Bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XV và đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026: Bốn điểm mới

TS. Đào Ngọc Báu
Theo dõi TGVN trên
Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
Baoquocte.vn. TS. Đào Ngọc Báu, giảng viên Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh có bài viết về bốn điểm mới trong bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XV và đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026.
Bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XV và đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026: Bốn điểm mới
Tấm pano với khẩu hiệu: Bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 là trực tiếp góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân! (Ảnh: Nguyễn Hồng)

Ngày 23/5 tới, cử tri cả nước sẽ đi bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XV và đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026.

Theo quy định của Hiến pháp năm 2013, Luật Tổ chức Quốc hội năm 2014 (sửa đổi, bổ sung năm 2020), Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2019) và các văn bản pháp luật liên quan, cuộc bầu cử lần này có một số điểm mới nổi bật.

Vấn đề quốc tịch

Pháp luật quy định đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng Nhân dân chỉ có một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam và không trong thời gian thực hiện thủ tục xin gia nhập quốc tịch quốc gia khác.

Như vậy, người nước ngoài, người có quốc tịch Việt Nam nhưng đồng thời có quốc tịch của quốc gia khác, hoặc người Việt Nam có nguyện vọng và đang làm thủ tục xin gia nhập quốc tịch quốc gia khác thì không đủ tiêu chuẩn để ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng Nhân dân.

Các ứng cử viên phải khai rõ nội dung này trong hồ sơ ứng cử và chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính chính xác của những thông tin đó.

Đây là quy định bắt buộc để tránh xảy ra trường hợp vi phạm yêu cầu về quốc tịch như đã thấy trong nhiệm kỳ Quốc hội khoá XIV.

Đó là trường hợp bà Nguyễn Thị Nguyệt Hường, người đồng thời có quốc tịch Việt Nam và quốc tịch Cộng hoà Malta. Ngay sau khi cuộc bầu cử diễn ra tháng 5/2016, Hội đồng Bầu cử Quốc gia đã không công nhận tư cách đại biểu Quốc hội của bà Hường.

Hoặc trường hợp ông Phạm Phú Quốc, ngoài quốc tịch Việt Nam còn có quốc tịch Cộng hoà Cyprus và đã bị bãi nhiệm tư cách đại biểu Quốc hội năm 2020.

Độ tuổi tham gia bầu cử và ứng cử

Điều 27 Hiến pháp năm 2013 quy định độ tuổi tối thiểu có quyền bầu cử và ứng cử của công dân lần lượt là đủ 18 tuổi và đủ 21 tuổi.

Nếu đại biểu Quốc hội và Hội đồng Nhân dân chuyên trách là cán bộ, công chức, viên chức, thì áp dụng quy định về độ tuổi tối đa.

Lý do là vì công tác của đại biểu chuyên trách được xem là hoạt động nghề nghiệp nên cần áp dụng độ tuổi nghỉ hưu theo quy định của Bộ luật Lao động năm 2019.

Khoản 2, Điều 169 Bộ luật này quy định: “Tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường được điều chỉnh theo lộ trình cho đến khi đủ 62 tuổi đối với lao động nam vào năm 2028 và đủ 60 tuổi đối với lao động nữ vào năm 2035. Kể từ năm 2021, tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường là đủ 60 tuổi 3 tháng đối với lao động nam và đủ 55 tuổi 4 tháng đối với lao động nữ; sau đó, cứ mỗi năm tăng thêm 3 tháng đối với lao động nam và 4 tháng đối với lao động nữ”.

Trên cơ sở quy định này, Ban Tổ chức Trung ương đã ban hành Hướng dẫn số 36-HD/BTCTW về công tác nhân sự đại biểu Quốc hội khoá XV và đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp, trong đó chỉ rõ:

Cán bộ, công chức, viên chức lần đầu ứng cử đại biểu Quốc hội phải đủ tuổi tham gia 2 khoá hoặc ít nhất tròn 1 khoá (đối với Hội đồng Nhân dân là 2 nhiệm kỳ hoặc ít nhất tròn 1 nhiệm kỳ). Điều đó có nghĩa là ứng viên nam sinh từ tháng 2/1966, ứng viên nữ sinh từ tháng 1/1971 trở lại đây.

