Văn hóa và cuộc chiến chống tham nhũng

Chu Văn
Có một vũ khí vô cùng quan trọng hoặc có thể nói là quan trọng nhất trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng chính là văn hóa.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Văn hóa và cuộc chiến chống tham nhũng
Ảnh minh họa.

Cuộc đấu tranh chống tham nhũng của Đảng do Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng lãnh đạo đang là cuộc đấu tranh chống tham nhũng lớn nhất trong toàn bộ lịch sử Việt Nam ở tất cả các mức độ: hệ thống, con người và tài sản.

Hàng trăm phiên tòa đã được tiến hành đúng người, đúng tội. Nhưng ảnh hưởng của nạn tham nhũng còn kéo dài và có nguy cơ tiếp tục phá vỡ niềm tin của Nhân dân vào thể chế, phá vỡ nền tảng đạo đức xã hội và cản trở sự phát triển của đất nước. Thấy được điều đó, chúng ta mới thấy được ý nghĩa hệ trọng và cấp bách của cuộc đấu tranh chống tham nhũng.

Cuộc đấu tranh chống tham nhũng không chỉ là ngăn chặn nguồn tài sản của Nhà nước, của Nhân dân bị đánh cắp để đưa vào túi của một số cá nhân có quyền chức, không chỉ để làm trong sạch hệ thống chính trị, không chỉ khôi phục một phần lòng tin của Nhân dân vào thể chế đã bị phá vỡ mà còn bảo vệ phẩm giá của một dân tộc.

Để công cuộc chống tham nhũng thành công, kể cả về mặt pháp luật và tinh thần, sự kiên quyết, kiên định và không nao núng của cả hệ thống chính trị đứng đầu là Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là chìa khóa duy nhất cho thành công trong cuộc đấu tranh đặc biệt khó khăn này.

Kẻ thù của dân tộc trong hai cuộc kháng chiến vì độc lập, tự do và thống nhất đất nước rất rõ ràng. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, ý chí của Nhân dân, chúng ta đã đi qua và chiến thắng. Thế nhưng trong những ngày hoà bình và trong giai đoạn đất nước đang phát triển thì kẻ thù của chúng ta lại vô cùng phức tạp, mưu mô, khôn ngoan, không dễ nhận diện và nhiều lúc thật mơ hồ. Khác với kẻ thù của chúng ta trong chiến tranh, kẻ thù của dân tộc trong thời bình ở bên cạnh chúng ta, cười nói với chúng ta, ăn tối với chúng ta và đôi khi sinh hoạt trong một tổ chức chính trị với chúng ta.

Văn hóa giúp mọi dân tộc làm ra lương tri của con người và dân tộc. Khi có lương tri tức là con người mang trong mình những phẩm chất tốt đẹp nhất. Đó là lòng tự trọng, tình thương yêu đồng loại, sự sẻ chia, sự dâng hiến và “ĐẠO” làm người.

Cách đây chừng 20 năm, trong một bài phỏng vấn một đồng chí Giám đốc Công an tỉnh in trên tờ An ninh Thế giới Cuối tháng, phóng viên có hỏi “Trước họng súng của tội phạm và trước những đồng tiền, ông sợ cái nào?”. Đồng chí Giám đốc Công an lúc đó như co người lại và nói: “Tôi sợ đồng tiền”. Cuộc đấu tranh chống tham nhũng trong những năm gần đây đã chứng minh một cách hùng hồn nỗi sợ hãi của đồng chí Giám đốc Công an tỉnh 20 về trước là sự thật. Câu nói ấy tiếp tục cảnh báo chúng ta.

Sự thật đã minh chứng một cách đầy kinh hãi mà chúng ta không thể chối cãi khi có những cán bộ cao cấp trong hệ thống chính trị đã gục ngã bởi đồng tiền. Nếu lúc này có kẻ đến trước mặt đặt 1 triệu USD để xui khiến ai đó phải đầu hàng có thể họ sẽ bước qua mặt kẻ đó. Nhưng với 10 triệu USD, 100 triệu USD và hơn nữa thì có thể ai đó sẽ bắt đầu hoang mang và có nguy cơ chấp nhận đồng hành cùng tội ác cho dù họ biết đó là tội ác.

