Mỹ đang đẩy Trung Quốc và Iran ‘về chung lối’?

Thái Bình
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Những diễn biến gần đây cho thấy hai đối thủ lớn của Mỹ là Trung Quốc và Iran có thể đã tìm thấy một mục tiêu chung rất lớn.     
TIN LIÊN QUAN
Đối đầu Mỹ - Iran. Hệ luỵ không tránh khỏi
Quan hệ Mỹ - Trung Quốc: Khúc mắc mới
my dang day trung quoc va iran ve chung loi
Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif và Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị trong cuộc gặp tại Bắc Kinh vào tháng 2/2019. (Nguồn: Getty Images)

Bắc Kinh và Tehran đều đang cảm thấy rõ áp lực từ phía Washington. Trung Quốc vướng vào cuộc chiến thương mại đầy cay đắng với Mỹ, trong khi nền kinh tế Iran bị ảnh hưởng trầm trọng bởi các đòn trừng phạt mà chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump tái áp đặt sau khi rời bỏ thỏa thuận hạt nhân 2015.

Tuy nhiên, cả thuế quan và các đòn trừng phạt đều không thể đem đến cho Tổng thống Trump những nhượng bộ mà ông đòi hỏi từ hai quốc gia này. Hơn thế nữa, những diễn biến gần đây cho thấy hai đối thủ của Mỹ có thể đã tìm thấy một mục tiêu chung rất lớn.

Tehran đang gần hơn với Bắc Kinh

Trong phiên họp Quốc hội tuần trước, Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif thừa nhận rằng Chính phủ đang “rất tự tin” vào các cuộc đàm phàn về kế hoạch xây dựng quan hệ đối tác 25 năm với Trung Quốc, một kế hoạch có thể thu hút khoản đầu tư trị giá 400 tỷ USD đầu tư từ Trung Quốc trong nhiều lĩnh vực của nền kinh tế Iran.

Một văn bản chi tiết về kế hoạch, dài 18 trang, đã bị tiết lộ trên mạng và chưa rõ nguồn, song hoàn toàn trùng khớp với những thông báo trước đó của Chính phủ Iran. Thỏa thuận được cho là rất quy mô, với tiềm năng tăng cường hợp tác và chia sẻ thông tin tình báo, kể cả những nhiệm vụ chung tại Syria và Iraq.

Thỏa thuận này hứa hẹn sẽ mở cửa để các doanh nghiệp Trung Quốc hiện diện trong ngành đường sắt, cảng biển và viễn thông liên lạc, đồng thời đảm bảo Bắc Kinh sẽ có được nguồn cung dầu mỏ trong 1/4 thế kỷ tới.

Trung Quốc sẽ phát triển một khu vực thương mại tự do tại những địa điểm chiến lược tại Iran, kết nối quốc gia này chặt chẽ hơn với sáng kiến thương mại và phát triển toàn cầu “Vành đai và Con đường”.

Dù được xúc tiến từ năm 2016, trước thời điểm Trump đắc cử Tổng thống, song thời điểm Trung Quốc và Iran thúc đẩy thỏa thuận không tránh khỏi việc làm dấy lên những hoài nghi. Thực tế này khiến khả năng Tổng thống Trump đưa Tehran trở lại bàn đàm phán sau khi rút những cam kết của Mỹ khỏi Kế hoạch Hành động Toàn diện chung (JCPOA) - một thỏa thuận ngoại giao tốn nhiều năm trời để hoàn thành với không ít nỗ lực của các cường quốc, trong đó có cả Trung Quốc - càng trở nên bất khả thi.

Trong bối cảnh kinh tế khó khăn, Iran rõ ràng đang tìm đến Bắc Kinh để cứu vãn tình hình. Và giới chức Trung Quốc, vốn đang có những tranh cãi riêng với Washington, dường như cũng sẵn sàng mạo hiểm.

