Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Không gian chiến lược hay công cụ đối trọng

Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Suốt thập kỷ vừa qua, việc xem Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương như một không gian chiến lược là một khái niệm được nhiều nước ủng hộ.
TIN LIÊN QUAN
an do duong thai binh duong khong gian chien luoc hay cong cu doi trong Mỹ - khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương: Nhìn lại để định hướng
an do duong thai binh duong khong gian chien luoc hay cong cu doi trong Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương ở 'tuổi' thứ 2
an do duong thai binh duong khong gian chien luoc hay cong cu doi trong
Nhiều nước ủng hộ Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương là một không gian chiến lược. (Nguồn: Strategist)

Khái niệm đang nổi lên

Nhật Bản ủng hộ khái niệm Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương rất sớm khi Thủ tướng Shinzo Abe nói về khu vực nằm giữa Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trong bài phát biểu trước Quốc hội Ấn Độ năm 2007. Gần đây hơn, Thủ tướng Abe đã ủng hộ khái niệm về một “Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở”, trong khi Australia cũng nhắc đến khái niệm này trong các phát biểu chính thức của mình.

Ngày 1/6/2019, trước thềm Đối thoại Shangri-La ở Singapore, Bộ Quốc phòng Mỹ công bố báo cáo chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đầu tiên, trong đó nêu rõ mục đích chính là kiềm chế sự trỗi dậy và ảnh hưởng của Trung Quốc. Trước đó, năm 2018, Mỹ đổi tên Bộ Chỉ huy Thái Bình Dương thành Bộ Chỉ huy Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Ấn Độ chính thức thừa nhận góc nhìn này trong bài phát biểu của Thủ tướng Narendra Modi tại Đối thoại Shangri-La năm 2018. Tại đây, Thủ tướng Modi đã tiếp bước nhà lãnh đạo Nhật Bản thừa nhận Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương là khu vực trải dài từ phía Tây Thái Bình Dương tới bờ biển phía Đông châu Phi, đồng thời nhấn mạnh yếu tố bao trùm và đa dạng này.

Để trấn an những lo ngại, New Delhi chính thức thừa nhận tính trung tâm của ASEAN và tuyên bố rằng hợp tác tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương sẽ được thúc đẩy thông qua các thể chế được ASEAN dẫn dắt.

Trong khi đó, ASEAN thì lo ngại rằng khái niệm này sẽ làm giảm “tính trung tâm” của khối, với tư cách một tiếng nói quyết đoán trong các cấu trúc an ninh và kinh tế khu vực. Tuy nhiên, gần đây ASEAN đều đã có những thay đổi nhất định trên phương diện này.

ASEAN không còn phản đối khái niệm về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, song lại tự đưa ra định nghĩa riêng của mình về khu vực này, “không đơn thuần chỉ là một không gian địa lý mà còn là một khu vực hội nhập và kết nối chặt chẽ, với ASEAN nắm giữ vai trò trung tâm và chiến lược”. Có thể nói, cách ASEAN định nghĩa về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương là nhằm tránh việc đẩy khối này vào cuộc đối đầu Mỹ-Trung gay gắt.

"Tầm nhìn" của Trung Quốc...

Trung Quốc ban đầu phản đối với lý do cho rằng đó thực chất chỉ là một công cụ để thu hút sự chú ý, và sẽ nhanh chóng phai nhạt. Tuy nhiên, hiện nay, trên truyền thông Trung Quốc và những bài bình luận học thuật, người ta bắt đầu sử dụng khái niệm Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương thường xuyên hơn. Nhiều viện nghiên cứu chính sách Trung Quốc thậm chí còn tổ chức các hội nghị với chủ đề là Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Mục đích của những thay đổi này là để hạn chế những nội dung bài Trung trong khu vực.

