Từ hội nhóm ‘con ghét bố mẹ’: Cha mẹ cần lắng nghe trước khi phán xét

Sự xuất hiện của hội nhóm “con ghét bố mẹ” trên mạng xã hội đang đặt ra nhiều vấn đề về khoảng cách thế hệ, cách ứng xử trong gia đình và ranh giới giữa quyền bày tỏ với hành vi vi phạm pháp luật.

Từ hội nhóm 'con ghét bố mẹ': Cần nhiều chương trình hướng dẫn kỹ năng làm 'cha mẹ số' Công tác sắp xếp trường học: Để hệ thống giáo dục vận hành hiệu lực, hiệu quả hơn Sắp xếp trường học: Chính sách giáo dục phải đo bằng sự tiến bộ, hạnh phúc của người học NXB Giáo dục Việt Nam - dấu ấn trong hành trình lan tỏa tiếng Việt năm 2026

Nhóm “con ghét bố mẹ” trên Facebook thu hút sự chú ý của dư luận khi trở thành nơi nhiều người trẻ chia sẻ những mâu thuẫn, áp lực cũng như những câu chuyện gia đình. Theo ĐBQH. Nguyễn Thị Việt Nga, Phó Trưởng đoàn ĐBQH TP. Hải Phòng, không nên chỉ nhìn vào tên gọi gây sốc của những hội nhóm này để phán xét người tham gia.

Điều quan trọng hơn là nhận diện phía sau mỗi lời than phiền, sự giận dữ có thể là một mâu thuẫn thông thường nhưng cũng có thể là tín hiệu cho thấy trẻ đang cần được bảo vệ và hỗ trợ.

Từ hội nhóm Con ghét bố mẹ: Cần lắng nghe trước khi phán xét

ĐBQH. Nguyễn Thị Việt Nga. (Ảnh NVCC)

Không nên vội phán xét phía sau những lời “con ghét bố mẹ”

Trao đổi về sự xuất hiện và thu hút nhanh chóng của hội nhóm “con ghét cha mẹ”, ĐBQH. Nguyễn Thị Việt Nga cho rằng, trước hết cần thận trọng khi nhìn nhận những người tham gia các cộng đồng này. Theo bà, tên gọi “con ghét bố mẹ” có thể gây sốc và một số cách thể hiện trong nhóm có thể khiến cha mẹ cảm thấy tổn thương. Tuy nhiên, phía sau cùng một cách gọi có thể là những câu chuyện rất khác nhau.

Có em chỉ đang giận sau một cuộc cãi vã; có người đã trưởng thành nhưng vẫn mang theo những tổn thương từ thời thơ ấu; cũng có những trường hợp cần được tìm hiểu kỹ hơn để xác định liệu trẻ có đang phải chịu bạo lực, bị bỏ mặc hoặc gặp khó khăn về tâm lý hay không.

Điều khiến nữ đại biểu suy nghĩ nhiều hơn là tốc độ một cộng đồng như vậy thu hút sự chú ý. Theo bà, số lượng thành viên của một nhóm không thể được dùng để kết luận rằng tất cả những người tham gia đều “ghét cha mẹ”, cũng không chứng minh phần lớn thành viên là trẻ vị thành niên. Tuy nhiên, sự quan tâm dành cho những cộng đồng này cho thấy quan hệ giữa cha mẹ và con cái là vấn đề nhiều người muốn nói đến, trong khi không phải ai cũng tìm được cơ hội để bày tỏ những điều thật sự khó nói trong chính gia đình mình.

More from WVR
Từ hội nhóm 'con ghét bố mẹ': Cần nhiều chương trình hướng dẫn kỹ năng làm 'cha mẹ số'

“Có những điều người trẻ kể được với người lạ, thậm chí đăng ẩn danh trước hàng nghìn người, nhưng lại không biết bắt đầu thế nào với cha mẹ”, bà Nguyễn Thị Việt Nga nhận định.

Bà Nga nhấn mạnh, một nguy cơ đáng lưu ý là những lời tâm sự có thể bị cuốn vào cuộc đối đầu giữa các thế hệ. Nếu người lớn chỉ vào nhóm để gọi các em là “bất hiếu”, trong khi người trẻ đáp lại bằng những lời miệt thị cha mẹ, mạng xã hội có thể khiến mâu thuẫn sâu thêm. Ngược lại, một lời chia sẻ chân thành cũng có thể trở thành tín hiệu để gia đình hoặc nhà trường nhận ra một em đang cần được giúp đỡ.

Vì vậy, theo đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, cách tiếp cận phù hợp là lắng nghe, nhận diện và phân loại vấn đề. Những nội dung xúc phạm, đe dọa hoặc kích động bạo lực cần được xử lý. Những lời cầu cứu cần được tiếp nhận và hỗ trợ. Trong khi đó, với những bất đồng thông thường trong gia đình, điều cần thiết là mở lại một cuộc trò chuyện để cả cha mẹ và con cái có thể nói, được nghe và được tôn trọng.

