Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự thảo Nghị quyết giảm thuế xăng, dầu

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp. (Nguồn: TTXVN)

Dự họp có Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành phiên họp.

Theo Tờ trình của Chính phủ do Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày, xung đột tại Trung Đông đã làm cho giá năng lượng, đặc biệt là dầu mỏ và khí đốt biến động mạnh, nguồn cung xăng dầu bị gián đoạn, giá dầu thô thế giới có xu hướng tiếp tục tăng cao.

Các tác động này đã ảnh hưởng lớn đến nguồn cung và thị trường xăng dầu trong nước làm giá xăng, dầu tăng cao trong thời gian ngắn, ảnh hưởng đến sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và sinh hoạt, thu nhập của người dân.

Để góp phần đa dạng hóa nguồn cung, bình ổn giá xăng, dầu trong nước, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo sử dụng nhiều công cụ về chính sách tài khóa, trong đó có việc ban hành Quyết định số 482/QĐ-TTg điều chỉnh giảm thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt từ 24 giờ ngày 26/3/2026 đến hết ngày 15/4/2026, qua đó, giá nhiều mặt hàng xăng dầu đã giảm.

Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp cấp bách áp dụng thời gian ngắn trong khi tình hình xung đột ở Trung Đông vẫn tiếp tục diễn biến khó lường và tác động trực tiếp đến thị trường xăng, dầu trong nước. Vì vậy, để đảm bảo mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát, ổn định tâm lý và đời sống người dân, doanh nghiệp cần xây dựng chính sách có thời hạn dài hơn để trình Quốc hội ban hành theo thẩm quyền.

Dự thảo Nghị quyết quy định mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ etanol), dầu diezel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut là 0 đồng/lít. Xăng, dầu diezel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào. Mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng các loại là 0%.

Thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho thấy Ủy ban này cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành chính sách. Đa số ý kiến cho rằng việc ban hành Nghị quyết điều chỉnh một số quy định về thuế thuộc thẩm quyền của Quốc hội.

Một số ý kiến cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, việc Thủ tướng Chính phủ tiếp tục ban hành chính sách và chỉ đạo thực hiện các giải pháp đặc biệt về thuế theo thẩm quyền trên cơ sở chủ động đánh giá tình hình thực tiễn, diễn biến thị trường năng lượng sẽ bảo đảm tính linh hoạt, kịp thời, hiệu quả trong ban hành và thực hiện chính sách.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban thống nhất với đề xuất của Chính phủ, đồng thời đề nghị triển khai đồng bộ các giải pháp từ điều hành giá, minh bạch các yếu tố cấu thành giá xăng dầu cơ sở đến bảo đảm chuỗi cung ứng, tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng. Qua đó nâng cao hiệu quả của việc ban hành và thực thi chính sách, bảo đảm thực hiện các chủ trương của Đảng và Nhà nước.

Về thời gian áp dụng Nghị quyết, đa số ý kiến nhất trí áp dụng từ ngày 16/4 đến hết ngày 30/62026. Một số ý kiến đề nghị cân nhắc kéo dài thời hạn áp dụng do tác động của xung đột Trung Đông đến giá xăng dầu nhằm ổn định vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng.

Bên cạnh đó, đa số ý kiến đề nghị phân cấp cho Chính phủ quyết định rút ngắn hoặc kéo dài hiệu lực để đảm bảo linh hoạt, kịp thời, phù hợp với Kết luận 18 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Đồng thời cân nhắc cho phép Chính phủ điều chỉnh mức thuế trong trường hợp khẩn cấp và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.

Tại Phiên họp, các đại biểu đã cho ý kiến về sự cần thiết ban hành chính sách, thẩm quyền, hình thức ban hành và căn cứ pháp lý, thời hạn áp dụng chính sách; đề nghị Chính phủ có các giải pháp tổng thể, đồng bộ từ điều hành giá, minh bạch hóa các thành phần cấu thành giá xăng dầu cơ sở đến bảo đảm chuỗi cung ứng.

Đồng thời, tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng; kiểm soát hóa đơn điện tử minh bạch, chặt chẽ để xác nhận tính thực tế của các chi phí đầu vào của các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, tránh trục lợi chính sách.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh việc đảm bảo cung cầu, điều tiết thị trường, không để xảy ra thiếu hụt, vận hành an toàn và tối ưu công suất của các nhà máy lọc dầu trong nước để phục vụ xăng dầu sản xuất kinh doanh. Kiên quyết không để xảy ra khủng hoảng kinh tế trong bất cứ tình huống nào. Bên cạnh đó, phải tăng cường kiểm tra, xử lý các hành vi đầu cơ, găm hàng.

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành một Nghị quyết riêng của Quốc hội về chính sách điều chỉnh một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng dầu và nhiên liệu bay theo đề xuất của Chính phủ, áp dụng từ ngày 16/4/2026 đến hết ngày 30/6/2026.

Việc này nhằm kịp thời bổ sung các giải pháp đồng bộ, hiệu quả, góp phần giảm thiểu tác động tiêu cực do khan hiếm nhiên liệu và biến động tăng giá, ảnh hưởng đến sản xuất, kinh doanh và đời sống nhân dân, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, duy trì mục tiêu tăng trưởng.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao Chính phủ quyết định điều chỉnh, rút ngắn hoặc kéo dài hiệu lực của Nghị quyết; cân nhắc bổ sung quy định trong trường hợp khẩn cấp và giao Chính phủ điều chỉnh mức thuế tại Nghị quyết, báo cáo lại Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.