Abe Shinzo - Người khổng lồ rời bỏ chính trường Nhật Bản

Hồng Phúc
TGVN. Tiêu đề bài viết trên trang mạng Rediff.com ngày 29/8 của Giáo sư Rajaram Panda, từng là nghiên cứu viên cao cấp Viện nghiên cứu và Phân tích Quốc phòng (IDSA) Ấn Độ và giảng viên thỉnh giảng tại Đại học Reitaku, Nhật Bản.
TIN LIÊN QUAN
Việt Nam đánh giá cao đóng góp quan trọng của Thủ tướng Abe Shinzo cho quan hệ Việt Nam-Nhật Bản
Tin thế giới ngày 28/8: Dư luận quốc tế về việc Thủ tướng Abe Shinzo từ chức, EU chia rẽ vì Belarus và chiến sự Dải Gaza
1948-abe
Quyết định từ chức của Thủ tướng Abe Shinzo đẩy Nhật Bản vào một thời kỳ bất ổn chính trị mới sau một nhiệm kỳ kỷ lục mang lại sự ổn định đỉnh cao không thường có ở nước này. (Nguồn: Getty)

Trong một thông báo bất ngờ, Thủ tướng Abe Shinzo, người tại vị lâu nhất của Nhật Bản, đã từ chức ngay trước hội nghị thượng đỉnh trực tuyến với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Damodardas Modi dự kiến được tổ chức vào tháng 9 hoặc tháng 10 tới. Đây là hội nghị đã bị hoãn từ tháng 12/2019 do các vấn đề an ninh và dịch bệnh.

Ông Abe tuyên bố lý từ chức vì sức khỏe kém, nhưng quyết định của ông đã đẩy Nhật Bản vào một thời kỳ bất ổn chính trị mới sau một nhiệm kỳ kỷ lục mang lại sự ổn định đỉnh cao không thường có ở nước này.

Vị Thủ tướng 65 tuổi bị viêm loét đại tràng từ khi còn nhỏ, nhưng tình trạng này đã được kiểm soát thông qua điều trị. Những suy đoán về vấn đề sức khỏe của Thủ tướng Nhật Bản đã tăng lên trong tháng qua khi ông đến bệnh viện Tokyo hai tuần liên tiếp để kiểm tra sức khỏe. Mặc dù hiện tại sức khỏe đã ổn định nhưng không có gì đảm bảo rằng căn bệnh của ông có thể được chữa khỏi. Điều này buộc ông phải có quyết định đặc biệt là từ chức khi chỉ còn hơn một năm nữa mới kết thúc nhiệm kỳ.

Thành công, thất bại và cơ hội bị bỏ lỡ

Sau quãng thời gian bất ổn chính trị với việc thay 6 thủ tướng trong 6 năm, Nhật Bản đã bước vào thời kỳ tương đối ổn định khi ông Abe nhậm chức vào năm 2012 và nắm quyền lãnh đạo trong 8 năm liên tiếp. Trong khoảng thời gian này, Thủ tướng Abe đã phải đối phó với một loạt vấn đề quan trọng như giám sát sự phục hồi của đất nước sau trận động đất, sóng thần và thảm họa hạt nhân, đồng thời khôi phục nền kinh tế và ứng xử một cách khéo léo với nước Mỹ dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Mỹ Donald Trump khó đoán.

Nhìn nhận một cách khách quan, nhiệm kỳ của Thủ tướng Abe khép lại với những thành công, thất bại và cả nhiều cơ hội bị bỏ lỡ.

Về đối nội, tỷ lệ thành công của ông tương đối thấp vì ông vẫn chưa thể sửa đổi Điều 9 bản Hiến pháp hòa bình. Các biện pháp chính sách kinh tế Abenomics, một chiến lược kinh tế bao gồm sự kết hợp giữa nới lỏng định lượng, kích thích tài khóa thông qua chi tiêu chính phủ và cải cách cơ cấu đã mang lại những kết quả tương đối, song quyết định tăng thuế tiêu dùng 2 lần vào năm 2014 và 2019 đã gây tranh cãi.

Điều này dẫn đến việc Abenomics mất đi động lực khi mọi người bắt đầu nghi ngờ những cam kết lỏng lẻo đối với cải cách cơ cấu. Vấn đề càng thêm phức tạp bởi các chính sách bảo hộ mà Tổng thống Trump thúc đẩy cũng như cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung.

Sự bùng nổ của đại dịch viêm đường hô hấp Covid-19 tiếp tục dẫn đến sự suy giảm tình hình kinh tế Nhật Bản, cản trở sự phục hồi của quốc gia này bất chấp gói kích thích khổng lồ.