Trong báo cáo gần đây về Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, Mỹ thể hiện rõ quan điểm chống lại các toan tính “tái sắp đặt khu vực theo hướng có lợi cho mình” của Trung Quốc và vì vậy, nhóm “Bộ Tứ” (gồm Mỹ, Ấn Độ, Australia, và Nhật Bản) sẽ đóng vai trò quan trọng trên phương diện này. Đổi lại, Trung Quốc không những đã thay đổi quan điểm về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, mà còn chỉ trích “Bộ Tứ” là một “NATO châu Á”.

an do duong thai binh duong khong gian chien luoc hay cong cu doi trong
Trung Quốc chỉ trích "Bộ Tứ" - một trụ cột trong chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Mỹ là một "NATO châu Á". (Nguồn: Indian Express)

Đại sứ Dương Yến Di, lãnh đạo phái đoàn Trung Quốc sang thăm Ấn Độ hồi tháng 6 vừa qua, tuyên bố: “Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương nên là một khu vực tập trung giải quyết những vấn đề như giảm đói nghèo, thay vì khoét sâu mâu thuẫn… Châu Á-Thái Bình Dương và khu vực Ấn Độ Dương không nên bị xem là một không gian lãnh thổ tiếp giáp mà nên được đón nhận như một khu vực hội nhập và kết nối chặt chẽ”.

Thông điệp của Trung Quốc rất rõ ràng: Nếu các quốc gia như Ấn Độ ủng hộ một Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương toàn diện, họ cần phải tách khỏi Bộ Tứ.

... và hàm ý với ASEAN

Câu hỏi đặt ra là liệu Trung Quốc có thực sự tôn trọng vai trò trung tâm của ASEAN và một khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương toàn diện hay không?

Từ năm 2002, Trung Quốc và ASEAN đã đàm phán một bộ quy tắc ứng xử ở Biển Hoa Nam (Biển Đông), một khu vực thuộc Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương song không đạt nhiều tiến triển. Tới năm 2017, hai bên đã đạt thỏa thuận khung song nhiều người cho rằng nội dung này chỉ đơn thuần là liệt kê quan điểm của mỗi nước thành viên ASEAN, thay vì lập trường chung cho bộ quy tắc. Trong khi đó, Trung Quốc cũng có những đòi hỏi của riêng mình.

ASEAN khó có thể nhượng bộ những đòi hỏi của Trung Quốc song toan tính của cường quốc này là rất rõ ràng và trái ngược với những gì mà họ tuyên bố về một Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương dựa trên luật pháp.

Mục tiêu của Trung Quốc là “tái sắp đặt khu vực theo hướng có lợi cho mình”. Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương với trật tự dựa trên luật pháp là khái niệm được các bên thừa nhận rằng khi quyền lực của Mỹ trong khu vực suy yếu cũng là lúc một trật tự đa cực tại châu Á nổi lên, với các cường quốc như Ấn Độ và Trung Quốc đóng vai trò then chốt.

Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn khăng khăng bám lấy mô hình nơi các lợi ích chính trị, kinh tế và an ninh của họ mới là thứ chiếm ưu thế.

Chừng nào Trung Quốc chưa chấp nhận một trật tự đa phương thì chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương vẫn là một trong những công cụ cần thiết để đối trọng sức mạnh của Trung Quốc, với vai trò trung tâm trong chiến lược này thuộc về nhóm Bộ Tứ.

an do duong thai binh duong khong gian chien luoc hay cong cu doi trong

Mặc cho Mỹ ra sức ve vãn, Ấn Độ vẫn tỏ ra 'kén chọn'

TGVN. Mỹ và Ấn Độ đều có nhu cầu kiềm chế sự phát triển nhanh chóng Trung Quốc, nhưng liệu Ấn Độ âm thầm bắt ...

an do duong thai binh duong khong gian chien luoc hay cong cu doi trong

Trong khi Ấn Độ vẫn hoài nghi, Mỹ tìm mọi cách lôi kéo

TGVN. Mỹ coi Ấn Độ là “đồng minh tự nhiên” của của nước này và là điểm tựa quan trọng trong chiến lược Ấn Độ ...

an do duong thai binh duong khong gian chien luoc hay cong cu doi trong

'Tầm nhìn Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương' của ASEAN: Thông điệp cho các cường quốc

TGVN. Hãng tin Antara (Indonesia) mới đây đăng bài viết “Tầm nhìn Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của ASEAN: Thông điệp cho các cường quốc”, ...