Nhà báo Farnaz Fassihi và Steven Lee Myers viết trên tờ New York Times: “Trong khi Mỹ chật vật với suy thoái và dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus corona, chật vật với việc ngày càng cô lập trên phương diện quốc tế, Bắc Kinh đã nhận thấy điểm yếu của Mỹ…

Dự thảo thỏa thuận với Iran cho thấy không giống hầu hết các quốc gia khác, Trung Quốc cho rằng họ đang ở vị thế đủ để thách thức Mỹ, đủ mạnh để chống đỡ các đòn trừng phạt của Mỹ, như những gì họ đang làm trong cuộc chiến thương mại mà Tổng thống Trump kích động”.

Chưa rõ thời điểm thỏa thuận kể trên được thông qua. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên chỉ trả lời báo chí một cách đơn giản rằng “Trung Quốc và Iran có tình hữu nghị truyền thống, hai nước đã giữ liên lạc về việc phát triển quan hệ song phương… Chúng tôi luôn sẵn sàng làm việc với Iran để nhanh chóng thúc đẩy hợp tác trên thực tế”.

Trung Quốc đã dùng quyền phủ quyết tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) để ngăn chặn nỗ lực của chính quyền Trump nhằm gia hạn lệnh cấm vận vũ khí với Iran, vốn hết hạn vào cuối năm nay.

Toan tính của Iran

Một số nhà phân tích nước ngoài cho rằng Tehran đã thể hiện thái độ đạo đức giả khi xích lại gần Bắc Kinh.

Karim Sadjadpour, nhà nghiên cứu cấp cao của Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế, viết trên trang Twitter: “Chế độ Iran, với tôn chỉ cách mạng là chống lại chủ nghĩa đế quốc Mỹ và các tư tưởng bài Hồi giáo lại đang dự định thông qua một thỏa thuận khiến họ lệ thuộc cả về chiến lược và kinh tế vào chính phủ Trung Quốc, chính phủ đang giam giữ 1 triệu người Hồi giáo trong các trại cải tạo”.

Tất nhiên, tại Iran, mọi chuyện chưa thể ngã ngũ. Thỏa thuận với Trung Quốc cần phải được qua được “ải” Quốc hội, nơi đang được lực lượng cứng rắn kiểm soát, những người vốn đã không hài lòng với cách Tổng thống Hassan Rouhani xử lý dịch Covid-19 và để thỏa thuận hạt nhân thất bại.

Những thành quả ngoại giao tiêu biểu của ông Rouhani đã nhanh chóng “tan thành mây khói” khi nền kinh tế một lần nữa hứng chịu các đòn trừng phạt của Mỹ, và triển vọng mở cửa với phương Tây ngày càng phai nhạt.

Tuy nhiên, việc Iran chuyển hướng sang các quốc gia như Nga và Trung Quốc đã làm dấy lên lo ngại về những gì mà quốc gia này có thể sẽ phải trả giá. Tháng trước, cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad cảnh báo rằng giới lãnh đạo đương nhiệm đang thảo luận một thỏa thuận quy mô mà “không có sự giám sát của Nhà nước”.

Một số nhà chỉ trích thậm chí còn so sánh thỏa thuận này với “Hiệp ước Turkmenchay 1828 giữa Ba Tư cũ và Nga hoàng, theo đó Ba Tư cũ đã phải nhượng một phần lãnh thổ ở phía Nam Caucasus”.

Ngoại trưởng Mohammad Javad Zarif khẳng định tiến trình đàm phán “không hề có điều gì bí mật”, trong khi truyền thông có mối liên hệ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) - lực lượng bất đồng chính trị với chính quyền Rouhani - dường như lại ủng hộ hoạt động ngoại giao này.

Tuy nhiên, nhà phân tích cấp cao của Viện các nước Arab vùng Vịnh tại Washington Ali Alfoneh cho rằng “cả ông Zarif và cơ quan ngôn luận của IRGC đều không dám công khai thừa nhận vì sao nước Cộng hòa Hồi giáo lại quyết định ngả về Trung Quốc…

Rõ ràng, trước chiến dịch “gây áp lực tối đa” của chính quyền Mỹ, nước Cộng hòa Hồi giáo đã phải hướng về Trung Quốc để đảm bảo sự tồn tại của mình.

