Việt - Mỹ chung tay khắc phục hậu quả chiến tranh: Bài 1- Sức sống nơi vùng đất chết

Trong hai ngày 25 và 26/3, tại trụ sở Liên Hợp quốc (LHQ) ở New York và thủ đô Washington của Hoa Kỳ diễn ra hai cuộc hội thảo về khắc phục hậu quả chiến tranh Việt Nam do Ban chỉ đạo quốc gia khắc phục hậu quả bom mìn và chất độc hóa học sau chiến tranh ở Việt Nam (gọi tắt là Ban chỉ đạo 701) phối hợp với một số cơ quan của LHQ và Hoa Kỳ tổ chức. Nhân dịp này, Báo TG&VN giới thiệu loạt bài viết của tác giả Yên Ba nêu lên thực trạng và những cố gắng của cả hai phía Việt Nam và Hoa Kỳ nhằm phối hợp khắc phục những hậu quả nặng nề do chiến tranh để lại.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
viet my chung tay khac phuc hau qua chien tranh bai 1 suc song noi vung dat chet Tích cực triển khai các hoạt động khắc phục hậu quả bom mìn
viet my chung tay khac phuc hau qua chien tranh bai 1 suc song noi vung dat chet Hành trình làm sạch bom mìn Việt Nam không “đơn độc”
viet my chung tay khac phuc hau qua chien tranh bai 1 suc song noi vung dat chet Đẩy nhanh khắc phục, xử lý bom mìn còn sót lại sau chiến tranh

Bài 1- Sức sống nơi những vùng đất chết

Những cuộc chiến tranh triền miên đã để lại trên dải đất hình chữ S những di chứng kinh khủng về ô nhiễm bom mìn và tác nhân dioxin, khiến cho Việt Nam trở thành một trong những đất nước phải gánh chịu hậu quả chiến tranh nặng nề bậc nhất thế giới.

Nỗi đau để lại 

Theo đánh giá của Ban chỉ đạo 701, chỉ ước tính trong giai đoạn từ 1964 đến 1975, Việt Nam đã phải hứng chịu hơn 16 triệu tấn bom đạn các loại, gấp 4 lần số lượng bom đạn đã được sử dụng trong chiến tranh thế giới lần thứ nhất.

Còn theo kết quả điều tra do Trung tâm hành động bom mìn quốc gia Việt Nam (VNMAC) công bố ngày 3/4/2018, số lượng bom đạn đã sử dụng còn sót lại sau chiến tranh tại Việt Nam lên tới hàng trăm ngàn tấn.

Số lượng tồn dư các loại bom mìn, vật nổ (BMVN) hiện nay nằm rải rác ở hầu hết các tỉnh, thành phố trên cả nước. Tại 63/63 tỉnh, thành phố trên toàn quốc còn 9.116 xã bị ô nhiễm BMVN ở các mức độ khác nhau, chiếm 81,87 tổng số xã trên toàn quốc. Tổng diện tích đất đai hiện còn bị ô nhiễm BMVN tính đến thời điểm tháng 12/2017 là trên 6,1 triệu ha, chiếm 18,71% diện tích cả nước.

Trong số các địa phương phải chịu hậu quả ô nhiễm BMVN nặng nề, tập trung ở các tỉnh thuộc khu vực miền Trung và Tây Nguyên, với tỉnh Quảng Trị có tỷ lệ diện tích đất đai tồn lưu BMVN nhiều nhất.

viet my chung tay khac phuc hau qua chien tranh bai 1 suc song noi vung dat chet
Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Đại tướng Ngô Xuân Lịch tham gia lễ khánh thành Trung tâm hành động bom mìn Việt Nam (Ảnh do Ban chỉ đạo 701 cung cấp)

Về nạn nhân bom mìn, theo số liệu của Hội hỗ trợ khắc phục hậu quả bom mìn, chỉ tính từ năm 1975 đến 2002, số người bị tai nạn do bom mìn là 105.298 người, trong đó chết 42.135 người (30% là trẻ em), bị thương 62.163 người. 49 trong số 63 tỉnh thành có tai nạn do BMVN gây ra. Còn trong giai đoạn 5 năm gần đây, số người chết và bị thương do tai nạn BMVN là 1800 trường hợp. Chiến tranh đã lùi xa mấy chục năm nhưng những di chứng của nó để lại đối với người dân và đời sống kinh tế xã hội của Việt Nam - mới chỉ tính trên khía cạnh vật liệu nổ, bom mìn, vẫn còn hết sức nặng nề.

