Abe Shinzo - Người khổng lồ rời bỏ chính trường Nhật Bản

Hồng Phúc
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Tiêu đề bài viết trên trang mạng Rediff.com ngày 29/8 của Giáo sư Rajaram Panda, từng là nghiên cứu viên cao cấp Viện nghiên cứu và Phân tích Quốc phòng (IDSA) Ấn Độ và giảng viên thỉnh giảng tại Đại học Reitaku, Nhật Bản.
TIN LIÊN QUAN
Việt Nam đánh giá cao đóng góp quan trọng của Thủ tướng Abe Shinzo cho quan hệ Việt Nam-Nhật Bản
Tin thế giới ngày 28/8: Dư luận quốc tế về việc Thủ tướng Abe Shinzo từ chức, EU chia rẽ vì Belarus và chiến sự Dải Gaza
1948-abe
Quyết định từ chức của Thủ tướng Abe Shinzo đẩy Nhật Bản vào một thời kỳ bất ổn chính trị mới sau một nhiệm kỳ kỷ lục mang lại sự ổn định đỉnh cao không thường có ở nước này. (Nguồn: Getty)

Trong một thông báo bất ngờ, Thủ tướng Abe Shinzo, người tại vị lâu nhất của Nhật Bản, đã từ chức ngay trước hội nghị thượng đỉnh trực tuyến với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Damodardas Modi dự kiến được tổ chức vào tháng 9 hoặc tháng 10 tới. Đây là hội nghị đã bị hoãn từ tháng 12/2019 do các vấn đề an ninh và dịch bệnh.

Ông Abe tuyên bố lý từ chức vì sức khỏe kém, nhưng quyết định của ông đã đẩy Nhật Bản vào một thời kỳ bất ổn chính trị mới sau một nhiệm kỳ kỷ lục mang lại sự ổn định đỉnh cao không thường có ở nước này.

Vị Thủ tướng 65 tuổi bị viêm loét đại tràng từ khi còn nhỏ, nhưng tình trạng này đã được kiểm soát thông qua điều trị. Những suy đoán về vấn đề sức khỏe của Thủ tướng Nhật Bản đã tăng lên trong tháng qua khi ông đến bệnh viện Tokyo hai tuần liên tiếp để kiểm tra sức khỏe. Mặc dù hiện tại sức khỏe đã ổn định nhưng không có gì đảm bảo rằng căn bệnh của ông có thể được chữa khỏi. Điều này buộc ông phải có quyết định đặc biệt là từ chức khi chỉ còn hơn một năm nữa mới kết thúc nhiệm kỳ.

Thành công, thất bại và cơ hội bị bỏ lỡ

Sau quãng thời gian bất ổn chính trị với việc thay 6 thủ tướng trong 6 năm, Nhật Bản đã bước vào thời kỳ tương đối ổn định khi ông Abe nhậm chức vào năm 2012 và nắm quyền lãnh đạo trong 8 năm liên tiếp. Trong khoảng thời gian này, Thủ tướng Abe đã phải đối phó với một loạt vấn đề quan trọng như giám sát sự phục hồi của đất nước sau trận động đất, sóng thần và thảm họa hạt nhân, đồng thời khôi phục nền kinh tế và ứng xử một cách khéo léo với nước Mỹ dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Mỹ Donald Trump khó đoán.

Nhìn nhận một cách khách quan, nhiệm kỳ của Thủ tướng Abe khép lại với những thành công, thất bại và cả nhiều cơ hội bị bỏ lỡ.

Về đối nội, tỷ lệ thành công của ông tương đối thấp vì ông vẫn chưa thể sửa đổi Điều 9 bản Hiến pháp hòa bình. Các biện pháp chính sách kinh tế Abenomics, một chiến lược kinh tế bao gồm sự kết hợp giữa nới lỏng định lượng, kích thích tài khóa thông qua chi tiêu chính phủ và cải cách cơ cấu đã mang lại những kết quả tương đối, song quyết định tăng thuế tiêu dùng 2 lần vào năm 2014 và 2019 đã gây tranh cãi.

