Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Không gian chiến lược hay công cụ đối trọng

Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Suốt thập kỷ vừa qua, việc xem Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương như một không gian chiến lược là một khái niệm được nhiều nước ủng hộ.
TIN LIÊN QUAN
an do duong thai binh duong khong gian chien luoc hay cong cu doi trong Mỹ - khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương: Nhìn lại để định hướng
an do duong thai binh duong khong gian chien luoc hay cong cu doi trong Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương ở 'tuổi' thứ 2
an do duong thai binh duong khong gian chien luoc hay cong cu doi trong
Nhiều nước ủng hộ Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương là một không gian chiến lược. (Nguồn: Strategist)

Khái niệm đang nổi lên

Nhật Bản ủng hộ khái niệm Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương rất sớm khi Thủ tướng Shinzo Abe nói về khu vực nằm giữa Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trong bài phát biểu trước Quốc hội Ấn Độ năm 2007. Gần đây hơn, Thủ tướng Abe đã ủng hộ khái niệm về một “Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở”, trong khi Australia cũng nhắc đến khái niệm này trong các phát biểu chính thức của mình.

Ngày 1/6/2019, trước thềm Đối thoại Shangri-La ở Singapore, Bộ Quốc phòng Mỹ công bố báo cáo chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đầu tiên, trong đó nêu rõ mục đích chính là kiềm chế sự trỗi dậy và ảnh hưởng của Trung Quốc. Trước đó, năm 2018, Mỹ đổi tên Bộ Chỉ huy Thái Bình Dương thành Bộ Chỉ huy Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Ấn Độ chính thức thừa nhận góc nhìn này trong bài phát biểu của Thủ tướng Narendra Modi tại Đối thoại Shangri-La năm 2018. Tại đây, Thủ tướng Modi đã tiếp bước nhà lãnh đạo Nhật Bản thừa nhận Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương là khu vực trải dài từ phía Tây Thái Bình Dương tới bờ biển phía Đông châu Phi, đồng thời nhấn mạnh yếu tố bao trùm và đa dạng này.

Để trấn an những lo ngại, New Delhi chính thức thừa nhận tính trung tâm của ASEAN và tuyên bố rằng hợp tác tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương sẽ được thúc đẩy thông qua các thể chế được ASEAN dẫn dắt.

Trong khi đó, ASEAN thì lo ngại rằng khái niệm này sẽ làm giảm “tính trung tâm” của khối, với tư cách một tiếng nói quyết đoán trong các cấu trúc an ninh và kinh tế khu vực. Tuy nhiên, gần đây ASEAN đều đã có những thay đổi nhất định trên phương diện này.

ASEAN không còn phản đối khái niệm về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, song lại tự đưa ra định nghĩa riêng của mình về khu vực này, “không đơn thuần chỉ là một không gian địa lý mà còn là một khu vực hội nhập và kết nối chặt chẽ, với ASEAN nắm giữ vai trò trung tâm và chiến lược”. Có thể nói, cách ASEAN định nghĩa về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương là nhằm tránh việc đẩy khối này vào cuộc đối đầu Mỹ-Trung gay gắt.

"Tầm nhìn" của Trung Quốc...

Trung Quốc ban đầu phản đối với lý do cho rằng đó thực chất chỉ là một công cụ để thu hút sự chú ý, và sẽ nhanh chóng phai nhạt. Tuy nhiên, hiện nay, trên truyền thông Trung Quốc và những bài bình luận học thuật, người ta bắt đầu sử dụng khái niệm Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương thường xuyên hơn. Nhiều viện nghiên cứu chính sách Trung Quốc thậm chí còn tổ chức các hội nghị với chủ đề là Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Mục đích của những thay đổi này là để hạn chế những nội dung bài Trung trong khu vực.

