Vaccine Covid-19 AstraZeneca: Lời khuyên từ các chuyên gia dịch tễ Australia

Trung Phan
Người từng bị Covid-19 có nên tiêm vaccine AstraZeneca? Phụ nữ có thai, trẻ em dưới 18 tuổi có nên tiêm? Đối tượng nào có nguy cơ đông máu cao là những vấn đề đang được quan tâm.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Độ tuổi sử dụng vaccine Covid-19 AstraZeneca

Nhóm Cố vấn kỹ thuật về tiêm chủng (ATAGI) Australia khuyến cáo vaccine Covid-19 của Pfizer nên ưu tiên sử dụng cho người dưới 60 tuổi.

Ở những người từ 60 tuổi trở lên, lợi ích của việc chủng ngừa vaccine AstraZeneca lớn hơn nhiều so với rủi ro liên quan đến việc tiêm chủng, bởi người lớn tuổi nếu mắc Covid-19 sẽ có nguy cơ bệnh trở nên nghiêm trọng hơn so với người trẻ. Do đó, tiêm phòng mang lại lợi ích cao hơn nguy cơ.

vaccine AstraZeneca. (Nguồn: Reuters)
Vaccine AstraZeneca. (Nguồn: Reuters)

Ngoài ra, các báo cáo cho thấy, người trên 60 tuổi sau khi tiêm vaccine AstraZeneca có tỷ lệ rủi ro mắc huyết khối và giảm tiểu cầu (TTS) thấp hơn một chút so với người dưới 60 tuổi. Tuy nhiên, tỷ lệ huyết khối và giảm tiểu cầu này là rất thấp, vì thế, người dưới 60 tuổi và đã tiêm liều vaccine AstraZeneca lần đầu tiên và không gặp phải các phản ứng phụ bất thường, ATAGI khuyên nên tiêm liều AstraZeneca thứ hai, sẽ tăng khả năng bảo vệ cao hơn để chống lại tình trạng bệnh Covid-19 nặng.

Người từ 18-59 tuổi, có thể chọn chủng ngừa AstraZeneca sau khi được nhân viên y tế khám sàng lọc trước tiêm và phải đồng ý chấp thuận tiêm chủng bằng lời nói hoặc bằng văn bản.

Tiêm vaccine AstraZeneca trong bối cảnh bùng phát dịch do biến thể Delta

Trước nguy cơ số người bị nhiễm bệnh ngày càng cao bởi biến chủng Delta, ATAGI khuyến nghị, người đã tiêm vaccine AstraZeneca mũi 1 hơn 4 tuần trước có thể liên hệ ngay với các điểm tiêm vaccine để sắp xếp liều thứ hai càng sớm càng tốt.

ATAGI cũng nhấn mạnh rằng, lợi ích đối với những người trên 60 tuổi khi được tiêm vaccine AstraZeneca vượt trội hơn rất nhiều so với rủi ro. Bên cạnh đó, việc tiêm phòng là cần thiết cho nhóm tuổi này trong bối cảnh dịch bệnh bùng phát.

Đối tượng được tiêm vaccine AstraZeneca và khoảng cách các mũi tiêm

Những người từ 18 tuổi trở lên đã tiêm liều vaccine AstraZeneca đầu tiên mà không có bất kỳ tác dụng phụ nghiêm trọng nào nên tiêm liều thứ hai. Cần phải tiêm đủ hai liều vaccine để đạt hiệu quả cao nhất.

Từ góc độ nhà quản lý, sau khi xem xét tất cả các kết quả nghiên cứu hiện có, Cục Quản lý Dược phẩm Australia (TGA) đã nêu rõ: Vaccine AstraZeneca có thể được sử dụng một cách an toàn với khoảng cách 2 mũi tiêm từ 4-12 tuần.

Phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú có nên tiêm?

Phụ nữ đang mang thai, cho con bú hoặc dự định mang thai, nên tiêm chủng vaccine Pfizer, đây là loại vaccine được người trẻ tuổi ưa thích. Tuy nhiên, những đối tượng này vẫn có thể tiêm vaccine AstraZeneca nếu lợi ích của việc tiêm phòng vượt quá rủi ro.

