Từ chuyện Đất rừng phương Nam: Sáng tạo nghệ thuật về lịch sử cần được nhìn nhận 'thoáng' hơn, tích cực hơn

ĐBQH. Bùi Hoài Sơn
Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội
Câu chuyện ồn ào liên quan phim Đất rừng phương Nam không chỉ giới hạn ở một bộ phim. Đó là quan điểm về cách thức làm phim lịch sử, sáng tạo nghệ thuật và cả phát triển thị trường nghệ thuật cho nước nhà.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
VH
Từ ồn ào liên quan phim Đất rừng phương Nam, ĐBQH. Bùi Hoài Sơn nêu quan điểm, tôn trọng lịch sử phải được xem là một nguyên tắc và sáng tạo đến đâu cũng cần có khuôn khổ. (Nguồn: Quốc hội)

Theo quan điểm của tôi, chúng ta cần tôn trọng lịch sử. Những gì thuộc về lịch sử đã được công nhận, ghi nhớ phải là những chi tiết bắt buộc phải tôn trọng trong các sản phẩm nghệ thuật. Tuy nhiên, có rất nhiều chi tiết không được nhắc tới trong lịch sử có thể trở thành đề tài, chất liệu tuyệt vời cho trí tưởng tượng phong phú, sáng tạo không giới hạn của nghệ sĩ.

Nói như vậy để thấy, chúng ta cần xác định các tác phẩm nghệ thuật không hoàn toàn là lịch sử. Nhưng tác phẩm nghệ thuật về lịch sử giúp quá khứ trở nên sống động và gần gũi hơn, trao gửi những thông điệp giá trị từ cha ông.

Lịch sử đất nước ta rất hào hùng, đáng tự hào - là chất liệu tuyệt vời cho các sản phẩm văn học, nghệ thuật. Khai thác chất liệu đó giúp kể được lịch sử, hình ảnh đẹp, câu chuyện truyền cảm hứng của Việt Nam cho khán giả trong nước và quốc tế. Đặc biệt, qua đó khẳng định vị trí và tầm vóc của dân tộc, hình thành nên sức mạnh mềm cho đất nước.

Thực tế, nhiều năm qua, với sự phổ biến rộng rãi, sự xâm nhập các sản phẩm nghệ thuật nước ngoài vào như phim, truyện tranh, bài hát không phù hợp với văn hóa, truyền thống và giá trị đạo đức của Việt Nam. Vì thế, một bộ phận công chúng say mê với lịch sử nước ngoài, hình thành nên những nhận thức, suy nghĩ, lối sống xa lạ, đặc biệt là có nguy cơ lãng quên lịch sử, văn hóa dân tộc. Đây là điều đáng lo ngại.

Tôn trọng lịch sử phải được xem là một nguyên tắc. Sáng tạo đến đâu cũng cần có khuôn khổ. Nhưng làm thế nào để hài hòa hai yếu tố đó ở một mức độ đa số công chúng chấp nhận lại phụ thuộc rất nhiều vào nhận thức chung của xã hội. Thế nên, tôi mong các nghệ sĩ nước ta sẽ có thêm nhiều sản phẩm văn học, nghệ thuật của người Việt Nam. Từ đó, giúp mỗi người, đặc biệt là giới trẻ có sự tự tin, niềm tự hào với lịch sử và văn hóa dân tộc, hội nhập vững chắc với thế giới.

Có thể nói, sử dụng chất liệu lịch sử để sáng tác văn học, nghệ thuật gặp không ít khó khăn, rào cản. Đó là việc làm sao để vừa tôn trọng lịch sử vừa sáng tạo nghệ thuật. Làm sao để lịch sử trở nên hấp dẫn hơn, gần gũi hơn, thu hút khán giả hiện tại nhiều hơn. Vậy nên, để tạo ra một tác phẩm nghệ thuật có sáng tạo, cá tính vô cùng khó khăn và thử thách đối với người làm nghệ thuật. Đặc biệt, với sự phát triển của mạng xã hội, việc khen chê, đánh giá của công chúng hiện nay vô cùng quan trọng, cũng là phép thử đối với người làm nghệ thuật.