Nhiệm kỳ thứ hai của ông Abe cũng chứng kiến những vụ bê bối, song ông vẫn vượt qua nhiều cuộc bỏ phiếu. Dù không thể sửa đổi Điều 9 Hiến pháp, công bằng mà nói Thủ tướng Abe đã đạt được một số mục tiêu của mình, chẳng hạn như thông qua luật an ninh gây tranh cãi vào năm 2015, cho phép quân đội Nhật Bản tham gia các nhiệm vụ chiến đấu ở nước ngoài cùng các lực lượng đồng minh, như một phần của lực lượng tự vệ tập thể.

Theo một báo cáo năm 2019 của Goldman Sachs, việc trao quyền cho phụ nữ và đưa họ vào lực lượng lao động, được gọi là “Womenomics”, đã dẫn đến "sự tham gia kỷ lục của lao động nữ (71%), vượt qua Mỹ và châu Âu, tăng trợ cấp nghỉ phép, cải thiện tính minh bạch về giới, và cải cách lao động".

Tuy nhiên, báo cáo này cũng chỉ ra một số thiếu sót và ghi nhận "tình trạng thiếu lãnh đạo nữ, chênh lệch lương theo giới, hợp đồng lao động không linh hoạt, ưu đãi thuế chưa thỏa đáng, cùng những thành kiến” cố hữu đối với nữ giới.

Những điều này chưa được giải quyết đầy đủ trong các chính sách của Thủ tướng Abe. Hơn nữa, việc chỉ có một số ít thành viên nội các và Hạ viện (khoảng 10%) là nữ cho thấy tình trạng bất bình đẳng giới vẫn tiếp diễn tại đất nước Mặt trời mọc.

Về mặt chính sách đối ngoại, một lần nữa người ta lại ghi nhận những kết quả trái ngược nhau. Thủ tướng Abe củng cố mối quan hệ với Mỹ bất chấp việc Mỹ tìm cách giảm quân số đồn trú tại Nhật Bản để buộc Tokyo chia sẻ nhiều hơn gánh nặng an ninh.

3728-abeasean
Thủ tướng Abe Shinzo dự Hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN+3 về Covid-19. (Nguồn: Kyodo)

Những nỗ lực của Thủ tướng Abe nhằm tăng cường quan hệ với ASEAN cũng có nhiều điểm sáng. Trên nền tảng “Bộ Tứ”, Nhật Bản cũng đã thúc đẩy quan hệ với Ấn Độ lên một tầm cao mới, từ thương mại, đầu tư, liên doanh, liên kết, cho tới viện trợ tăng trưởng và quốc phòng.

Tuy nhiên, Thủ tướng Abe cũng đã nếm trải không ít thất bại trên mặt trận chính sách đối ngoại. Ông không thể giải quyết các tranh chấp lãnh thổ với Nga dẫn tới việc chưa hoàn tất việc ký hiệp ước hòa bình để chính thức kết thúc Thế chiến II.

Ông Abe cũng không thể giải quyết vấn đề Triều Tiên bắt cóc công dân Nhật Bản vào những năm 1970, một lời hứa mà ông đã đưa ra với gia đình những người bị bắt cóc, và chưa có bất kỳ cuộc gặp cấp cao nào với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un.

Chính quyền của Thủ tướng Abe cũng vướng vào một cuộc đấu khẩu gay gắt với Hàn Quốc và chưa thể giải quyết vấn đề nô lệ tình dục thời chiến, một nhức nhối ảnh hưởng không nhỏ tới các mối quan hệ kinh tế.

Khoảng trống khó lấp đầy

Câu hỏi đặt ra là khi Thủ tướng Abe ra đi, ai sẽ lấp đầy khoảng trống chính trị? Trong ngắn hạn, một ứng cử viên có được sự đồng thuận của đảng Dân chủ Tự do (LDP) sẽ được chọn để lãnh đạo chính phủ cho đến khi đảng này tổ chức một cuộc bầu cử lãnh đạo. Nhiệm kỳ của Thủ tướng Abe trên thực tế sẽ kết thúc vào tháng 9/2021.

Các ứng cử viên hàng đầu thay thế Thủ tướng Abe hiện nay có thể kể đến là Phó Thủ tướng Taro Aso, Chánh Văn phòng Nội các Yoshihide Suga, cựu Bộ trưởng Quốc phòng và là người từng cạnh tranh với Thủ tướng Abe trong cuộc chạy đua làm lãnh đạo đảng Shigeru Ishiba, cựu Ngoại trưởng Fumio Kishida và Bộ trưởng Quốc phòng đương nhiệm Taro Kono.

Giới quan sát cho rằng việc LDP có nhiều nhà lãnh đạo năng lực và giàu kinh nghiệm, cùng thực tế một phe đối lập “yếu ớt”, vấn đề kế nhiệm tại Nhật Bản sẽ diễn ra khá suôn sẻ.

