Vai trò của EU với an ninh hàng hải và ngăn chặn xung đột ở Biển Đông

Theo dõi TGVN trên
Tác giả Eva Pejsova trong một bài viết trên trang mạng của Viện nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS), nhận định, Liên minh châu Âu (EU) có lợi ích sống còn trong việc duy trì một khu vực Biển Đông tự do, an toàn và ổn định. Bởi vậy, EU cần chủ động và đóng góp nhiều hơn để bảo vệ tự do thông thương trên vùng biển này...    
TIN LIÊN QUAN
vai tro ngay cang tang cua eu o bien dong Trung Quốc toan tính gì tại Bãi Tư Chính? (Kỳ 2)
vai tro ngay cang tang cua eu o bien dong Malaysia: ASEAN lo ngại về sự hiện diện của tàu chiến ở Biển Đông
vai tro ngay cang tang cua eu o bien dong
Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN - EU tại Bangkok, Thái Lan, ngày 1/8/2019. (Nguồn: TTXVN)

Lợi ích và vị thế

Bên cạnh lợi ích kinh tế với các đối tác quan trọng, EU cũng có những cam kết pháp lý và chính trị đối với sự ổn định khu vực, bắt nguồn từ việc EU tham gia Hiệp ước thân thiện và hợp tác (TAC) năm 2012 và trở thành thành viên của Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF). Đặc biệt, trước những những hành động gây hấn gần đây trên Biển Đông, chủ nghĩa đơn phương của Trung Quốc và mối đe dọa mà nước này gây ra đối với trật tự toàn cầu dựa trên luật lệ đã khiến châu Âu phải cảnh giác.

vai tro ngay cang tang cua eu o bien dong Chuyên gia quốc tế nói gì về giải pháp trước diễn biến căng thẳng tại Biển Đông

TGVN. Trước những diễn biến nghiêm trọng trên thực địa tại Biển Đông, chuyên gia quốc tế đã đề xuất một số giải pháp nhằm ...

Kể từ năm 2016, EU đã cảnh giác hơn trước những động thái gây gián đoạn của Trung Quốc và thực hiện một chính sách đối ngoại thận trọng hơn. Một số diễn biến bên trong cũng như bên ngoài đã thúc đẩy sự hợp nhất về an ninh và phòng thủ của EU, tăng cường uy tín của tổ chức này với tư cách là bên tham gia an ninh toàn cầu trong khu vực Biển Đông.

Hiện nay, khi EU mong muốn có được địa vị quan sát viên tại diễn đàn Hội nghị Bộ trưởng quốc phòng ASEAN mở rộng (ADMM+) và Hội nghị cấp cao Đông Á (EAS), điều quan trọng đối với họ là đánh giá lại đóng góp của mình đối với an ninh khu vực.

Lập trường của EU hiện nay cũng tương đối rõ ràng. Thứ nhất, một số nước thành viên gia tăng hoạt động trên biển trong việc bảo vệ quyền tự do hàng hải (FON). Thứ hai, EU đã tiến hành nhiều cuộc đối thoại và hoạt động tăng cường năng lực với ASEAN và từng nước Đông Nam Á trong các vấn đề an ninh hàng hải phi truyền thống.

Giữa nguyên tắc và thực tiễn

Như hầu hết các bên không có tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông, EU không đứng về bên nào trong các tranh chấp và duy trì lập trường “trung lập có nguyên tắc” đối với các vấn đề chủ quyền. Là thành viên Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982, các thành viên EU luôn khẳng định tầm quan trọng của luật pháp quốc tế, thúc đẩy các sáng kiến hợp tác và hối thúc các bên tuân thủ chuẩn mực và nguyên tắc quốc tế để giải quyết hòa bình các tranh chấp.

Lập trường này được phản ánh dưới các hình thức khác nhau trong tất cả các tuyên bố và văn kiện chính thức của EU liên quan đến châu Á hay an ninh hàng hải nói chung. Năm 2012, Chính sách Đông Á của EU khuyến khích các giải pháp hòa bình cho các tranh chấp, hối thúc Trung Quốc và ASEAN nhất trí về Bộ quy tắc ứng xử trên Biển Đông (COC) mang tính ràng buộc pháp lý. Chiến lược an ninh hàng hải "EU 2014" xây dựng dựa trên sự tôn trọng luật pháp quốc tế, tuân thủ đầy đủ UNCLOS 1982 cũng như quyền tự do hàng hải, EU coi đó là cơ sở cho môi trường ổn định toàn cầu.