Từ chuyện Đất rừng phương Nam: Sáng tạo nghệ thuật về lịch sử cần được nhìn nhận 'thoáng' hơn, tích cực hơn
Hình ảnh trong phim Đất rừng phương Nam. (Nguồn: Tiền phong)

Việc khuyến khích, động viên các nghệ sĩ làm ra nhiều tác phẩm có chất lượng tốt hơn, đáp ứng nhu cầu của khán giả và sự phát triển của đất nước là vô cùng quan trọng. Tất nhiên, mỗi nền văn hóa khác nhau, cách thức làm phim phải khác nhau. Tôi vẫn nghĩ rằng, nếu khoa học khai mở cho xã hội tri thức về tự nhiên thì văn nghệ sĩ khai mở về cái thiện, cái đẹp.

Trong ba mục tiêu của giáo dục "chân, thiện, mỹ" thì văn hóa nghệ thuật chiếm đến hai. Nhà văn, nghệ sĩ chân chính luôn là chiến sĩ tiên phong khai mở cho con người ý nghĩa cuộc sống, vì điều đó họ phải xả thân. Hơn thế, một xã hội văn minh là xã hội biết lắng nghe và tạo hành lang tự do cho văn hóa nghệ thuật.

"Tôn trọng lịch sử phải được xem là một nguyên tắc. Sáng tạo đến đâu cũng cần có khuôn khổ. Nhưng làm thế nào để hài hòa hai yếu tố đó ở một mức độ đa số công chúng chấp nhận lại phụ thuộc rất nhiều vào nhận thức chung của xã hội".

Theo tôi, sáng tạo nghệ thuật về lịch sử cần được nhìn nhận một cách “thoáng” hơn, được lắng nghe theo cách tích cực nhiều hơn, được ủng hộ nhiều hơn. Như vậy, văn nghệ sĩ mới dám xả thân vì nghệ thuật. Đồng thời, mạnh dạn khai thác chất liệu lịch sử để tạo nên những sản phẩm văn học, nghệ thuật xứng tầm thời đại.

Nghị quyết 23-NQ/TW của Bộ Chính trị về tiếp tục xây dựng và phát triển văn học nghệ thuật trong thời kỳ mới đã nhấn mạnh: “Văn học, nghệ thuật là lĩnh vực rất quan trọng, đặc biệt tinh tế của văn hoá”. Khi chúng ta có được những tác phẩm nghệ thuật thì tinh thần, thông điệp quan trọng từ quá khứ sẽ giúp chúng ta có thêm niềm tự hào, củng cố sức mạnh dân tộc từ lịch sử văn hóa của đất nước.

Tôi mong khán giả ủng hộ những tác phẩm điện ảnh và nghệ thuật Việt Nam nói chung, nhất là các tác phẩm văn học, nghệ thuật khai thác chất liệu lịch sử. Chính sự quan tâm, ủng hộ của khán giả sẽ giúp các nghệ sĩ có thêm động lực tinh thần, giúp cho nền văn học, nghệ thuật nước nhà có thêm sức mạnh. Đồng thời, giúp chúng ta xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc như Nghị quyết của Đảng đã đề ra.

Bạo lực học đường: Một phần do tác động của phim ảnh, mạng xã hội không lành mạnh

Bạo lực học đường: Một phần do tác động của phim ảnh, mạng xã hội không lành mạnh

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Giáo dục của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh, có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng bạo ...

Bộ trưởng GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn nói gì về tình trạng giáo viên nghỉ việc?

Bộ trưởng GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn nói gì về tình trạng giáo viên nghỉ việc?

Giải trình cuối phiên thảo luận về kinh tế xã hội sáng 1/11, Bộ trưởng GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn đề cập một số vấn đề ...

ĐBQH Hà Ánh Phượng: Lương giáo viên phải ở mức cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp

ĐBQH Hà Ánh Phượng: Lương giáo viên phải ở mức cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp

Đại biểu Quốc hội Hà Ánh Phượng đề nghị, Chính phủ trong cải cách tiền lương lần này cần quy định lương của giáo viên ...

Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XV: Một số nội dung sẽ nhận được sự quan tâm đặc biệt của cử tri

Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XV: Một số nội dung sẽ nhận được sự quan tâm đặc biệt của cử tri

Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XV diễn ra từ ngày 23/10 đến ngày 28/11 là một sự kiện chính trị quan trọng, có ...