Hồng Phúc
(theo Tribune India)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Người Việt tại Ukraine tìm hướng kinh doanh mới

Người Việt tại Ukraine tìm hướng kinh doanh mới

Baoquocte.vn. Đông đảo người Việt tại Ukraine tham dự Hội thảo trực tuyến 'Kinh doanh nhà hàng, ẩm thực tại Ukraine - Tiềm năng và cơ hội' ngày 9/4.
XSMT 11/4 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 11/4/2021 - SXMT 11/4 - xổ số hôm nay

XSMT 11/4 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 11/4/2021 - SXMT 11/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMT 11/4. SXMT 11/4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay, Chủ Nhật ngày 11 tháng 4 năm 2021. XSMT chủ nhật. KQSXMT.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (10-11/4): Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ trời lạnh, Nam Bộ nắng nóng; Hà Nội đêm và sáng có mưa

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (10-11/4): Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ trời lạnh, Nam Bộ nắng nóng; Hà Nội đêm và sáng có mưa

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết đêm 10 và ngày 11/4: Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa lớn, Đà Nẵng và Nam Trung Bộ có mưa rào và dông vài ...
Căng thẳng leo thang với Nga, Tổng thống Ukraine thăm Thổ Nhĩ Kỳ

Căng thẳng leo thang với Nga, Tổng thống Ukraine thăm Thổ Nhĩ Kỳ

Baoquocte.vn. Tổng thống Ukraine Vladimir Zelensky thăm Thổ Nhĩ Kỳ trong bối cảnh tình hình giữa Ukraine và Nga đang cực kỳ căng thẳng.
Báo Mỹ đánh giá sự thành công trong việc kiện toàn bộ máy lãnh đạo của Việt Nam

Báo Mỹ đánh giá sự thành công trong việc kiện toàn bộ máy lãnh đạo của Việt Nam

Baoquocte.vn. Mới đây, tờ báo của Mỹ The Washington Times đã đăng tải bài viết liên quan tới việc kiện toàn bộ máy lãnh đạo của Việt Nam.
XSKG 11/4 - Kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 11/4/2021 - SXKG 11/4 - KQXSKG Chủ Nhật

XSKG 11/4 - Kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 11/4/2021 - SXKG 11/4 - KQXSKG Chủ Nhật

Baoquocte.vn. XSKG 11/4. Trực tiếp kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay ngày 11 tháng 4 năm 2021. KQXSKG chủ Nhật. SXKG 11/4.
Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 10/4: Tâm điểm trận 'Siêu kinh điển' Real Madrid-Barca

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 10/4: Tâm điểm trận 'Siêu kinh điển' Real Madrid-Barca

Baoquocte.vn. Hôm nay 10/4 và rạng sáng 11/4, người hâm mộ bóng đá thế giới sẽ đổ dồn vào trận Siêu kinh điển giữa Real Madrid với Barca.
XSMN 11/4 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay Chủ Nhật 11/4/2021 - SXMN 11/4 - xổ số hôm nay

XSMN 11/4 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay Chủ Nhật 11/4/2021 - SXMN 11/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 11/4. SXMN 11/4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay, Chủ Nhật ngày 11 tháng 4 năm 2021. XSMN chủ nhật. KQSXMN.
Lịch âm 11/4 - Xem âm lịch hôm nay Chủ nhật ngày 11/4/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 11/4/2021

Lịch âm 11/4 - Xem âm lịch hôm nay Chủ nhật ngày 11/4/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 11/4/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 11/4. Âm lịch hôm nay 4/4. Xem âm lịch hôm nay ngày 11/4/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 11 tháng 4 năm 2021 hôm nay.
Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 11/4/2021: Tuổi Tỵ tình duyên khởi sắc, tuổi Tuất tài lộc dồi dào

Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 11/4/2021: Tuổi Tỵ tình duyên khởi sắc, tuổi Tuất tài lộc dồi dào

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 11/4/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Căng thẳng leo thang với Nga, Tổng thống Ukraine thăm Thổ Nhĩ Kỳ

Căng thẳng leo thang với Nga, Tổng thống Ukraine thăm Thổ Nhĩ Kỳ

Baoquocte.vn. Tổng thống Ukraine Vladimir Zelensky thăm Thổ Nhĩ Kỳ trong bối cảnh tình hình giữa Ukraine và Nga đang cực kỳ căng thẳng.
Dịch Covid-19: WB cam kết tài trợ 2 tỷ USD để cung cấp vaccine, Ấn Độ phong tỏa một bang

Dịch Covid-19: WB cam kết tài trợ 2 tỷ USD để cung cấp vaccine, Ấn Độ phong tỏa một bang

Baoquocte.vn. WB cam kết tài trợ 2 tỷ USD để cung cấp vaccine cho gần 50 nước đang phát triển, Ấn Độ phong tỏa một bang trong khi một số nước bắt đầu nới lỏng.
Myanmar: Liên minh nhóm vũ trang sắc tộc tấn công đồn cảnh sát, 14 người thiệt mạng

Myanmar: Liên minh nhóm vũ trang sắc tộc tấn công đồn cảnh sát, 14 người thiệt mạng

Baoquocte.vn. Một liên minh các nhóm sắc tộc có vũ trang ở Myanmar đã tấn công một đồn cảnh sát ở bang Shan khiến ít nhất 10 cảnh sát thiệt mạng.
Tiêm kích Nga chặn máy bay trinh sát Mỹ trên Thái Bình Dương

Tiêm kích Nga chặn máy bay trinh sát Mỹ trên Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Máy bay tiêm kích MiG-31 của Nga đã chặn máy bay trinh sát RC-135 của Không quân Mỹ và bay kèm nó trên Thái Bình Dương.
Mỹ tiếp tục bán vũ khí hiện đại cho Đài Loan dưới thời Tổng thống Joe Biden

Mỹ tiếp tục bán vũ khí hiện đại cho Đài Loan dưới thời Tổng thống Joe Biden

Baoquocte.vn. Các báo cáo cho biết 400 tên lửa chống tăng FGM-148 Javelin đặt hàng từ Mỹ sẽ đến tay Đài Loan (Trung Quốc) cùng lúc trong năm 2022.
Binh sĩ Ukraine đào ngũ hàng loạt ở Donbass

Binh sĩ Ukraine đào ngũ hàng loạt ở Donbass

Baoquocte.vn. Tình trạng binh sĩ Ukraine đào ngũ hàng loạt có thể do xung đột căng thẳng, cũng như nguy cơ tái diễn các trận đánh quy mô lớn.
EU-Thổ Nhĩ Kỳ: Mối quan hệ lạ kỳ!

EU-Thổ Nhĩ Kỳ: Mối quan hệ lạ kỳ!

Baoquocte.vn. Cuộc gặp tại Ankara ngày 6/4 một lần nữa cho thấy sự lạ kỳ trong mối quan hệ nhiều thăng trầm giữa Liên minh châu Âu (EU) và Thổ Nhĩ Kỳ.
Tàu Iran bị tấn công trên Biển Đỏ: Tình cờ, không bất ngờ

Tàu Iran bị tấn công trên Biển Đỏ: Tình cờ, không bất ngờ

Baoquocte.vn. Việc tàu Iran bị tấn công trên Biển Đỏ cùng lúc diễn ra đàm phán Mỹ-Iran về JCPOA là tình cờ, song lại không bất ngờ. Bình luận của TG&VN.
Căng thẳng Nga-Ukraine tại Đông Ukraine: Dễ nóng, khó nguội