Cuối cùng, Chiến lược toàn cầu EU (EUGS), được công bố hồi tháng 6/2016, cam kết một cách cụ thể “ủng hộ tự do hàng hải, kiên trì tôn trọng luật pháp quốc tế, trong đó có Luật Biển và các thủ tục tố tụng của Luật Biển, khuyến khích giải quyết hòa bình các tranh chấp biển”. Chiến lược này cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải “xây dựng năng lực biển và hỗ trợ một cơ cấu an ninh khu vực do ASEAN dẫn đầu”.

Những nguyên tắc khác của Chiến lược toàn cầu EU cũng được phản ánh trong cách tiếp cận đa dạng hóa của EU đối với vấn đề Biển Đông, chẳng hạn như cần xây dựng “tính kiên cường” ở các đối tác nước ngoài, ủng hộ “trật tự khu vực mang tính hợp tác” và “có đóng góp thực tế lớn hơn” cho an ninh hàng hải khu vực.

vai tro ngay cang tang cua eu o bien dong
Trung Quốc vẫn duy trì các hoạt động phi pháp trên Biển Đông. (Nguồn: AFP)

Tăng cường hợp tác

Tôn trọng quyền tự do hàng hải (FON) không phải là vấn đề duy nhất ở Biển Đông. Tình trạng bế tắc về ngoại giao do những tranh chấp chủ quyền chưa được giải quyết, việc khai thác cá quá mức, đánh bắt cá bất hợp pháp, không thông báo và vô nguyên tắc (IUU), tận diệt môi trường tự nhiên biển,... cũng là những thách thức đang tồn tại.

Nếu muốn đóng góp vào sự ổn định khu vực, EU sẽ phải tận dụng tốt nhất kinh nghiệm của mình trong việc ngăn chặn khủng hoảng, giải quyết hòa bình các tranh chấp, cùng tham gia phát triển các nguồn lực, đưa ra ý kiến chuyên môn về luật pháp quốc tế và quản trị tốt trên biển. Tăng cường năng lực và chia sẻ cách làm tốt nhất trong tất cả các lĩnh vực trên chính là việc mà EU nên đẩy mạnh ở cả ở cấp độ đa phương, với ASEAN và trong nội bộ ARF, cũng như với mỗi nước Đông Nam Á.

Với EU, ASEAN vẫn là bên đối thoại chính. An ninh hàng hải là ưu tiên then chốt trong việc tăng cường hợp tác chính trị và an ninh trong Kế hoạch hành động ASEAN-EU giai đoạn 2018-2022, nhấn mạnh tầm quan trọng của pháp quyền, FON và việc giải quyết hòa bình các tranh chấp cùng với những vấn đề khác.

Kể từ năm 2013, EU đã tổ chức 5 vòng Đối thoại cấp cao EU-ASEAN về hợp tác an ninh hàng hải, giải quyết vấn đề an ninh cảng biển, thực thi pháp luật trên biển, quản lý tài nguyên biển và ngăn chặn xung đột. An ninh hàng hải, ngoại giao phòng ngừa và trung gian hòa giải là tâm điểm của các cuộc hội thảo EU-ASEAN về vấn đề an ninh và phòng thủ được trường Đại học An ninh và Phòng thủ châu Âu (ESDC) tổ chức hàng năm kể từ năm 2014.

Ngoài ra, công cụ đối thoại EU-ASEAN khu vực tăng cường (E-READI) là một nền tảng khác nhằm thúc đẩy sự hội nhập chính trị-an ninh của ASEAN, tập trung cụ thể hơn vào chính sách ngư nghiệp, đánh bắt cá IUU và môi trường tự nhiên biển. Năm 2016, EU đã đi đầu trong việc thực hiện Chương trình nghị sự phát triển bền vững 2030 của Liên hợp quốc và Mục tiêu phát triển bền vững (SDG) 14 - “chương đại dương” trên toàn cầu.

Hiện nay, với tư cách là đồng chủ tịch Nhóm giữa kỳ ARF về an ninh hàng hải (cùng với Việt Nam và Australia), EU đã và đang tổ chức một loạt hội thảo về thực thi pháp luật trên biển, thúc đẩy chia sẻ cách thức hành động tốt nhất và các biện pháp cụ thể để giảm bớt căng thẳng khu vực, tăng cường nhận thức về biển (MDA), mối liên hệ giữa đất liền và biển, dân sự và quân sự và đánh bắt cá IUU. Có thể khẳng định, an ninh hàng hải và ngăn chặn xung đột là những ưu tiên hàng đầu của EU khi làm việc với từng nước đối tác Đông Nam Á.

vai tro ngay cang tang cua eu o bien dong Quan điểm của Việt Nam về Biển Đông đã nhận được sự ủng hộ của nhiều nước tại AMM-52

TGVN. Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-52 và các hội nghị liên quan đã đề cập đến một loạt vấn đề nóng, trong đó ...

vai tro ngay cang tang cua eu o bien dong Ấn Độ, Mỹ thảo luận về tự do đi lại và thượng tôn pháp luật trong khu vực

TGVN. Vài giờ sau khi chỉ trích Trung Quốc "cưỡng ép" ở Biển Đông, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo và người đồng cấp Ấn Độ ...

vai tro ngay cang tang cua eu o bien dong Các Thượng nghị sĩ Mỹ lên án hành động bất hợp pháp của Trung Quốc ở Biển Đông

TGVN. Nhiều Nghị sĩ Mỹ là lãnh đạo của các ủy ban, tiểu ban thuộc Thượng viện nước này đã ra tuyên bố lên án ...