Tập trung mọi nguồn lực để giảm thiểu hậu quả bom mìn

Trong lĩnh vực khắc phục hậu quả bom mìn, tháng 4/2010, Chính phủ Việt Nam đã triển khai Chương trình hành động quốc gia khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh giai đoạn 2010-2025, tập trung mọi nguồn lực của quốc gia, quốc tế nhằm giảm thiểu và tiến tới khắc phục hoàn toàn ảnh hưởng của bom mìn, phục vụ phát triển kinh tế xã hội, quốc phòng an ninh, đảm bảo an toàn cho người dân, giúp đỡ nạn nhân bom mìn hòa nhập vào đời sống xã hội.

Trong giai đoạn 2016-2018, gần 3000 dự án rà phá BMVN được thực hiện trên diện tích hơn 90 nghìn ha với tổng chi phí khoảng 2.840 tỷ đồng. Tháng 4/2018, Trung tâm hành động bom mìn quốc gia Việt Nam đã công bố “Báo cáo hiện trạng tồn lưu bom mìn, vật nổ sau chiến tranh ở Việt Nam – Giai đoạn 1”, đưa ra bức tranh tổng thể về thực trạng ô nhiễm bom mìn, vật nổ còn sót lại sau chiến tranh trên phạm vi đất liền toàn quốc, giúp đưa ra những vùng cần ưu tiên tập trung nguồn lực.

Chính phủ Việt Nam đã chỉ đạo tổ chức thành lập Trung tâm cơ sở dữ liệu bom mìn Quốc gia với nhiệm vụ thu thập các thông tin, dữ liệu về các hoạt động khắc phục hậu quả bom mìn (KPHQBM) sau chiến tranh trên toàn quốc; tổ chức các hoạt động tuyên truyền nâng cao nhận thức về hậu quả của bom mìn, vật liệu nổ cho người dân sống xung quanh khu vực khu vực có rủi ro phơi nhiễm; tổ chức thực hiện các đề tài nghiên cứu liên quan đến khắc phục hậu quả bom mìn.

Chính phủ và nhân dân Việt Nam đặc biệt quan tâm đến những nạn nhân bom mìn thông qua hoạt động của các bộ ngành, các tổ chức như Hội hỗ trợ KPHQBM. Nạn nhân và gia đình nhận sự giúp đỡ thông qua các hoạt động sinh kế, hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi, sử dụng máy móc thiết bị. Trong giai đoạn 2014-2018, khoảng 5000 người được Hội hỗ trợ KPHQBM giúp đỡ bằng nguồn tài trợ từ các tổ chức chính trị, xã hội, các cá nhân, doanh nghiệp trong nước. Chính phủ Việt Nam cũng đã thực hiện nhiều chính sách ưu đãi cho các nạn nhân bom mìn.

Những bàn tay bè bạn

Trên bình diện quốc tế, chính phủ nhiều nước và các tổ chức quốc tế đã chung tay góp sức đẩy nhanh tiến độ KPHQBM. Những đối tác chính của Việt Nam trong lĩnh vực này là Nhật Bản, Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Anh và một số tổ chức như Nhóm cố vấn mìn (MAG), Viện trợ nhân dân Na Uy tại Việt Nam (NPA), Trung tâm rà phá mìn nhân đạo quốc tế Geneve (GICHD).

Từ năm 2009 đến nay, Nhật Bản đã hỗ trợ khoảng 5,5 triệu USD để thực hiện 2 dự án rà phá bom mìn. Chính phủ Hoa Kỳ hỗ trợ hoạt động khắc hậu quả bom mìn tại Việt Nam qua các giai đoạn: từ 2003 đến 2013, thông qua Chương trình hỗ trợ nhân đạo đã chuyển giao các trang thiết bị rà phá bom mìn và hỗ trợ điều tra, khảo sát lập bản đồ ô nhiễm bom mìn ở 6 tỉnh miền Trung, trị giá khoảng 14,5 triệu USD; từ 2016 đến nay hỗ trợ Việt Nam thực hiện 7 nội dung đã cam kết liên quan đến hỗ trợ kỹ thuật, tập huấn, khảo sát.