Đại biểu Quốc hội chuyên trách và nhân sự chuyên trách của Hội đồng Nhân dân tái cử (trừ các đồng chí uỷ viên Uỷ ban thường vụ Quốc hội) thì phải còn đủ tuổi công tác ít nhất là 1/2 nhiệm kỳ (30 tháng trở lên) tính đến tháng 5/2021, có nghĩa là để đáp ứng yêu cầu này thì nam sinh từ 8/1963, nữ sinh từ 7/1968 trở lại đây.

Đối với người ứng cử đại biểu Quốc hội, Hội đồng Nhân dân là cán bộ quân đội, công an thì thực hiện theo độ tuổi quy định tại Luật Sĩ quan Quân đội Nhân dân Việt Nam và Luật Công an Nhân dân.

Trường hợp tuổi ứng cử cao hơn, như Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo các hội theo Kết luận 58-KL/TW của Ban Bí thư thì do cấp có thẩm quyền quản lý cán bộ xem xét, quyết định.

Đại biểu Quốc hội, Hội đồng Nhân dân là cán bộ nữ thuộc đối tượng nghỉ hưu ở tuổi cao hơn theo Công văn số 12278-CV/VPTW và Nghị định số 53/2015/NĐ-CP được tính tuổi công tác như nam, tức là người ứng cử lần đầu sinh từ tháng 1/1966, tái cử sinh từ tháng 7/1963 trở lại đây.

Người không đủ tuổi tái cử nhưng chưa đến tuổi nghỉ hưu thì cơ quan có thẩm quyền quản lý cán bộ xem xét, bố trí công tác phù hợp hoặc giữ nguyên một số chế độ, chờ đủ tuổi nghỉ hưu. Người có nguyện vọng nghỉ chế độ trước tuổi thì giải quyết theo Nghị định số 26/2015/NĐ-CP của Chính phủ và Hướng dẫn số 27-HD/BTCTW.

Đại biểu Quốc hội chuyên trách ở trung ương khi đến tuổi nghỉ hưu được giữ chức vụ công tác đến hết nhiệm kỳ Quốc hội khoá XV; đại biểu Quốc hội chuyên trách ở địa phương khi đến tuổi nghỉ hưu thì thôi giữ các chức vụ và tiếp tục làm nhiệm vụ đại biểu Quốc hội đến hết nhiệm kỳ.

Kỳ vọng một Quốc hội chuyên nghiệp cùng những đại biểu đủ tâm, đủ tầm làm 'nghề nghị sỹ'

Kỳ vọng một Quốc hội chuyên nghiệp cùng những đại biểu đủ tâm, đủ tầm làm 'nghề nghị sỹ'

Một Quốc hội chuyên nghiệp phải bắt đầu từ một kỳ bầu cử đổi mới, hiện đại và chọn lựa để tiếp tục bồi dưỡng ...

Cơ cấu đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp

Theo quy định của Luật Tổ chức Quốc hội năm 2014 (sửa đổi, bổ sung năm 2020), số đại biểu Quốc hội chuyên trách tăng 5% (từ 35% lên 40%), như vậy sẽ có khoảng 200 đại biểu Quốc hội chuyên trách trên tổng số 500 đại biểu được bầu.

Theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2019), số lượng đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp sẽ giảm như sau: cấp xã giảm 4 đến 6 đại biểu, cấp huyện giảm 5 đại biểu, cấp tỉnh giảm 10 đại biểu; thủ đô Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh giảm 10 đại biểu từ 105 xuống còn 95 đại biểu.