Điều này dẫn đến việc Abenomics mất đi động lực khi mọi người bắt đầu nghi ngờ những cam kết lỏng lẻo đối với cải cách cơ cấu. Vấn đề càng thêm phức tạp bởi các chính sách bảo hộ mà Tổng thống Trump thúc đẩy cũng như cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung.

Sự bùng nổ của đại dịch viêm đường hô hấp Covid-19 tiếp tục dẫn đến sự suy giảm tình hình kinh tế Nhật Bản, cản trở sự phục hồi của quốc gia này bất chấp gói kích thích khổng lồ.

Nhiệm kỳ thứ hai của ông Abe cũng chứng kiến những vụ bê bối, song ông vẫn vượt qua nhiều cuộc bỏ phiếu. Dù không thể sửa đổi Điều 9 Hiến pháp, công bằng mà nói Thủ tướng Abe đã đạt được một số mục tiêu của mình, chẳng hạn như thông qua luật an ninh gây tranh cãi vào năm 2015, cho phép quân đội Nhật Bản tham gia các nhiệm vụ chiến đấu ở nước ngoài cùng các lực lượng đồng minh, như một phần của lực lượng tự vệ tập thể.

Theo một báo cáo năm 2019 của Goldman Sachs, việc trao quyền cho phụ nữ và đưa họ vào lực lượng lao động, được gọi là “Womenomics”, đã dẫn đến "sự tham gia kỷ lục của lao động nữ (71%), vượt qua Mỹ và châu Âu, tăng trợ cấp nghỉ phép, cải thiện tính minh bạch về giới, và cải cách lao động".

Tuy nhiên, báo cáo này cũng chỉ ra một số thiếu sót và ghi nhận "tình trạng thiếu lãnh đạo nữ, chênh lệch lương theo giới, hợp đồng lao động không linh hoạt, ưu đãi thuế chưa thỏa đáng, cùng những thành kiến” cố hữu đối với nữ giới.

Những điều này chưa được giải quyết đầy đủ trong các chính sách của Thủ tướng Abe. Hơn nữa, việc chỉ có một số ít thành viên nội các và Hạ viện (khoảng 10%) là nữ cho thấy tình trạng bất bình đẳng giới vẫn tiếp diễn tại đất nước Mặt trời mọc.

Về mặt chính sách đối ngoại, một lần nữa người ta lại ghi nhận những kết quả trái ngược nhau. Thủ tướng Abe củng cố mối quan hệ với Mỹ bất chấp việc Mỹ tìm cách giảm quân số đồn trú tại Nhật Bản để buộc Tokyo chia sẻ nhiều hơn gánh nặng an ninh.

3728-abeasean
Thủ tướng Abe Shinzo dự Hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN+3 về Covid-19. (Nguồn: Kyodo)

Những nỗ lực của Thủ tướng Abe nhằm tăng cường quan hệ với ASEAN cũng có nhiều điểm sáng. Trên nền tảng “Bộ Tứ”, Nhật Bản cũng đã thúc đẩy quan hệ với Ấn Độ lên một tầm cao mới, từ thương mại, đầu tư, liên doanh, liên kết, cho tới viện trợ tăng trưởng và quốc phòng.

Tuy nhiên, Thủ tướng Abe cũng đã nếm trải không ít thất bại trên mặt trận chính sách đối ngoại. Ông không thể giải quyết các tranh chấp lãnh thổ với Nga dẫn tới việc chưa hoàn tất việc ký hiệp ước hòa bình để chính thức kết thúc Thế chiến II.

Ông Abe cũng không thể giải quyết vấn đề Triều Tiên bắt cóc công dân Nhật Bản vào những năm 1970, một lời hứa mà ông đã đưa ra với gia đình những người bị bắt cóc, và chưa có bất kỳ cuộc gặp cấp cao nào với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un.

