An ninh châu Âu và bài toán cho nước Pháp

Bảo Huy
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Điều phối viên tại Hội đồng Các vấn đề quốc tế Nga (RIAC) Julia Melnikova đã phân tích về an ninh châu Âu trong năm 2022 và thách thức của Pháp trong vấn đề này.
Pháp sẽ có một nhiệm kỳ bộn bề khó khăn với nhiều thách thức và mục tiêu.
Pháp sẽ có một nhiệm kỳ Chủ tịch Liên minh châu Âu bộn bề khó khăn. (Nguồn: AFP)

Tìm kiếm hướng đi mới

Năm 2021 chứng kiến nhiều sự kiện tác động tiêu cực đến an ninh châu Âu như sự sụp đổ của Hiệp ước Bầu trời mở, bất hòa giữa Mỹ-Pháp liên quan đến thỏa thuận an ninh ba bên (AUKUS), việc chấm dứt đối thoại chính thức giữa Nga và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) hay cuộc khủng hoảng di cư tại biên giới Ba Lan-Belarus.

Trước thách thức an ninh đó, châu Âu dường như đang tìm kiếm các chiến lược mới. Tại hội nghị thượng đỉnh ở Brussels (tháng 6/2021), bất chấp nhiều hoài nghi, NATO đã nhất trí về chương trình nghị sự xuyên Đại Tây Dương 2030 (#NATO2030).

Trong khi phương thức tổ chức hoạt động và việc phân cấp các mối đe dọa trực tiếp vẫn cần được làm rõ hơn thì các kế hoạch mới trong lĩnh vực phát triển vũ khí, chống biến đổi khí hậu và tăng cường khả năng tương tác đã được công bố.

Song song với đó, dự án quân sự La bàn Chiến lược nhằm tăng khả năng can thiệp các cuộc khủng hoảng trên thế giới mà không bị phụ thuộc vào Mỹ tiếp tục được tiến hành kể từ cuối năm 2020.

Căng thẳng đôi bờ Đại Tây Dương đã phần nào dịu đi sau khi Tổng thống Mỹ Joe Biden lên nắm quyền. Tuy vậy, Liên minh châu Âu (EU) vẫn xác định lợi ích và vạch rõ lằn ranh đỏ trong quan hệ với Washington.

Căng thẳng đôi bờ Đại Tây Dương đã dịu đi sau khi Tổng thống Mỹ Joe Biden lên nắm quyền, song EU vẫn xác định lợi ích và vạch rõ lằn ranh đỏ trong quan hệ với Washington.

Củng cố sức mạnh

Đảm nhiệm chức vụ Chủ tịch luân phiên EU vào năm 2022, Pháp đã công bố các điều khoản trong chương trình nghị sự của mình dưới phương châm “Phục hồi, quyền lực, gắn kết”. Đây được coi là lời kêu gọi củng cố chủ quyền của châu Âu.

Dù không được trình bày trực tiếp, song các mục tiêu của Paris khá rõ ràng. Đó là làm cho EU dễ quản lý hơn và có trách nhiệm hơn với các thành viên, với các quy tắc chung mới nhằm tăng cường khả năng huy động, cải thiện năng lực cạnh tranh và an ninh của khối trong một thế giới ngày càng nhiều thách thức.

Pháp sẽ đề xuất cải cách khu vực Schengen và thắt chặt luật nhập cư - một vấn đề nan giải đối với EU kể từ năm 2015 và càng trở nên trầm trọng trong những tháng gần đây.

Ngoài ra, Điện Élysée sẽ kêu gọi sửa đổi mức trần thâm hụt ngân sách theo các tiêu chí của Hiệp ước Maastricht để khắc phục hậu quả của đại dịch, đồng thời đưa ra mức thuế carbon tại biên giới các nước EU. Điều này cho phép tạo ra một nguồn thu nhập mới và tạo thêm trách nhiệm nhằm thực hiện các mục tiêu “xanh” của các nước thành viên.

Việc đẩy nhanh kế hoạch thông qua Đạo luật thị trường kỹ thuật số (DMA) và Đạo luật dịch vụ kỹ thuật số (DSA), do Ủy ban châu Âu đề xướng vào cuối năm 2020, cũng nhằm mục đích thống nhất luật pháp chung và củng cố vị thế của châu Âu trên thế giới.

Nhiều người cho rằng Paris đã sáng suốt khi chọn ra các lĩnh vực ưu tiên, điểm yếu của EU và tập trung vào các lĩnh vực đó.