Trước đó, sau khi xuất hiện các thông tin về kế hoạch từ chức của Thủ tướng Abe, thị trường chứng khoán Nhật Bản đã giảm tới 2% trước khi phục hồi nhẹ, và ghi nhận mức giảm 1,4% ở phiên đóng cửa.

Những trục trặc tạm thời sẽ qua đi vì ông Abe sẽ vẫn là thành viên của Hạ viện, và vẫn có thể tiếp tục giúp LDP theo đuổi các mục tiêu của mình.

Theo kết quả cuộc khảo sát do hãng tin Kyodo công bố ngày 30/8, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shigeru Ishiba là lựa chọn phổ biến nhất cho vị trí Thủ tướng tiếp theo của Nhật Bản khi có tới 34,3% người được hỏi ủng hộ và tỷ lệ này vượt xa các ứng cử viên tiềm năng khác.

Cuộc khảo sát qua điện thoại được thực hiện trên cả nước sau khi Thủ tướng Abe bất ngờ tuyên bố từ chức hôm 28/8 vì lý do sức khỏe, cho thấy có 48% người được hỏi dự định bỏ phiếu cho đảng Dân chủ Tự do cầm quyền trong cuộc bầu cử Hạ viện sắp tới theo hệ thống đại diện theo tỷ lệ.

Chính thức từ chức, Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo nói 'chưa đến lúc quyết định người kế nhiệm'

Chính thức từ chức, Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo nói 'chưa đến lúc quyết định người kế nhiệm'

TGVN. Vào lúc 16h ngày 28/8, Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã triệu tập phiên họp Chính phủ và công bố quyết định từ ...

Những ứng cử viên sáng giá nhất cho vị trí của ông Abe Shinzo

Những ứng cử viên sáng giá nhất cho vị trí của ông Abe Shinzo

TGVN. Theo hãng tin Bloomberg, có 5 ứng viên tiềm năng có thể thay thế vị trí của Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo tới ...

Cách Thủ tướng Abe Shinzo đảm bảo 'sinh mạng' của nước Nhật trong cục diện khó lường

Cách Thủ tướng Abe Shinzo đảm bảo 'sinh mạng' của nước Nhật trong cục diện khó lường

TGVN. Bà Céline Pajon, nhà nghiên cứu Nhật Bản của Trung tâm châu Á thuộc Viện nghiên cứu quan hệ quốc tế Pháp trả lời phỏng ...

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

covid 19 o viet nam chieu 189 2 ca mac moi duoc cach ly ngay khi nhap canh

Covid-19 ở Việt Nam chiều 18/9: 2 ca mắc mới, được cách ly ngay khi nhập cảnh

Việt Nam ghi nhận thêm 2 ca mắc mới Covid-19, đều đã được cách ly ngay khi nhập cảnh.
du bao thoi tiet dem nay va ngay mai 18 199 mua rao va rai rac co dong mua to o dong bac bo va bac trung bo

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (18-19/9): Mưa rào và rải rác có dông; mưa to ở Đông Bắc bộ và Bắc Trung bộ

Dự báo thời tiết Hà Nội nhiều mây, mưa vừa, mưa to và dông, gió đông bắc cấp 2-3, trong cơn dông có khả năng xảy ra lốc, sét và ...
hop tac tai chinh la yeu to quan trong ho tro phuc hoi kinh te ben vung trong asean3

Hợp tác tài chính là yếu tố quan trọng hỗ trợ phục hồi kinh tế bền vững trong ASEAN+3

Ngày 18/9, Hội nghị Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng Trung ương ASEAN+3 lần thứ 23 (AFMGM+3) đã diễn ra theo hình thức trực tuyến.
tin bong da 24h hom nay tottenham ban 5 cau thu de co gareth bale bruno fernandes lap ky luc moi

Tin bóng đá 24h hôm nay: Tottenham bán 5 cầu thủ để có Gareth Bale, Bruno Fernandes lập kỷ lục mới

Những thông tin bóng đá 24h qua được cập nhật liên tục trên Báo Thế giới & Việt Nam.
tong lanh su quan viet nam o fukuoka tim thay thi the mot thuc tap sinh viet nam mat tich sau sieu bao haishen

Tổng Lãnh sự quán Việt Nam ở Fukuoka: Tìm thấy thi thể một thực tập sinh Việt Nam mất tích sau siêu bão Haishen

Các lực lượng cứu hộ Nhật Bản vừa tìm thấy thi thể của anh Nguyễn Hữu Toán, một trong hai thực tập sinh Việt Nam mất tích sau siêu bão ...
asean 2020 new zealand danh gia cao nang luc lanh dao cua nuoc chu tich viet nam

ASEAN 2020: New Zealand đánh giá cao năng lực lãnh đạo của nước Chủ tịch Việt Nam

