nhưng tới nay, Delta đã chiếm tới 75% các trường hợp lây nhiễm và trở thành một "cơn ác mộng" trên toàn cầu.

Bất bình đẳng về vaccine

Đến cuối tháng 11/2020, Canada và Mỹ đã đặt trước 8-9 liều vaccine cho mỗi người dân của họ. Anh, Australia và EU cũng theo bước với 5-6 liều/người.

Đến tháng 1/2021, Tổng Giám đốc WHO Tedros cảnh báo rằng, do các chính sách vaccine ngừa Covid-19 không công bằng, “thế giới đang trên bờ vực của một sự thất bại thảm hại về đạo đức và cái giá của sự thất bại này sẽ phải trả giá bằng sinh mạng và sinh kế của những quốc gia nghèo nhất thế giới”.

Tại thời điểm đó, 40 triệu liều vaccine đã được tiêm ở 50 nền kinh tế có thu nhập cao. Trong khi ngược lại, theo Oxfam, cứ 10 người thì có tới 9 người ở các nước nghèo dự kiến sẽ chưa được tiêm vaccine ngừa Covid-19 trong năm 2021.

Vì vậy, khoảng cách tiêm chủng giữa các nước giàu và nghèo ngày càng tăng trên khắp thế giới.

Báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới mới của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ước tính, gần 40% dân số ở các nền kinh tế tiên tiến đã được tiêm chủng đầy đủ, so với chưa đầy một nửa con số này ở các nền kinh tế mới nổi, và con số này chủ yếu là ở Trung Quốc, còn những nước có thu nhập thấp chỉ chiếm một phần rất nhỏ.

Và mọi thứ sắp trở nên khó khăn hơn rất nhiều. Cách đây không lâu, EU đã cam kết hỗ trợ cung cấp vaccine đáng kể cho các nước nghèo, đặc biệt là ở châu Phi. Theo WHO, đó là “lộc trời cho” đối với châu lục này vì hiện nay mới chỉ có 1,2% dân số châu Phi được tiêm chủng đầy đủ.

Tuy nhiên, thực tế của việc hỗ trợ vaccine hóa ra rất khác. Tuần trước, đặc phái viên của Liên minh châu Phi được giao nhiệm vụ chỉ đạo các nỗ lực mua vaccine ngừa Covid-19 cho lục địa đã chỉ trích mạnh mẽ châu Âu, khi tuyên bố rằng “không một lọ vaccine nào đã rời nhà máy ở châu Âu để sang châu Phi”.

"Chủ nghĩa Apartheid kinh tế"

Một phần do biến thể từ Anh và biến thể Delta, dự báo triển vọng các nền kinh tế phát triển gần đây đã được điều chỉnh tăng lên, trong khi triển vọng của các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển đã giảm xuống trong năm 2021, đặc biệt là đối với các nền kinh tế châu Á mới nổi.

Tuy nhiên, thách thức thực sự là ở chỗ những điều chỉnh này có thể không chỉ là biến động theo chu kỳ, mà là những thay đổi trường kỳ trong dài hạn.

Tháng 8/2020, Tiến sĩ Dan Steinbock đã dự đoán nhiều năm phát triển vừa qua sẽ bị xóa sổ và mức sống sụt giảm ở tất cả các nền kinh tế. Đặc biệt, các nước nghèo nhất thậm chí sẽ mất đi những thành tựu của nhiều thập kỷ phát triển, chia rẽ xã hội, nạn đói và xung đột ngày càng gia tăng ở các nước dễ bị tổn thương nhất.

Giải quyết tình trạng bất bình đẳng vaccine toàn cầu: Cần cơ chế hiệu quả

Giải quyết tình trạng bất bình đẳng vaccine toàn cầu: Cần cơ chế hiệu quả

Ấn Độ nhấn mạnh sự cần thiết phải có một cơ chế hiệu quả để giải quyết sự bất bình đẳng trên toàn cầu đối ...

Bên cạnh đó, “chủ nghĩa dân tộc vaccine” của các nền kinh tế phát triển và sự bất bình đẳng về cơ hội tiếp cận vaccine giữa các nền kinh tế phát triển và đang phát triển có nguy cơ làm trầm trọng thêm những hậu quả đã được dự đoán.

