5 lý do khiến Mỹ và Trung Quốc khó tiến đến Chiến tranh Lạnh

Vũ Ngọc
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Những yếu tố ngăn cản một sự bùng nổ Chiến tranh Lạnh Mỹ-Trung Quốc mạnh hơn rất nhiều so với trong quan hệ Mỹ-Liên Xô trước đây.
TIN LIÊN QUAN
Liệu Mỹ-Trung Quốc đã tiệm cận 'lằn ranh đỏ' ở Biển Đông?
Xung đột Mỹ-Trung Quốc đang bước vào 'địa hạt nguy hiểm'
quan he my trung quoc dang tien rat gan chien tranh lanh
Có nhiều yếu tố ngăn cản quan hệ Mỹ-Trung Quốc tiến đến một cuộc Chiến tranh Lạnh. (Nguồn: Alamy)

Nhiều nhà quan sát đang tỏ ra bi quan về sự xuống cấp trong mối quan hệ Mỹ-Trung Quốc, đồng thời tin rằng, hai quốc gia này đang dần tiến tới một cuộc Chiến tranh Lạnh. Tồi tệ hơn, một số còn lập luận rằng, tình hình có thể còn nguy hiểm hơn cả cuộc Chiến tranh Lạnh giữa Mỹ và Liên Xô trước đây. Tuy nhiên, lập luận này không mấy thuyết phục.

Trước hết, những yếu tố ngăn cản một sự bùng nổ Chiến tranh Lạnh trong mối quan hệ Mỹ-Trung Quốc mạnh hơn rất nhiều so với trong quan hệ Mỹ-Liên Xô trước đây. Mặc dù các mối quan hệ kinh tế và giao lưu nhân dân giữa Trung Quốc và Mỹ đang suy giảm, song nếu so với quan hệ Mỹ-Liên Xô vẫn khăng khít hơn nhiều. Thật khó để chia tách hai nền kinh tế và xã hội đã gắn kết chặt chẽ với nhau đến như vậy. Có thể lấy những ví dụ như sau:

Thứ nhất, Trung Quốc được cho là sẽ trở thành thị trường tiêu thụ lớn nhất thế giới - một sự cám dỗ thật khó để cưỡng lại đối với các nhà xuất khẩu, kể cả các nhà xuất khẩu Mỹ.

Trong lĩnh vực giáo dục, có hơn 300.000 sinh viên Trung Quốc đang theo học tại Mỹ, mang lại nguồn thu nhập khổng lồ cho ngành công nghiệp giáo dục Mỹ. Nhiều trường đại học vẫn đang nỗ lực hết sức để thu hút các sinh viên quốc tế. Mới đây, Đại học Havard và Viện Công nghệ Massachusetts thậm chí còn kiện Chính phủ Mỹ vì có ý định áp đặt những hạn chế mới về việc cấp thị thực đối với các sinh viên quốc tế (ý đồ này đã bị chết yểu).

Thứ hai, ngay cả khi có một sự chia tách giữa hai nước thì những tổn hại cũng không hẳn quá lớn và có thể được giới hạn để không lan sang lĩnh vực an ninh quốc gia nếu được xử lý một cách hợp lý. Trên thực tế, vì các lý do an ninh quốc gia, một mức độ cô lập khiêm tốn sẽ khiến cả hai bên an toàn và thoải mái hơn.

Tin liên quan
Mỹ đang đẩy Trung Quốc và Iran ‘về chung lối’? Mỹ đang đẩy Trung Quốc và Iran ‘về chung lối’?

Chẳng hạn, nếu trang thiết bị công nghệ thông tin của Trung Quốc không thể vươn ra các thị trường phương Tây, Mỹ sẽ cảm thấy thoải mái hơn. Nếu Trung Quốc không có được các công nghệ tiên tiến từ Mỹ và những tiến bộ về công nghệ của họ chậm lại, thì Mỹ sẽ bớt lo lắng hơn.

Tương tự, Trung Quốc cảm thấy an tâm khi biết rằng, nếu chính quyền Trump không áp đặt một lệnh cấm nhập cảnh với các quan chức nước này thì họ cũng sẽ từ bỏ một số công cụ sẵn có với Mỹ để thúc đẩy “sự phát triển hòa bình” tại Trung Quốc.

Không thể phủ nhận là sự chia tách về kinh tế thì gây tổn hại cho Trung Quốc nhiều hơn là cho Mỹ. Tuy nhiên, khác với Nhật Bản trong Chiến tranh Thế giới thứ II - nước bị ảnh hưởng nặng nề bởi lệnh cấm vận dầu mỏ của Mỹ do thiếu các nguồn tài nguyên thiên thiên, Trung Quốc không gặp phải các vấn đề tương tự như vậy.

