Từ chuyện Đất rừng phương Nam: Sáng tạo nghệ thuật về lịch sử cần được nhìn nhận 'thoáng' hơn, tích cực hơn

ĐBQH. Bùi Hoài Sơn
Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội
Câu chuyện ồn ào liên quan phim Đất rừng phương Nam không chỉ giới hạn ở một bộ phim. Đó là quan điểm về cách thức làm phim lịch sử, sáng tạo nghệ thuật và cả phát triển thị trường nghệ thuật cho nước nhà.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
VH
Từ ồn ào liên quan phim Đất rừng phương Nam, ĐBQH. Bùi Hoài Sơn nêu quan điểm, tôn trọng lịch sử phải được xem là một nguyên tắc và sáng tạo đến đâu cũng cần có khuôn khổ. (Nguồn: Quốc hội)

Theo quan điểm của tôi, chúng ta cần tôn trọng lịch sử. Những gì thuộc về lịch sử đã được công nhận, ghi nhớ phải là những chi tiết bắt buộc phải tôn trọng trong các sản phẩm nghệ thuật. Tuy nhiên, có rất nhiều chi tiết không được nhắc tới trong lịch sử có thể trở thành đề tài, chất liệu tuyệt vời cho trí tưởng tượng phong phú, sáng tạo không giới hạn của nghệ sĩ.

Nói như vậy để thấy, chúng ta cần xác định các tác phẩm nghệ thuật không hoàn toàn là lịch sử. Nhưng tác phẩm nghệ thuật về lịch sử giúp quá khứ trở nên sống động và gần gũi hơn, trao gửi những thông điệp giá trị từ cha ông.

Lịch sử đất nước ta rất hào hùng, đáng tự hào - là chất liệu tuyệt vời cho các sản phẩm văn học, nghệ thuật. Khai thác chất liệu đó giúp kể được lịch sử, hình ảnh đẹp, câu chuyện truyền cảm hứng của Việt Nam cho khán giả trong nước và quốc tế. Đặc biệt, qua đó khẳng định vị trí và tầm vóc của dân tộc, hình thành nên sức mạnh mềm cho đất nước.

Thực tế, nhiều năm qua, với sự phổ biến rộng rãi, sự xâm nhập các sản phẩm nghệ thuật nước ngoài vào như phim, truyện tranh, bài hát không phù hợp với văn hóa, truyền thống và giá trị đạo đức của Việt Nam. Vì thế, một bộ phận công chúng say mê với lịch sử nước ngoài, hình thành nên những nhận thức, suy nghĩ, lối sống xa lạ, đặc biệt là có nguy cơ lãng quên lịch sử, văn hóa dân tộc. Đây là điều đáng lo ngại.

Tôn trọng lịch sử phải được xem là một nguyên tắc. Sáng tạo đến đâu cũng cần có khuôn khổ. Nhưng làm thế nào để hài hòa hai yếu tố đó ở một mức độ đa số công chúng chấp nhận lại phụ thuộc rất nhiều vào nhận thức chung của xã hội. Thế nên, tôi mong các nghệ sĩ nước ta sẽ có thêm nhiều sản phẩm văn học, nghệ thuật của người Việt Nam. Từ đó, giúp mỗi người, đặc biệt là giới trẻ có sự tự tin, niềm tự hào với lịch sử và văn hóa dân tộc, hội nhập vững chắc với thế giới.

Có thể nói, sử dụng chất liệu lịch sử để sáng tác văn học, nghệ thuật gặp không ít khó khăn, rào cản. Đó là việc làm sao để vừa tôn trọng lịch sử vừa sáng tạo nghệ thuật. Làm sao để lịch sử trở nên hấp dẫn hơn, gần gũi hơn, thu hút khán giả hiện tại nhiều hơn. Vậy nên, để tạo ra một tác phẩm nghệ thuật có sáng tạo, cá tính vô cùng khó khăn và thử thách đối với người làm nghệ thuật. Đặc biệt, với sự phát triển của mạng xã hội, việc khen chê, đánh giá của công chúng hiện nay vô cùng quan trọng, cũng là phép thử đối với người làm nghệ thuật.

Từ chuyện Đất rừng phương Nam: Sáng tạo nghệ thuật về lịch sử cần được nhìn nhận 'thoáng' hơn, tích cực hơn
Hình ảnh trong phim Đất rừng phương Nam. (Nguồn: Tiền phong)

Việc khuyến khích, động viên các nghệ sĩ làm ra nhiều tác phẩm có chất lượng tốt hơn, đáp ứng nhu cầu của khán giả và sự phát triển của đất nước là vô cùng quan trọng. Tất nhiên, mỗi nền văn hóa khác nhau, cách thức làm phim phải khác nhau. Tôi vẫn nghĩ rằng, nếu khoa học khai mở cho xã hội tri thức về tự nhiên thì văn nghệ sĩ khai mở về cái thiện, cái đẹp.