Tiếp cận vaccine sẽ trở nên quan trọng để phục hồi kinh tế bền vững, đồng thời nó cũng chia cắt thế giới làm hai nửa. Điều đó giờ đây đã trở thành một “bình thường mới” - điều mà ngay cả IMF cũng đã thừa nhận.

Tiếp cận vaccine đã trở thành một lỗ hổng chính trong quá trình phục hồi toàn cầu. IMF và các ngân hàng phát triển đa phương khác có thể đã quá lạc quan khi cho rằng những điều kiện ban đầu này chủ yếu gây ra những hệ quả trong ngắn hạn.

Trên thực tế, do tiếp tục quản lý yếu kém, các nền kinh tế phát triển sớm mở cửa trở lại, sự bất bình đẳng về vaccine trên thế giới và sự xuất hiện của các biến thể mới, các tác động mang tính hệ quả có thể sẽ kéo dài hơn. Sự phục hồi không được đảm bảo ngay cả ở những quốc gia có tỷ lệ lây nhiễm rất thấp chừng nào virus vẫn lây lan ở nơi khác.

“Apartheid” được định nghĩa là một chính sách hoặc hệ thống phân biệt hoặc phân biệt đối xử vì lý do chủng tộc, hoặc vì lý do khác. Cách thức xử lý đại dịch kém, sự gia tăng của các biến thể xuất phát đầu tiên ở Anh và biến thể Delta (và các biến thể mới sắp xuất hiện), cùng với sự bất bình đẳng về vaccine đang dẫn đến nạn phân biệt chủng tộc về kinh tế - hay còn gọi là "chủ nghĩa apartheid kinh tế".

Tin liên quan
Tiêm chủng vaccine - Vũ khí đánh chặn những Tiêm chủng vaccine - Vũ khí đánh chặn những 'cơn gió ngược' về kinh tế

Một hành tinh, hai thế giới

Theo Tiến sĩ Dan Steinbock, "chủ nghĩa Apartheid kinh tế" sẽ dẫn đến hậu quả là sự phục hồi toàn cầu trong ngắn hạn và triển vọng kinh tế dài hạn khác nhau.

Khối các nền kinh tế phát triển sẽ mong đợi bình thường hóa hơn nữa vào cuối năm nay nhờ các gói kích thích tài khóa tích cực, tăng cường vay nợ và các chính sách tiền tệ thích ứng.

Còn ở khối nền kinh tế đang phát triển, nhiều nền kinh tế mới nổi và hầu hết các nền kinh tế có thu nhập thấp sẽ phải đối mặt với nguy cơ dịch bệnh tái bùng phát và gia tăng số ca tử vong do Covid-19, trong khi nguồn ngân sách lại hạn chế và các chính sách tiền tệ không phù hợp.

“Chủ nghĩa Apartheid kinh tế” đang diễn ra giữa các nền kinh tế phát triển và các nước nghèo hơn sẽ thúc đẩy sự gia tăng bất ổn kinh tế toàn cầu, bất ổn xã hội, biến động chính trị và chủ nghĩa cực đoan, từ đó sẽ càng khuyến khích chủ nghĩa bảo hộ mới và chủ nghĩa bài ngoại ở phương Tây.

Điều tồi tệ nhất vẫn chưa đến.

Phụ nữ có thai có nguy cơ cao mắc Covid-19? Đối tượng này có nên tiêm vaccine?

Phụ nữ có thai có nguy cơ cao mắc Covid-19? Đối tượng này có nên tiêm vaccine?

'Phụ nữ mang thai có dễ mắc Covid-19, có lây nhiễm cho đứa con ở trong bụng không? Trẻ sơ sinh có mẹ bị mắc ...

Mỹ ‘đau đầu’ trước bài toán tiêm chủng bắt buộc vaccine Covid-19

Mỹ ‘đau đầu’ trước bài toán tiêm chủng bắt buộc vaccine Covid-19

Washington chưa thể tìm ra lời giải trước thái độ vaccine Covid-19 của một bộ phận người dân, trong bối cảnh dịch bệnh tiếp tục ...