(theo ISEAS)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Lập 'thanh chắn' chặn đầu tư chui, đầu tư núp bóng

Lập 'thanh chắn' chặn đầu tư chui, đầu tư núp bóng

Việt Nam đang quyết tâm khắc phục tình trạng đầu tư chui, đầu tư núp bóng.
Phát hiện nguồn sản sinh ra các hạt nguy hiểm trên Mặt Trời

Phát hiện nguồn sản sinh ra các hạt nguy hiểm trên Mặt Trời

Các nhà thiên văn học tại Đại học California ở Los Angeles (Mỹ) đã phát hiện một nguồn hạt tiềm ẩn nguy hiểm phát ra khi Mặt Trời phát nhiệt.
XSMT 5/3 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 5/3/2021 - SXMT 5/3 - dự đoán XSMT 6/3

XSMT 5/3 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 5/3/2021 - SXMT 5/3 - dự đoán XSMT 6/3

XSMT 5/3. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay, thứ 6 ngày 5 tháng 3 năm 2021. XSMT thứ 6. KQSXMT. SXMT 5/3.
XSMB 5/3 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 5/3/2021 - SXMB 5/3 - dự đoán XSMB 6/3

XSMB 5/3 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 5/3/2021 - SXMB 5/3 - dự đoán XSMB 6/3

XSMB 5/3. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay, thứ 6 ngày 5 tháng 3 năm 2021. XSMB thứ 6. KQSXMB. SXMB 5/3.
XSBD 5/3 - Kết quả xổ số Bình Dương hôm nay 5/3/2021 - SXBD 5/3 - KQXSBD thứ 6

XSBD 5/3 - Kết quả xổ số Bình Dương hôm nay 5/3/2021 - SXBD 5/3 - KQXSBD thứ 6

XSBD 5/3. KQXSBD 5/3. xổ số Bình Dương hôm nay ngày 5 tháng 3 năm 2021. xo so binh duong. KQXSBD.
XSMN 5/3 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 5/3/2021 - SXMN 5/3 - dự đoán XSMN 6/3

XSMN 5/3 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 5/3/2021 - SXMN 5/3 - dự đoán XSMN 6/3

XSMN 5/3. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay, thứ 6 ngày 5 tháng 3 năm 2021. XSMN thứ 6. KQSXMN. SXMN 5/3.
HLV Thomas Tuchel tiết lộ bí quyết để Chelsea giành chiến thắng trước Liverpool

HLV Thomas Tuchel tiết lộ bí quyết để Chelsea giành chiến thắng trước Liverpool

Làm khách trên sân Liverpool, HLV Thomas Tuchel được ca ngợi khi ông giúp Chelsea giành chiến thắng với tỷ số 1-0, đây là trận thứ 10 bất bại.
CBO: Nợ Chính phủ Mỹ sẽ lên tới 202% GDP trong 30 năm tới

CBO: Nợ Chính phủ Mỹ sẽ lên tới 202% GDP trong 30 năm tới

Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ ngày 4/3 cho hay, nợ chính phủ nước này sẽ tăng gấp đôi trong vòng 30 năm tới, lên tới 202% GDP.
Đại sứ Việt Nam tại Bỉ động viên kiều bào trước khó khăn của dịch Covid-19

Đại sứ Việt Nam tại Bỉ động viên kiều bào trước khó khăn của dịch Covid-19

Đại sứ Việt Nam tại Bỉ và Trưởng đại diện phái đoàn Việt Nam bên cạnh Liên minh châu Âu thăm hỏi, động viên bà con kiều bào sau một ...
Bé gái rơi từ tầng 12A chung cư ra viện sau 5 ngày điều trị

Bé gái rơi từ tầng 12A chung cư ra viện sau 5 ngày điều trị

Sau 5 ngày điều trị, hiện sức khỏe của bé gái rơi từ tầng 12A của chung cư trên phố Nguyễn Huy Tưởng (Hà Nội) đã ổn định, được ra ...
Dân chủ Mỹ qua sự kiện ngày 6.1: Xảy chuyện nên lộ diện