Sở hữu một thị trường nội địa khổng lồ, việc để mất một khách hàng lớn như Mỹ không phải là một thảm họa với Trung Quốc và điều này có thể được bù đắp thông qua các hoạt động kinh tế năng động ở trong nước. Trung Quốc cũng có thể đối phó với việc bị loại ra khỏi các trao đổi công nghệ với nước ngoài bằng cách quay trở lại với những sáng kiến ở bản địa.

Còn đối với Mỹ, nước này có thể nhập khẩu hàng hóa từ các quốc gia đang phát triển khác, dù không rẻ bằng Trung Quốc. Thiệt hại tương đối là có thể chấp nhận được nếu so với nhận thức ngày càng gia tăng về sự độc lập kinh tế và an ninh.

Thứ ba, sự xung đột về hệ tư tưởng giữa Trung Quốc và Mỹ không mạnh bằng thời kỳ Chiến tranh Lạnh. Kinh tế thị trường hiện được cả thế giới công nhận là phương thức tốt nhất để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và về mặt chính trị, nhiều quốc gia cũng đã đi theo đường lối dân chủ.

Sự đối lập về hệ tư tưởng trong mối quan hệ Mỹ-Trung Quốc có thể dễ dàng được xoa dịu bởi những tính toán về những lợi ích thực tế, vốn tạo ra những điều kiện cho sự thỏa hiệp và hợp tác.

Thứ tư, cả Trung Quốc và Mỹ đều có nhiều lựa chọn hơn là chiến tranh để đạt được những mục tiêu chính trị của mình. Mặc dù không có các đồng minh để làm vùng đệm, thì với bản chất của một cuộc xung đột tiềm tàng tại Biển Đông hay eo biển Đài Loan (Trung Quốc), cả hai nước đều thông thạo trong hoạt động tại các vùng xám và những đòn tâm lý, dư luận, chiến tranh ngoại giao vẫn ở dưới ngưỡng cửa của chiến tranh.

Vụ Chính phủ Mỹ ra lệnh cho lãnh sự quán Trung Quốc tại Houston đóng cửa chỉ là một động thái mới nhất của chính sách "bên miệng hố chiến tranh". Thêm vào đó, với thực tế về những lợi ích kinh tế to lớn của Trung Quốc tại Mỹ, Mỹ có thể sử dụng các đòn trừng phạt nếu như sử dụng vũ lực có rủi ro cao và lại không xứng đáng. Khi cả hai bên có nhiều công cụ và lựa chọn, thì lý do gì họ lại phải sa vào chiến tranh để đạt được những mục tiêu của mình?

Cuối cùng, nhưng cũng không kém phần quan trọng, sự bất cân xứng về sức mạnh cũng sẽ là một công cụ ngăn cản. Một số ý kiến cho rằng, Mỹ và Liên Xô đã không tiến tới chiến tranh nóng vì họ ngang bằng nhau. Tuy nhiên thực tế không phải vậy.

Ngay từ đầu cuộc Chiến tranh Lạnh, Liên Xô đã tương đối thua kém về mặt quân sự. Thêm vào đó, một quốc gia cần phải có ý chí chiến đấu trước khi bước vào một cuộc chiến tranh, ngay cả khi sức mạnh quân sự của họ cao hơn đối thủ. Mỹ thì đã quá mệt mỏi vì chiến tranh sau nhiều năm lún sâu trong những cuộc chiến vô nghĩa.

Tóm lại, khả năng xảy ra một cuộc Chiến tranh Lạnh giữa Trung Quốc và Mỹ là rất nhỏ. Mối nguy hiểm lớn nhất với Trung Quốc không phải là một cuộc đối đầu lạnh hay nóng với Mỹ, mà là sự diễn giải sai lầm của giới hoạch định chính sách về tư tưởng thù địch ngắn hạn với Bắc Kinh trong một bộ phận người dân Mỹ cũng như thế giới. Nhận thức sai lệch như vậy có thể khiến Trung Quốc ngày càng trở nên cô lập và đi ngược lại với xu hướng mở cửa với thế giới.