Những cán bộ gục ngã bởi đồng tiền nói trên từng là những người được học hành, được rèn luyện kỹ lưỡng và được chứng minh năng lực của mình ở một giai đoạn nào đó. Nhưng đến một đoạn đường họ không còn đủ ý chí đi tiếp và họ gục ngã. Họ không đi hết được con đường họ chọn. Vật chất đã chiến thắng lương tri họ.

Văn hóa và cuộc chiến chống tham nhũng
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu tại Hội nghị văn hóa toàn quốc, tháng 11/2021.

Nếu quan sát, chúng ta thấy song hành với cuộc đấu tranh chống tham nhũng là công cuộc chấn hưng văn hóa mà điểm nhấn quan trọng là Hội nghị văn hóa toàn quốc do Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chủ trì tháng 11/2021.

Tại Hội nghị này, Tổng Bí thư nhắc lại chân lý của Chủ tịch Hồ Chí Minh khi nói về văn hóa: “Văn hóa soi đường quốc dân đi” và khẳng định: “Văn hóa còn, dân tộc còn”. Cuộc đấu tranh chống tham nhũng của Đảng đã và đang ngăn chặn kịp thời sự suy thoái của một bộ phận cán bộ đảng viên có quyền chức. Nhưng có một vũ khí vô cùng quan trọng hoặc có thể nói là quan trọng nhất trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng chính là văn hóa.

Văn hóa giúp mọi dân tộc làm ra lương tri của con người và dân tộc. Khi có lương tri tức là con người mang trong mình những phẩm chất tốt đẹp nhất. Đó là lòng tự trọng, tình thương yêu đồng loại, sự sẻ chia, sự dâng hiến và “ĐẠO” làm người.

Văn hóa làm cho mỗi cá nhân luôn có khả năng tự vấn đề những hành vi của mình với gia đình và cộng đồng, văn hóa làm cho từng cá nhân thấu hiểu thế nào là hạnh phúc và văn hóa làm cho con người biết xấu hổ về những dục vọng thấp hèn của mình. Khi con người biết tự vấn, thấu hiểu ý nghĩa của hạnh phúc, biết xấu hổ và xám hối thì con người biết quyết định hành vi của mình. Từ đó, sự ích kỷ, lòng tham lam, thói hưởng lạc cá nhân bị lương tri chặn lại.

Cách đây 30 năm, trong một cuộc trò chuyện với phụ huynh của một trường trung học phổ thông về định hướng sống cho những trẻ vị thành niên trước khi bước vào làm công dân của một đất nước, một phụ huynh đề nghị các nhà văn hãy viết một cuốn cẩm nang về những cạm bẫy có trong đời sống để con em họ có thể thấy trước và đi qua. Tôi nói với các phụ huynh rằng: Nếu các nhà văn viết một cuốn cẩm nang với 1.000 cạm bẫy thì khi bước vào đời con em họ gặp cạm bẫy thứ 1.001 thì có thể sẽ bị sa bẫy. Điều quan trọng nhất là chúng ta phải gieo vào tâm hồn những đứa trẻ hạt giống của cái đẹp. Khi cái cây mang tên cái đẹp mọc lên và tươi tốt trong tâm hồn của một con người thì con người ấy thấu hiểu cái đẹp.

Cuộc đấu tranh chống tham nhũng của Đảng đã và đang ngăn chặn kịp thời sự suy thoái của một bộ phận cán bộ đảng viên có quyền chức. Nhưng có một vũ khí vô cùng quan trọng hoặc có thể nói là quan trọng nhất trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng chính là văn hóa.

Khi thấu hiểu được cái đẹp thì con người đó sẽ có khả năng nhận biết cái gì là ĐẸP và cái gì là XẤU. Và như thế, chúng sẽ đi qua được mọi cạm bẫy của cuộc đời này. Khi biết được số tiền mà một số tội phạm tham nhũng được từ tài sản của Nhà nước và Nhân dân, nhiều người đã phải kêu lên: “Sao họ lại cần đến một số tiền nhiều đến như vậy?”.