Căng thẳng Nga-Ukraine tại Đông Ukraine: Dễ nóng, khó nguội

Baoquocte.vn. Căng thẳng Nga-Ukraine đang leo thang, đặc biệt sau khi Nga điều 8.500 quân tới biên giới, miền Đông Ukraine. Có gì đáng chú ý quanh chuyện này? Bình luận của TG&VN.
Quan hệ Canada-Trung Quốc: Căng thẳng cũ, xu hướng mới

Quan hệ Canada-Trung Quốc: Căng thẳng cũ, xu hướng mới 1

Baoquocte.vn. Phát biểu của quan chức Trung Quốc về Canada báo hiệu thay đổi mới trong hành xử của Bắc Kinh. Bình luận của TG&VN.
EU rối bời chuyện vaccine Covid-19

EU rối bời chuyện vaccine Covid-19

Baoquocte.vn. Không phải ngẫu nhiên mà chuyện xuất khẩu, phân bố và hộ chiếu vaccine Covid-19 lại là tâm điểm thảo luận của EU. Bình luận của TG&VN.
Triều Tiên lại phóng tên lửa: Chiêu cũ có đủ với người mới?

Triều Tiên lại phóng tên lửa: Chiêu cũ có đủ với người mới?

Baoquocte.vn. Việc Triều Tiên sử dụng các vụ phóng tên lửa đạn đạo như một công cụ chính sách là không mới, nhưng liệu chiến thuật này có hiệu quả với ông Joe Biden?
Nga - Italy: Nội tình vụ việc 'nghiêm trọng nhất' kể từ Chiến tranh Lạnh

Nga - Italy: Nội tình vụ việc 'nghiêm trọng nhất' kể từ Chiến tranh Lạnh

Baoquocte.vn. Giới thạo tin đang phỏng đoán về hệ lụy căng thẳng trong quan hệ NATO-Nga và Nga - Italy sau vụ bê bối gián điệp vừa bị phanh phui tại Rome.
Thỏa thuận JCPOA quan trọng với quan hệ Mỹ-Iran như thế nào?

Thỏa thuận JCPOA quan trọng với quan hệ Mỹ-Iran như thế nào?

Baoquocte.vn. Từng được gọi là 'thỏa thuận hạt nhân của thế kỷ', JCPOA đã phải trải qua nhiều thăng trầm và suýt chút nữa đẩy quan hệ Mỹ-Iran xuống vực thẳm.
Jordan: 'Sóng ngầm âm ỉ' và khủng hoảng trong khủng hoảng

Jordan: 'Sóng ngầm âm ỉ' và khủng hoảng trong khủng hoảng

Baoquocte.vn. Jordan vừa đập tan một âm mưu đe dọa tới ‘an ninh và ổn định’ quốc gia. Những người bị bắt giữ đều có quan hệ mật thiết với Hoàng tộc.
Có gì đáng chú ý trong cuộc điều tra nguồn gốc Covid-19 của WHO?

Có gì đáng chú ý trong cuộc điều tra nguồn gốc Covid-19 của WHO?

Baoquocte.vn. Liệu Covid-19 có thực sự bắt nguồn từ chợ hải sản Vũ Hán hay là một sản phẩm từ một phòng thí nghiệm? Những giả thuyết đó hiện vẫn chưa được làm sáng tỏ.
2 năm 4 cuộc bầu cử. Khủng hoảng chính trị Israel có thể kết thúc?

2 năm 4 cuộc bầu cử. Khủng hoảng chính trị Israel có thể kết thúc?

Baoquocte.vn. Với cuộc bầu cử lần này, Israel đang tràn đầy hy vọng sớm thoát khỏi cuộc khủng hoảng ‘kép’ do tình trạng bế tắc chính trị và đại dịch Covid-19.
Vì sao kênh đào Suez lại vô cùng quan trọng với thế giới?

Vì sao kênh đào Suez lại vô cùng quan trọng với thế giới?

Baoquocte.vn. Mất 10 năm và cần 1,5 triệu lao động để xây dựng kênh đào Suez, nhưng chỉ mất 1 ngày và 1 con tàu khiến nó bị tắc nghẽn, kinh tế đình trệ.
Phiên bản di động