AUKUS có đáng lo ngại đối với Nga?

Ngọc Hà
TS. Andrey Kortunov* trong bài viết trên Modern Diplomacy khẳng định, quyết định thành lập thỏa thuận an ninh ba bên gồm Australia, Anh và Mỹ (AUKUS) và việc hiện đại hóa hạm đội tàu ngầm của Australia sẽ có những tác động lâu dài đối với Nga.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
AUKUS có đáng lo ngại đối với Nga?
Sự ra đời của thoả thuận AUKUS liệu có đáng lo ngại đối với Nga? (Nguồn: Min News)

Nga cũng chịu tác động bởi AUKUS

Sự ra đời của thỏa thuận an ninh ba bên gồm Australia, Anh và Mỹ (AUKUS) cùng với việc “hợp đồng thế kỷ” của Pháp nhằm chế tạo một thế hệ tàu ngầm mới chạy bằng động cơ diesel cho Australia bị phá vỡ đã nhận được những phản ứng khác nhau từ Nga.

Một số người cảm thấy "hả hê" trước xung đột nảy sinh giữa Mỹ và Pháp, trong khi một số khác bày tỏ quan ngại rằng, liên minh này sẽ nhắm đến Moscow giống như nhắm đến Bắc Kinh.

Trong khi đó, một bộ phận khác lo lắng về tác động tiềm tàng khi Mỹ quyết định chia sẻ công nghệ tàu ngầm hạt nhân với một quốc gia phi hạt nhân là Australia.

Những phản ứng và quan ngại của Nga là có cơ sở, song tất cả những quan điểm này đều tập trung vào những hậu quả ngắn hạn của việc thành lập của AUKUS.

Tuy nhiên, quyết định thành lập một liên minh ba bên và việc hiện đại hóa hạm đội tàu ngầm của Australia cũng sẽ có những tác động lâu dài, bao gồm những tác động đối với Nga.

Trước hết, sự ra đời của AUKUS đã khẳng định rằng, Tổng thống Mỹ Joe Biden và chính quyền của ông coi việc kiềm chế Trung Quốc là ưu tiên số 1 trong chính sách đối ngoại.

Việc hợp lực chống Trung Quốc rõ ràng đã gây ra mối bất hòa nghiêm trọng với Pháp, đẩy Australia vào một tình thế khỏ xử và có nguy cơ đưa ra thêm nhiều cách hiểu khác về việc không phổ biến vũ khí hạt nhân.

Tiếp đến, trong bối cảnh Mỹ ngày càng gặp nhiều khó khăn trong việc đơn phương cạnh tranh với Trung Quốc ở lĩnh vực hàng hải, đặc biện là ở Đông Thái Bình Dương, Washington được cho là không còn lựa chọn nào khác ngoài việc dựa vào những đối tác đáng tin cậy nhất.

Các tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân chỉ có một lợi thế so với các tàu ngầm năng lượng diesel hiện đại: phạm vi hoạt động lớn hơn.

Nếu những chiếc tàu ngầm mới này chỉ nhằm mục đích bảo vệ Australia, thì không cần phải nâng cấp thành tàu ngầm hạt nhân.

Tuy nhiên, nếu chúng được dùng để tiến hành những hoạt động mật trong vài tháng ở các vùng biển xa xôi hơn như Eo biển Đài Loan, Bán đảo Triều Tiên, biển Arab... thì tàu ngầm hoạt động bằng năng lượng hạt nhân sẽ là một lợi thế đáng kể.

Sau những rạn nứt do thoả thuận AUKUS, quan hệ đồng minh Mỹ-Pháp có thể 'gương vỡ lại lành'?

Sau những rạn nứt do thoả thuận AUKUS, quan hệ đồng minh Mỹ-Pháp có thể 'gương vỡ lại lành'?

Sau những rạn nứt do Thoả thuận An ninh ba bên Anh-Mỹ-Australia (AUKUS) mang lại, liệu quan hệ đồng minh lâu đời Mỹ-Pháp có thể ...

Lợi ích sát sườn của Nga

Đối với Nga, việc thành lập liên minh AUKUS đồng nghĩa rằng, bất kỳ hành động nào của Moscow từ nay trở đi đều được Washington xem xét trong bối cảnh cạnh tranh và đối đầu Mỹ-Trung.

Việc thành lập một cấu trúc an ninh mới được coi là sự thừa nhận gián tiếp của Washington rằng, mô hình liên minh cứng nhắc của thế kỷ XX không còn phù hợp với thế kỷ XXI. Vì vậy, AUKUS là một nỗ lực nhằm tìm kiếm giải pháp thay thế hiện đại cho NATO.

Sự ra đời của AUKUS cho thấy việc kiểm soát những huyết mạch hàng hải sẽ tiếp tục là một ưu tiên của Mỹ.

Mỹ không có khả năng thiết lập quyền kiểm soát đáng kể đối với hành lang vận tải đường bộ ở khu vực Á-Âu, và Washington cũng không cần phải làm vậy, bởi những tuyến vận tải hàng hóa chủ chốt trên phạm vi toàn cầu trong tương lai gần sẽ là những tuyến hải vận.

Vì vậy, chính những đại dương trên thế giới, chứ không phải lục địa Á-Âu, mới là đấu trường chính giữa Mỹ và Trung Quốc.

Đối với Nga - một cường quốc có sức mạnh chủ đạo trên đất liền, đây nhìn chung là một điều tốt lành, miễn là Moscow không cố dính líu vào tâm điểm của cuộc đối đầu hiện nay giữa Trung Quốc và Mỹ.