Trong ba mục tiêu của giáo dục "chân, thiện, mỹ" thì văn hóa nghệ thuật chiếm đến hai. Nhà văn, nghệ sĩ chân chính luôn là chiến sĩ tiên phong khai mở cho con người ý nghĩa cuộc sống, vì điều đó họ phải xả thân. Hơn thế, một xã hội văn minh là xã hội biết lắng nghe và tạo hành lang tự do cho văn hóa nghệ thuật.

"Tôn trọng lịch sử phải được xem là một nguyên tắc. Sáng tạo đến đâu cũng cần có khuôn khổ. Nhưng làm thế nào để hài hòa hai yếu tố đó ở một mức độ đa số công chúng chấp nhận lại phụ thuộc rất nhiều vào nhận thức chung của xã hội".

Theo tôi, sáng tạo nghệ thuật về lịch sử cần được nhìn nhận một cách “thoáng” hơn, được lắng nghe theo cách tích cực nhiều hơn, được ủng hộ nhiều hơn. Như vậy, văn nghệ sĩ mới dám xả thân vì nghệ thuật. Đồng thời, mạnh dạn khai thác chất liệu lịch sử để tạo nên những sản phẩm văn học, nghệ thuật xứng tầm thời đại.

Nghị quyết 23-NQ/TW của Bộ Chính trị về tiếp tục xây dựng và phát triển văn học nghệ thuật trong thời kỳ mới đã nhấn mạnh: “Văn học, nghệ thuật là lĩnh vực rất quan trọng, đặc biệt tinh tế của văn hoá”. Khi chúng ta có được những tác phẩm nghệ thuật thì tinh thần, thông điệp quan trọng từ quá khứ sẽ giúp chúng ta có thêm niềm tự hào, củng cố sức mạnh dân tộc từ lịch sử văn hóa của đất nước.

Tôi mong khán giả ủng hộ những tác phẩm điện ảnh và nghệ thuật Việt Nam nói chung, nhất là các tác phẩm văn học, nghệ thuật khai thác chất liệu lịch sử. Chính sự quan tâm, ủng hộ của khán giả sẽ giúp các nghệ sĩ có thêm động lực tinh thần, giúp cho nền văn học, nghệ thuật nước nhà có thêm sức mạnh. Đồng thời, giúp chúng ta xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc như Nghị quyết của Đảng đã đề ra.

Bạo lực học đường: Một phần do tác động của phim ảnh, mạng xã hội không lành mạnh

Bạo lực học đường: Một phần do tác động của phim ảnh, mạng xã hội không lành mạnh

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Giáo dục của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh, có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng bạo ...

Bộ trưởng GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn nói gì về tình trạng giáo viên nghỉ việc?

Bộ trưởng GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn nói gì về tình trạng giáo viên nghỉ việc?

Giải trình cuối phiên thảo luận về kinh tế xã hội sáng 1/11, Bộ trưởng GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn đề cập một số vấn đề ...

ĐBQH Hà Ánh Phượng: Lương giáo viên phải ở mức cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp

ĐBQH Hà Ánh Phượng: Lương giáo viên phải ở mức cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp

Đại biểu Quốc hội Hà Ánh Phượng đề nghị, Chính phủ trong cải cách tiền lương lần này cần quy định lương của giáo viên ...

Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XV: Một số nội dung sẽ nhận được sự quan tâm đặc biệt của cử tri

Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XV: Một số nội dung sẽ nhận được sự quan tâm đặc biệt của cử tri

Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XV diễn ra từ ngày 23/10 đến ngày 28/11 là một sự kiện chính trị quan trọng, có ...

Đọc thêm

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 13/4/2026, Lịch vạn niên ngày 13 tháng 4 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 13/4/2026, Lịch vạn niên ngày 13 tháng 4 năm 2026

Lịch âm 13/4. Lịch âm hôm nay 13/4/2026? Âm lịch hôm nay 13/4. Lịch vạn niên 13/4/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Thắt chặt tình hữu nghị truyền thống Việt Nam-Slovakia

Thắt chặt tình hữu nghị truyền thống Việt Nam-Slovakia

Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam, Hội Hữu nghị Việt Nam-Slovakia đã tổ chức buổi gặp mặt thân mật với Đoàn đại biểu Chính phủ Slovakia.
Xung đột Trung Đông: Tổng thống Mỹ dọa ‘khuấy đảo’ eo biển Hormuz, nói sẽ chặn mọi tàu ‘trả phí cho Iran’

Xung đột Trung Đông: Tổng thống Mỹ dọa ‘khuấy đảo’ eo biển Hormuz, nói sẽ chặn mọi tàu ‘trả phí cho Iran’

Tổng thống Donald Trump ngày 12/4 cho biết ông chỉ đạo Hải quân Mỹ chặn các tàu được cho là đã trả phí cho Iran để đi qua eo biển ...
Tương lai kinh tế thế giới sẽ ra sao trước ‘phép thử’ Iran?