Chính quyền của Thủ tướng Abe cũng vướng vào một cuộc đấu khẩu gay gắt với Hàn Quốc và chưa thể giải quyết vấn đề nô lệ tình dục thời chiến, một nhức nhối ảnh hưởng không nhỏ tới các mối quan hệ kinh tế.

Khoảng trống khó lấp đầy

Câu hỏi đặt ra là khi Thủ tướng Abe ra đi, ai sẽ lấp đầy khoảng trống chính trị? Trong ngắn hạn, một ứng cử viên có được sự đồng thuận của đảng Dân chủ Tự do (LDP) sẽ được chọn để lãnh đạo chính phủ cho đến khi đảng này tổ chức một cuộc bầu cử lãnh đạo. Nhiệm kỳ của Thủ tướng Abe trên thực tế sẽ kết thúc vào tháng 9/2021.

Các ứng cử viên hàng đầu thay thế Thủ tướng Abe hiện nay có thể kể đến là Phó Thủ tướng Taro Aso, Chánh Văn phòng Nội các Yoshihide Suga, cựu Bộ trưởng Quốc phòng và là người từng cạnh tranh với Thủ tướng Abe trong cuộc chạy đua làm lãnh đạo đảng Shigeru Ishiba, cựu Ngoại trưởng Fumio Kishida và Bộ trưởng Quốc phòng đương nhiệm Taro Kono.

Giới quan sát cho rằng việc LDP có nhiều nhà lãnh đạo năng lực và giàu kinh nghiệm, cùng thực tế một phe đối lập “yếu ớt”, vấn đề kế nhiệm tại Nhật Bản sẽ diễn ra khá suôn sẻ.

Trước đó, sau khi xuất hiện các thông tin về kế hoạch từ chức của Thủ tướng Abe, thị trường chứng khoán Nhật Bản đã giảm tới 2% trước khi phục hồi nhẹ, và ghi nhận mức giảm 1,4% ở phiên đóng cửa.

Những trục trặc tạm thời sẽ qua đi vì ông Abe sẽ vẫn là thành viên của Hạ viện, và vẫn có thể tiếp tục giúp LDP theo đuổi các mục tiêu của mình.

Theo kết quả cuộc khảo sát do hãng tin Kyodo công bố ngày 30/8, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shigeru Ishiba là lựa chọn phổ biến nhất cho vị trí Thủ tướng tiếp theo của Nhật Bản khi có tới 34,3% người được hỏi ủng hộ và tỷ lệ này vượt xa các ứng cử viên tiềm năng khác.

Cuộc khảo sát qua điện thoại được thực hiện trên cả nước sau khi Thủ tướng Abe bất ngờ tuyên bố từ chức hôm 28/8 vì lý do sức khỏe, cho thấy có 48% người được hỏi dự định bỏ phiếu cho đảng Dân chủ Tự do cầm quyền trong cuộc bầu cử Hạ viện sắp tới theo hệ thống đại diện theo tỷ lệ.

Chính thức từ chức, Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo nói 'chưa đến lúc quyết định người kế nhiệm'

Chính thức từ chức, Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo nói 'chưa đến lúc quyết định người kế nhiệm'

TGVN. Vào lúc 16h ngày 28/8, Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã triệu tập phiên họp Chính phủ và công bố quyết định từ ...

Những ứng cử viên sáng giá nhất cho vị trí của ông Abe Shinzo

Những ứng cử viên sáng giá nhất cho vị trí của ông Abe Shinzo

TGVN. Theo hãng tin Bloomberg, có 5 ứng viên tiềm năng có thể thay thế vị trí của Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo tới ...