Những người có tiền sử mắc Covid-19

Những người có tiền sử mắc Covid-19 nên đợi 6 tháng sau khi hồi phục để tiêm thêm một liều vaccine, liều bổ sung hoàn chỉnh khả năng miễn dịch căn bản. Có thể sử dụng các loại vaccine Covid-19 cho những người có tiền sử mắc bệnh.

Vacxin AstraZeneca và trẻ em

AstraZeneca chỉ được phê duyệt sử dụng cho những người từ 18 tuổi trở lên, không thể dùng cho những người trẻ hơn. Nguy cơ mắc Covid-19 nặng ở trẻ em thấp hơn ở thanh thiếu niên và người lớn.

Tiêm chủng Covid-19 cho trẻ em. Ảnh: Fortune.
Nhiều nước đã thực hiện iêm chủng Covid-19 cho trẻ em dưới 18 tuổi. (Nguồn: Fortune)

Người có hệ thống miễn dịch suy yếu có nên tiêm vaccine AstraZeneca?

Người bị suy giảm miễn dịch là những người có tình trạng sức khỏe yếu hoặc đang dùng thuốc làm suy giảm hệ thống miễn dịch. Các đối tượng này (bao gồm cả những người sống chung với HIV) đều có nguy cơ bị bệnh nặng và tử vong do Covid-19 cao hơn người bình thường.

Chính phủ Australia đặc biệt khuyến cáo những người bị suy giảm miễn dịch nên chủng ngừa vaccine Covid-19.

Vaccine AstraZeneca không hoạt động như một "vaccine sống". Chất vecto adenovirus đã được sửa đổi để nó không thể tái tạo hoặc lây lan sang các tế bào khác và nó không thể khiến cơ thể mắc Covid-19. Bởi thế, vaccine an toàn ở những người bị suy giảm miễn dịch.

Các thử nghiệm lâm sàng của vaccine AstraZeneca không thực hiện ở những người bị suy giảm miễn dịch, nhưng nhiều người mắc các bệnh như vậy hiện đã được tiêm chủng trên toàn thế giới bởi sản phẩm sinh học này.

Cho đến nay, vẫn chưa đủ các bằng chứng chứng minh vaccine AstraZeneca có hiệu quả cao trên những người bị suy giảm miễn dịch hay không. Vì vậy, điều quan trọng để bảo vệ bản thân là phải tiếp tục các biện pháp phòng ngừa khác như giữ khoảng cách (5K) sau khi tiêm chủng.

TTS là tình trạng xuất hiện cục máu đông (huyết khối) và lượng tiểu cầu trong máu thấp (giảm tiểu cầu). Ở Australia, biến chứng này xảy ra từ 4 đến 42 ngày sau khi tiêm chủng.

Các triệu chứng có thể bao gồm đau bụng, đau đầu dữ dội liên tục, đau không giảm với các biện pháp thông thường.

Cơ chế gây ra TTS chưa được hiểu biết đầy đủ, nhưng nó có dấu hiệu tương tự như giảm tiểu cầu do heparin, đây là một tác dụng phụ hiếm gặp khi điều trị bằng heparin.

Rủi ro khi tiêm chủng

Như với bất kỳ loại vaccine nào, vaccine Covid-19 AstraZeneca có thể có một số tác dụng phụ tạm thời sau khi tiêm bao gồm: đau tại chỗ tiêm, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ sốt và ớn lạnh. Hầu hết các tác dụng phụ là nhẹ và tạm thời, sẽ biến mất trong vòng 1-2 ngày.

Cũng như với bất kỳ loại thuốc hoặc vaccine nào, vaccine AstraZeneca có thể có các tác dụng phụ hiếm gặp như huyết khối với hội chứng giảm tiểu cầu (TTS)...

Nhìn chung, có rất ít khả năng xảy ra tác dụng phụ này. Nhưng tỷ lệ này thường thấy cao hơn ở những người dưới 60 tuổi.