(theo EurAsia Review)

Bài viết cùng chủ đề

Covid-19

Đọc thêm

Phối hợp tổ chức kỷ niệm Năm Đoàn kết Hữu nghị Việt Nam-Lào 2022 tại Philippines

Phối hợp tổ chức kỷ niệm Năm Đoàn kết Hữu nghị Việt Nam-Lào 2022 tại Philippines

Baoquocte.vn. Hai Đại sứ quán cùng nhau chúc mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện Việt Nam-Lào mãi mãi xanh tươi, đời ...
Việt Nam luôn coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác nhiều mặt với Kazakhstan

Việt Nam luôn coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác nhiều mặt với Kazakhstan

Baoquocte.vn. Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp xã giao Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Kazakhstan Mukhtar Tileuberdi nhân chuyến thăm chính thức Việt Nam.
Đại sứ Nga: Hiện nay, ASEAN là tổ chức khu vực uy tín và quan trọng hơn cả

Đại sứ Nga: Hiện nay, ASEAN là tổ chức khu vực uy tín và quan trọng hơn cả

Baoquocte.vn. Đại sứ Nga tại Việt Nam Gennady Bezdetko khẳng định, chính những nguyên tắc cơ bản đã tạo nên tính hấp dẫn của ASEAN với bên ngoài.
An ninh của Afghanistan vẫn là vấn đề của châu Á

An ninh của Afghanistan vẫn là vấn đề của châu Á

Baoquocte.vn. Sau một năm nắm quyền ở Afghanistan, Taliban chưa thể làm được gì nhiều, đặc biệt là về an ninh và chống khủng bố.
Tin thế giới 18/8: Nhà máy Zaporizhzhia có thể đóng cửa, Phần Lan nói MiG-31 Nga xâm nhập, Trung Quốc ‘rắn’ với Mỹ về vấn đề Đài Loan

Tin thế giới 18/8: Nhà máy Zaporizhzhia có thể đóng cửa, Phần Lan nói MiG-31 Nga xâm nhập, Trung Quốc ‘rắn’ với Mỹ về vấn đề Đài Loan

Baoquocte.vn. Nga cân nhắc đóng cửa nhà máy Zaporizhzhia, Phần Lan nói MiG-31 Nga xâm nhập, Trung Quốc ‘rắn’ với Mỹ về Đài Loan là tin thế giới nổi bật ngày ...
Ban hành Nghị định 53/2022/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật An ninh mạng 2018

Ban hành Nghị định 53/2022/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật An ninh mạng 2018

Baoquocte.vn. Ngày 15/8, Chính phủ đã ban hành Nghị định 53/2022/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật An ninh mạng 2018.
Tây Ban Nha 'đau đầu' vì vấn nạn lợn rừng

Tây Ban Nha 'đau đầu' vì vấn nạn lợn rừng

Baoquocte.vn. Cuộc sống của người dân tại nhiều thành phố ở Tây Ban Nha bị đảo lộn khi phải tiếp đón những 'vị khách không mời mà đến' là những đàn ...
Nhìn lại 55 năm ASEAN và định hướng tương lai

Nhìn lại 55 năm ASEAN và định hướng tương lai

Baoquocte.vn. Sáng 18/8, tại Hà Nội, ASEAN-ISIS, Học viện Ngoại giao đã tổ chức Tọa đàm quốc tế 'Nhìn lại 55 năm ASEAN và định hướng tương lai'.
Hưng Thịnh Corp và YOO hợp tác thiết kế dự án biệt thự bán đảo Hollywood Hills

Hưng Thịnh Corp và YOO hợp tác thiết kế dự án biệt thự bán đảo Hollywood Hills

Baoquocte.vn. Ngày 17/8/2022, tại Bangkok (Thái Lan), Hưng Thịnh Land – thành viên Tập đoàn Hưng Thịnh và YOO – Thương hiệu thiết kế nhà ở và khách sạn nổi tiếng ...
Covid-19 ngày 18/8: Gần 3.300 F0 mới; 8.877 bệnh nhân khỏi bệnh; không có trường hợp tử vong

