 |
| Hungary dần trở thành điểm hẹn mới của những bom tấn Hollywood. (Nguồn: Budapest Reporter) |
Trong năm nay, hàng loạt ngôi sao hạng A như Arnold Schwarzenegger, Tom Cruise, Eddie Redmayne, Liam Hemsworth, Anne Hathaway và Dakota Fanning liên tục xuất hiện tại Budapest để ghi hình. Sự hiện diện dày đặc này không phải là trào lưu ngẫu nhiên, mà là kết quả của một hệ sinh thái điện ảnh hoàn chỉnh được xây dựng và tích lũy qua nhiều năm.
Hơn một thế kỷ kết nối với kinh đô điện ảnh
 |
| Một cảnh trong phim “Hunyadi” (Rise of the Raven) được ghi hình tại khu trường quay mới của Viện Điện ảnh Quốc gia Hungary, gần thủ đô Budapest. (Nguồn: Getty Images) |
Mối duyên giữa Hungary và môn nghệ thuật thứ bảy bắt đầu từ những ngày đầu loại hình này ra đời. Năm 1896, chỉ vài tháng sau buổi giới thiệu phát minh tại Paris, hai anh em nhà Lumière đã đưa thiết bị quay và chiếu phim đến khách sạn Grand Hotel Royal ở thủ đô Budapest để ghi lại các địa danh nổi tiếng của thành phố.
Những thước phim đầu tiên này nhanh chóng thôi thúc giới văn nghệ sĩ Hungary tự bắt tay sản xuất tác phẩm của riêng mình. Đến năm 1901, bộ phim dàn dựng đầu tiên của Hungary chính thức ra mắt trên sân thượng cung điện Uránia, công trình kiến trúc khoa học hiện vẫn được sử dụng làm rạp chiếu phim biểu tượng.
Không dừng lại ở vai trò tiếp nhận, người Hungary còn trực tiếp tham gia đặt nền móng cho nền công nghiệp điện ảnh Mỹ qua các làn sóng di cư. Hai ông trùm sáng lập các hãng phim hàng đầu thế giới Adolph Zukor (đồng sáng lập Paramount Pictures) và William Fox (người lập nên Fox Film Corporation, tiền thân của 20th Century-Fox) đều là những người con của vùng đất Trung Âu này.
Sợi dây kết nối ấy tiếp tục được bồi đắp qua nhiều thế hệ diễn viên, đạo diễn gốc Hungary như Tony Curtis, Zsa Zsa Gabor, Rachel Weisz, Adrien Brody, hay nhà sản xuất Gábor Csupó, người đứng sau những mùa đầu của loạt phim hoạt hình kinh điển The Simpsons.
“Kẻ đóng thế” đa năng và bài toán tối ưu chi phí
 |
| Budapest từng được chọn làm bối cảnh thay thế Paris, Berlin và Rome trong các bộ phim như “Evita”, “Max” và “Inferno”. (Nguồn: Getty Images) |
Ưu thế cạnh tranh rõ nét nhất của Hungary trong mắt các đạo diễn quốc tế là khả năng biến hóa bối cảnh linh hoạt. Thủ đô Budapest sở hữu nét kiến trúc cổ kính thời kỳ Đế chế Áo-Hung đan xen với các khu phố mang vẻ đẹp mộc mạc, dễ dàng “đóng thế” cho Paris, Berlin hay Rome trong các bộ phim nổi tiếng như Evita, Max hay Inferno.
Bên cạnh kiến trúc đô thị, hồ Balaton, hồ nước ngọt lớn nhất Trung Âu thường được sử dụng làm bối cảnh biển. Với những cảnh quay đòi hỏi địa hình núi non hiểm trở, các đoàn phim cũng có thể tận dụng cảnh quan tại những quốc gia láng giềng.
Hạ tầng trường quay và chi phí sản xuất cũng là đòn bẩy mang tính quyết định. Chỉ cách trung tâm Budapest khoảng 20 phút lái xe, Origo Studios – tổ hợp hợp tác với hãng Raleigh Studios của Mỹ từ năm 2010 sở hữu 11 trường quay hiện đại cùng khu vực dựng bối cảnh ngoài trời rộng 1,6 ha. Đây chính là nơi ra đời các đại cảnh phức tạp của những siêu phẩm như Dune, Dune: Part Two.
 |
| Trường quay thứ 11 của ORIGO Studios (Hungary). (Nguồn: Budapest Reporter) |
Theo các nhà sản xuất quốc tế, ghi hình tại Hungary giúp tiết kiệm khoảng 30% đến 50% chi phí so với thị trường Mỹ mà vẫn bảo đảm đầy đủ hạ tầng lưu trú, giao thông và dịch vụ kỹ thuật tiêu chuẩn cao.