Các ước tính gần đây về rủi ro xuất hiện TTS liên quan đến lần đầu tiên sử dụng Vaccine Covid-19 AstraZeneca được liệt kê trong bảng dưới đây:

Tỷ lệ rủi ro xuất hiện TTS trên 100.000

liều vaccine AstraZeneca (liều đầu tiên)

Tuổi

Tỷ lệ

<50

3,1

50-59

2,7

60-69

1,4

70-79

1,8

>80

1,9

Theo các chuyên gia y tế, khi xuất hiện các triệu chứng nguy hiểm, mọi người nên đến ngay bệnh viện gần nhất để được thăm khám và chăm sóc y tế ngay lập tức.

Nhóm người nào có nguy cơ cao mắc TTS?

Theo các số liệu thống kê ở Australia và trên thế giới, tỷ lệ người trẻ tuổi mắc TTS thường cao hơn người lớn tuổi và phụ nữ có thể thường gặp hơn nam giới.

Hiện nay, vẫn chưa rõ ràng liệu phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn hay không. Vì có nhiều phụ nữ hơn nam giới đã được tiêm chủng ở một số quốc gia bởi phần lớn nhân viên y tế tuyến đầu là "phái yếu" và họ được ưu tiên tiêm chủng.

Dựa trên thông tin hiện tại, không biết liệu có bất kỳ lý do y tế nào có từ trước có thể góp phần làm tăng thêm tình trạng TTS hoặc làm cho nó trở nên tồi tệ hơn nếu chiến chứng này xảy ra hay không.

Lời khuyên cho những người có tiền sử bị huyết khối

Những người có tiền sử huyết khối xoang tĩnh mạch não hoặc giảm tiểu cầu do heparin nên được ưu tiên sử dụng vaccine Pfizer.

Những người có tiền sử mắc các dạng huyết khối như huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT) hoặc thuyên tắc phổi (PE) hoặc các yếu tố nguy cơ khác gây huyết khối vẫn có thể tiêm vaccine AstraZeneca.

Không có bằng chứng cho thấy những người từng có tiền sử huyết khối khác có nguy cơ gặp TTS cao hơn. Tỷ lệ trung bình xuất hiện các ca bị huyết khối không tăng ở các quốc gia sử dụng rộng rãi vaccine AstraZeneca.

Huyết khối là tình trạng bệnh khá phổ biến hiện nay, tuy nhiên, không phải tất cả các triệu chứng huyết khối xảy ra sau tiêm vaccine AstraZeneca đều do sản phẩm này gây ra. Nếu người bệnh sau khi tiêm chủng xuất hiện huyết khối, bác sĩ có thể làm xét nghiệm máu để xác định nguyên nhân.

Hầu hết tất cả các trường hợp TTS được báo cáo cho đến nay đều xảy ra sau liều vacicne đầu tiên. Những người đã dùng liều đầu tiên mà không có bất kỳ tác dụng phụ nghiêm trọng nào có thể tự tin dùng liều thứ hai.

Vaccine Covid-19 AstraZeneca: Lời khuyên từ các chuyên gia dịch tễ Australia
Các tiểu cầu kết dính lại, hình thành cục máu đông. (Nguồn: Fox News)

Nhóm không nên tiêm vaccine AstraZeneca

ATAGI đã khuyến cáo một số người không nên tiêm vaccine AstraZeneca gồm:

- Người bị sốc phản vệ sau khi tiêm một liều trước đó.

- Người bị dị ứng với bất kỳ thành phần nào của vaccine, bao gồm polysorbate 80.

- Người có tiền sử của hội chứng rò rỉ mao mạch.

- Người bị huyết khối với giảm tiểu cầu xảy ra sau một liều trước đó.

- Người xuất hiện bất kỳ tác dụng phụ nghiêm trọng nào khác, mà đánh giá sau của nhà cung cấp dịch vụ tiêm chủng hoặc chuyên gia y tế có kinh nghiệm được cho là do liều vaccine AstraZeneca trước đó.

Ngoài nhóm đối tượng trên, ATAGI cũng đã khuyến cáo rằng những người có tiền sử mắc một trong các bệnh lý về máu sau đây không nên chủng ngừa AstraZeneca:

- Người bị huyết khối xoang tĩnh mạch não (CVST).