Cách Thủ tướng Abe Shinzo đảm bảo 'sinh mạng' của nước Nhật trong cục diện khó lường

Cách Thủ tướng Abe Shinzo đảm bảo 'sinh mạng' của nước Nhật trong cục diện khó lường

TGVN. Bà Céline Pajon, nhà nghiên cứu Nhật Bản của Trung tâm châu Á thuộc Viện nghiên cứu quan hệ quốc tế Pháp trả lời phỏng ...

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Cơ hội hợp tác trong lĩnh vực dược phẩm giữa Việt Nam và 'nhà thuốc của thế giới'

Cơ hội hợp tác trong lĩnh vực dược phẩm giữa Việt Nam và 'nhà thuốc của thế giới'

Hội thảo Xúc tiến Thương mại và Đầu tư trong lĩnh vực dược phẩm giữa Ấn Độ và Việt Nam được tổ chức sáng 21/1, tại Hà Nội.
Chuyên gia quốc tế: Đối ngoại đa phương hóa góp phần nâng cao vị thế Việt Nam

Chuyên gia quốc tế: Đối ngoại đa phương hóa góp phần nâng cao vị thế Việt Nam

Tiến sĩ Takashi Hosoda và Tiến sĩ Jan Hornat đã đánh giá những thành tựu đối ngoại gần đây của Việt Nam trước thềm Đại hội lần thứ XIII của ...
Tỷ giá USD hôm nay 22/1: Chính quyền ông Biden hứa hẹn bơm thêm tiền, đồng bạc xanh sụt giảm

Tỷ giá USD hôm nay 22/1: Chính quyền ông Biden hứa hẹn bơm thêm tiền, đồng bạc xanh sụt giảm

Tỷ giá USD hôm nay tiếp đà giảm khi chính quyền mới của Tổng thống Joe Biden hứa hẹn bơm thêm tiền để cứu kinh tế khỏi khủng hoảng Covid-19.
Burnley thắng Liverpool nhờ quả phạt đền muộn; Barca đá hỏng 2 lần penalty nhưng vẫn có 3 điểm trước Cornella ở Cup Nhà vua

Burnley thắng Liverpool nhờ quả phạt đền muộn; Barca đá hỏng 2 lần penalty nhưng vẫn có 3 điểm trước Cornella ở Cup Nhà vua

Thua Burnley, Liverpool kém đội đầu bảng Man Utd tới 6 điểm tại giải Ngoại hạng Anh; Barca giành quyền đi tiếp ở Cúp Nhà vua.
Đối mặt chu kỳ đầy thách thức, đảng Dân chủ Mỹ chọn được Chủ tịch mới

Đối mặt chu kỳ đầy thách thức, đảng Dân chủ Mỹ chọn được Chủ tịch mới

Ông Jaime Harrison, cựu ứng cử viên Thượng viện tiểu bang South Carolina đã được bầu làm chủ tịch mới của Ủy ban Quốc gia đảng Dân chủ Mỹ.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 22/1: Mua hay bán?

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 22/1: Mua hay bán?

Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch ...
Khai trương Trang Thông tin đối ngoại điện tử

Khai trương Trang Thông tin đối ngoại điện tử

Ban Chỉ đạo Công tác thông tin đối ngoại Trung ương, Ban Tuyên giáo Trung ương tổ chức Lễ khai trương Trang Thông tin đối ngoại điện tử.
Chính quyền tân Tổng thống Mỹ Biden muốn gì về Hiệp ước New START?

Chính quyền tân Tổng thống Mỹ Biden muốn gì về Hiệp ước New START?