Binh lĩnh UKraine (Nguồn: AP)
Vùng Đông Ukraine tiếp tục là bài toán khó trong an ninh châu Âu. (Nguồn: AP)

Ưu tiên quốc phòng

Trong số đó, ưu tiên đặc biệt của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron là tăng cường khả năng quốc phòng của EU, với phát động chiến dịch La bàn Chiến lược vào mùa Xuân năm 2022 là nhiệm vụ cơ bản. Giai đoạn đầu tiên của chiến dịch La bàn sẽ kéo dài một năm, bao gồm hàng chục cuộc họp bàn tròn với sự tham gia của các chuyên gia hàng đầu.

Được coi là người ủng hộ mạnh mẽ nhất cho “quyền tự chủ chiến lược” của EU, Tổng thống Emmanuel Macron đã vận động những nhà lãnh đạo khác của khối tự chủ hơn trong lĩnh vực an ninh trong suốt 5 năm vừa qua.

Với sự “quyết liệt” từ Điện Elysee, EU đã khởi động nhiều sáng kiến như Thỏa thuận hợp tác cấu trúc thường trực về quốc phòng (PESCO) trong khu vực phòng thủ hay Sáng kiến can thiệp châu Âu (IEI).

Nếu không kể tới truyền thống hay mục tiêu chính sách đối ngoại của Pháp, nước này vẫn là nhà xuất khẩu vũ khí lớn của châu Âu và cường quốc hạt nhân, nơi tổ hợp công nghiệp-quân sự liên kết chặt chẽ với nhà nước.

Tính toán chiến lược

Thực hiện chương trình nghị sự 2022 được cho mang lại lợi ích chính trị tức thời khi Pháp sắp bước vào một chu kỳ bầu cử mới.

Hội nghị thượng đỉnh EU sẽ diễn ra vào ngày 10-11/3 tại Paris, một tháng trước cuộc bầu cử. Đây có thể trở thành một điểm nhấn của chiến dịch bầu cử cũng như là bài kiểm tra uy tín của nhà lãnh đạo hiện tại.

Chưa chính thức tuyên bố tham gia cuộc đua tổng thống, nhưng ông Emmanuel Macron đang tích cực xây dựng hình ảnh, nhất là khi nhiều chính trị gia cánh hữu ủng hộ chủ nghĩa cấp tiến sẵn sàng lợi dụng thất bại của ông để kiếm sự ủng hộ của cử tri.

Trong khi đó, việc tìm kiếm đồng minh dường như có tầm quan trọng then chốt với chiến thắng của Paris ở cấp độ châu Âu. Năm 2016-2017, sở dĩ các sáng kiến do Pháp khởi xướng thành công là do nhận được sự hỗ trợ của Đức và các nước Trung và Đông Âu.

Trong bối cảnh đó, thay đổi nội các ở Đức chắc chắn sẽ tác động đến chính sách của Pháp. Một mặt, sau kết quả chuyến thăm đầu tiên của tân Thủ tướng Đức Olaf Scholz tới Paris ngày 10/12, các bên đã tuyên bố rõ ràng về lập trường của mình, với mong muốn chung là củng cố châu Âu.

Mặt khác, Đảng Dân chủ Xã hội (SDP) của Thủ tướng Scholz liên minh với Đảng Xanh và Đảng Dân chủ Tự do (FDP) vốn không ủng hộ can dự quá nhiều vào các vấn đề an ninh. Do vậy, “quyền tự chủ chiến lược” của Pháp lại tạo nên một “chủ quyền chiến lược” bị kiềm chế hơn đối với Đức.

Trong bối cảnh đó, Pháp có thể tăng cường đối thoại với nước có quan điểm gần gũi và linh hoạt hơn như Italy hay Tây Ban Nha.

Hội nghị thượng đỉnh EU sẽ diễn ra vào ngày 10-11/3 tại Paris, một tháng trước ngày bầu cử. Đây có thể trở thành điểm nhấn của chiến dịch tranh cử, cũng như bài kiểm tra uy tín của Tổng thống Emmanuel Macron.

Thách thức đan xen

Tuy nhiên, khó khăn thực sự với Pháp nằm ở việc thuyết phục các nước nhỏ. Các sáng kiến châu Âu không nhằm thay thế cho liên minh xuyên Đại Tây Dương, song sự hình thành của danh sách các mối đe dọa chung không chỉ “dẫm chân” lên nhiệm vụ của NATO, mà còn đặt ra thách thức lớn cho tổ chức này.