Trên lý thuyết, trong vài thập niên tới, các tàu ngầm của Australia có thể sẽ xuất hiện ngoài khơi đảo Sakhalin và bán đảo Kachatka của Nga, hay thậm chí bắn qua eo biển Bering vào Bắc Băng Dương, tạo ra mối đe dọa tiềm tàng mới đối với Hạm đội phương Bắc của xứ sở Bạch dương.

Tuy nhiên, có nhiều lý do để nhận định rằng, các tuyến đường hoạt động chính của hạm đội tàu ngầm này sẽ nằm xa hơn về phía Nam và sẽ không ảnh hưởng trực tiếp đến những lợi ích của Nga.

Tin liên quan
Thoả thuận AUKUS làm thay đổi cuộc chơi trong bàn cờ chính trị quốc tế, Nga sẽ đối phó như thế nào? Thoả thuận AUKUS làm thay đổi cuộc chơi trong bàn cờ chính trị quốc tế, Nga sẽ đối phó như thế nào?

Đáng chú ý, cùng thời điểm AUKUS được thành lập, Trung Quốc cũng đệ đơn xin gia nhập Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).

Hiệp định CPTPP, tiền thân là Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), vốn được chính quyền cựu Tổng thống Barack Obama coi là một phần của chiến lược kiềm chế sức mạnh kinh tế của Trung Quốc.

Tuy nhiên, chính quyền cựu Tổng thống Donald Trump đã rút Mỹ ra khỏi hiệp định.

Cơ hội gia nhập CPTPP của Trung Quốc rất mong manh. Thế nhưng, khi đệ đơn xin gia nhập, Bắc Kinh muốn một lần nữa chứng minh rằng, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới muốn giới hạn cuộc cạnh tranh với Washington trong lĩnh vực kinh tế, đầu tư và công nghệ.

Mặt khác, với sự ra đời của AUKUS, Mỹ và các đối tác đang tăng cường phát tín hiệu về ý định mở rộng đối đầu với Trung Quốc sang lĩnh vực công nghệ quân sự và đấu trường địa chính trị.

Trở lại lịch sử hồi tháng 5/1882, khi Đức, Áo-Hung và Italy nhất trí thành lập khối quân sự và chính trị Liên minh Ba nước, ít ai tại châu Âu lường trước được những hậu quả có thể xảy ra trong dài hạn.

Mục đích của liên minh này đơn thuần là kiềm chế Pháp, do Paris theo đuổi chủ nghĩa phục thù sau thất bại trong cuộc chiến tranh Pháp-Phổ giai đoạn từ năm 1870-1872.

Vào thời điểm đó, Berlin, Vienna hay Rome đều không có kế hoạch dự phòng nào với những tính toán về tác động dài hạn. Vì vậy, hơn 30 năm sau, cả châu Âu bị nhấn chìm trong cuộc chiến đẫm máu chưa từng có tiền lệ.

Ngày nay, AUKUS giống như một cấu trúc ọp ẹp, thiếu ổn định và được vội vàng lắp ráp lại với nhau.

Nhưng 20 hay 30 năm sau, tư duy logic dẫn đến việc thành lập một liên minh quân sự và chính trị mới này có thể đẩy những nước thành viên vào tình thế mà cả chính họ lẫn đối thủ đều không thể thoát ra khỏi, kèm theo đó là những hậu quả nặng nề nhất đối với những nước thành viên và phần còn lại của thế giới.

Đó là mối nguy lớn mà AUKUS có thể gây ra trong dài hạn.


*Tiến sĩ Andrey Kortunov hiện là Giám đốc Hội đồng Nga về các vấn đề quốc tế (RIAC).

Đại sứ Mỹ: AUKUS có thể kết nạp thêm thành viên, Bộ tứ không thay thế ASEAN

Đại sứ Mỹ: AUKUS có thể kết nạp thêm thành viên, Bộ tứ không thay thế ASEAN

Ngày 7/10, truyền thông Australia đưa tin, trong cuộc họp với Asia Society, quyền Đại sứ Mỹ tại Canberra Michael Goldman đã đề cập thỏa ...

Hậu sóng gió AUKUS: Pháp ra 3 điểm lớn cho Mỹ, Tổng thống Macron hy vọng hàn gắn với Washington

Hậu sóng gió AUKUS: Pháp ra 3 điểm lớn cho Mỹ, Tổng thống Macron hy vọng hàn gắn với Washington

Ngày 5/10, Ngoại trưởng Mỹ Antonio Blinken đã thảo luận với người đồng cấp Pháp Jean-Yves Le Drian về các lĩnh vực hợp tác cũng ...

(theo Modern Diplomacy)

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Các UAV chiến đấu của Iran đã tấn công vào các hệ thống phòng không, bệ phóng UAV và tên lửa của Mỹ tại căn cứ không quân Ali Al-Salem ở Kuwait.
Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Ngày 18/11, Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC.
Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc cho rằng, việc đảm bảo hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên phục vụ lợi ích chung của nước này và Trung Quốc.
Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Mỹ-Philippines đang mở rộng hợp tác quốc phòng, đồng thời khẳng định quan hệ đồng minh giữa hai nước hiện ở mức tốt đẹp nhất từ trước đến nay.
Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh thông báo áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 8 công ty xây dựng của Israel có liên quan hoạt động mở rộng các khu định cư ở Bờ Tây.
Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Các quan chức quốc phòng của Đức và Mỹ đã có những phát biểu phản bác quan điểm của nhau về các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào lãnh thổ Nga.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 tại Mỹ đã tạo ra sự thay đổi quan trọng trong tương quan quyền lực chính trị ở Washington.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Phiên bản di động