Chính quyền của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden đã đề xuất gia hạn Hiệp ước Cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược mới (New START) với Nga thêm ...
Chất lượng không khí vượt ngưỡng màu tím, chuyên gia khuyến cáo hạn chế hoạt động ngoài trời

Chất lượng không khí vượt ngưỡng màu tím, chuyên gia khuyến cáo hạn chế hoạt động ngoài trời

Sáng nay, chất lượng không khí của Hà Nội đã chuyển sang ngưỡng màu tím (rất xấu) với chỉ số AQI là 206. Thậm chí, có nơi chỉ số AQI ...
Hội đồng Bảo an ghi nhận những tiến triển đạt được tại Colombia sau 4 năm thực hiện Thỏa thuận hòa bình

Hội đồng Bảo an ghi nhận những tiến triển đạt được tại Colombia sau 4 năm thực hiện Thỏa thuận hòa bình

Các nước thành viên Hội đồng Bảo an tái khẳng định sự ủng hộ đối với hoạt động của Phái bộ Giám sát Liên hợp quốc tại Colombia.
Đối mặt chu kỳ đầy thách thức, đảng Dân chủ Mỹ chọn được Chủ tịch mới

Đối mặt chu kỳ đầy thách thức, đảng Dân chủ Mỹ chọn được Chủ tịch mới

Ông Jaime Harrison, cựu ứng cử viên Thượng viện tiểu bang South Carolina đã được bầu làm chủ tịch mới của Ủy ban Quốc gia đảng Dân chủ Mỹ.
Chính quyền tân Tổng thống Mỹ Biden muốn gì về Hiệp ước New START?

Chính quyền tân Tổng thống Mỹ Biden muốn gì về Hiệp ước New START?

Chính quyền của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden đã đề xuất gia hạn Hiệp ước Cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược mới (New START) với Nga thêm 5 năm.
Lưỡng viện Mỹ 'dọn đường' cho tướng về hưu trở thành Bộ trưởng Quốc phòng

Lưỡng viện Mỹ 'dọn đường' cho tướng về hưu trở thành Bộ trưởng Quốc phòng

Lưỡng viện Quốc hội Mỹ đã thông qua quyền miễn trừ cho Lloyd Austin, người được Tổng thống Joe Biden đề cử làm Bộ trưởng Quốc phòng.
Cuba gửi gắm hy vọng 'phá băng' vào chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden

Cuba gửi gắm hy vọng 'phá băng' vào chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden

Chính phủ Cuba bày tỏ hy vọng chính quyền của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden sẽ nối lại chính sách cải thiện quan hệ với đảo quốc này.
Ấn Độ chuẩn bị tập trận quy mô lớn ở cửa ngõ Đông Nam Á

Ấn Độ chuẩn bị tập trận quy mô lớn ở cửa ngõ Đông Nam Á

Bộ Quốc phòng Ấn Độ ngày 21/1 cho biết nước này sẽ tiến hành một cuộc tập trận chung quy mô lớn có tên Kavach trong tuần tới.
Ngày thứ 2 tại Nhà Trắng: Tân Tổng thống Mỹ Biden ký một loạt sắc lệnh và chỉ thị chống Covid-19

Ngày thứ 2 tại Nhà Trắng: Tân Tổng thống Mỹ Biden ký một loạt sắc lệnh và chỉ thị chống Covid-19

Ngày 21/1, tân Tổng thống Mỹ Joe Biden đã ký một loạt sắc lệnh và chỉ thị trong ngày thứ hai tại Nhà Trắng với mục đích ngăn chặn sự lây lan của dịch Covid-19
Tân Tổng thống Joe Biden 'chữa lành vết thương' cho nước Mỹ như thế nào?

Tân Tổng thống Joe Biden 'chữa lành vết thương' cho nước Mỹ như thế nào?

Máu đã đổ, nước mắt đã rơi, nhưng những thời khắc khó khăn nhất vẫn đang chờ đón Tổng thống Joe Biden sau ngày 20/1.
Ngày cuối của Tổng thống Trump: Dương đông, kích tây

Ngày cuối của Tổng thống Trump: Dương đông, kích tây 1

Hai động thái của Tổng thống Trump trong những ngày cuối nhiệm kỳ đang đẩy Tổng thống đắc cử Joe Biden vào tình trạng khó xử. TG&VN bình luận.
Bầu cử Đức: Vắng bà Angela Merkel, thách thức nào chờ Berlin?