- Người bị giảm tiểu cầu do heparin (HIT)

- Người bị huyết khối tĩnh mạch cửa (mạc treo, cửa và lách).

- Người bị hội chứng chống phospholipid có huyết khối.

Vaccine Covid-19 cho trẻ em: Thêm các nước 'rục rịch' chiến dịch mới

Vaccine Covid-19 cho trẻ em: Thêm các nước 'rục rịch' chiến dịch mới

Nhiều nước trên thế giới bắt đầu triển khai tiêm vaccine ngừa Covid-19 cho trẻ em ở các lứa tuổi khác nhau.

Nguy cơ dịch Covid-19 còn lớn, Pháp muốn kéo dài tình trạng khẩn cấp

Nguy cơ dịch Covid-19 còn lớn, Pháp muốn kéo dài tình trạng khẩn cấp

Người phát ngôn chính phủ Pháp Gabreil Attal cho biết ngày 13/10 rằng Chính quyền Tổng thống Emmanuel Macron sẽ đề nghị Quốc hội Pháp ...

(theo ABC News)

Bài viết cùng chủ đề

Covid-19

Đọc thêm

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Ngày 21/11, Tổng thống Donald Trump cho biết, Mỹ và Canada sẽ sớm đạt được một thỏa thuận thương mại.
Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (23/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Chiều 22/11, Chương trình kết nối doanh nghiệp Việt Nam và Malaysia đã diễn ra với sự tham gia của 41 doanh nghiệp hai nước.
Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Trong khuôn khổ Festival Tôm Cà Mau lần thứ 2 năm 2026, ngày 22/11, đã diễn ra Diễn đàn tôm Việt Nam - Giải pháp phát triển bền vững.
Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Các cuộc tấn công của Nga vào hệ thống năng lượng Ukraine khiến hàng triệu người dân phải đối mặt với nguy cơ thiếu điện, sưởi ấm.
Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Quyết định của ông Choi Kyo-jin được đưa ra sau kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia, trong bối cảnh lo ngại về gian lận bằng công nghệ AI ...
Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Quyết định của ông Choi Kyo-jin được đưa ra sau kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia, trong bối cảnh lo ngại về gian lận bằng công nghệ AI gia tăng và 111 trường ...
Khởi động ý tưởng không gian văn hóa Góc Baku và Khu ẩm thực Azerbaijan tại Hà Nội

Khởi động ý tưởng không gian văn hóa Góc Baku và Khu ẩm thực Azerbaijan tại Hà Nội

Ngày 21/11, bà Leyla Aliyeva, con gái Tổng thống Azerbaijan cùng đoàn đại biểu đã đến thăm Trường Cao đẳng Thương mại và Du lịch Hà Nội (HCCT).
Mở rộng không gian hợp tác Việt Nam-Pháp từ nền tảng giáo dục ngôn ngữ

Mở rộng không gian hợp tác Việt Nam-Pháp từ nền tảng giáo dục ngôn ngữ

Giáo dục là lĩnh vực hợp tác quan trọng giữa Việt Nam và Pháp, góp phần củng cố quan hệ hữu nghị, thúc đẩy hợp tác và kết nối thế hệ trẻ hai nước.
Nước Mỹ thời Trump 2.0 qua lăng kính hai thế hệ giảng viên – sinh viên

Nước Mỹ thời Trump 2.0 qua lăng kính hai thế hệ giảng viên – sinh viên

Cuốn sách “Nước Mỹ trong nhiệm kỳ thứ hai của Donald Trump: Góc nhìn lịch sử và văn hóa” mang đến góc nhìn chuyên sâu về nước Mỹ đương đại.
PGS.TS. Chu Cẩm Thơ: Giá trị người thầy không chỉ nằm ở tri thức

PGS.TS. Chu Cẩm Thơ: Giá trị người thầy không chỉ nằm ở tri thức

Giữa những thay đổi không ngừng của giáo dục, khi tri thức ngày càng dễ tiếp cận nhờ Internet và trí tuệ nhân tạo (AI), vai trò của người thầy cũng đang đứng trước những ...
Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Indonesia: Các vụ cháy đã thiêu rụi khoảng 2,88 triệu ha rừng và đất đai, thiệt hại kinh tế tương đương 2,69% GDP