Cách nhìn nhận khác nhau của các nước châu Âu đồng nghĩa rằng phân bổ nguồn lực giải quyết thách thức là không đồng đều.

Các nước Đông Âu, vốn thiếu nguồn lực nhưng vẫn tin rằng đối đầu với Nga là cần thiết, sẽ phản đối các sáng kiến của Pháp trong EU. Đáp lại, Paris, Rome và Madrid hẳn sẽ không “bằng lòng” với hợp tác giữa các nước này và Mỹ trong vấn đề an ninh ở châu Âu.

Tìm ra đường hướng thống nhất, giải quyết chung một vấn đề giữa những người chơi khác nhau sẽ tạo ra rào cản không hề nhỏ với Tổng thống Emmanuel Macron.

Điều này khiến chính sách đối ngoại của Paris trong năm 2022 trở nên đáng theo dõi hơn bao giờ hết.

Nga tỏ lòng với EU, khẳng định không gì là không thể giải quyết

Nga tỏ lòng với EU, khẳng định không gì là không thể giải quyết

Trong cuộc phỏng vấn với hãng truyền thông TASS, Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev cho hay, Moscow mong muốn có ...

Khủng hoảng năng lượng châu Âu: Nga sẽ 'đánh thẳng' vào điểm gây nhiều đau khổ nhất của EU?

Khủng hoảng năng lượng châu Âu: Nga sẽ 'đánh thẳng' vào điểm gây nhiều đau khổ nhất của EU?

Châu Âu có quá phụ thuộc vào năng lượng của Nga?... không hẳn là như vậy, nhưng nói như vậy cũng không sai, bởi ý ...

(theo RIAC)

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 27/5/2022: Song Ngư đừng nghi ngờ người kia

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 27/5/2022: Song Ngư đừng nghi ngờ người kia

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 27/5/2022 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Nét đẹp thiên nhiên trong tranh gốm ‘Tình hữu nghị Việt Nam-Hoa Kỳ’

Nét đẹp thiên nhiên trong tranh gốm ‘Tình hữu nghị Việt Nam-Hoa Kỳ’

Baoquocte.vn. Dịp khai trương Trung tâm Hợp tác Việt Nam-Hoa Kỳ, Đại sứ quán Hoa Kỳ và Học viện Ngoại giao ra mắt bức tranh gốm ‘Tình hữu nghị Việt Nam-Hoa ...
Triển khai Bộ tiêu chí văn hóa kinh doanh Việt Nam tại 10 tỉnh, thành phố đồng bằng sông Hồng

Triển khai Bộ tiêu chí văn hóa kinh doanh Việt Nam tại 10 tỉnh, thành phố đồng bằng sông Hồng

Baoquocte.vn. Chiều 26/5, tại TP. Hải Phòng đã diễn ra Hội nghị triển khai Bộ tiêu chí văn hóa kinh doanh Việt Nam khu vực Đồng bằng sông Hồng.
Việt Nam-Ấn Độ: Vượt qua thách thức chung, phát triển bền vững và tăng trưởng bao trùm

Việt Nam-Ấn Độ: Vượt qua thách thức chung, phát triển bền vững và tăng trưởng bao trùm

Baoquocte.vn. Viện hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam phối hợp tổ chức Đối thoại về tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Ấn Độ.
Hợp tác ba bên Mỹ-Nhật-Hàn: 'Hãy đập mạnh thanh sắt khi còn nóng'

Hợp tác ba bên Mỹ-Nhật-Hàn: 'Hãy đập mạnh thanh sắt khi còn nóng'

Baoquocte.vn. Chuyến công du củaTổng thống Mỹ Joe Biden tới Hàn Quốc và Nhật Bản là cơ hội để kết nối Seoul-Tokyo lại gần nhau hơn.
Việt Nam chủ trì họp Trưởng Đại diện các nước ASEAN tại Myanmar

Việt Nam chủ trì họp Trưởng Đại diện các nước ASEAN tại Myanmar

Baoquocte.vn. Ngày 26/5, tại Yangon, Đại sứ Lý Quốc Tuấn chủ trì họp thường kỳ các Trưởng Cơ quan đại diện các nước ASEAN tại Myanmar.
Trao Quyết định bổ nhiệm Lãnh sự danh dự Việt Nam tại Gambia