Tương lai kinh tế thế giới sẽ ra sao trước ‘phép thử’ Iran?

Các nhà hoạch định chính sách kinh tế thế giới đang chuẩn bị tụ họp để đánh giá những tổn thất mà cuộc xung đột của Tổng thống Donald Trump ...
Giá vàng hôm nay 13/4/2026 'âm thầm' nâng đáy, lực cầu vẫn duy trì, thị trường nhiều khả năng tăng tuần thứ tư liên tiếp

Giá vàng hôm nay 13/4/2026 'âm thầm' nâng đáy, lực cầu vẫn duy trì, thị trường nhiều khả năng tăng tuần thứ tư liên tiếp

Giá vàng hôm nay 13/4/2026 xu hướng nâng dần vùng đáy, lực cầu duy trì, thị trường tuần này nhiều khả năng tăng tuần thứ tư liên tiếp.
Thắt chặt tình hữu nghị đặc biệt Việt Nam-Lào tại Pháp

Thắt chặt tình hữu nghị đặc biệt Việt Nam-Lào tại Pháp

Đoàn Đại sứ quán Việt Nam và các cơ quan đại diện Việt Nam tại Pháp đến thăm, chúc mừng Đại sứ quán Lào nhân dịp Tết cổ truyền Bunpimay.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế và quản trị toàn cầu.
Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã lên đường sang Washington trong chuyến thăm 4 ngày (từ ngày 18/3).
Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Sự ra đời của 'Lá chắn châu Mỹ' có thể coi là bước đi đầu tiên nhằm hiện thực hóa tham vọng của Washington giữ vai trò và vị thế áp đảo tại Tây bán ...
Kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc: Tầm nhìn cho phát triển chất lượng cao

Kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc: Tầm nhìn cho phát triển chất lượng cao

Kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc được kỳ vọng vạch tầm nhìn thúc đẩy phát triển chất lượng cao và duy trì đà cải cách của Trung Quốc.
Cơ hội vàng với bà Takaichi Sanae

Cơ hội vàng với bà Takaichi Sanae

Quyết định giải tán Hạ viện được cho là bước đi được tính toán kỹ lưỡng của nữ Thủ tướng Nhật Bản nhằm thiết lập ưu thế vững chắc trên chính trường xứ sở mặt ...
Trí tuệ nhân tạo cảm xúc đã xuất hiện

Trí tuệ nhân tạo cảm xúc đã xuất hiện

Chia sẻ bài viết trên tờ Nikkei Asia, bà Penny Chai - Phó Chủ tịch khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Sumsub (*) cho rằng trong một thế giới nơi trí tuệ ...
Nhân dân Nhật báo lý giải ý nghĩa 'hai chuyến thăm đầu tiên của đồng chí Tô Lâm đều tới Trung Quốc'

Nhân dân Nhật báo lý giải ý nghĩa 'hai chuyến thăm đầu tiên của đồng chí Tô Lâm đều tới Trung Quốc'

Nhân dân Nhật báo đăng tải bài viết "Ý nghĩa sâu sắc của việc hai chuyến thăm đầu tiên của đồng chí Tô Lâm đều tới Trung Quốc".
Đại sứ Nguyễn Quốc Dũng: Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Hoa Kỳ ngày càng thiết thực và dựa trên lợi ích

Đại sứ Nguyễn Quốc Dũng: Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Hoa Kỳ ngày càng thiết thực và dựa trên lợi ích

Đại sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ Nguyễn Quốc Dũng trả lời phỏng vấn trang Diplomatic Watch về quan hệ hai nước.
Tình hình Trung Đông: Vì sao tàu thuyền các nước vẫn e ngại khi đi qua eo biển Hormuz?

Tình hình Trung Đông: Vì sao tàu thuyền các nước vẫn e ngại khi đi qua eo biển Hormuz?

Lệnh ngừng bắn mang lại sự tĩnh lặng trên bầu trời Trung Đông, nhưng vẫn chưa đủ để tiếp thêm can đảm cho các hãng vận tải biển đi qua eo biển Hormuz.
Ai bảo vệ các huyết mạch kinh tế toàn cầu?

Ai bảo vệ các huyết mạch kinh tế toàn cầu?

Vấn đề eo biển Hormuz không còn giới hạn ở Trung Đông, mà trở thành phép thử thực sự đối với khả năng phối hợp quốc tế trong bảo vệ các huyết mạch sống còn.
Mục tiêu xuất khẩu hàng may mặc 100 tỷ USD của Ấn Độ gặp hai 'hòn đá tảng' nào?

Mục tiêu xuất khẩu hàng may mặc 100 tỷ USD của Ấn Độ gặp hai 'hòn đá tảng' nào?

Theo CNBC, thuế quan Mỹ và chiến tranh Iran là hai thách thức chính đe dọa mục tiêu xuất khẩu hàng may mặc trị giá 100 tỷ USD của Ấn Độ.
Phiên bản di động