Covid-19 ngày 18/8: Gần 3.300 F0 mới; 8.877 bệnh nhân khỏi bệnh; không có trường hợp tử vong

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch ngày 18/8 của Bộ Y tế cho biết có 3.295 ca mới, tăng hơn 300 ca so với hôm qua; hơn 8.800 bệnh nhân điều ...
Cần 368 tỷ USD để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu tại COP26, chuyển đổi sang năng lượng xanh

Cần 368 tỷ USD để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu tại COP26, chuyển đổi sang năng lượng xanh

Baoquocte.vn. Ước tính để hiện thực hóa các mục tiêu tại COP26, tổng nhu cầu tài chính tăng thêm của Việt Nam có thể lên tới 368 tỷ USD trong giai đoạn 2022-2040.
Vì sao xuất khẩu của Việt Nam giảm tốc?

Vì sao xuất khẩu của Việt Nam giảm tốc?

Baoquocte.vn. Lạm phát tăng cao trên toàn cầu, xu hướng chuyển dịch tiêu dùng từ hàng hóa sang dịch vụ tại các nước phương Tây bắt đầu tác động lên Việt Nam.
Giá cà phê hôm nay 18/8: Tiếp nối xu hướng tiêu cực, người tiêu dùng Mỹ vẫn chi tiêu mạnh, cà phê được mùa?

Giá cà phê hôm nay 18/8: Tiếp nối xu hướng tiêu cực, người tiêu dùng Mỹ vẫn chi tiêu mạnh, cà phê được mùa?

Baoquocte.vn. Giá cà phê kỳ hạn tiếp nối xu hướng tiêu cực khi nhà đầu tư lo ngại sự suy thoái của nền kinh tế Trung Quốc và kỳ vọng vào kinh tế Mỹ.
Giá tiêu hôm nay 18/8, hồ tiêu bớt áp lực, tâm lý người trồng không dễ bị ‘dẫn dắt’, thị trường khó giảm sâu?

Giá tiêu hôm nay 18/8, hồ tiêu bớt áp lực, tâm lý người trồng không dễ bị ‘dẫn dắt’, thị trường khó giảm sâu?

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước đi ngang ở một số địa phương, giao dịch từ 69.000 - 72.000 đ/kg.
ADB hỗ trợ Thừa Thiên Huế phát triển kinh tế bền vững và bao trùm

ADB hỗ trợ Thừa Thiên Huế phát triển kinh tế bền vững và bao trùm

Baoquocte.vn. Thừa Thiên Huế và ADB đã ký kết Bản ghi nhớ về thúc đẩy quan hệ đối tác chiến lược vì sự phát triển kinh tế bền vững và bao trùm của tỉnh.
Đan Mạch-Việt Nam tăng cường hợp tác trong lĩnh vực nông nghiệp - thực phẩm

Đan Mạch-Việt Nam tăng cường hợp tác trong lĩnh vực nông nghiệp - thực phẩm

Baoquocte.vn. Hội thảo “Kinh nghiệm và giải pháp của Đan Mạch trong sản xuất nông nghiệp và thực phẩm bền vững” có sự tham gia của 13 công ty đi đầu trong lĩnh vực nông nghiệp.
Viettel tăng tốc phủ sóng di động toàn khu Merryland Quy Nhơn và bán đảo Hải Giang

Viettel tăng tốc phủ sóng di động toàn khu Merryland Quy Nhơn và bán đảo Hải Giang

Baoquocte.vn. Viettel đẩy mạnh phủ sóng mạng di động tại MerryLand Quy Nhơn, bán đảo Hải Giang đảm bảo kết nối thông suốt cho người dân, du khách, khách hàng.
Bất động sản mới nhất: Đất nền không còn được săn đón, điều kiện tách thửa ở Hà Nội, loạt dự án chưa đủ điều kiện huy động vốn

Bất động sản mới nhất: Đất nền không còn được săn đón, điều kiện tách thửa ở Hà Nội, loạt dự án chưa đủ điều kiện huy động vốn

Baoquocte.vn. Thị trường đất nền bớt nóng, đất tách thửa tại quận nội thành Hà Nội phải đủ 40m2... là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Hà Nội ‘mất hút’ căn hộ giá rẻ, giá chung cư leo thang kỷ lục, thu hồi 240ha đất dự án sân golf tại Vân Đồn

