Vì sao Mỹ chọn Nhật Bản để công bố 'vũ khí chiến lược' mới tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương?

Đào Tùng
Việc chính quyền ông Biden coi trọng Nhật Bản trong quá trình hình thành IPEF là do Mỹ muốn tranh thủ kinh nghiệm của Nhật Bản trong việc điều phối thành công đàm phán CPTTP.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Theo báo Asahi của Nhật Bản, trong cuộc hội đàm diễn ra vào ngày 23/5 tại Tokyo, Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio đã nhất trí hợp tác nhằm xây dựng chuỗi cung ứng chất hiếm một cách bền vững và ổn định.

Những nội dung này cho thấy Mỹ và Nhật Bản đang đẩy nhanh hợp tác trong lĩnh vực đảm bảo an ninh kinh tế với những lo ngại về khả năng Trung Quốc đang tăng cường ảnh hưởng thông qua việc thúc đẩy xây dựng các quy định có lợi cho Trung Quốc trong khu vực.

Vai trò của Nhật Bản trong việc khởi động sáng kiến IPEF
Mỹ muốn tranh thủ kinh nghiệm của Nhật Bản trong việc điều phối thành công đàm phán CPTTP. (Nguồn: Reuters)

Vai trò của Nhật Bản

Tổng thống Biden đã chọn Nhật Bản là địa điểm để công bố Khuôn khổ Kinh tế Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (IPEF).

Tin liên quan
IPEF - IPEF - 'Vũ khí mới' của Mỹ tại châu Á-Thái Bình Dương có gì?

Lý do là Nhật Bản đã có quá trình đóng góp cho sáng kiến mới này của Mỹ kể từ thời điểm hình thành ý tưởng.

Năm 2017, Mỹ đã từ bỏ Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), tiền thân của Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (gọi tắt là CPTPP). Nhật Bản mong muốn Mỹ quay trở lại Hiệp định này, nhưng khả năng đó là rất thấp và một khuôn khổ kinh tế mới thay thế là cần thiết.

Chiều 23/5, trong hội nghị trực tuyến có sự tham gia của 13 nguyên thủ các nước bày tỏ ý định tham gia IPEF, Tổng thống Biden đã nhấn mạnh ý nghĩa của việc hình thành IPEF đó là: “Chúng ta sẽ cùng chiến thắng trong cuộc cạnh tranh của Thế kỷ XXI”. Thủ tướng Kishida Fumio đã hưởng ứng rằng Nhật Bản hoan nghênh IPEF và ủng hộ mạnh mẽ sáng kiến này.

Nhật Bản đã đồng hành với Mỹ trong khoảng thời gian hơn nửa năm nhằm cụ thể hóa sáng kiến IPEF. Một nhân vật có quan hệ trong chính phủ Nhật Bản đã nói rằng ý tưởng về IPEF đã được thông tin từ Chính phủ Mỹ đề cập vào mùa Hè năm 2021.

Tháng 9/2021, Trung Quốc đã đề nghị tham gia Hiệp định CPTPP và đang tăng cường vận động mạnh mẽ với các quốc gia thành viên. Chính điều này làm nảy sinh quan ngại về việc Mỹ đánh mất vai trò trong việc xây dựng cơ chế vùng kinh tế Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Tại Hội nghị Đông Á diễn ra vào tháng 10/2021, Tổng thống Biden đã đề cập sáng kiến IPEF. Từ thời điểm đó, một số quốc gia cùng chia sẻ các giá trị cơ bản như Nhật Bản, Australia, New Zealand, Singapore đã bắt đầu các cuộc thảo luận không công khai về việc xây dựng khuôn khổ IPEF.

Theo dự thảo ban đầu, IPEF sẽ tập trung 4 lĩnh vực chính gồm: Thương mại tự do, chuỗi cung ứng, cơ sở hạ tầng chất lượng cao và phòng chống tham nhũng.

Vấn đề quan ngại đối với Nhật Bản đó là tính tương thích của việc hình thành IPEF với việc đề nghị Mỹ quay trở lại CPTTP. Với việc cuộc bầu cử Tổng thống giữa kỳ đang đến gần và dư luận tại Mỹ mạnh mẽ phản đối thương mại tự do là yếu tố khiến chính quyền ông Biden ít có khả năng quay trở lại CPTTP.

Việc chính quyền ông Biden coi trọng Nhật Bản trong quá trình hình thành IPEF là do Mỹ muốn tranh thủ kinh nghiệm của Nhật Bản trong việc điều phối thành công đàm phán CPTTP.

Trong chuyến thăm của Bộ trưởng Thương mại Mỹ Gina Raimondo đến Nhật Bản vào tháng 11/2021, Ngoại trưởng Hayashi Yoshimasa đã đề xuất về một “khuôn khổ kinh tế mang tính toàn diện và có tính phù hợp”, trong đó, Nhật Bản sẽ đóng vai trò điều phối các đề xuất của Mỹ sao cho các quốc gia châu Á có thể chấp nhận được.

Các cuộc điều phối về IPEF đã được tiến hành liên tục cho đến trước chuyến thăm của ông Biden. Trong cuộc họp của các Bộ trưởng Thương mại APEC diễn ra trong hai ngày 21 và 22/5, Bộ trưởng Kinh tế và Thương mại Nhật Bản Koichi Hagiuda đã hội đàm riêng biệt với các quan chức của Singapore, Thái Lan, Indonesia, Brunei nhằm vận động và thảo luận về IPEF.

