Cách Thủ tướng Abe Shinzo đảm bảo 'sinh mạng' của nước Nhật trong cục diện khó lường

Thu Hiền
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Bà Céline Pajon, nhà nghiên cứu Nhật Bản của Trung tâm châu Á thuộc Viện nghiên cứu quan hệ quốc tế Pháp trả lời phỏng vấn về sức mạnh, ảnh hưởng của Nhật Bản trên trường quốc tế; chính sách đối ngoại của Tokyo đối với các nước lớn, các khu vực trên thế giới dưới thời Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo. 
TIN LIÊN QUAN
Đánh giá hiệu quả từ chính sách Abenomics của Thủ tướng Shinzo Abe
Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Không gian chiến lược hay công cụ đối trọng
Cách Thủ tướng Abe Shinzo đảm bảo 'sinh mạng' của nước Nhật trong cục diện khó lường
Thủ tướng Abe Shinzo thực sự là hiện thân cho sự trở lại đáng chú ý của Nhật Bản trên trường quốc tế. (Nguồn: AP)

Nhờ giữ vững ghế quyền lực kể từ năm 2012 - thời gian nắm quyền dài nhất của một Thủ tướng trong lịch sử Nhật Bản - từ khi lên nắm quyền, ông Abe Shinzo đã tiến hành một chính sách ngoại giao được coi là chủ động và thực dụng. Bà nghĩ sao về điều này?

Thủ tướng Abe Shinzo thực sự là hiện thân cho sự trở lại đáng chú ý của Nhật Bản trên trường quốc tế. Điều này là nhờ thời gian dài ông nắm quyền, nhưng chủ yếu cũng do sự quan tâm của cá nhân ông đối với các vấn đề chiến lược. Ông nhanh chóng trang bị cho Nhật Bản một “chiến lược an ninh quốc gia” thực sự, dựa trên “chủ nghĩa hòa bình tích cực trên thế giới” và một nền ngoại giao chủ động.

Thông qua nhiều chuyến thăm chính thức, cá nhân Abe Shinzo đã góp phần tăng cường sự hiện diện của Nhật Bản trên trường quốc tế. Ông luôn tỏ ra chủ động để bảo vệ tốt hơn lợi ích của đất nước trong bối cảnh cạnh tranh Trung-Mỹ, đồng thời để bảo vệ tầm nhìn về thế giới và vai trò quốc tế của Nhật Bản. Do đó, Tokyo đã tìm cách thể hiện mình như một trụ cột trung tâm của nền dân chủ tự do và là người đi đầu của hệ thống đa phương được kế thừa từ năm 1945.

Chính Nhật Bản đã góp phần phổ biến thuật ngữ Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, mà giờ đây liên kết nhiều nước dân chủ lớn của châu Á trong một phong trào đối trọng với Trung Quốc và sáng kiến Con đường tơ lụa mới của họ.

Phần lớn chính sách đối ngoại của Nhật Bản nhắm tới mục tiêu trước hết là thúc đẩy một môi trường quốc tế thuận lợi nhất cho đất nước; tối đa hóa các lựa chọn, chẳng hạn bằng cách tìm kiếm thêm các đối tác, hoặc thậm chí là đàm phán để đi tới một sự xích lại gần tạm thời và có điều kiện với Trung Quốc vì lý do kinh tế.

Phải chăng chính sách đối ngoại của Nhật Bản về cơ bản xoay quanh sự trỗi dậy của Trung Quốc, đồng nghĩa với việc Tokyo đánh mất ảnh hưởng ở châu Á?

Đối phó với sự trỗi dậy của Trung Quốc quả thực là một ưu tiên quốc gia, dẫn tới việc tái cấu trúc và tác động đến toàn bộ nền ngoại giao của Nhật Bản, đó là không nói đến chính sách quốc phòng của nước này. Trên thực tế, sự trỗi dậy của Trung Quốc (và đặc biệt là sự bành trướng trên biển) đặt ra hai rủi ro đối với Nhật Bản: rủi ro trực tiếp đối với an ninh và rủi ro hệ thống.

Từ năm 2012, việc Trung Quốc đã thường xuyên xâm phạm vùng biển và vùng trời xung quanh quần đảo Senkaku, trên biển Hoa Đông mà Bắc Kinh và Đài Bắc tuyên bố chủ quyền từ năm 1970, đặt ra một tình huống đặc biệt khó khăn đối với Nhật Bản. Đáp lại, Nhật Bản đã tăng cường tư thế răn đe quân sự bằng cách tăng khả năng giám sát, can thiệp trên không và trên biển ở phía Tây Nam, hiện đại hóa thiết bị và tăng cường liên minh với Washington.