Bất động sản mới nhất: Hà Nội ‘mất hút’ căn hộ giá rẻ, giá chung cư leo thang kỷ lục, thu hồi 240ha đất dự án sân golf tại Vân Đồn

Baoquocte.vn. Thị trường căn hộ cho thuê nhộn nhịp, giá chung cư ngày càng tăng, thu hồi 240ha đất dự án HDMon Vân Đồn… là tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Chung cư Hà Nội thiết lập mặt bằng giá mới, thị trường theo hình tháp ngược, nhà có thể giảm giá 30%?

Bất động sản mới nhất: Chung cư Hà Nội thiết lập mặt bằng giá mới, thị trường theo hình tháp ngược, nhà có thể giảm giá 30%?

Baoquocte.vn. Dự báo xu hướng giá nhà đất 6 tháng cuối năm, khan hiếm chung cư, Hà Nội cấm tách thửa liên quan Vành đai 4… là tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Xu hướng ‘chuộng’ căn hộ sơ cấp ở Hà Nội

Xu hướng ‘chuộng’ căn hộ sơ cấp ở Hà Nội

Baoquocte.vn. Nhiều người vẫn luôn ưu tiên căn hộ sơ cấp bởi đây là sản phẩm mới hoàn toàn, chưa bị khấu hao qua thời gian sử dụng và có giá thành hợp lý.
Bất động sản mới nhất: Khan hiếm nguồn cung, giá đều đặn tăng, nỗi lo nợ xấu; thị trường địa ốc Bắc Ninh sẽ hạ nhiệt?

Bất động sản mới nhất: Khan hiếm nguồn cung, giá đều đặn tăng, nỗi lo nợ xấu; thị trường địa ốc Bắc Ninh sẽ hạ nhiệt?

Baoquocte.vn. Nguồn cung căn hộ ngày càng giảm, giá bán tăng đều, nợ xấu có nhiều biến động… là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Gói giao dịch SME - bảo bối giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí

Gói giao dịch SME - bảo bối giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí

Baoquocte.vn. Sau gần 2 tháng ra mắt, gói giao dịch SME tích hợp trên ngân hàng số VCB DigiBiz được gần 28.400 doanh nghiệp tin dùng.
Ứng xử với tiền tệ và tài khóa khi lạm phát Việt Nam thấp bậc nhất thế giới

Ứng xử với tiền tệ và tài khóa khi lạm phát Việt Nam thấp bậc nhất thế giới

Baoquocte.vn. Chính sách tiền tệ và tài khóa dường như được thắt chặt để chống lạm phát thay vì để phục hồi sản xuất, thúc đẩy tăng trưởng.
Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 8/2022?

Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 8/2022?

Baoquocte.vn. Lãi suất ngân hàng tháng 8/2022 ghi nhận, tiền gửi ở những kỳ hạn dài từ 12-36 tháng, SCB là ngân hàng chiếm thứ hạng lãi suất cao nhất.
Thị trường chứng khoán ASEAN có nhiều tín hiệu tích cực hậu mở cửa

Thị trường chứng khoán ASEAN có nhiều tín hiệu tích cực hậu mở cửa

Baoquocte.vn. Theo nhóm nghiên cứu và quản lý danh mục đầu tư tại FSMOne.com, thị trường chứng khoán khu vực ASEAN sẽ tiếp tục có nhiều dấu hiệu lạc quan.
Công ty Thái Lan khuyến nghị đầu tư vào thị trường chứng khoán Việt Nam

Công ty Thái Lan khuyến nghị đầu tư vào thị trường chứng khoán Việt Nam

Baoquocte.vn. Bà Chavinda Hanratanakool, Giám đốc điều hành Công ty KTAM đã đưa ra khuyến nghị nên đầu tư vào thị trường chứng khoán Việt Nam
Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 7/2022?

Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 7/2022?

Baoquocte.vn. Lãi suất ngân hàng VietinBank ở mức 0,25%, áp dụng cho gửi tiền trực tuyến và là mức cao nhất so với các ngân hàng.
Phiên bản di động