Tổng thống Iran: Chúng tôi trải qua năm khó khăn nhất do trừng phạt và Covid-19

Tổng thống Iran: Chúng tôi trải qua năm khó khăn nhất do trừng phạt và Covid-19

TGVN. Tổng thống Iran Hassan Rouhani ngày 28/6 cho biết, nước ông đang trải qua năm khó khăn nhất do các lệnh trừng phạt của Mỹ ...

Mỹ-Trung Quốc căng thẳng: Chiến tuyến mới

Mỹ-Trung Quốc căng thẳng: Chiến tuyến mới

TGVN. Căng thẳng Mỹ-Trung Quốc tiếp tục gia tăng sau một loạt động thái từ cả hai phía. Không chỉ có chuyện dịch bệnh, lần ...

Quan hệ Mỹ - Trung Quốc: Chiến tranh lạnh mới?

Quan hệ Mỹ - Trung Quốc: Chiến tranh lạnh mới?

TGVN. Đại dịch Covid-19 tác động thế nào đến cạnh tranh chiến lược vốn đã gay gắt giữa Mỹ - Trung Quốc? Giới chuyên gia, ...

(theo Washington Post)

Đọc thêm

Trao tặng Huy hiệu 75 năm tuổi Đảng cho nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình

Trao tặng Huy hiệu 75 năm tuổi Đảng cho nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước đã trao Huy hiệu 75 năm tuổi Đảng tặng bà Nguyễn Thị Bình - nguyên Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch ...
Sự kiện quốc tế nổi bật tuần 18-24/10: Mỹ-Trung ‘đấu khẩu’ về Đài Loan; Bán đảo Triều Tiên ‘nóng’ vì tên lửa

Sự kiện quốc tế nổi bật tuần 18-24/10: Mỹ-Trung ‘đấu khẩu’ về Đài Loan; Bán đảo Triều Tiên ‘nóng’ vì tên lửa

Baoquocte.vn. Căng thẳng Nga-NATO; Mỹ-Trung tranh cãi về vấn đề Đài Loan; khủng hoảng năng lượng... là những sự kiện quốc tế nối bật trong tuần qua.
Nữ ca sĩ Christina Aguilera với hình ảnh lạ lẫm khi ra mắt MV mới

Nữ ca sĩ Christina Aguilera với hình ảnh lạ lẫm khi ra mắt MV mới

Baoquocte.vn. Mới đây, Christina Aguilera đến tham dự một bữa tiệc ở Los Angeles, Mỹ để mừng ra mắt MV mới của cô mang tên Pa Mis Muchachas.
Covid-19 tối 24/10: 4.045 ca mắc mới tại 47 tỉnh, thành; thêm 386.400 liều vaccine AstraZeneca về Việt Nam

Covid-19 tối 24/10: 4.045 ca mắc mới tại 47 tỉnh, thành; thêm 386.400 liều vaccine AstraZeneca về Việt Nam

Baoquocte.vn. Bản tin dịch Covid-19 ngày 24/10 của Bộ Y tế cho biết có 4.045 ca mắc mới tại 47 tỉnh, thành phố.
XSHCM 25/10/2021, kết quả xổ số TP.HCM hôm nay 25/10/2021. KQXSHCM thứ 2

XSHCM 25/10/2021, kết quả xổ số TP.HCM hôm nay 25/10/2021. KQXSHCM thứ 2

Baoquocte.vn. XSHCM 25/10. Xổ số TP. Hồ Chí Minh hôm nay ngày 25 tháng 10 năm 2021. Xo so TP Ho Chi Minh. KQXSHCM thứ 2.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 25/10/2021: Tuổi Tuất sự nghiệp thăng hạng

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 25/10/2021: Tuổi Tuất sự nghiệp thăng hạng

Baoquocte.vn. Xem tử vi hôm nay 25/10/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Hai ngày 25/10/2021: Nhân Mã gặp rắc rối trong tình cảm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Hai ngày 25/10/2021: Nhân Mã gặp rắc rối trong tình cảm

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 25/10/2021 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
XSMN 25/10/2021, xổ số miền Nam hôm nay thứ 2 ngày 25/10/2021. xổ số hôm nay 25/10