Trao Quyết định bổ nhiệm Lãnh sự danh dự Việt Nam tại Gambia

Baoquocte.vn. Cục Lãnh sự trao Quyết định của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao bổ nhiệm Lãnh sự danh dự Việt Nam tại Gambia và Giấy Ủy nhiệm Lãnh sự danh dự ...
Tin thế giới 26/5: Nga nói Ukraine nên nhận thức rõ tình hình; Chủ tịch Cuba ra tuyên bố cứng rắn; Trung Quốc thanh minh

Tin thế giới 26/5: Nga nói Ukraine nên nhận thức rõ tình hình; Chủ tịch Cuba ra tuyên bố cứng rắn; Trung Quốc thanh minh

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine, Ngoại trưởng Trung Quốc công du Nam Thái Bình Dương, Cuba nói về Thượng đỉnh châu Mỹ... là một số tin thế giới nổi bật.
Giữa vòng vây cấm vận của phương Tây, dầu giá rẻ từ Nga vẫn 'lách cửa khó' để sang Trung Quốc

Giữa vòng vây cấm vận của phương Tây, dầu giá rẻ từ Nga vẫn 'lách cửa khó' để sang Trung Quốc

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh xung đột ở Ukraine và các lệnh cấm vận từ phương Tây, các nhà nhập khẩu dầu thô Nga đã dùng những cách vận chuyển chưa từng ...
Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp Chủ tịch Viện Pasteur Paris

Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp Chủ tịch Viện Pasteur Paris

Baoquocte.vn. Việt Nam hết sức coi trọng quan hệ hợp tác y tế với Pháp nói chung và với Viện Pasteur nói riêng, góp phần đưa quan hệ hai bên đi ...
Tin thế giới 26/5: Nga nói Ukraine nên nhận thức rõ tình hình; Chủ tịch Cuba ra tuyên bố cứng rắn; Trung Quốc thanh minh

Tin thế giới 26/5: Nga nói Ukraine nên nhận thức rõ tình hình; Chủ tịch Cuba ra tuyên bố cứng rắn; Trung Quốc thanh minh

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine, Ngoại trưởng Trung Quốc công du Nam Thái Bình Dương, Cuba nói về Thượng đỉnh châu Mỹ... là một số tin thế giới nổi bật.
Thổ Nhĩ Kỳ cứng rắn trước các phái đoàn của Thụy Điển-Phần Lan, đường vào NATO còn xa?

Thổ Nhĩ Kỳ cứng rắn trước các phái đoàn của Thụy Điển-Phần Lan, đường vào NATO còn xa?

Baoquocte.vn. Các phái đoàn Thụy Điển và Phần Lan đã tới Thổ Nhĩ Kỳ để thuyết phục Ankara thay đổi quan điểm về việc gia nhập NATO của hai nước Bắc Âu.
Một quan chức cấp cao bị sát hại, Iran tuyên bố trả thù, phong thanh tin chủ mưu

Một quan chức cấp cao bị sát hại, Iran tuyên bố trả thù, phong thanh tin chủ mưu

Baoquocte.vn. Quan chức cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran bị các tay súng đi xe máy ám sát hôm 22/5 bên ngoài nhà riêng ở thủ đô Tehran.
Nga xác nhận động thái mới ở cảng Mariupol, Ukraine

Nga xác nhận động thái mới ở cảng Mariupol, Ukraine

Baoquocte.vn. Bộ Quốc phòng Nga thông báo, cảng Mariupol của Ukraine hiện do Moscow kiểm soát đã được rà phá bom, mìn hoàn toàn và hoạt động bình thường trở lại.
IAEA tiết lộ thông tin bên trong nhà máy điện hạt nhân của Ukraine do Nga kiểm soát

IAEA tiết lộ thông tin bên trong nhà máy điện hạt nhân của Ukraine do Nga kiểm soát

Baoquocte.vn. Có thông tin cho rằng, IAEA đang đàm phán với Ukraine và Nga để cho các chuyên gia của tổ chức này tiếp cận nhà máy điện hạt nhân Zaporozhye.
Thăm bạn hàng vũ khí 'khủng', Bộ trưởng Quốc phòng Israel tính ký 'tuyên bố an ninh đặc biệt'

Thăm bạn hàng vũ khí 'khủng', Bộ trưởng Quốc phòng Israel tính ký 'tuyên bố an ninh đặc biệt'

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Quốc phòng Israel Benny Gantz dự kiến sẽ đến Ấn Độ vào tuần tới và ký kết một 'tuyên bố an ninh đặc biệt'.
Chính sách đối ngoại thận trọng của tân Thủ tướng Australia