Trong báo cáo gần đây về Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, Mỹ thể hiện rõ quan điểm chống lại các toan tính “tái sắp đặt khu vực theo hướng có lợi cho mình” của Trung Quốc và vì vậy, nhóm “Bộ Tứ” (gồm Mỹ, Ấn Độ, Australia, và Nhật Bản) sẽ đóng vai trò quan trọng trên phương diện này. Đổi lại, Trung Quốc không những đã thay đổi quan điểm về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, mà còn chỉ trích “Bộ Tứ” là một “NATO châu Á”.

an do duong thai binh duong khong gian chien luoc hay cong cu doi trong
Trung Quốc chỉ trích "Bộ Tứ" - một trụ cột trong chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Mỹ là một "NATO châu Á". (Nguồn: Indian Express)

Đại sứ Dương Yến Di, lãnh đạo phái đoàn Trung Quốc sang thăm Ấn Độ hồi tháng 6 vừa qua, tuyên bố: “Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương nên là một khu vực tập trung giải quyết những vấn đề như giảm đói nghèo, thay vì khoét sâu mâu thuẫn… Châu Á-Thái Bình Dương và khu vực Ấn Độ Dương không nên bị xem là một không gian lãnh thổ tiếp giáp mà nên được đón nhận như một khu vực hội nhập và kết nối chặt chẽ”.

Thông điệp của Trung Quốc rất rõ ràng: Nếu các quốc gia như Ấn Độ ủng hộ một Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương toàn diện, họ cần phải tách khỏi Bộ Tứ.

... và hàm ý với ASEAN

Câu hỏi đặt ra là liệu Trung Quốc có thực sự tôn trọng vai trò trung tâm của ASEAN và một khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương toàn diện hay không?

Từ năm 2002, Trung Quốc và ASEAN đã đàm phán một bộ quy tắc ứng xử ở Biển Hoa Nam (Biển Đông), một khu vực thuộc Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương song không đạt nhiều tiến triển. Tới năm 2017, hai bên đã đạt thỏa thuận khung song nhiều người cho rằng nội dung này chỉ đơn thuần là liệt kê quan điểm của mỗi nước thành viên ASEAN, thay vì lập trường chung cho bộ quy tắc. Trong khi đó, Trung Quốc cũng có những đòi hỏi của riêng mình.

ASEAN khó có thể nhượng bộ những đòi hỏi của Trung Quốc song toan tính của cường quốc này là rất rõ ràng và trái ngược với những gì mà họ tuyên bố về một Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương dựa trên luật pháp.

Mục tiêu của Trung Quốc là “tái sắp đặt khu vực theo hướng có lợi cho mình”. Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương với trật tự dựa trên luật pháp là khái niệm được các bên thừa nhận rằng khi quyền lực của Mỹ trong khu vực suy yếu cũng là lúc một trật tự đa cực tại châu Á nổi lên, với các cường quốc như Ấn Độ và Trung Quốc đóng vai trò then chốt.

Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn khăng khăng bám lấy mô hình nơi các lợi ích chính trị, kinh tế và an ninh của họ mới là thứ chiếm ưu thế.

Chừng nào Trung Quốc chưa chấp nhận một trật tự đa phương thì chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương vẫn là một trong những công cụ cần thiết để đối trọng sức mạnh của Trung Quốc, với vai trò trung tâm trong chiến lược này thuộc về nhóm Bộ Tứ.

an do duong thai binh duong khong gian chien luoc hay cong cu doi trong

Mặc cho Mỹ ra sức ve vãn, Ấn Độ vẫn tỏ ra 'kén chọn'

TGVN. Mỹ và Ấn Độ đều có nhu cầu kiềm chế sự phát triển nhanh chóng Trung Quốc, nhưng liệu Ấn Độ âm thầm bắt ...

an do duong thai binh duong khong gian chien luoc hay cong cu doi trong

Trong khi Ấn Độ vẫn hoài nghi, Mỹ tìm mọi cách lôi kéo

TGVN. Mỹ coi Ấn Độ là “đồng minh tự nhiên” của của nước này và là điểm tựa quan trọng trong chiến lược Ấn Độ ...

an do duong thai binh duong khong gian chien luoc hay cong cu doi trong

'Tầm nhìn Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương' của ASEAN: Thông điệp cho các cường quốc

TGVN. Hãng tin Antara (Indonesia) mới đây đăng bài viết “Tầm nhìn Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của ASEAN: Thông điệp cho các cường quốc”, ...