Phép thử từ tính ổn định của chính sách
Dù sở hữu nhiều lợi thế sẵn có, ngành công nghiệp điện ảnh Hungary từng trải qua giai đoạn bất ổn do sự biến động trong chính sách ưu đãi công.
Do đặc thù các đoàn làm phim thường phải lên kế hoạch và chốt ngân sách trước tối thiểu một năm, việc chính phủ từng tạm dừng chương trình hoàn trả 30% chi phí sản xuất, rồi sau đó áp mức trần chi tiêu cho các dự án trong nửa đầu năm 2026 đã dấy lên tâm lý e ngại nơi các nhà đầu tư nước ngoài.
Trước thách thức này, chính quyền Hungary đã có những bước đi điều chỉnh kịp thời để củng cố niềm tin của các hãng phim. Gói ngân sách bổ sung 63 tỷ Forint (khoảng 193 triệu USD) đã được đề xuất cho quỹ ưu đãi, đi cùng cam kết từ giới chức ngoại giao về việc duy trì một khuôn khổ cơ chế “ổn định và có thể dự đoán”.
Động thái này nhằm bảo vệ dòng vốn đầu tư quốc tế và duy trì chuỗi dịch vụ phụ trợ đang tạo công ăn việc làm cho hàng nghìn lao động địa phương.
Nâng tầm vị thế nhờ nhân lực bản địa
 |
| Nhân lực bản địa tham gia vào các khâu sản xuất phim tại Hungary. (Nguồn: Hungary Today) |
Bước chuyển dịch quan trọng nhất của điện ảnh Hungary nằm ở sự thăng tiến của nguồn nhân lực nội địa. Trước đây, các hãng phim Hollywood thường đưa đội ngũ riêng sang để phụ trách các khâu kỹ thuật quan trọng hoặc đưa công đoạn hậu kỳ về Mỹ. Hiện nay, nhân sự Hungary ngày càng tham gia sâu vào các vị trí sáng tạo chủ chốt.
Dự án điện ảnh quy mô lớn Wicker gần đây (có sự tham gia của Olivia Colman và Alexander Skarsgård) là một minh chứng rõ ràng. Toàn bộ các khâu thiết kế mỹ thuật, phục trang, làm tóc và trang điểm đều được giao cho các chuyên gia Hungary đảm nhiệm.
Các nhà thiết kế địa phương đã khéo léo đưa chất liệu trang phục dân gian, những chiếc mũ cô dâu nhiều lớp voan và nghệ thuật truyền thống vào việc định hình diện mạo cho một thế giới giả tưởng độc đáo.
Từ việc cho thuê phim trường giá rẻ, Hungary đã tiến lên nấc thang đối tác sáng tạo bình đẳng. Quy mô lãnh thổ có thể khiêm tốn, nhưng chính bề dày văn hóa, hạ tầng hoàn thiện và đội ngũ kỹ thuật lành nghề đã giúp quốc gia Trung Âu này đứng vững như một giao lộ điện ảnh quốc tế uy tín của Hollywood.
| Quảng bá điểm đến Việt Nam tại kinh đô điện ảnh thế giới Hollywood Ngày 25/9 (giờ địa phương), Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) đã tổ chức Chương trình xúc tiến du lịch- điện ảnh ... |
| Giao lưu văn hóa, thể thao ASEAN tại Hungary Sự kiện giao lưu hữu nghị bóng bàn ASEAN là dịp để tăng cường gắn kết và lưu giữ những kỷ niệm về tình bạn, ... |
| Hungary sẵn sàng hợp tác, giúp đào tạo chuyên gia vận hành nhà máy điện hạt nhân cho Việt Nam Thủ tướng Phạm Minh Chính mong muốn Hungary hỗ trợ Việt Nam đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực vận hành ... |
| Nhà báo Hungary lý giải sức mạnh và sức hút của Việt Nam Từ Budapest, Hungary, nhà báo Dunai Péter chia sẻ với TG&VN ấn tượng về sự phát triển không ngừng của Việt Nam, bắt nguồn từ ... |
| Quốc Trường được mời làm đại sứ chính thức cho bom tấn kinh dị Hollywood tại Việt Nam Hãng Universal Pictures chọn diễn viên Quốc Trường, cũng là nghệ sĩ Việt Nam đầu tiên làm đại sứ chính thức cho bom tấn kinh ... |