Chính sách đối ngoại thận trọng của tân Thủ tướng Australia

Baoquocte.vn. Các tuyên bố mới đây cho thấy tân Thủ tướng Australia Anthony Albanese có thể kế thừa cách tiếp cận của người tiền nhiệm, nhưng thận trọng và cân bằng hơn.
Hàm ý phía sau việc Thổ Nhĩ Kỳ ngăn NATO mở rộng

Hàm ý phía sau việc Thổ Nhĩ Kỳ ngăn NATO mở rộng

Baoquocte.vn. Phản đối Phần Lan và Thụy Điển vào NATO có thể giúp Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan củng cố nội bộ và khẳng định vị thế, vai trò của đất nước.
Lời nhắn nhủ của Mỹ tới Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Lời nhắn nhủ của Mỹ tới Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Mỹ khẳng định sẽ sẵn sàng sát cánh cùng đồng minh, hành động quyết liệt và mau chóng khi có vấn đề an ninh phát sinh tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Ai cản Phần Lan và Thụy Điển vào NATO?

Ai cản Phần Lan và Thụy Điển vào NATO?

Baoquocte.vn. Sự phản đối của Nga, thái độ của Thổ Nhĩ Kỳ và tuyên bố của Tổng thống Croatia có thể khiến đường vào NATO của Phần Lan và Thụy Điển trở nên khó khăn hơn.
EU và vị thế của Tổng thống Pháp E. Macron

EU và vị thế của Tổng thống Pháp E. Macron

Baoquocte.vn. Trong nhiệm kỳ mới, EU cũng sẽ vẫn là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Pháp với các mục tiêu chủ quyền, tăng trưởng và tự bảo vệ.
Chuyên gia: Hội nghị Cấp cao đặc biệt sẽ thảo luận về vai trò của ASEAN tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Chuyên gia: Hội nghị Cấp cao đặc biệt sẽ thảo luận về vai trò của ASEAN tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Giáo sư Chintamani Mahapatra thuộc Đại học JNU (Ấn Độ) nhận định về một số chủ đề sẽ được thảo luận trong Hội nghị Cấp cao Đặc biệt ASEAN-Mỹ sắp tới.
Kinh tế hydrogen: Cuộc chạy đua địa chính trị mới

Kinh tế hydrogen: Cuộc chạy đua địa chính trị mới

Baoquocte.vn. Sự nổi lên của nền kinh tế hydrogen mở ra một thị trường mới đầy tiềm năng, song cũng để lại không ít thách thức địa chính trị.
5 vũ khí Nga siêu cấp dễ khiến NATO phải 'toát mồ hôi hột'

5 vũ khí Nga siêu cấp dễ khiến NATO phải 'toát mồ hôi hột'

Baoquocte.vn. Xung đột tại Ukraine đã làm gia tăng căng thẳng Nga-NATO. Một số vũ khí Nga có thể khiến NATO phải dè chừng trước khi có bất cứ động thái nào.
Phục hồi tài nguyên đất: Vấn đề và giải pháp

Phục hồi tài nguyên đất: Vấn đề và giải pháp

Baoquocte.vn. Suy thoái tài nguyên đất cũng là nguyên nhân của 'dịch bệnh được truyền nhiễm từ động vật hoang dã sang người'.
Thổ Nhĩ Kỳ: Cuộc chiến về sự tồn vong của AKP

Thổ Nhĩ Kỳ: Cuộc chiến về sự tồn vong của AKP

Baoquocte.vn. Thổ Nhĩ Kỳ thông báo nước này phát động chiến dịch có quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu thuộc PKK ở vùng biên giới miền Bắc Iraq giáp với nước này.
60 năm sau khi được coi là 'đã chết', sông Thames bất ngờ 'hồi sinh'

60 năm sau khi được coi là 'đã chết', sông Thames bất ngờ 'hồi sinh'

Baoquocte.vn. Sông Thames đã trải qua một cú 'chuyển mình' ngoạn mục và trở thành một trong những con sông sạch nhất thế giới chảy qua một thành phố.
Phương Tây cung cấp vũ khí gì cho Ukraine

Phương Tây cung cấp vũ khí gì cho Ukraine

Baoquocte.vn. Các nước phương Tây liên tục tung ra các gói hỗ trợ quân sự, bao gồm các loại vũ khí tấn công tối tân, giúp Ukraine tăng cường khả năng phòng thủ.