Hồng Phúc (theo Tribune India)

Xem nhiều

Đọc thêm

Điểm mới về hoàn thuế GTGT với dự án đầu tư

Điểm mới về hoàn thuế GTGT với dự án đầu tư

Baoquocte.vn. Nghị định 49/2022/NĐ-CP bổ sung trường hợp dự án đầu tư của cơ sở kinh doanh ngành, nghề kinh doanh có điều kiện thuộc các trường hợp dưới thì được ...
Xổ số miền Nam - XSMN 9/8 - SXMN 9/8/2022 - kết quả xổ số hôm nay 9/8

Xổ số miền Nam - XSMN 9/8 - SXMN 9/8/2022 - kết quả xổ số hôm nay 9/8

Baoquocte.vn. XSMN 9/8. trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay - XSMN thứ 3 ngày 9/8/2022. xổ số hôm nay ngày 9 tháng 8. SXMN 9/8/2022. xổ số ...
Gói giao dịch SME - bảo bối giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí

Gói giao dịch SME - bảo bối giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí

Baoquocte.vn. Sau gần 2 tháng ra mắt, gói giao dịch SME tích hợp trên ngân hàng số VCB DigiBiz được gần 28.400 doanh nghiệp tin dùng.
Lịch âm 10/8, xem âm lịch hôm nay Thứ Tư ngày 10/8/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 10/8/2022

Lịch âm 10/8, xem âm lịch hôm nay Thứ Tư ngày 10/8/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 10/8/2022

Baoquocte.vn. Lịch âm 10/8. âm lịch hôm nay 10/8. Xem âm lịch hôm nay ngày 10/8/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 10 tháng 8 năm 2022 hôm nay.
Tử vi hôm nay, tử vi 12 con giáp ngày 10/8/2022: Tuổi Ngọ gặp khó khăn trong tình cảm

Tử vi hôm nay, tử vi 12 con giáp ngày 10/8/2022: Tuổi Ngọ gặp khó khăn trong tình cảm

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 10/8/2022 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
VUFO tăng cường hợp tác với Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật

VUFO tăng cường hợp tác với Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật

Baoquocte.vn. Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam (VUFO) tổ chức Lễ ký biên bản ghi nhớ hợp tác với Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật.
Garage hạnh phúc tập 2: Kẻ đột nhập là ai mà khiến Khải sợ hãi?

Garage hạnh phúc tập 2: Kẻ đột nhập là ai mà khiến Khải sợ hãi?

Baoquocte.vn. Garage hạnh phúc tập 2, Sơn Ca và Vân trở nên thân thiết hơn, nhà Khải bị đột nhập...
Man Utd: Harry Maguire nói điều đáng lo; HLV Erik ten Hag rèn thể lực Ronaldo; đạt thỏa thuận chuyển nhượng Rabiot

Man Utd: Harry Maguire nói điều đáng lo; HLV Erik ten Hag rèn thể lực Ronaldo; đạt thỏa thuận chuyển nhượng Rabiot

Baoquocte.vn. Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật những tin tức, tình hình chuyển nhượng cầu thủ và các vấn đề huấn luyện viên của Man Utd.
Sắp ban hành Thông tư sửa đổi về bổ nhiệm, xếp lương giáo viên

Sắp ban hành Thông tư sửa đổi về bổ nhiệm, xếp lương giáo viên

Baoquocte.vn. Sắp tới sẽ có thông tư sửa đổi về quy định mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp và bổ nhiệm, xếp lương giáo viên mầm non, phổ thông.
Mỹ tổ chức tập trận chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt

Mỹ tổ chức tập trận chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt

Baoquocte.vn. Mỹ tổ chức tập trận Fortune Guard 22 ở Hawaii với sự tham gia của 20 nước nhằm ngăn chặn hành động phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt ...
Mỹ tổ chức tập trận chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt

Mỹ tổ chức tập trận chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt

Baoquocte.vn. Mỹ tổ chức tập trận Fortune Guard 22 ở Hawaii với sự tham gia của 20 nước nhằm ngăn chặn hành động phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt (WMD).
FBI khám khu nghỉ dưỡng của ông Donald Trump

FBI khám khu nghỉ dưỡng của ông Donald Trump

Baoquocte.vn. Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, đặc vụ FBI đã khám xét khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của ông ở Palm Beach, bang Florida.
NATO bổ sung quân tại Latvia, 5 nước tập trận ở Bulgaria, Canada có hành động ‘lạ’