Rủi ro thứ hai đối với Nhật Bản mang tính hệ thống. Tokyo coi Bắc Kinh như một cường quốc xét lại, không chấp nhận trật tự thế giới tự do sau năm 1945. Dự án Con đường tơ lụa mới là một ví dụ minh họa hoàn hảo về tham vọng này của Trung Quốc. Đối mặt với rủi ro mang tính hệ thống này, Nhật Bản đưa ra một chiến lược đối trọng, bằng cách tăng cường liên minh với Washington, đa dạng hóa các đối tác quốc tế và đề xuất một tầm nhìn thay thế cho châu Á, dựa trên sự bảo vệ các giá trị tự do, Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và cởi mở.

Tuy nhiên, Tokyo thận trọng để không làm tổn hại mối quan hệ thương mại với đối tác kinh tế số một của họ (Trung Quốc).

Liệu việc chuyến thăm cấp nhà nước của Chủ tịch Trung Quốc dự kiến ban đầu vào tháng 4/2020 và cuối cùng đã bị hoãn vô thời hạn vì đại dịch Covid-19 có làm phương hại tới mối quan hệ giữa Bắc Kinh và Tokyo?

Sự ấm lên của quan hệ hai nước hiện nay, bắt đầu vào năm 2018, chỉ mang tính hoàn cảnh và phần lớn phụ thuộc vào thái độ hòa giải của Bắc Kinh, vốn đang gặp khó khăn dưới áp lực của Mỹ.

Vào tháng 10/2018, tại một hội nghị thượng đỉnh ở Bắc Kinh, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Thủ tướng Abe Shinzo đã tuyên bố một “kỷ nguyên mới” trong quan hệ hai nước, đặc biệt dựa trên sự hợp tác kinh tế ở các nước thứ ba. Chuyến thăm cấp nhà nước của Tập Cận Bình, ban đầu được lên kế hoạch vào tháng 4/2020, lẽ ra đã là điểm cao trào của mối quan hệ ấm lên này, với việc thông qua một lộ trình song phương mới cho 10 năm tới.

Cuộc khủng hoảng Covid-19 đã trì hoãn chuyến thăm của nhà lãnh đạo Trung Quốc. Dù sao đi nữa, trên thực tế cuộc gặp này cũng không tạo nên một bước ngoặt cơ bản trong mối quan hệ, vẫn còn đó những rào cản quan hệ như những ký ức chiến tranh, tranh chấp lãnh thổ, cạnh tranh chiến lược. Năm 2019 là một năm kỷ lục về sự xâm phạm của Trung Quốc vào vùng lãnh hải của Nhật Bản xung quanh quần đảo Senkaku. Do đó, Nhật Bản không hề "ngây ngô", và tiếp tục thực hiện một chiến lược răn đe, đối trọng và cam kết có điều kiện với Trung Quốc.

Thủ tướng Abe Shinzo đôi khi được coi là đồng minh tốt nhất của Donald Trump trên trường quốc tế. Điều này có thực sự đúng và là mối quan hệ hai chiều tương xứng?

Quan hệ Nhật-Mỹ là sự bảo đảm "sinh mạng" cho Tokyo. Do đó, điều quan trọng có tính chất sống còn đối với Chính quyền Nhật Bản là phải hòa hợp với ông chủ Nhà Trắng, bất kể đó là ai. Thủ tướng Shinzo Abe đã làm những gì cần phải làm để chiếm cảm tình từ Tổng thống Donald Trump.

Trên mặt trận an ninh, những nỗ lực này nhìn chung đã mang lại kết quả, Tổng thống Donald Trump tái khẳng định rằng hiệp ước an ninh song phương vẫn là nền tảng của hòa bình ở châu Á, và đã được áp dụng thuận lợi cho vấn đề tranh chấp tại quần đảo Senkaku, nơi mà Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền.

Tuy nhiên, Tokyo gặp nhiều khó khăn hơn trên lĩnh vực thương mại. Vào mùa Xuân năm 2018, Washington đã áp thuế đối với việc xuất khẩu thép và nhôm, mà không cho Nhật Bản được hưởng cơ chế miễn trừ dành cho các đồng minh của Mỹ. Rốt cuộc, Tokyo miễn cưỡng chấp nhận mở các cuộc đàm phán cho một hiệp định thương mại song phương (văn kiện đầu tiên về nông nghiệp đã được ký kết vào tháng 9/2019).