Từ nguồn Chính phủ Hàn Quốc, Cơ quan hợp tác quốc tế Hàn Quốc tại Việt Nam (KOICA) viện trợ 20 triệu USD để thực hiện dự án “Việt Nam – Hàn Quốc hợp tác KPHQBM sau chiến tranh tại hai tỉnh Quảng Trị và Bình Định”. 

viet my chung tay khac phuc hau qua chien tranh bai 1 suc song noi vung dat chet

Bà Tina Kaidanow, Trợ lý thường trực Ngoại trưởng Hoa Kỳ phụ trách Chính trị và Quân sự đã đến tỉnh Quảng Trị để thăm hoạt động khảo sát và rà phá bom mìn do Hoa Kỳ tài trợ thông qua các tổ chức phi chính phủ quốc tế vào ngày 31/1/2018. (ảnh SNV Quảng Trị)

Ngoài ra, các tổ chức như Quỹ nhi đồng LHQ-UNICEF, Tổ chức Cây hòa bình Việt Nam/Mỹ Peace Trees Vietnam, tổ chức SODI của CHLB Đức, các tổ chức CRS, RENEW đã tham gia tuyên truyền, giáo dục về phòng tránh tai nạn bom mìn và hỗ trợ nạn nhân bom mìn ở địa phương.

Chính phủ các nước Anh, Bỉ, Ấn Độ tiếp nhận cán bộ Việt Nam tham gia một số khóa huấn luyện nâng cao năng lực về quản lý, điều hành hoạt động KPHQBM. Một số chính phủ các nước khác như Hungary, Italia, Ba Lan, Úc, Sri Lanca, CH Sec đang xem xét hỗ trợ Việt Nam trong lĩnh vực này.

Như vậy, cùng với các nỗ lực của Chính phủ Việt Nam, sự hỗ trợ của bạn bè, cộng đồng quốc tế đã góp phần làm giảm bớt những hậu quả bom mìn đối với người dân và đất nước Việt Nam, mang lại sức sống cho những vùng đất chết, giúp bớt đi gánh nặng mà di chứng bom mìn đã để lại trên cơ thể đất nước và con người Việt Nam.

(Tiếp bài 2: Vượt qua nỗi đau da cam)

viet my chung tay khac phuc hau qua chien tranh bai 1 suc song noi vung dat chet Cấp bách giải quyết hậu quả sau chiến tranh

Sáng 7/8, tại Trụ sở Chính phủ, Ban Chỉ đạo quốc gia khắc phục hậu quả bom mìn và chất độc hóa học sau chiến ...

viet my chung tay khac phuc hau qua chien tranh bai 1 suc song noi vung dat chet Nỗ lực mới nhằm khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh

Từ ngày 9-13/7, với sự hỗ trợ của Chính phủ Hàn Quốc, Trung tâm Hành động Bom mìn Quốc gia Việt Nam (VNMAC) và Chương ...

viet my chung tay khac phuc hau qua chien tranh bai 1 suc song noi vung dat chet “Chung tay khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh”

Dự chương trình giao lưu “Chung tay khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh”, tối 3/4 tại Hà Nội, Thủ tướng Nguyễn Xuân ...

Yên Ba (từ Washington DC)

Đọc thêm

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tiếp Đoàn Thanh tra EU về chống khai thác hải sản

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tiếp Đoàn Thanh tra EU về chống khai thác hải sản

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã tiếp xã giao Đoàn Thanh tra của Ủy ban châu Âu (EC) về chống khai thác hải sản bất hợp pháp.
Hơn 150 gian hàng tham gia lễ hội Bánh mì Việt Nam 2026

Hơn 150 gian hàng tham gia lễ hội Bánh mì Việt Nam 2026

Sáng 19/3, Hiệp hội Du lịch TP.HCM phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu Bảo tồn và Phát triển Ẩm thực Việt Nam công bố Lễ hội Bánh mì Việt ...
Thế giới 2026: Bản lề cho sự chuyển mình

Thế giới 2026: Bản lề cho sự chuyển mình

Cục diện thế giới đang biến chuyển sâu sắc, tác động không nhỏ tới việc thực thi quyền con người ở nhiều khu vực.
Đại tướng Phan Văn Giang thăm điểm xuất phát đường Hồ Chí Minh trên biển và công trình số 1 về Y học của Trung Quốc