Chuyên gia 'mổ xẻ' những dụng ý của Mỹ trong vòng xoáy đối đầu mới với Trung Quốc

Chuyên gia 'mổ xẻ' những dụng ý của Mỹ trong vòng xoáy đối đầu mới với Trung Quốc

TGVN. Vô hiệu hóa lợi thế cạnh tranh của Trung Quốc, đạt được nhượng bộ trong đàm phán thương mại và giải quyết các nhiệm vụ ...

Mỹ-Trung chơi 'ván cờ ngoại giao', Bắc Kinh lên kế hoạch trả đũa Washington

Mỹ-Trung chơi 'ván cờ ngoại giao', Bắc Kinh lên kế hoạch trả đũa Washington

TGVN. Ngày 23/7, Bắc Kinh một lần nữa đe dọa sẽ có “các phản ứng cần thiết” đối với Washington sau khi Mỹ yêu cầu ...

Xung khắc Mỹ-Trung Quốc: Gom cùng hội lên cùng thuyền

Xung khắc Mỹ-Trung Quốc: Gom cùng hội lên cùng thuyền

TGVN. Mỹ kêu gọi hình thành liên minh đối phó với Trung Quốc. Trước tiên là với Anh, sau đó có thể còn các đồng ...

(theo SCMP)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Lịch âm 14/4 - Xem âm lịch hôm nay thứ 4 ngày 14/4/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 14/4/2021

Lịch âm 14/4 - Xem âm lịch hôm nay thứ 4 ngày 14/4/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 14/4/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 14/4. Âm lịch hôm nay 14/4. Xem âm lịch hôm nay ngày 14/4/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 14 tháng 4 năm 2021 hôm nay.
Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 14/4/2021: Tuổi Dần tài lộc hưng vượng, tuổi Dậu được giúp sức trong công việc

Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 14/4/2021: Tuổi Dần tài lộc hưng vượng, tuổi Dậu được giúp sức trong công việc

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 14/4/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
XSMT 14/4 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 14/4/2021 - SXMT 14/4 - xổ số hôm nay

XSMT 14/4 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 14/4/2021 - SXMT 14/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMT 14/4. Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 ngày 14 tháng 4 năm 2021. KQXSMT thứ 4. SXMT 14/4. KQSXMT.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ 4 ngày 14/4/2021: Bọ Cạp bị tiểu nhân hãm hại, Song Tử xem đồng nghiệp như 'chiếu dưới'

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ 4 ngày 14/4/2021: Bọ Cạp bị tiểu nhân hãm hại, Song Tử xem đồng nghiệp như 'chiếu dưới'

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 14/4 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
XSMB 14/4 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 4 14/4/2021 - SXMB 14/4 - xổ số hôm nay

XSMB 14/4 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 4 14/4/2021 - SXMB 14/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 14/4. Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 4 ngày 14 tháng 4 năm 2021. KQXSMB thứ 4. SXMB 14/4. KQSXMB.
XSĐN 14/4 - Kết quả xổ số Đồng Nai hôm nay 14/4/2021 - SXĐN 14/4 - KQXSĐN thứ 4

XSĐN 14/4 - Kết quả xổ số Đồng Nai hôm nay 14/4/2021 - SXĐN 14/4 - KQXSĐN thứ 4

Baoquocte.vn. XSĐN 14/4. Xổ số Đồng Nai hôm nay ngày 14 tháng 4 năm 2021. xo so dong nai. KQXSĐN 14/4. KQXSĐN.
XSMN 14/4 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 4 14/4/2021 - SXMN 14/4 - xổ số hôm nay

XSMN 14/4 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 4 14/4/2021 - SXMN 14/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 14/4. Kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 4 ngày 14 tháng 4 năm 2021. KQXSMN thứ 4. SXMN 14/4. KQSXMN.
Điện mừng Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn

Điện mừng Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn

Baoquocte.vn. Nhân dịp ông Bùi Thanh Sơn được được bầu làm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, Lãnh đạo Bộ Ngoại giao các nước và tổ chức quốc tế đã gửi điện, ...
Lãnh đạo các nước tiếp tục gửi điện chúc mừng lãnh đạo Việt Nam

Lãnh đạo các nước tiếp tục gửi điện chúc mừng lãnh đạo Việt Nam

Baoquocte.vn. Lãnh đạo các nước đã gửi điện chúc mừng Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ.
Vụ cảnh sát Mỹ bắn tử vong công dân da màu: Cơn giận dữ dâng cao bất chấp giới nghiêm, Tổng thống Bịden gọi 'thảm kịch'

Vụ cảnh sát Mỹ bắn tử vong công dân da màu: Cơn giận dữ dâng cao bất chấp giới nghiêm, Tổng thống Bịden gọi 'thảm kịch'