Tương lai của IPEF

Xét trên thực tế, IPEF có trở thành khuôn khổ kinh tế có tính thực tiễn hay không vẫn là câu hỏi chưa có câu trả lời.

Tin liên quan
Thủ tướng Phạm Minh Chính dự Lễ công bố khởi động thảo luận về Khuôn khổ kinh tế Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương vì thịnh vượng Thủ tướng Phạm Minh Chính dự Lễ công bố khởi động thảo luận về Khuôn khổ kinh tế Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương vì thịnh vượng

Lý do là IPEF không có nội dung quy định về mở cửa thị trường thông qua biện pháp giảm thuế. Tại khu vực châu Á, ngoài CPTTP, còn có Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) giữa ASEAN và 6 đối tác là Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Australia và New Zealand, với quy định cắt giảm thuế đối với 80% danh mục hàng hóa.

ASEAN vốn coi trọng quan hệ với Trung Quốc, do đó, lợi ích từ việc tham gia khuôn khổ kinh tế mà không có triển vọng gia tăng xuất khẩu sang thị trường Mỹ là không nhiều, trong khi một số nước có thái độ cảnh giác cao về nguy cơ bị áp đặt một chiều các tiêu chuẩn khắt khe.

IPEF được khởi động kể từ khi hình thành ý tưởng được hơn nửa năm, một quãng thời gian tương đối ngắn.

Tuy nhiên, một nguồn tin có liên quan trong Chính phủ Nhật Bản nói rằng sẽ cần một khoảng thời gian nhất định cho đến khi khuôn khổ kinh tế này được định hình trên thực tế.

Tổng thống Indonesia mời Mỹ cùng củng cố hòa bình, ổn định ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Tổng thống Indonesia mời Mỹ cùng củng cố hòa bình, ổn định ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Tổng thống Joko Widodo kêu gọi Mỹ tham gia các nỗ lực nhằm tạo ra hòa bình, ổn định và hợp tác toàn diện cùng ...

Chuyên gia: Hội nghị Cấp cao đặc biệt sẽ thảo luận về vai trò của ASEAN tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Chuyên gia: Hội nghị Cấp cao đặc biệt sẽ thảo luận về vai trò của ASEAN tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Trả lời phỏng vấn Báo Thế giới & Việt Nam, Giáo sư Chintamani Mahapatra thuộc Đại học JNU (Ấn Độ) nhận định về một số ...

(theo Asahi)

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Biến cơ hội hợp tác thành giá trị

Biến cơ hội hợp tác thành giá trị

APEC 2026 tạo thêm cơ hội hợp tác, để có đơn hàng và duy trì khách hàng, doanh nghiệp phải chuẩn bị năng lực thực hiện.
Giá nông sản hôm nay 18/11/2026: Giá cà phê trong nước xuống thấp nhất, nguồn cung 'tăng tốc'; Hungary muốn gia hạn miễn trừ trừng phạt với dầu Nga

Giá nông sản hôm nay 18/11/2026: Giá cà phê trong nước xuống thấp nhất, nguồn cung 'tăng tốc'; Hungary muốn gia hạn miễn trừ trừng phạt với dầu Nga

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 18/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Hai năm thực thi VIFTA: Hợp tác Việt Nam-Israel đang mở rộng ra ngoài thương mại hàng hóa

Hai năm thực thi VIFTA: Hợp tác Việt Nam-Israel đang mở rộng ra ngoài thương mại hàng hóa

Ngày 17/11 đánh dấu tròn hai năm Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-Israel (VIFTA) chính thức có hiệu lực.
Giá nông sản hôm nay 17/11/2026: Giá cà phê trong nước 'lao dốc', về dưới 80.000 đồng; Đảng Dân chủ có thể đảo ngược thuế quan của Tổng thống Mỹ?

Giá nông sản hôm nay 17/11/2026: Giá cà phê trong nước 'lao dốc', về dưới 80.000 đồng; Đảng Dân chủ có thể đảo ngược thuế quan của Tổng thống Mỹ?

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 17/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Giá heo hơi hôm nay 17/11: Tăng mạnh trên diện rộng, miền Bắc và miền Nam cùng chạm mức cao nhất 53.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 17/11: Tăng mạnh trên diện rộng, miền Bắc và miền Nam cùng chạm mức cao nhất 53.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 17/11, tăng mạnh trên diện rộng, với 31/34 địa phương ghi nhận mức điều chỉnh, đưa giá thu mua toàn quốc lên 50.000 - 53.000 đồng/kg.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được bầu làm Chủ tịch VCCI

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được bầu làm Chủ tịch VCCI

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được Ban Chấp hành VCCI bầu giữ chức Chủ tịch nhiệm kỳ 2021-2026.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

Một số ngân hàng tiếp tục hạ lãi suất ở những kỳ hạn có mức niêm yết cao, cho thấy áp lực cạnh tranh huy động vốn đang phần nào dịu lại.
HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

Ngày 3/11/2026, tại lễ vinh danh Fortune Southeast Asia 500 ở TP.HCM, HDBank ghi dấu năm thứ ba liên tiếp góp mặt trong nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11 cho thấy đồng USD​​​​​​​ đã tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng.
Phiên bản di động