Bầu cử Đức: Vắng bà Angela Merkel, thách thức nào chờ Berlin?

Người chiến thắng trong bầu cử Đức tháng 9 sẽ phải đưa Berlin và EU vượt cơn sóng dữ đến bến bờ mới, một kỷ nguyên hậu Brexit, vắng bà Angela Merkel.
Cục diện hòa giải mới ở vùng Vịnh: Goliath thua David

Cục diện hòa giải mới ở vùng Vịnh: Goliath thua David

Tại vùng Vịnh đang mở ra cục diện hòa giải. Saudi Arabia đi đầu và ba nước khác là UAE, Bahrain và Ai cập lần lượt theo sau trong chuyện hoà giải với Qatar.
Bạo loạn Điện Capitol và ba câu hỏi lớn của nước Mỹ

Bạo loạn Điện Capitol và ba câu hỏi lớn của nước Mỹ 1

Máu đã đổ, khói đã tan trên Điện Capitol, Quốc hội Mỹ xác nhận ông Joe Biden sẽ làm Tổng thống, nhưng rối ren ở Washington sẽ khó mà chấm dứt.
Vaccine Covid-19: Ngoại giao thời dịch bệnh

Vaccine Covid-19: Ngoại giao thời dịch bệnh

Vaccine Covid-19 không chỉ là biện pháp ứng phó dịch bệnh mà còn được sử dụng làm công cụ trong chính trị ngoại giao quốc tế. Bình luận của TG&VN.
Sức mạnh quân sự quốc gia từ những góc nhìn khác nhau trên thế giới (Kỳ I)

Sức mạnh quân sự quốc gia từ những góc nhìn khác nhau trên thế giới (Kỳ I)

Sức mạnh quân sự không chỉ là con số, mà phụ thuộc nhiều vào sự chuyển hóa tiềm năng thành sức mạnh thực chất, khả năng thực chiến, yếu tố tinh thần...
Muôn màu ngày nhậm chức Tổng thống Mỹ

Muôn màu ngày nhậm chức Tổng thống Mỹ

Ngày 20/1, ứng viên đảng Dân chủ Joe Biden chính thức đọc lời tuyên thệ để trở thành Tổng thống Mỹ thứ 46
Tương lai vũ khí hạt nhân Mỹ dưới thời ông Joe Biden

Tương lai vũ khí hạt nhân Mỹ dưới thời ông Joe Biden

Tương lai của vũ khí hạt nhân, thứ được coi là vũ khí chiến lược, “bảo vật” của xứ cờ hoa, sẽ đi về đâu dưới thời Tổng thống Mỹ đắc cử Joe Biden?
Qatar 'mạnh tay' chi hàng tỷ USD hiện đại hóa quân đội

Qatar 'mạnh tay' chi hàng tỷ USD hiện đại hóa quân đội

Qatar đang triển khai một trong những chiến lược trang bị vũ khí tham vọng nhất tại khu vực Trung Đông trị giá hàng tỷ USD để tăng cường an ninh quốc gia
Không riêng Việt Nam, Uruguay cũng vững vàng vượt qua thách thức Covid-19

Không riêng Việt Nam, Uruguay cũng vững vàng vượt qua thách thức Covid-19

Bất chấp thách thức từ đại dịch Covid-19, Uruguay là một trong số ít quốc gia chứng tỏ được 'sức bền' trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe và nền kinh tế.
Bảo vệ không phận, Thụy Sỹ đưa F/A-18 vào trực chiến

Bảo vệ không phận, Thụy Sỹ đưa F/A-18 vào trực chiến

Sau khi bị chỉ trích vì không có khả năng duy trì trạng thái sẵn sàng hoạt động, Thụy Sỹ đã công bố khả năng phản ứng nhanh 24/7 của hai chiếc F-18.
Phiên bản di động