Trong vấn đề Triều Tiên, Tokyo cũng cảm thấy bất an đối với Washington sau khi Tổng thống Donald Trump quay sang ủng hộ cuộc đối thoại với Bình Nhưỡng.

Cuối cùng, Tổng thống Mỹ tiếp tục chỉ trích chi phí cho các liên minh của mình và có thể gia tăng áp lực đối với Nhật Bản trong các cuộc tái đàm phán sắp tới đây đòi Tokyo tăng đóng góp tài chính cho sự hiện diện của quân đội Mỹ tại quốc đảo này.

Thượng đỉnh Trung-Nhật-Hàn: Thứ kết nối, điều chia đôi

Thượng đỉnh Trung-Nhật-Hàn: Thứ kết nối, điều chia đôi

TGVN. Gặp gỡ trong bối cảnh khu vực đang biến chuyển phức tạp, lãnh đạo ba nước Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc rõ ràng ...

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe - Dấu ấn lịch sử riêng

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe - Dấu ấn lịch sử riêng

TGVN. Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe vừa phá kỷ lục về thời gian cầm quyền tại xứ Phù Tang, cho thấy ông đã cầm quyền ...

Gặp Thủ tướng Hàn Quốc, Thủ tướng Nhật Bản nói “không nên bỏ mặc” quan hệ căng thẳng

Gặp Thủ tướng Hàn Quốc, Thủ tướng Nhật Bản nói “không nên bỏ mặc” quan hệ căng thẳng

TGVN. Cuộc gặp gỡ kéo dài 20 phút giữa Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và người đồng cấp Hàn Quốc Lee Nak Yon chưa ...

Thu Hiền (theo areion24.news)

Đọc thêm

Anh: Số ca mắc mới giảm đáng kể, khuyến cáo thai phụ cần tiêm vaccine Covid-19

Anh: Số ca mắc mới giảm đáng kể, khuyến cáo thai phụ cần tiêm vaccine Covid-19

Baoquocte.vn. Anh ghi nhận 26.144 ca mắc Covid-19 mới và 71 trường hợp tử vong trong 24 giờ qua.
Những quy định mới nổi bật nào có hiệu lực từ hôm nay 1/8/2021?

Những quy định mới nổi bật nào có hiệu lực từ hôm nay 1/8/2021?

Baoquocte.vn. Bảy quy định quan trọng sẽ có hiệu lực từ ngày 1/8/2021 như bỏ chứng chỉ tin học, ngoại ngữ với công chức, áp dụng khung giá nước sạch sinh ...
Kết quả tứ kết, lịch thi đấu bán kết bóng đá nam Olympic: Tranh đấu kịch tính, sao Man Utd phạm sai lầm

Kết quả tứ kết, lịch thi đấu bán kết bóng đá nam Olympic: Tranh đấu kịch tính, sao Man Utd phạm sai lầm

Baoquocte.vn. Vòng bán kết môn bóng đá nam Olympic diễn biến với những kịch bản khó đoán, tuy nhiên kết quả cuối cùng vé đi tiếp vẫn nằm trong tay các ...
Sẽ trả giấy chứng nhận tốt nghiệp THPT cho học sinh qua đường bưu điện

Sẽ trả giấy chứng nhận tốt nghiệp THPT cho học sinh qua đường bưu điện

Baoquocte.vn. Hà Nội sẽ trả trả học bạ, giấy chứng nhận kết quả thi THPT, giấy chứng nhận tốt nghiệp THCS - THPT, bằng tốt nghiệp THPT cho học sinh qua ...
Tỷ phú Ai Cập và Lebanon đứng đầu giới siêu giàu Arab

Tỷ phú Ai Cập và Lebanon đứng đầu giới siêu giàu Arab

Baoquocte.vn. Báo cáo thường niên của Forbes tiết lộ tổng tài sản của các gia đình giàu có nhất thế giới Arab đã tăng từ mức 47,3 tỷ USD của năm ...
Vì sao không được uống rượu sau tiêm vaccine Covid-19?

Vì sao không được uống rượu sau tiêm vaccine Covid-19?