XSMN 25/10/2021, xổ số miền Nam hôm nay thứ 2 ngày 25/10/2021. xổ số hôm nay 25/10

Baoquocte.vn. XSMN 25/10. xổ số hôm nay 25/10. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay, thứ 2 ngày 25 tháng 10 năm 2021. SXMN 25/10. KQSXMN.
XSMB 25/10/2021, xổ số miền Bắc hôm nay thứ 2 ngày 25/10/2021. dự đoán XSMB 25/10

XSMB 25/10/2021, xổ số miền Bắc hôm nay thứ 2 ngày 25/10/2021. dự đoán XSMB 25/10

Baoquocte.vn. XSMB 25/10. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay, thứ 2 ngày 25 tháng 10 năm 2021. xổ số hôm nay. SXMB 25/10. XSMB thứ 2.
Hàn Quốc bác tin em gái nhà lãnh đạo Triều Tiên đảo chính

Hàn Quốc bác tin em gái nhà lãnh đạo Triều Tiên đảo chính

Baoquocte.vn. Thông tin cho rằng bà Kim Yo-jong - em gái của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un tiến hành đảo chính lật đổ anh trai mình là hoàn toàn ...
Sự kiện quốc tế nổi bật tuần 18-24/10: Mỹ-Trung ‘đấu khẩu’ về Đài Loan; Bán đảo Triều Tiên ‘nóng’ vì tên lửa

Sự kiện quốc tế nổi bật tuần 18-24/10: Mỹ-Trung ‘đấu khẩu’ về Đài Loan; Bán đảo Triều Tiên ‘nóng’ vì tên lửa

Baoquocte.vn. Căng thẳng Nga-NATO; Mỹ-Trung tranh cãi về vấn đề Đài Loan; khủng hoảng năng lượng... là những sự kiện quốc tế nối bật trong tuần qua.
Hàn Quốc bác tin em gái nhà lãnh đạo Triều Tiên đảo chính

Hàn Quốc bác tin em gái nhà lãnh đạo Triều Tiên đảo chính

Baoquocte.vn. Thông tin cho rằng bà Kim Yo-jong - em gái của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un tiến hành đảo chính lật đổ anh trai mình là hoàn toàn không đúng sự thật.
Bất chấp khó khăn kinh tế, Iran vẫn muốn 'dốc tiền' vào Afghanistan

Bất chấp khó khăn kinh tế, Iran vẫn muốn 'dốc tiền' vào Afghanistan

Baoquocte.vn. Đại sứ Iran tại Afghanistan ngày 23/10 cho biết Tehran sẵn sàng đầu tư vào nhiều lĩnh vực ở Afghanistan nhằm giúp quốc gia này tái cấu trúc sau chiến tranh.
Chính quyền quân sự Myanmar cam kết hợp tác 'nhiều nhất có thể' với ASEAN

Chính quyền quân sự Myanmar cam kết hợp tác 'nhiều nhất có thể' với ASEAN

Baoquocte.vn. Chính quyền quân sự tại Myanmar ngày 24/10 cam kết hợp tác 'nhiều nhất có thể' với kế hoạch hòa bình đã được nhất trí trước đó với ASEAN.
Mỹ hỗ trợ Đài Loan (Trung Quốc) tăng cường hiện diện quốc tế

Mỹ hỗ trợ Đài Loan (Trung Quốc) tăng cường hiện diện quốc tế

Baoquocte.vn. Hai bên đang thúc đẩy sự tham dự của Đài Loan trong các chương trình của Liên hợp quốc.
Tàu container hóa chất bốc cháy, phát tán khí độc ngoài khơi bờ biển Canada

Tàu container hóa chất bốc cháy, phát tán khí độc ngoài khơi bờ biển Canada

Baoquocte.vn. Ngày 23/10, Canada cho biết một tàu container chở hóa chất đã bốc cháy và phát tán khí độc ỏ ngoài khơi bờ biển Thái Bình Dương của nước này.
Quan hệ EU-Ba Lan: Xấu chàng hổ ai