Baoquocte.vn. Làn sóng biểu tình phản đối vụ cảnh sát bắn nhầm công dân da màu dẫn đến tử vong ở Minneapolis, Mỹ, đã biến thành bạo lực.
Tin thế giới 13/4: Ukraine cầu viện NATO; Nga cảnh cáo Mỹ; Trung Quốc 'đe' Mỹ 'đừng đùa với lửa'; Philippines 'vô cùng bất bình' ở Biển Đông

Tin thế giới 13/4: Ukraine cầu viện NATO; Nga cảnh cáo Mỹ; Trung Quốc 'đe' Mỹ 'đừng đùa với lửa'; Philippines 'vô cùng bất bình' ở Biển Đông

Baoquocte.vn. Căng thẳng Nga-Ukraine, Nga-NATO, Nga-Mỹ, Mỹ-Trung, Biển Đông, Iran-Israel và sự cố ở cơ sở hạt nhân Natanz là một số tin thế giới nổi bật.
Nhật Bản xả nước nhiễm xạ ra biển: Hàn Quốc triệu Đại sứ Nhật Bản, gấp rút đối phó, Trung Quốc phản ứng

Nhật Bản xả nước nhiễm xạ ra biển: Hàn Quốc triệu Đại sứ Nhật Bản, gấp rút đối phó, Trung Quốc phản ứng

Baoquocte.vn. Hàn Quốc triệu Đại sứ Nhật Bản tại Seoul sau khi Tokyo thông báo quyết định xả nước nhiễm xạ từ nhà máy điện hạt nhân Fukushima ra biển.
Nga: Nguy cơ 'chiến' rất lớn, Mỹ hãy tránh xa Nga và bán đảo Crimea

Nga: Nguy cơ 'chiến' rất lớn, Mỹ hãy tránh xa Nga và bán đảo Crimea

Baoquocte.vn. Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov cho biết, Moscow đã cảnh báo Mỹ tránh xa Nga và Crimea, cho rằng nguy cơ xung đột là rất lớn.
Khôi phục thỏa thuận hạt nhân 2015: Nga kỳ vọng cứu vãn, Iran cảnh báo hành vi phá hoại, Mỹ vững quan điểm

Khôi phục thỏa thuận hạt nhân 2015: Nga kỳ vọng cứu vãn, Iran cảnh báo hành vi phá hoại, Mỹ vững quan điểm

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Nga cho biết, Moscow kỳ vọng thỏa thuận hạt nhân Iran 2015 sẽ được cứu vãn.
Sau 'bê bối ghế sofa' ở Thổ Nhĩ Kỳ, các lãnh đạo EU tuyên bố không cho phép bất cứ ai chia rẽ

Sau 'bê bối ghế sofa' ở Thổ Nhĩ Kỳ, các lãnh đạo EU tuyên bố không cho phép bất cứ ai chia rẽ

Baoquocte.vn. Chủ tịch Ủy ban châu Âu và Chủ tịch Hội đồng châu Âu đã có các cuộc gặp đầu tiên sau sự cố ngoại giao được gọi là 'bê bối ghế sofa'.
Tự nhận là 'tuyến phòng thủ chống Nga' của phương Tây, Ukraine mời gọi Mỹ mang tên lửa Patriot đến 'nhà'

Tự nhận là 'tuyến phòng thủ chống Nga' của phương Tây, Ukraine mời gọi Mỹ mang tên lửa Patriot đến 'nhà'

Baoquocte.vn. Tự nhận giữ tuyến phòng thủ chống Nga vì lợi ích của phương Tây, Kiev muốn Mỹ triển khai hệ thống tên lửa Patriot trên lãnh thổ Ukraine.
Nga-Ukraine căng thẳng, Thổ Nhĩ Kỳ lên tiếng: Lợi cả đôi đường

Nga-Ukraine căng thẳng, Thổ Nhĩ Kỳ lên tiếng: Lợi cả đôi đường

Baoquocte.vn. Trong lúc căng thẳng Nga-Ukraine đang ở khúc cao trào, việc Thổ Nhĩ Kỳ bất chợt tuyên bố ủng hộ Ukraine rõ ràng không phải là chuyện ngẫu nhiên. Bình luận.
EU-Thổ Nhĩ Kỳ: Mối quan hệ lạ kỳ!

EU-Thổ Nhĩ Kỳ: Mối quan hệ lạ kỳ!