Baoquocte.vn. Sau khi tiêm vaccine Covid-19, nếu uống rượu có thể ảnh hưởng đến hệ miễn dịch, làm tăng phản ứng phụ sau khi chủng ngừa.
Olympic Tokyo 2020: VĐV điền kinh Việt Nam đầu tiên lọt vào bán kết

Olympic Tokyo 2020: VĐV điền kinh Việt Nam đầu tiên lọt vào bán kết

Baoquocte.vn. Quách Thị Lan là vận động viên đầu tiên trong lịch sử điền kinh Việt Nam vào bán kết Olympic, với thành tích chạy 400m rào trong 55,71 giây.
VECOM kiến nghị Thủ tướng tạo thuận lợi cho thương mại điện tử

VECOM kiến nghị Thủ tướng tạo thuận lợi cho thương mại điện tử

Baoquocte.vn. VECOM vừa có Công văn gửi Thủ tướng Chính phủ về việc duy trì hoạt động thương mại điện tử, hỗ trợ chống dịch Covid-19 và cuộc sống người dân, ...
Kiến nghị 19 tỉnh thành phía Nam giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 thêm 14 ngày

Kiến nghị 19 tỉnh thành phía Nam giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 thêm 14 ngày

Baoquocte.vn. 19 tỉnh, thành phía Nam giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 thêm 14 ngày, theo công điện của Thủ tướng ngày 31/7.
Olympic Mexico đánh bại Olympic Hàn Quốc trong trận cầu tới... 9 bàn thắng

Olympic Mexico đánh bại Olympic Hàn Quốc trong trận cầu tới... 9 bàn thắng

Baoquocte.vn. Trong một ngày thi đấu thăng hoa, Olympic Mexico đã đánh bại Hàn Quốc để giành quyền vào bán kết với tỷ số đậm 6-3 ở nội dung bóng đá ...
Tổng thống Biden kỳ vọng về cuộc đàm phán chiến lược cấp cao Nga-Mỹ

Tổng thống Biden kỳ vọng về cuộc đàm phán chiến lược cấp cao Nga-Mỹ

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ Joe Biden ngày 31/7 bày tỏ hy vọng về cuộc đàm phán ổn định chiến lược hạt nhân giữa nước này với Nga.
Lo an ninh phức tạp, Trung Quốc liên tục khuyến cáo công dân rời Afghanistan

Lo an ninh phức tạp, Trung Quốc liên tục khuyến cáo công dân rời Afghanistan

Baoquocte.vn. Ngày 30/7, Bộ Ngoại giao Trung Quốc liên tục gửi cảnh báo đề nghị công dân nước này rời Afghanistan do tình hình an ninh phức tạp.
Căng thẳng Mỹ-Iran: Washington cân nhắc thêm lệnh trừng phạt với Tehran

Căng thẳng Mỹ-Iran: Washington cân nhắc thêm lệnh trừng phạt với Tehran

Baoquocte.vn. Washington được cho là đang lên kế hoạch đưa ra một loạt lệnh trừng phạt nhằm vào chương trình phát triển tên lửa dẫn đường và máy bay không người lái của Iran.
Lãnh đạo cuối cùng của Liên Xô Gorbachev lo ngại về kiểm soát vũ khí hạt nhân

Lãnh đạo cuối cùng của Liên Xô Gorbachev lo ngại về kiểm soát vũ khí hạt nhân

Baoquocte.vn. Ông Gorbachev cho rằng Nga và Mỹ cần nhất trí về mức độ vũ khí hạt nhân thấp hơn và mời các cường quốc hạt nhân tham gia vào các cuộc đàm phán.
Lý do đằng sau việc WHO thúc giục điều tra thêm về nguồn gốc Covid-19

Lý do đằng sau việc WHO thúc giục điều tra thêm về nguồn gốc Covid-19

Baoquocte.vn. Việc WHO thúc giục cuộc điều tra nguồn gốc dịch Covid-19 được coi là một động thái trong chiến dịch chạy đua nhiệm kỳ tiếp theo của người đứng đầu tổ chức này.
Khôi phục VFA, Mỹ-Philippines 'bắt tay' gây sức ép lên Trung Quốc

Khôi phục VFA, Mỹ-Philippines 'bắt tay' gây sức ép lên Trung Quốc

Baoquocte.vn. Việc khôi phục VFA ký năm 1998 giữa Mỹ và Philippines sẽ gia tăng sức ép lên các hoạt động của Trung Quốc tại Biển Đông và Eo biển Đài Loan.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ thăm Philippines: Phía sau một thỏa thuận là....

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ thăm Philippines: Phía sau một thỏa thuận là....