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 23/10/2026: Cự Giải có vận may sự nghiệp

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 23/10/2026: Cự Giải có vận may sự nghiệp

Tử vi hôm nay 23/10/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 23/10/2026: Tuổi Tuất công việc thăng tiến

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 23/10/2026: Tuổi Tuất công việc thăng tiến

Xem tử vi 23/10 - tử vi 12 con giáp hôm nay 23/10/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 23/10/2026, Lịch vạn niên ngày 23 tháng 10 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 23/10/2026, Lịch vạn niên ngày 23 tháng 10 năm 2026

Lịch âm 23/10. Lịch âm 23/10/2026? Âm lịch hôm nay 23/10. Lịch vạn niên 23/10/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Điểm nóng chờ 'giờ G'

Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Điểm nóng chờ 'giờ G'

Cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11 là phép thử đối với chương trình nghị sự của Tổng thống Donald Trump.
Thông cáo báo chí chung về chuyến thăm chính thức Liên minh châu Âu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Thông cáo báo chí chung về chuyến thăm chính thức Liên minh châu Âu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Trân trọng giới thiệu Thông cáo báo chí chung về chuyến thăm chính thức Liên minh châu Âu (EU) của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Giá vàng hôm nay 23/10/2026 giảm nhanh, tiếp tục hướng về đáy, lý do 10 tháng liên tiếp Nga bán vàng dự trữ?

Giá vàng hôm nay 23/10/2026 giảm nhanh, tiếp tục hướng về đáy, lý do 10 tháng liên tiếp Nga bán vàng dự trữ?

Giá vàng hôm nay 23/10/2026 giảm nhanh, tiếp tục hướng về đáy, lý do 10 tháng liên tiếp Nga bán vàng dự trữ?
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chuyến thăm của ông Tập Cận Bình khẳng định, Trung Quốc vẫn là nhân tố không thể thiếu trên con đường hướng tới bán đảo Triều Tiên hòa bình và ổn định lâu dài.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc thể hiện nhu cầu lớn của cả hai về ổn định chiến lược và thúc đẩy hợp tác.
Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Sau hơn hai tháng bom đạn bao phủ vùng Vịnh, cuộc xung đột ở Trung Đông vẫn mờ mịt, nhưng hậu họa thì đã rõ.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế và quản trị toàn cầu.
Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã lên đường sang Washington trong chuyến thăm 4 ngày (từ ngày 18/3).
Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Điểm nóng chờ 'giờ G'

Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Điểm nóng chờ 'giờ G'

Cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11 là phép thử đối với chương trình nghị sự của Tổng thống Donald Trump.
Bầu cử Israel: Chính trường biến động, chiến lược chung bất động

Bầu cử Israel: Chính trường biến động, chiến lược chung bất động

Cuộc bầu cử sắp tới tại Israel có thể dẫn đến sự thay đổi hệ thống lãnh đạo, song định hướng chiến lược của nước này nhiều khả năng không thay đổi đáng kể.
Liệu Tổng thống Ukraine có thể hàn gắn quan hệ với ông chủ Nhà Trắng khi quan hệ Mỹ-Nga dần ấm lên?

Liệu Tổng thống Ukraine có thể hàn gắn quan hệ với ông chủ Nhà Trắng khi quan hệ Mỹ-Nga dần ấm lên?

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky gặp Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff tại Oslo, trong bối cảnh Kiev tìm cách cải thiện quan hệ đang xấu đi với Washington.
Truyền thông Đan Mạch khắc họa đậm nét dấu ấn chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Truyền thông Đan Mạch khắc họa đậm nét dấu ấn chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Truyền thông quốc tế dành sự quan tâm lớn đến chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân tới Đan Mạch từ ngày 19-21/10.
Làm thế nào một siêu trí tuệ AI có thể thống trị thế giới?

Làm thế nào một siêu trí tuệ AI có thể thống trị thế giới?

Khi trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng mạnh mẽ và con người phụ thuộc nhiều hơn vào công nghệ này, nguy cơ một hệ thống siêu thông minh vượt khỏi tầm kiểm soát đang ...
Khi Mỹ khiến các liên minh lung lay, châu Âu học cách tự đứng vững

Khi Mỹ khiến các liên minh lung lay, châu Âu học cách tự đứng vững

Khi Mỹ tìm cách đòi hỏi các liên minh mang lại lợi ích trực tiếp hơn, châu Âu đang từng bước trưởng thành hơn với tư cách một chủ thể chiến lược.
Phiên bản di động