Đại tướng Phan Văn Giang thăm điểm xuất phát đường Hồ Chí Minh trên biển và công trình số 1 về Y học của Trung Quốc

Ngày 19/3, Đại tướng Phan Văn Giang sang Trung Quốc tham dự các hoạt động giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới Việt Nam-Trung Quốc lần thứ 10.
Việt Nam bác bỏ đánh giá của Ủy ban Tự do Tôn giáo quốc tế Hoa Kỳ

Việt Nam bác bỏ đánh giá của Ủy ban Tự do Tôn giáo quốc tế Hoa Kỳ

Người phát ngôn Phạm Thu Hằng đã phản hồi về thông tin Ủy ban Tự do Tôn giáo quốc tế Hoa Kỳ (USCIRP) vừa công bố báo cáo thường niên.
Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa đến thăm và làm việc tại Tập đoàn Sao Mai

Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa đến thăm và làm việc tại Tập đoàn Sao Mai

Trong hai ngày 17–18/03/2026, tại trụ sở Tập đoàn Sao Mai (Phường Long Xuyên, tỉnh An Giang), Ban lãnh đạo Tập đoàn vinh dự đón tiếp Đoàn lãnh đạo cấp ...
Tìm hướng chung sống hòa bình với Triều Tiên, Hàn Quốc sẽ không tập trung vào phi hạt nhân hóa?

Tìm hướng chung sống hòa bình với Triều Tiên, Hàn Quốc sẽ không tập trung vào phi hạt nhân hóa?

Bộ trưởng Thống nhất Hàn Quốc đã chủ trì cuộc họp chính phủ để thảo luận về kế hoạch phát triển quan hệ với Triều Tiên trong 5 năm tới.
Ngoại trưởng khối các nước Arab và Hồi giáo ra tuyên bố chung cảnh báo Iran; Quốc vụ khanh Tòa thánh Vatican gửi thông điệp tới Mỹ

Ngoại trưởng khối các nước Arab và Hồi giáo ra tuyên bố chung cảnh báo Iran; Quốc vụ khanh Tòa thánh Vatican gửi thông điệp tới Mỹ

Tình trạng thù địch leo thang kể từ khi Israel và Mỹ phát động cuộc tấn công chung vào Iran ngày 28/2, khiến khoảng 1.300 người thiệt mạng.
Tình hình Trung Đông: Saudi Arabia để ngỏ khả năng hành động quân sự đáp trả Iran, Mỹ dọa 'thổi bay toàn bộ' mỏ khí của Tehran

Tình hình Trung Đông: Saudi Arabia để ngỏ khả năng hành động quân sự đáp trả Iran, Mỹ dọa 'thổi bay toàn bộ' mỏ khí của Tehran

Saudi Arabia không loại trừ việc thực hiện hành động quân sự để đáp trả các cuộc tấn công từ phía Iran giữa lúc tình hình Trung Đông như chảo lửa.
1.000 người Ấn Độ kẹt lại Iran, hàng chục nghìn học sinh bỏ lỡ kỳ thi tốt nghiệp trung học

1.000 người Ấn Độ kẹt lại Iran, hàng chục nghìn học sinh bỏ lỡ kỳ thi tốt nghiệp trung học

Xung đột leo thang tại Trung Đông đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cộng đồng kiều bào Ấn Độ.
CEO Nvidia: Tái khởi động sản xuất chip AI cho thị trường Trung Quốc

CEO Nvidia: Tái khởi động sản xuất chip AI cho thị trường Trung Quốc

Nvidia đã bắt đầu nhận đơn hàng và sản xuất trở lại dòng chip hiệu năng cao H200 để cung ứng cho các khách hàng Trung Quốc.
Thái Lan chính thức có Thủ tướng thứ 32, nhân vật không xa lạ

Thái Lan chính thức có Thủ tướng thứ 32, nhân vật không xa lạ

Lãnh đạo đảng Tự hào Thái Lan đã giành được 293 phiếu bầu trong phiên họp đặc biệt của Quốc hội, trở thành Thủ tướng thứ 32 của nước này.
Hội nghị thượng đỉnh EU: Đương đầu khủng hoảng kép