Quan hệ EU-Ba Lan: Xấu chàng hổ ai

Baoquocte.vn. Trong cuộc xung khắc EU-Ba Lan, EU có những con bài để khép thành viên vào kỷ cương chung. Chỉ có điều nó chẳng hay ho gì đối với EU. TG&VN bình luận.
Quan hệ Nga-NATO đứt gánh: Hai thông điệp của Moscow

Quan hệ Nga-NATO đứt gánh: Hai thông điệp của Moscow

Baoquocte.vn. Hành động vừa là cách Nga thể hiện thái độ với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), vừa nhắn gửi lời cảnh báo đầy đanh thép với Mỹ và Ukraine.
Giông tố trong ngoài, ngôi nhà chung châu Âu chằng chéo ra sao?

Giông tố trong ngoài, ngôi nhà chung châu Âu chằng chéo ra sao?

Baoquocte.vn. Liên minh châu Âu (EU) đang đứng trước nhiều thách thức, từ nguy cơ Polexit, quan hệ trắc trở với Mỹ tới bài toán tìm người lãnh đạo châu Âu.
Cuộc gặp cấp cao về Ukraine: Ba cần, một không vội

Cuộc gặp cấp cao về Ukraine: Ba cần, một không vội

Baoquocte.vn. Đức, Pháp và Ukraine hy vọng sớm có cuộc gặp cấp cao về Ukraine. Cuộc gặp diễn ra theo điều kiện và kịch bản nào thì phải chờ Nga. Báo TG&VN bình luận.
Mỹ-EU: Hợp tác gần, hợp sức xa

Mỹ-EU: Hợp tác gần, hợp sức xa

Baoquocte.vn. Hội đồng thương mại và công nghệ Mỹ-EU họp bất chấp sự giận dỗi của EU và NATO. Phải chăng một liên minh về công nghệ cao hình thành? TG&VN bình luận
Nhận diện chính sách đối ngoại của Thủ tướng Nhật Bản Kishida

Nhận diện chính sách đối ngoại của Thủ tướng Nhật Bản Kishida

Baoquocte.vn. Là người có nhiều kinh nghiệm về đối ngoại, tân Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio có thể kế thừa đường hướng đối ngoại của người tiền nhiệm với dấu ấn riêng.
Điểm tên những thành tựu quân sự mới của Triều Tiên

Điểm tên những thành tựu quân sự mới của Triều Tiên

Baoquocte.vn. Triều Tiên tăng cường sức mạnh quân sự, đẩy mạnh các chương trình phát triển vũ khí, đặc biệt là vũ khí hạt nhân và hiện đại hóa hạm đội tên lửa.
Tam giác chiến lược và tương tác đa chiều trong quan hệ quốc tế

Tam giác chiến lược và tương tác đa chiều trong quan hệ quốc tế

Baoquocte.vn. Mối quan hệ bên trong tam giác chiến lược Mỹ-Trung-Nga và tương tác với các quốc gia khác là một thực thể của thế giới đương đại.
Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ cuối)

Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ cuối)

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh cạnh tranh nước lớn, hợp tác đa phương gặp nhiều thách thức, hợp tác nhóm 3-4 bên là lựa chọn phổ biến của nhiều nước, trong đó có Việt Nam.
Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ I)

Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ I)

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh cạnh tranh nước lớn, hợp tác đa phương gặp nhiều thách thức, hợp tác nhóm 3-4 bên là lựa chọn phổ biến của nhiều nước, trong đó có Việt Nam.
Tầng lớp trung lưu - 'Đốm lửa' mới giúp 'sưởi ấm' quan hệ Mỹ-Trung?

Tầng lớp trung lưu - 'Đốm lửa' mới giúp 'sưởi ấm' quan hệ Mỹ-Trung?

Baoquocte.vn. Việc tìm ra động lực hàn gắn quan hệ Mỹ-Trung đang trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
'Điểm mặt' các vụ rò rỉ hồ sơ tài chính

'Điểm mặt' các vụ rò rỉ hồ sơ tài chính

Baoquocte.vn. Những năm qua, Hiệp hội báo chí điều tra quốc tế đã công bố một lượng tài liệu khổng lồ, phơi bày những bí mật mà giới tinh hoa muốn che giấu.
Phiên bản di động