Nhu cần bản thân một tội phạm tham nhũng không cần tới một lượng tiền lớn như thế cho cá nhân họ và gia đình họ. Nhưng nhu cầu của lòng tham và sự vô lương tâm của họ đã không cho phép họ dừng lại. Nếu họ có khả năng dày vò lương tâm, nếu họ có khả năng tự vấn bản thân là số tài sản họ đang có đến từ đâu, nếu họ có khả năng xấu hổ về hành vi ăn cắp của mình, họ sẽ dừng lại. Những “khả năng” đó chỉ có thể sinh ra từ văn hóa.

Bởi thế, văn hóa chính là ngọn đuốc soi đường cho một con người và một dân tộc tìm thấy đường trong bóng tối của tâm hồn và bước đi về phía ánh sáng.

Hệ thống pháp lý và các cơ quan chống tham nhũng là vành đai cuối cùng trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng. Nhưng vành đai đầu tiên và quan trọng nhất là văn hóa. Một con người, một cộng đồng chứa đựng bên trong mình văn hóa (cái đẹp) thì sẽ đi qua được bóng tối của lòng tham.

“Vũ khí” quan trọng nhất và hiệu quả nhất chống lại cái Ác là lương tri, còn tất cả những “công cụ” khác là thứ yếu. Bởi thế, chúng ta càng nhận rõ một cách sâu sắc cuộc đấu tranh cụ thể, trực diện chống tham nhũng và công cuộc chấn hưng văn hóa dân tộc. Đấy chính là tư tưởng lớn của một quốc gia.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực không chịu bất cứ sức ép nào

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực không chịu bất cứ sức ép nào

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng yêu cầu, công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực phải luôn luôn tổng kết, rút kinh nghiệm, tinh ...

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Phải nêu cao hơn nữa tinh thần trách nhiệm, quyết liệt đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Phải nêu cao hơn nữa tinh thần trách nhiệm, quyết liệt đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng yêu cầu tạo chuyển biến tích cực hơn nữa trong công tác phát hiện, xử lý tham nhũng, tiêu ...

Phát biểu của Tổng Bí thư tại Hội nghị sơ kết 1 năm hoạt động của Ban Chỉ đạo cấp tỉnh về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Phát biểu của Tổng Bí thư tại Hội nghị sơ kết 1 năm hoạt động của Ban Chỉ đạo cấp tỉnh về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Ngày 19/6, tại trụ sở Trung ương Đảng, Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực (Ban Chỉ đạo Trung ương) ...

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chủ trì cuộc họp Bộ Chính trị, Ban Bí thư cho ý kiến về tình hình kinh tế - xã hội

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chủ trì cuộc họp Bộ Chính trị, Ban Bí thư cho ý kiến về tình hình kinh tế - xã hội

Bộ Chính trị, Ban Bí thư cơ bản tán thành những nhận định, đánh giá tình hình kinh tế-xã hội 6 tháng đầu năm theo ...

Bộ GD&ĐT đề nghị các trường đại học cập nhật nội dung giảng dạy về phòng, chống tham nhũng

Bộ GD&ĐT đề nghị các trường đại học cập nhật nội dung giảng dạy về phòng, chống tham nhũng

Việc cập nhật, bổ sung nội dung chương trình, tài liệu giảng dạy phòng, chống tham nhũng, tiêu cực thực hiện theo quy định tại ...

Đọc thêm

Đoàn học sinh, sinh viên Việt Nam tham dự Cuộc thi Khoa học quốc tế WICO lần thứ 15 đến thăm Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Busan (Hàn Quốc)

Đoàn học sinh, sinh viên Việt Nam tham dự Cuộc thi Khoa học quốc tế WICO lần thứ 15 đến thăm Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Busan (Hàn Quốc)

Cuộc thi Khoa học quốc tế World Invention Creativity Olympic 15 diễn ra tại Hàn Quốc, quy tụ gần 400 đội đến từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ.
Theo dấu chân Bác, bồi đắp lòng yêu nước cho lưu học sinh Việt Nam tại Thái Lan

Theo dấu chân Bác, bồi đắp lòng yêu nước cho lưu học sinh Việt Nam tại Thái Lan

Chi bộ Lưu học sinh và Hội Sinh viên Việt Nam tại Thái Lan đã phối hợp tổ chức chương trình "Hành trình về nguồn 2026 - Theo dấu chân ...
Tỷ lệ người nhập cư có việc làm tại EU cao kỷ lục