Baoquocte.vn. Cuộc gặp tại Ankara ngày 6/4 một lần nữa cho thấy sự lạ kỳ trong mối quan hệ nhiều thăng trầm giữa Liên minh châu Âu (EU) và Thổ Nhĩ Kỳ.
Tàu Iran bị tấn công trên Biển Đỏ: Tình cờ, không bất ngờ

Tàu Iran bị tấn công trên Biển Đỏ: Tình cờ, không bất ngờ

Baoquocte.vn. Việc tàu Iran bị tấn công trên Biển Đỏ cùng lúc diễn ra đàm phán Mỹ-Iran về JCPOA là tình cờ, song lại không bất ngờ. Bình luận của TG&VN.
Căng thẳng Nga-Ukraine tại Đông Ukraine: Dễ nóng, khó nguội

Căng thẳng Nga-Ukraine tại Đông Ukraine: Dễ nóng, khó nguội

Baoquocte.vn. Căng thẳng Nga-Ukraine đang leo thang, đặc biệt sau khi Nga điều 8.500 quân tới biên giới, miền Đông Ukraine. Có gì đáng chú ý quanh chuyện này? Bình luận của TG&VN.
Quan hệ Canada-Trung Quốc: Căng thẳng cũ, xu hướng mới

Quan hệ Canada-Trung Quốc: Căng thẳng cũ, xu hướng mới 1

Baoquocte.vn. Phát biểu của quan chức Trung Quốc về Canada báo hiệu thay đổi mới trong hành xử của Bắc Kinh. Bình luận của TG&VN.
EU rối bời chuyện vaccine Covid-19

EU rối bời chuyện vaccine Covid-19

Baoquocte.vn. Không phải ngẫu nhiên mà chuyện xuất khẩu, phân bố và hộ chiếu vaccine Covid-19 lại là tâm điểm thảo luận của EU. Bình luận của TG&VN.
Gốc rễ căng thẳng Nga-Ukraine và câu chuyện 'ăn miếng trả miếng'

Gốc rễ căng thẳng Nga-Ukraine và câu chuyện 'ăn miếng trả miếng'

Baoquocte.vn. Nga và Ukraine vừa tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực biên giới, vừa cáo buộc nhau có “hành vi khiêu khích”. Liệu sẽ nổ ra một cuộc xung đột tại miền Đông ...
Chiến lược 'con sói đơn độc' nguy hiểm của các tổ chức khủng bố ở Indonesia

Chiến lược 'con sói đơn độc' nguy hiểm của các tổ chức khủng bố ở Indonesia

Baoquocte.vn. Hành động đơn lẻ kiểu “con sói đơn độc” và đánh bom liều chết là những lựa chọn chiến lược của Tổ chức khủng bố Jamaah Ansharut Daulah (JAD).
Nga - Italy: Nội tình vụ việc 'nghiêm trọng nhất' kể từ Chiến tranh Lạnh

Nga - Italy: Nội tình vụ việc 'nghiêm trọng nhất' kể từ Chiến tranh Lạnh

Baoquocte.vn. Giới thạo tin đang phỏng đoán về hệ lụy căng thẳng trong quan hệ NATO-Nga và Nga - Italy sau vụ bê bối gián điệp vừa bị phanh phui tại Rome.
Thỏa thuận JCPOA quan trọng với quan hệ Mỹ-Iran như thế nào?

Thỏa thuận JCPOA quan trọng với quan hệ Mỹ-Iran như thế nào?

Baoquocte.vn. Từng được gọi là 'thỏa thuận hạt nhân của thế kỷ', JCPOA đã phải trải qua nhiều thăng trầm và suýt chút nữa đẩy quan hệ Mỹ-Iran xuống vực thẳm.
Jordan: 'Sóng ngầm âm ỉ' và khủng hoảng trong khủng hoảng

Jordan: 'Sóng ngầm âm ỉ' và khủng hoảng trong khủng hoảng

Baoquocte.vn. Jordan vừa đập tan một âm mưu đe dọa tới ‘an ninh và ổn định’ quốc gia. Những người bị bắt giữ đều có quan hệ mật thiết với Hoàng tộc.
Có gì đáng chú ý trong cuộc điều tra nguồn gốc Covid-19 của WHO?

Có gì đáng chú ý trong cuộc điều tra nguồn gốc Covid-19 của WHO?

Baoquocte.vn. Liệu Covid-19 có thực sự bắt nguồn từ chợ hải sản Vũ Hán hay là một sản phẩm từ một phòng thí nghiệm? Những giả thuyết đó hiện vẫn chưa được làm sáng tỏ.
Phiên bản di động