Baoquocte.vn. Mấu chốt trong chuyến thăm Philippines của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin được tháo gỡ là "điềm lành" được báo trước? Bình luận của TG&VN.
Quan hệ Mỹ-Ấn Độ: Đồng chí hướng, chung gánh nặng

Quan hệ Mỹ-Ấn Độ: Đồng chí hướng, chung gánh nặng

Baoquocte.vn. Chuyến thăm Ấn Độ của Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken từ ngày 27-28/7 cho thấy hai nước "cần có nhau" hơn bao giờ hết. Bình luận của TG&VN.
Mỹ rút quân khỏi Iraq: Bỏ chiến, chưa bỏ cuộc

Mỹ rút quân khỏi Iraq: Bỏ chiến, chưa bỏ cuộc

Baoquocte.vn. Mỹ rút quân khỏi Afghanistan và Iraq không có nghĩa là buông bỏ hoàn toàn cuộc chơi. Mỹ sẽ tiếp tục cuộc chơi theo kiểu chơi khác. Báo TG&VN bình luận.
Được và mất từ cuộc gặp Mỹ-Trung tại Thiên Tân

Được và mất từ cuộc gặp Mỹ-Trung tại Thiên Tân

Baoquocte.vn. Cuộc gặp giữa quan chức ngoại giao Mỹ-Trung không thể hóa giải bất đồng, song vẫn tạo dư địa để hai nước tìm hiểu, tiếp tục đối thoại thời gian tới.
Thông điệp quốc gia cuối cùng của ông Duterte: Ít tầm nhìn, nhiều hoài niệm

Thông điệp quốc gia cuối cùng của ông Duterte: Ít tầm nhìn, nhiều hoài niệm

Baoquocte.vn. Thông điệp quốc gia ngày 26/7 là dịp để Tổng thống Philippines Duterte điểm lại thành tựu và khẳng định nỗ lực thực hiện cam kết trước khi mãn nhiệm năm 2022.
Sự cố ngoại giao Nhật-Hàn: Hệ quả khó lường

Sự cố ngoại giao Nhật-Hàn: Hệ quả khó lường

Baoquocte.vn. Sự cố ngoại giao ngày 17/7 vừa qua không chỉ đẩy quan hệ Nhật-Hàn vướng căng thẳng mới, mà còn có thể để lại hệ quả khó lường tới hiện diện của Mỹ tại khu ...
Ngoại giao kinh tế trong kỷ nguyên mới *

Ngoại giao kinh tế trong kỷ nguyên mới *

Baoquocte.vn. Ngoại giao kinh tế nếu được thực hiện đúng cách, có khả năng thúc đẩy quốc gia tăng tưởng mạnh mẽ.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ sắp thăm Việt Nam là ai?

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ sắp thăm Việt Nam là ai?

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin sắp thăm Việt Nam là người trung thành với các chiến lược của Tổng thống Joe Biden.
Uy lực đáng gờm của ‘thần lửa’ S-500

Uy lực đáng gờm của ‘thần lửa’ S-500

Baoquocte.vn. Hệ thống phòng thủ tên lửa S-500 Prometheus của Nga được đánh giá có sức mạnh vượt trội gấp nhiều lần so với S-400.
Không chỉ Nga, Trung Quốc cũng là mối nguy an ninh mạng hàng đầu của nước Mỹ

Không chỉ Nga, Trung Quốc cũng là mối nguy an ninh mạng hàng đầu của nước Mỹ

Baoquocte.vn. Trong một thập kỷ qua, Trung Quốc đã tái cơ cấu các hoạt động trên mạng, trở thành một đối thủ tinh vi và dày dặn kinh nghiệm của Mỹ.
Mỹ đẩy mạnh điều tra 'căn bệnh bí ẩn', tấn công các nhà ngoại giao Mỹ ở Vienna

Mỹ đẩy mạnh điều tra 'căn bệnh bí ẩn', tấn công các nhà ngoại giao Mỹ ở Vienna

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao Áo ngày 17/7 cho biết nước này đang làm việc với Mỹ để truy tìm nguyên nhân một loạt nhà ngoại giao Mỹ ở Vienna bị nghi mắc chứng bệnh bí ẩn.
Hiệp ước An ninh Mỹ-Nhật: Những đơn vị không quân của Mỹ làm gì tại Nhật trong hơn 60 năm qua?

Hiệp ước An ninh Mỹ-Nhật: Những đơn vị không quân của Mỹ làm gì tại Nhật trong hơn 60 năm qua?

Baoquocte.vn. Hiệp ước An ninh Mỹ-Nhật nhằm đảm bảo an toàn hàng hải, phòng thủ tên lửa đạn đạo, biên giới trên không, điều phối không lưu...
Phiên bản di động