Hội nghị thượng đỉnh EU: Đương đầu khủng hoảng kép

Hội nghị thượng đỉnh EU tới sẽ tập trung vào xung đột Nga - Ukraine và giảm thiểu tác động của tình hình Trung Đông tới giá năng lượng tại châu Âu.
Kỳ họp Quốc hội Thái Lan: Khởi đầu thuận lợi

Kỳ họp Quốc hội Thái Lan: Khởi đầu thuận lợi

Quốc hội khóa mới của Thái Lan đã nhanh chóng bước vào giai đoạn vận hành thực chất, với trọng tâm là kiện toàn bộ máy lãnh đạo.
Quan hệ Mỹ-Iran: Từ đồng minh đến đối đầu và bước ngoặt nguy hiểm năm 2026

Quan hệ Mỹ-Iran: Từ đồng minh đến đối đầu và bước ngoặt nguy hiểm năm 2026

Quan hệ giữa Mỹ và Iran đã trải qua hành trình đầy biến động từ đối tác chiến lược trong Chiến tranh Lạnh đến đối đầu căng thẳng kéo dài.
Cuộc bầu cử cấp bang ở Đức: Phép thử đối với Thủ tướng Friedrich Merz

Cuộc bầu cử cấp bang ở Đức: Phép thử đối với Thủ tướng Friedrich Merz

Các cuộc bầu cử nghị viện bang là phép thử chính trị đối với chính phủ liên bang Đức do Thủ tướng Friedrich Merz lãnh đạo.
Sức nóng của xung đột Trung Đông và bài toán hóc búa với ASEAN

Sức nóng của xung đột Trung Đông và bài toán hóc búa với ASEAN

ASEAN mặc dù được coi là một trong những điểm sáng tăng trưởng toàn cầu nhưng phụ thuộc lớn vào nguồn cung năng lượng.
NATO thận trọng trước bài toán Trung Đông

NATO thận trọng trước bài toán Trung Đông

Phản ứng của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đối với xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran hiện nay thể hiện một chiến lược thận trọng.
Quan hệ Trung-Nhật: Để giao lưu nhân dân góp phần định hình chính sách đối ngoại

Quan hệ Trung-Nhật: Để giao lưu nhân dân góp phần định hình chính sách đối ngoại

Học giả Shigeto Sonoda, Giáo sư tại Viện Nghiên cứu cao cấp về châu Á thuộc Đại học Tokyo đăng bài phân tích về quan hệ Nhật-Trung trên East Asia Forum.
Khi tình hình Iran và giá dầu tăng cao khiến 'nền kinh tế hình chữ K' phân hóa thêm sâu sắc

Khi tình hình Iran và giá dầu tăng cao khiến 'nền kinh tế hình chữ K' phân hóa thêm sâu sắc

Chuyên gia kinh tế cảnh báo, căng thẳng tại Trung Đông và giá dầu, xăng tăng cao có nguy cơ làm trầm trọng thêm hiện tượng 'nền kinh tế hình chữ K'.
Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc mang ý nghĩa gì đối với một thế giới đang phân mảnh?

Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc mang ý nghĩa gì đối với một thế giới đang phân mảnh?

Cuộc gặp dự kiến giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình diễn ra vào thời điểm chính trị thế giới có nhiều biến động nhất.
Giải mã 'động mạch chủ' - eo biển Hormuz

Giải mã 'động mạch chủ' - eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz về nguyên tắc được bảo vệ bởi luật pháp quốc tế. Tuy nhiên, xung đột tại Trung Đông đang làm thay đổi cục diện.
Kinh tế Mỹ: Fed 'đứng giữa hai dòng' trước cuộc khủng hoảng dầu mỏ lớn nhất trong gần sáu thập kỷ

Kinh tế Mỹ: Fed 'đứng giữa hai dòng' trước cuộc khủng hoảng dầu mỏ lớn nhất trong gần sáu thập kỷ

Cuộc khủng hoảng dầu mỏ toàn cầu lần này có thể trở thành một vấn đề lớn đối với Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed).
Thấy gì từ chiến lược 'xoay trục' của Mỹ khỏi châu Á?

Thấy gì từ chiến lược 'xoay trục' của Mỹ khỏi châu Á?

East Asia Forum đã đăng bài phân tích với tiêu đề “Chiến lược ‘xoay trục’ của Mỹ khỏi châu Á”. Báo Thế giới & Việt Nam lược dịch như sau:
Phiên bản di động