Tạo sự tin cậy trong gia đình

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cho rằng, không thể quy trách nhiệm cho riêng cha mẹ hay con cái khi nói về những mâu thuẫn trong gia đình. Nhiều phụ huynh yêu thương con, làm việc vất vả và đặt kỳ vọng cao với mong muốn con có tương lai tốt. Tuy nhiên, tình thương nếu chủ yếu được thể hiện bằng mệnh lệnh, so sánh hoặc kiểm soát có thể khiến đứa trẻ cảm nhận đó là sự phủ nhận con người thật của mình.

Ngược lại, người trẻ cũng đang trong quá trình học cách nhận diện cảm xúc, chịu trách nhiệm về lời nói và giải quyết bất đồng. Một cuộc cãi vã có thể khiến các em sử dụng những từ ngữ tiêu cực để diễn tả một cảm giác nhất thời.

Từ góc nhìn của nữ đại biểu, điểm cốt lõi nằm ở chất lượng giao tiếp và sự tin cậy trong gia đình. Cha mẹ và con cái có thể vẫn trò chuyện hằng ngày nhưng lại ít khi nói được với nhau về nỗi sợ, sự thất vọng, cảm giác bị tổn thương hay những ranh giới riêng tư.

Cùng với đó, áp lực học tập, thời gian cha mẹ dành cho con, cách ứng xử với điện thoại và mạng xã hội cũng có thể khiến khoảng cách ấy rộng hơn. Trong khi đó, thuật toán và những bình luận đồng tình liên tiếp trên mạng dễ khiến một người đang giận tin rằng chỉ còn một cách duy nhất để nhìn nhận vấn đề gia đình của mình.

Bởi vậy, bà Nguyễn Thị Việt Nga nêu quan điểm, muốn tìm nguyên nhân phải bắt đầu từ từng hoàn cảnh cụ thể. Có mâu thuẫn cần cả hai phía học cách trò chuyện. Có trường hợp cha mẹ cần thay đổi cách nuôi dạy. Cũng có trường hợp trẻ thực sự đang bị xâm hại và cần được bảo vệ ngay. “Nếu gộp tất cả vào một nhận định rằng ‘giới trẻ ngày nay chống đối cha mẹ’, chúng ta có thể bỏ lỡ chính những em cần giúp đỡ nhất”, bà nói.

Trong quan hệ gia đình, bên cạnh bổn phận kính trọng, biết ơn, hiếu thảo của con đối với cha mẹ, pháp luật cũng đặt ra trách nhiệm của cha mẹ trong việc thương yêu, tôn trọng ý kiến của con, chăm lo cho sự phát triển của con và không được phân biệt đối xử hoặc xúc phạm con. Những hành vi lăng mạ, gây áp lực tâm lý giữa các thành viên gia đình cũng cần được xem xét trong mối liên hệ với các quy định về phòng, chống bạo lực gia đình và bảo vệ trẻ em.

Khoảng cách tình cảm, cảm giác bị kiểm soát và nỗi lo mất quyền riêng tư có thể khiến trẻ dần thu mình lại...
(Nguồn: Tuổi trẻ)

Không chỉ gỡ nội dung vi phạm...

Đề cập trách nhiệm của cơ quan quản lý và các nền tảng mạng xã hội, ĐBQH. Nguyễn Thị Việt Nga cho rằng trách nhiệm của từng bên cần được xác định theo hành vi và thẩm quyền cụ thể.

Cơ quan quản lý nhà nước không thể bỏ qua những nội dung đe dọa, bắt nạt, xúc phạm nghiêm trọng hoặc xâm phạm đời tư chỉ vì chúng xuất hiện trong một nhóm thảo luận về gia đình. Khi có phản ánh, cơ quan có thẩm quyền cần tiếp nhận, xác minh, yêu cầu xử lý nội dung vi phạm theo pháp luật và phối hợp bảo vệ người bị ảnh hưởng. Đối với trẻ em, việc giữ kín thông tin nhận dạng và tránh để các em tiếp tục bị công kích đặc biệt quan trọng.

Theo bà Nga, trách nhiệm thực chất của các nền tảng còn thể hiện ở việc người dùng có thể dễ dàng báo cáo một bài viết nguy hiểm hay không; phản ánh có được xem xét kịp thời hay không; những nội dung đe dọa, tiết lộ thông tin riêng tư hoặc khuyến khích bạo lực có được hạn chế lan truyền và xử lý hay không. Người quản trị nhóm cũng cần xây dựng quy tắc rõ ràng, kiểm duyệt bài đăng và hướng những người gặp nguy hiểm tới kênh trợ giúp phù hợp.