NATO bổ sung quân tại Latvia, 5 nước tập trận ở Bulgaria, Canada có hành động ‘lạ’

Baoquocte.vn. 5 nước NATO tập trận chung tại Bulgaria, liên minh bổ sung quân đóng tại Latvia, trong khi Canada từ chối gửi tàu khu trục tuần tra tại châu Âu.
Trung Quốc muốn IAEA bàn về AUKUS, Nga sẵn sàng làm điều này ở Ukraine

Trung Quốc muốn IAEA bàn về AUKUS, Nga sẵn sàng làm điều này ở Ukraine

Baoquocte.vn. Trung Quốc cho rằng IAEA cần thảo luận thêm về AUKUS, trong khi Nga khẳng định sẵn sàng cho tổ chức này thăm nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia.
Nga: Thêm nhiều tàu chở hàng rời cảng Ukraine

Nga: Thêm nhiều tàu chở hàng rời cảng Ukraine

Baoquocte.vn. Thỏa thuận về xuất khẩu ngũ cốc do Liên hợp quốc bảo trợ giữa Nga, Ukraine và Thổ Nhĩ Kỳ mở ra cơ hội cho tàu chở hàng rời cảng Ukraine.
Mỹ sẽ viện trợ 1 tỷ USD vũ khí cho Ukraine

Mỹ sẽ viện trợ 1 tỷ USD vũ khí cho Ukraine

Baoquocte.vn. Bên cạnh viện trợ vũ khí của Mỹ, WB cũng công bố hỗ trợ tài chính 4,5 tỷ USD cho Kiev để giảm bớt tác động kinh tế từ xung đột Nga-Ukraine.
Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Baoquocte.vn. Trước viễn cảnh nguồn cung khí đốt bị gián đoạn, giữa mùa Hè nắng nóng, Liên minh châu Âu đang gấp rút triển khai kế hoạch ứng phó với mùa Đông.
Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Baoquocte.vn. Việc Mỹ tiêu diệt thủ lĩnh Al-Qaeda đã giáng đòn vào chủ nghĩa khủng bố, song cũng cho thấy thực tế đáng ngại cùng một số tác động tới Mỹ và khu vực.
Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Những năm gần đây, châu Á-Thái Bình Dương trở thành nơi cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn.
Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Baoquocte.vn. Trong hai tuần qua, Trung Đông bỗng nổi lên thành điểm quan tâm đặc biệt của dư luận với chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Biden và Tổng thống Nga Putin.
Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Baoquocte.vn. Quan hệ hợp tác thương mại và đầu tư giữa Indonesia và Trung Quốc khăng khít vẫn chưa thể khiến hai bên bớt thận trọng ở các vấn đề cốt lõi.
‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine không phải là nguyên nhân duy nhất dẫn đến thay đổi chính phủ tại một số nước châu Âu thời gian qua.
Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Baoquocte.vn. PGS. TS, Đại sứ Nguyễn Hồng Thao đánh giá về tầm quan trọng của UNCLOS 1982 trong lịch sử phát triển luật biển quốc tế.
Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Baoquocte.vn. Việc nhiều quốc gia trên thế giới đang tích cực chuyển dịch sang năng lượng tái tạo khiến bản đồ năng lượng toàn cầu bị thay đổi đáng kể.
Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Baoquocte.vn. Sự ra đi đột ngột của cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã tạo ra một cơn sốc với không chỉ với đất nước Nhật Bản mà với cả thế giới.
Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Baoquocte.vn. Việc học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia có thể giúp Việt Nam tạo ra những chuyển biến ấn tượng trong việc phát triển kinh tế xanh.
‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

Baoquocte.vn. Ngày 30/6, ông Ferdinand Romualdez Marcos Jr. đã chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Philippines, đánh dấu sự chuyển mình mới của quốc gia này.
Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Baoquocte.vn. Sau nhiều bê bối chính trị cũng như áp lực từ chính nội các của mình, Thủ tướng Anh Boris Johnson đã buộc phải từ chức vào ngày 7/7.
Phiên bản di động