New Zealand đánh giá rất cao năng lực lãnh đạo của Việt Nam trên cương vị Chủ tịch ASEAN 2020.
mau chot de xoa diu tranh chap kinh te trung quoc australia

Mấu chốt để xoa dịu tranh chấp kinh tế Trung Quốc-Australia

Cộng đồng quốc tế kêu gọi Trung Quốc và Australia tiếp tục hợp tác kinh tế và thương mại song phương, dù mối quan hệ này đang xấu đi.
cao sao vang gay thuong nho trong video cua cac ban nga

Cao Sao Vàng gây thương nhớ trong video của các bạn Nga

Một kênh youtube tại Nga đã đăng tải video dàn dựng và đầu tư công phu, với sự xuất hiện của hộp cao Sao Vàng Việt Nam
tin tuc bao moi nhat anh huong bao so 5 ha noi mua to canh bao mua dong gio giat manh va song lon tren bien

Tin tức bão mới nhất: Ảnh hưởng bão số 5, Hà Nội mưa to; cảnh báo mưa dông, gió giật mạnh và sóng lớn trên biển

Hiện nay (18/9), do ảnh hưởng của bão số 5, ở khu vực Trung Trung Bộ đã có mưa rất to với lượng mưa phổ biến 200-300mm.
tong lanh su quan viet nam tai frankfurt muoi nam villa ha noi giua troi au

Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Frankfurt: Mười năm 'Villa Hà Nội' giữa trời Âu

Trụ sở mới của Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Frankfurt hoàn thành đúng dịp kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long Hà Nội và tôi đặt tên ngôi nhà ...
covid 19 thai lan ghi nhan ca tu vong dau tien sau hon 100 ngay chau au tham chien tran thu 2

Covid-19: Thái Lan ghi nhận ca tử vong đầu tiên sau hơn 100 ngày, châu Âu 'tham chiến' trận thứ 2

Đến nay, Thái Lan ghi nhận 3.497 ca nhiễm Covid-19, trong đó có 59 ca tử vong.
tinh hinh belarus tong thong lukashenko ra tay voi mot so dai su noi chau au cho no tung bom nhiet hach

Tình hình Belarus: Tổng thống Lukashenko 'ra tay' với một số Đại sứ, nói châu Âu cho 'nổ tung bom nhiệt hạch'

Tình hình Belarus chưa hạ nhiệt khi Tổng thống Lukashenko 'ra tay' với một số Đại sứ, đóng cửa biên giới với các nước láng giềng.
cang thang ladakh trung quoc phan phao vu dung do dam mau new delhi cung ran khong ai ngan can duoc an do

Căng thẳng Ladakh: Trung Quốc phản pháo vụ đụng độ đẫm máu, New Delhi cứng rắn - 'không ai ngăn cản được Ấn Độ'

Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ khẳng định, Trung Quốc âm mưu thay đổi nguyên trạng dọc theo biên giới.
nga belarus moi bat dau tap tran ukraine my khong chiu thua kem ru nhau pho truong suc manh

Nga-Belarus mới bắt đầu tập trận, Ukraine-Mỹ không chịu thua kém, rủ nhau phô trương sức mạnh

Ukraine-Mỹ đã bắt đầu cuộc tập trận chung, hai ngày sau khi Nga khởi động cuộc tập trận chung với nước láng giềng Belarus.
my gay gat chau au doi giong ve trung quoc

Mỹ gay gắt, châu Âu đổi giọng về Trung Quốc

Thượng đỉnh trực tuyến EU-Trung Quốc tối 14/9 và phát biểu của Ngoại trưởng Mỹ ngày 15/9 cho thấy điều chỉnh trong cách Mỹ và EU tiếp cận Trung Quốc. Bình luận.
israel binh thuong hoa quan he voi uae va bahrain nguoi vui ke buon

Israel bình thường hóa quan hệ với UAE và Bahrain: Người vui, kẻ buồn

Thỏa thuận bình thường hóa quan hệ của Israel-Bahrain, Israel-UAE và ký kết ngày 15/9 tại Washington đã đi vào lịch, song lại khiến Palestine phiền lòng.
quan he nga belarus do nguoi giup minh

Quan hệ Nga-Belarus : Đỡ người, giúp mình

Cuộc gặp cấp cao giữa hai Tổng thống Nga-Belarus cho thấy kế sách vượt khó và thoát hiểm của Tổng thống Lukashenko trong khủng hoảng. Bình luận của TG&VN.
ba cau hoi tan chu tich ldp suga yoshihide can giai dap

Ba câu hỏi tân Chủ tịch LDP Suga Yoshihide cần giải đáp

Đáp án của cựu Chánh Văn phòng Nội các, Chủ tịch đảng Dân chủ Tự do (LDP) Suga Yoshihide sẽ quyết định tương lai của chính phủ Nhật Bản một năm tới.
Phiên bản di động