Dân chủ Mỹ qua sự kiện ngày 6.1: Xảy chuyện nên lộ diện 1

Khủng hoảng 6/1 lộ diện những khiếm khuyết, rệu rã của nền dân chủ Mỹ. Rồi đây, nhân tố nào quyết định chiều hướng tình hình Mỹ trong năm 2021? Phân tích.
Trung Quốc-EU đạt thỏa thuận đầu tư: Phe cần gặp phía vội

Trung Quốc-EU đạt thỏa thuận đầu tư: Phe cần gặp phía vội

Trung Quốc-EU ký kết thoả thuận về đầu tư sau 7 năm đàm phán. Điều gì khiến cả hai đều vừa cần vừa vội với việc ký kết nói trên. Báo TG&VN phân tích.
Anh-EU và hậu Brexit: Tình cảm dẫn dắt, lý trí quyết định

Anh-EU và hậu Brexit: Tình cảm dẫn dắt, lý trí quyết định

Anh-EU đã ký thỏa thuận về hợp tác hậu Brexit ngay trước thềm Giáng sinh. Thực chất của thỏa thuận đó là gì? Ai được và ai mất những gì? TG&VN phân tích.
Đại dịch Covid-19: vaccine trong cuộc chơi chính trị

Đại dịch Covid-19: vaccine trong cuộc chơi chính trị

Trong cuộc chiến chống Covid-19, vaccine đang là vấn đề thời sự nhất hiện nay. Nhưng, vaccine cũng được sử dụng trong cuộc chơi ảnh hưởng chính trị thế giới.
Mỹ, Nhật Bản và Pháp tập trận quân sự chung: Liên thủ đỡ liên minh

Mỹ, Nhật Bản và Pháp tập trận quân sự chung: Liên thủ đỡ liên minh

Động thái của Mỹ, Nhật Bản, Pháp tập trận quân sự chung tại vùng biển Nhật Bản, hàm chứa thông điệp gì, đích đến của thông điệp đó? TG&VN phân tích.
PHÂN TÍCH Bầu cử Mỹ 2020: Nhận diện nước Mỹ qua một kỳ bầu cử

PHÂN TÍCH Bầu cử Mỹ 2020: Nhận diện nước Mỹ qua một kỳ bầu cử

Bầu cử Mỹ 2020 và “hậu bầu cử” vừa phản ánh thực trạng chính trị xã hội hiện tại ở nước Mỹ, vừa giống như điềm bất lành với tương lai của nước Mỹ. Phân ...
Mỹ trừng phạt Nga: Ván cờ rủi ro của ông Joe Biden

Mỹ trừng phạt Nga: Ván cờ rủi ro của ông Joe Biden

Lệnh trừng phạt mới đây của chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden với Nga có ý nghĩa gì và sẽ ảnh hưởng như thế nào tới mối quan hệ của Mỹ với Đức và ...
Quan hệ Ấn Độ-Nga: Đã đến lúc nhìn vào thực tế?

Quan hệ Ấn Độ-Nga: Đã đến lúc nhìn vào thực tế?

Quan hệ Ấn Độ-Nga có thể được tăng cường trong thời gian tới. Tuy nhiên, đã đến lúc New Delhi nên thực tế hơn về những ưu tiên của Moscow...
Đức lên kế hoạch điều tàu chiến đến Biển Đông: Tại sao chọn lúc này?

Đức lên kế hoạch điều tàu chiến đến Biển Đông: Tại sao chọn lúc này?

Việc Đức tiết lộ kế hoạch đưa tàu chiến đến Biển Đông lần đầu tiên sau hai thập kỷ đã thu hút sự chú ý của các chuyên gia và nhà quan sát quốc tế.
Hộ chiếu vaccine: Thêm một độc lực mới nguy hiểm của virus corona?

Hộ chiếu vaccine: Thêm một độc lực mới nguy hiểm của virus corona?

Vấn đề hộ chiếu vaccine Covid-19 đã trở thành đề tài gây tranh cãi ở nhiều nước trong thời gian vừa qua.
Lập trường 'chia đôi ngả' của EU và Mỹ về dự án Dòng chảy phương Bắc 2 của Nga

Lập trường 'chia đôi ngả' của EU và Mỹ về dự án Dòng chảy phương Bắc 2 của Nga

Cho đến nay, Mỹ dường như sẽ duy trì biện pháp cứng rắn với dự án Dòng chảy phương Bắc 2 của Nga trong khi các nước EU vẫn bị chia rẽ.
Cạnh tranh Mỹ-Trung: Washington thúc đẩy chiến lược đối ngoại tại châu Phi

Cạnh tranh Mỹ-Trung: Washington thúc đẩy chiến lược đối ngoại tại châu Phi

Việc Washington điện đàm với Cape Verde cho thấy Tổng thống Joe Biden nghiêm túc về cạnh tranh Mỹ-Trung.
Phiên bản di động