Indonesia: Các vụ cháy đã thiêu rụi khoảng 2,88 triệu ha rừng và đất đai, thiệt hại kinh tế tương đương 2,69% GDP

Các vụ cháy rừng và cháy đất than bùn tại Indonesia trong năm 2026 có thể gây thiệt hại kinh tế hơn 30 tỷ USD.
Cẩn trọng với trầm cảm mùa lạnh

Cẩn trọng với trầm cảm mùa lạnh

Trầm cảm mùa lạnh, hay rối loạn cảm xúc theo mùa, là một vấn đề sức khỏe tinh thần nghiêm trọng cần được nhận biết và điều trị kịp thời.
Tuyên Quang: Chạy đua với thời gian đưa các liệt sĩ trở về từ chiến trường Vị Xuyên xưa

Tuyên Quang: Chạy đua với thời gian đưa các liệt sĩ trở về từ chiến trường Vị Xuyên xưa

Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ' tại Tuyên Quang đã đi qua nửa chặng đường.
WHO hoan nghênh những nỗ lực kiểm soát thuốc lá của Việt Nam

WHO hoan nghênh những nỗ lực kiểm soát thuốc lá của Việt Nam

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đánh giá cao bước tiến của Việt Nam trong kiểm soát thuốc lá.
Cơm độn khoai lang: Món ngon bổ dưỡng nhưng người bệnh thận cần thận trọng

Cơm độn khoai lang: Món ngon bổ dưỡng nhưng người bệnh thận cần thận trọng

Thêm khoai lang vào nấu cùng gạo giúp món cơm có vị ngọt tự nhiên, bổ sung chất xơ, kali và beta-carotene nhưng người mắc bệnh thận nên lưu tâm.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trồng cây lưu niệm cùng Bí thư Tỉnh ủy Vân Nam (Trung Quốc)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trồng cây lưu niệm cùng Bí thư Tỉnh ủy Vân Nam (Trung Quốc)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã trồng cây lưu niệm tại 'Khu rừng hữu nghị quốc tế' thuộc Công viên ngập nước Bảo Phong, tỉnh Vân Nam.
Chính sách phụ cấp đối với nhân viên y tế theo các nghị định mới

Chính sách phụ cấp đối với nhân viên y tế theo các nghị định mới

Nghị định số 192 và 350 quy định mức phụ cấp trực, phẫu thuật, chống dịch và ưu đãi nghề mới cho nhân viên y tế.
Các hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến thuốc lá

Các hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến thuốc lá

Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Không cho phép lấy mô, bộ phận cơ thể từ người dưới 18 tuổi sau khi chết não

Không cho phép lấy mô, bộ phận cơ thể từ người dưới 18 tuổi sau khi chết não

Ngày 21/11, với 83,17% đại biểu tán thành, Quốc hội thông qua dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).
Thêm nhiều địa phương tại Nga cấm bán lẻ thuốc lá điện tử

Thêm nhiều địa phương tại Nga cấm bán lẻ thuốc lá điện tử

Thống đốc thành phố lớn thứ hai tại Nga Saint (St.) Petersburg Alexander Beglov mới ký luật cấm bán lẻ thuốc lá điện tử tại thành phố này.
Thúc đẩy hợp tác y tế Việt Nam - Anh theo hướng chuyên sâu, hiện đại

Thúc đẩy hợp tác y tế Việt Nam - Anh theo hướng chuyên sâu, hiện đại

Từ ngày 16-20/11, Phái đoàn Thương mại Y tế Vương quốc Anh có chuyến thăm và làm việc đến Hà Nội và Đà Nẵng.
Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Thói quen thường xuyên ăn sáng mặn với bánh mì kẹp đồ chế biến, bánh ngọt hay mì mặn, làm tăng huyết áp, khiến thận quá tải, có nguy cơ hình thành sỏi.
Phiên bản di động