Tỷ lệ người nhập cư có việc làm tại EU cao kỷ lục

Theo một nghiên cứu, tỷ lệ người nhập cư có việc làm tại EU đã đạt mức cao kỷ lục trong năm 2025, qua đó thu hẹp khoảng cách với ...
Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng công tác, làm việc tại Thụy Sỹ và Hà Lan

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng công tác, làm việc tại Thụy Sỹ và Hà Lan

Từ ngày 24/7-1/8, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng sẽ có chuyến công tác làm việc tại Thụy Sỹ và Hà Lan.
Châu Âu mở rộng vòng tay với Azerbaijan, điều gì đứng sau làn sóng đối tác chiến lược?

Châu Âu mở rộng vòng tay với Azerbaijan, điều gì đứng sau làn sóng đối tác chiến lược?

Đức nâng cấp quan hệ với Azerbaijan lên đối tác chiến lược, qua đó cho thấy vai trò ngày càng lớn của Baku trong tính toán dài hạn của châu ...
Tổng Thư ký Đảng Hội đồng Quốc gia bảo vệ dân chủ - Lực lượng bảo vệ dân chủ Burundi thăm chính thức Việt Nam

Tổng Thư ký Đảng Hội đồng Quốc gia bảo vệ dân chủ - Lực lượng bảo vệ dân chủ Burundi thăm chính thức Việt Nam

Đoàn đại biểu Đảng Hội đồng Quốc gia bảo vệ dân chủ - Lực lượng bảo vệ dân chủ Burundi thăm chính thức Việt Nam từ 27-31/7.
Đối thoại Nhân quyền thường niên Việt Nam - EU năm 2026

Đối thoại Nhân quyền thường niên Việt Nam - EU năm 2026

Ngày 2/7, Việt Nam và Liên minh châu Âu (EU) đã tổ chức Đối thoại Nhân quyền thường niên Việt Nam - EU tại Brussels, Bỉ.
Dịch Ebola ở CHDC Congo: 2.344 ca mắc, hơn 270.000 người trong vùng nguy cơ

Dịch Ebola ở CHDC Congo: 2.344 ca mắc, hơn 270.000 người trong vùng nguy cơ

LHQ cảnh báo các trại tị nạn quá tải ở miền Đông CHDC Congo đang làm gia tăng nguy cơ lây lan Ebola giữa lúc dịch tiếp tục diễn biến phức tạp.
Tổ chức Bác sĩ không biên giới thúc giục Israel thả các nhân viên y tế Palestine, tố điều kiện giam giữ 'khắc nghiệt'

Tổ chức Bác sĩ không biên giới thúc giục Israel thả các nhân viên y tế Palestine, tố điều kiện giam giữ 'khắc nghiệt'

Tổ chức Bác sĩ Không biên giới yêu cầu, Israel trả tự do cho các nhân viên y tế Palestine bị giam giữ, đồng thời lên án điều kiện giam giữ vô nhân đạo.
Lễ Vu Lan: Giáo hội Phật giáo Việt Nam yêu cầu tăng ni tích cực tham gia công tác đền ơn đáp nghĩa

Lễ Vu Lan: Giáo hội Phật giáo Việt Nam yêu cầu tăng ni tích cực tham gia công tác đền ơn đáp nghĩa

Giáo hội Phật giáo Việt Nam đề nghị các cơ sở tự viện tổ chức Đại lễ Vu Lan Báo hiếu năm 2026 trang nghiêm, tiết kiệm.
Dự kiến nhiều chính sách ưu tiên hỗ trợ học tập đối với người học dân tộc thiểu số rất ít người

Dự kiến nhiều chính sách ưu tiên hỗ trợ học tập đối với người học dân tộc thiểu số rất ít người

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định chính sách ưu tiên đối với người học dân tộc thiểu số rất ít người.
Việt Nam-Anh tăng cường hợp tác nâng cao nhận thức phòng, chống mua bán người cho giới trẻ

Việt Nam-Anh tăng cường hợp tác nâng cao nhận thức phòng, chống mua bán người cho giới trẻ

Hơn 500 đại biểu tham dự sự kiện do Đại sứ quán Anh tại Việt Nam và Đại học Vinh tổ chức nhằm nâng cao nhận thức về phòng, chống mua bán người.
Gắn luật pháp với thi hành: Đưa pháp luật vào dòng chảy kinh tế, đầu tư và đất đai