Tuy nhiên, nữ đại biểu lưu ý không nên có cách xử lý đơn giản là thấy tên một nhóm gây phản cảm rồi kết luận cả nhóm bất hợp pháp. Trong cùng một cộng đồng có thể đồng thời tồn tại lời tâm sự cần được lắng nghe, nội dung sai cần được hướng dẫn sửa và hành vi vi phạm cần được gỡ bỏ, xử lý. Nếu xóa một không gian chia sẻ mà không tạo được nơi hỗ trợ thay thế, những người trẻ đang gặp vấn đề nghiêm trọng có thể càng khó tìm đến người có khả năng giúp mình.

Do đó, đại biểu Nga đề nghị sự phối hợp tập trung vào ba hướng: Xử lý nhanh những nội dung gây hại đã được xác minh; thiết lập đường chuyển thông tin tới cơ quan bảo vệ trẻ em khi có dấu hiệu trẻ gặp nguy hiểm; đồng thời công khai cách nền tảng tiếp nhận và giải quyết phản ánh. Theo bà, thước đo hiệu quả không chỉ là số bài viết bị gỡ mà còn là việc người cần giúp đỡ có tiếp cận được sự hỗ trợ kịp thời hay không.

Theo bà, hiện đã có các quy định liên quan đến quyền, nghĩa vụ của cha mẹ và con; bảo vệ trẻ em; phòng, chống bạo lực gia đình; bảo vệ danh dự, nhân phẩm và quản lý thông tin trên mạng. Điều cần đánh giá kỹ hơn là những quy định này có đến được với trẻ và gia đình đúng lúc họ cần hay không.

Những câu hỏi về quy trình, nhân lực và trách nhiệm phối hợp, cần được trả lời trước khi bàn đến mức phạt. Chẳng hạn, một học sinh bị làm nhục trong gia đình có biết tìm ai ở trường để nói chuyện hay không; người tiếp nhận có đủ kỹ năng để phân biệt một cuộc cãi vã với dấu hiệu bạo lực tâm lý kéo dài hay không; khi hình ảnh và thông tin riêng tư của trẻ bị đưa lên mạng, phản ánh được chuyển đến nền tảng và cơ quan bảo vệ trẻ bằng cách nào.

Từ góc độ gia đình, nữ đại biểu mong cha mẹ không bắt đầu cuộc trò chuyện bằng câu hỏi “Sao con dám nói xấu bố mẹ?”. Một đứa trẻ nói “con ghét bố mẹ” có thể đang giận dữ, cũng có thể đang dùng một từ rất mạnh vì chưa biết gọi tên sự tổn thương của mình.

Bà Nga cho rằng, cha mẹ nên hỏi điều gì đã xảy ra, điều gì trong lời nói hoặc cách ứng xử của người lớn khiến con thấy đau và con mong cha mẹ thay đổi điều gì. Lắng nghe không có nghĩa cha mẹ phải đồng ý với mọi điều con nói, mà là cách để hiểu đúng vấn đề trước khi cùng con đặt ra những giới hạn và trách nhiệm.

Với người trẻ, bà cho rằng cảm giác buồn, giận hay thất vọng với cha mẹ không khiến các em trở thành người con xấu. Các em có quyền nói ra điều mình đang trải qua và tìm kiếm sự giúp đỡ. Tuy nhiên, một bài viết công khai có thể vượt khỏi ý định ban đầu; thông tin riêng của gia đình có thể bị chia sẻ rộng, còn bình luận của người lạ có thể khiến cảm xúc đi xa hơn.

Khi có thể, các em nên lựa chọn một người đáng tin để nói chuyện, viết cho cha mẹ một lá thư hoặc nhờ giáo viên, người tư vấn giúp hai bên bắt đầu đối thoại. Nếu đang bị bạo lực, bị đe dọa hoặc cảm thấy không an toàn, các em cần tìm sự hỗ trợ ngay, trong đó có Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111.

“Giữ gìn giá trị gia đình không chỉ là yêu cầu con kính trọng cha mẹ. Đó còn là trách nhiệm của người lớn trong việc tạo dựng sự tin cậy, tôn trọng nhân phẩm của con và sửa sai khi mình sai”, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga nói.

Theo bà, điều cần thiết là cả hai phía cùng bắt đầu từ một việc tưởng nhỏ nhưng không dễ thực hiện đó là nghe hết điều người kia muốn nói trước khi kết luận về họ. Và với hội nhóm mang tên “con ghét bố mẹ”, điều đáng quan tâm không chỉ là cái tên hay số lượng thành viên, mà là những tín hiệu phía sau đó. Có thể đó chỉ là một cơn giận cần được giải tỏa, nhưng cũng có thể là lời cầu cứu cần được nhận diện đúng lúc. Vì vậy, mục tiêu của việc xử lý không nên chỉ dừng ở việc gỡ một nội dung hay xử phạt một hành vi, mà còn phải hướng tới bảo vệ người đang gặp nguy hiểm, hỗ trợ gia đình đối thoại và xử lý dứt khoát những hành vi bạo lực, đe dọa hoặc xâm phạm quyền của người khác.