Gắn luật pháp với thi hành: Đưa pháp luật vào dòng chảy kinh tế, đầu tư và đất đai

Đột phá lập pháp chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành những thay đổi trong đời sống.
Việt Nam - Nhân tố thúc đẩy tiến bộ quyền con người

Việt Nam - Nhân tố thúc đẩy tiến bộ quyền con người

Thời đại biến động đòi hỏi Việt Nam phải bản lĩnh, tỉnh táo, quyết tâm hơn trên con đường xây dựng kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Nâng cao hiệu quả truyền thông chính sách lao động, an sinh xã hội trước yêu cầu mới của thị trường

Nâng cao hiệu quả truyền thông chính sách lao động, an sinh xã hội trước yêu cầu mới của thị trường

Ngày 22/6, IPS phối hợp với ILO tại Việt Nam tổ chức chương trình tập huấn nâng cao năng lực truyền thông về an sinh xã hội và tiền lương tại Việt Nam.
Bảo vệ trẻ em trong một thế giới đang thay đổi nhanh chóng

Bảo vệ trẻ em trong một thế giới đang thay đổi nhanh chóng

Bài viết của Trưởng đại diện UNICEF tại Việt Nam ​​​về những nguy cơ đối với trẻ em trong một thế giới thay đổi nhanh chóng.
Đạo Phật trong đời sống Việt: Giữ hồn dân tộc, gieo mầm thiện lành

Đạo Phật trong đời sống Việt: Giữ hồn dân tộc, gieo mầm thiện lành

Trải qua hàng ngàn năm lịch sử, Phật giáo bám rễ sâu sắc, hòa quyện vào huyết mạch của đời sống văn hóa, xã hội Việt Nam.
Mạng xã hội và thách thức bảo vệ trẻ em thời số hóa

Mạng xã hội và thách thức bảo vệ trẻ em thời số hóa

Tại Việt Nam, các nền tảng như Facebook và TikTok có ảnh hưởng lớn đến cách mọi người nhìn nhận và phản ứng trước các vụ bạo hành trẻ em.
Toàn quyền thứ 31 của Canada, là ai?

Toàn quyền thứ 31 của Canada, là ai?

Thủ tướng Mark Carney vừa bổ nhiệm bà Louise Arbour - một luật sư song ngữ và cựu Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc - làm Toàn quyền thứ 31 của Canada.
Anh: Giải pháp mở cánh cửa hòa nhập cho người yếu thế

Anh: Giải pháp mở cánh cửa hòa nhập cho người yếu thế

Trong bối cảnh xã hội số phát triển nhanh, việc thiếu kết nối kỹ thuật số có thể đẩy những nhóm yếu thế ở Anh vào sự cô lập và mất cơ hội hòa nhập.
Những nội dung cơ bản của Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài

Những nội dung cơ bản của Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài

Lấy con người làm trung tâm, coi văn hóa, tri thức, sáng tạo và trách nhiệm quốc tế là nền tảng cốt lõi để xây dựng hình ảnh Việt Nam hiện đại, nhân văn...
Những 'bóng hồng' Việt Nam bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới

Những 'bóng hồng' Việt Nam bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới

Ngày 12/10, Đội tuyển nữ Việt Nam đã bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới sau chiến thắng áp đảo trước Thái Lan tại Pháp.
Các hoạt động tôn vinh phẩm giá và nâng cao đời sống người cao tuổi tại Iran

Các hoạt động tôn vinh phẩm giá và nâng cao đời sống người cao tuổi tại Iran

Từ 30/9-6/10, Iran tổ chức Tuần lễ Người cao tuổi quốc gia nhằm khuyến khích sự tham gia xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống cho thế hệ cao niên.
Đầu tư vào bình đẳng giới 'sinh lời' lớn cho nền kinh tế toàn cầu

Đầu tư vào bình đẳng giới 'sinh lời' lớn cho nền kinh tế toàn cầu

Thu hẹp khoảng cách giới có thể giúp hàng trăm triệu phụ nữ và trẻ em gái, đồng thời đóng góp thêm khoảng 1.500 tỷ USD GDP toàn cầu vào năm 2030.
Phiên bản di động