Bên cạnh đó, cơ cấu của Thường trực Hội đồng Nhân dân và số lượng đại biểu Hội đồng Nhân dân chuyên trách cũng có sự thay đổi:

Đối với cấp tỉnh: Thường trực Hội đồng Nhân dân gồm Chủ tịch Hội đồng Nhân dân, Phó Chủ tịch Hội đồng Nhân dân và các Ủy viên là Trưởng ban của Hội đồng Nhân dân cấp tỉnh.

Như vậy, trong cơ cấu của Hội đồng Nhân dân cấp tỉnh không có chức danh Chánh Văn phòng Hội đồng Nhân dân.

Trường hợp Chủ tịch Hội đồng Nhân dân là đại biểu chuyên trách thì có 1 Phó Chủ tịch Hội đồng Nhân dân; trường hợp Chủ tịch Hội đồng Nhân dân là đại biểu không chuyên trách thì có 2 Phó Chủ tịch Hội đồng Nhân dân.

Phó Chủ tịch Hội đồng Nhân dân cấp tỉnh là đại biểu Hội đồng Nhân dân hoạt động chuyên trách.

Đối với cấp huyện: Thường trực Hội đồng Nhân dân cấp huyện gồm Chủ tịch Hội đồng Nhân dân, một Phó Chủ tịch Hội đồng Nhân dân và các Ủy viên là Trưởng ban của Hội đồng Nhân dân cấp huyện.

Đối với cấp xã: Thường trực Hội đồng Nhân dân cấp xã gồm Chủ tịch Hội đồng Nhân dân, 1 Phó Chủ tịch Hội đồng Nhân dân và các Ủy viên là Trưởng ban của Hội đồng Nhân dân cấp xã.

Công tác chuẩn bị và tổ chức bầu cử

Cuộc bầu cử lần này diễn ra trong bối cảnh dịch Covid-19 bùng phát, vì vậy, có thể nói đây là lần bầu cử đặc biệt, diễn ra trong trạng thái bình thường mới.

Theo đó, Nhà nước và nhân dân cùng nỗ lực hết sức để thực hiện mục tiêu kép vừa phòng, chống dịch vừa thực hiện tốt các hoạt động chính trị, kinh tế, xã hội.

Chúng ta tin tưởng rằng, với quyết tâm của cả hệ thống chính trị và sự đồng lòng, ủng hộ của người dân, chắc chắn cuộc bầu cử lần này sẽ thành công tốt đẹp, góp phần đưa đất nước phát triển lên tầm cao mới.

TIN LIÊN QUAN
GS. NGND Nguyễn Lân Dũng: ‘Kỳ vọng không đại biểu Quốc hội nào quên lời hứa trước cử tri'
Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV: Đường phố Hà Nội rực rỡ trước ngày hội toàn dân
Hướng tới bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV: Khi nhà ngoại giao làm ‘nghề nghị sỹ’
Đại biểu Quốc hội Lưu Bình Nhưỡng: Nâng chất lượng đại biểu, để Quốc hội có một 'trái tim khỏe'
Hội nghị trực tuyến toàn quốc triển khai công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp

Đọc thêm

Cập nhật vụ Mỹ chiếm loạt trang web của Iran: Bộ Tư pháp Mỹ lên tiếng

Cập nhật vụ Mỹ chiếm loạt trang web của Iran: Bộ Tư pháp Mỹ lên tiếng

Baoquocte.vn. Bộ Tư pháp Mỹ xác nhận đã chiếm giữ 36 trang web liên quan tới Iran với lý do vi phạm các lệnh trừng phạt của Washington.
Du lịch Quảng Ninh thêm trợ lực, kỳ vọng đón đầu thị trường hậu Covid-19

Du lịch Quảng Ninh thêm trợ lực, kỳ vọng đón đầu thị trường hậu Covid-19

Baoquocte.vn. Quảng Ninh đã đưa ra nhiều chính sách ưu đãi để kích cầu du lịch nội địa và giải quyết việc làm cho người lao động.
UNFPA hỗ trợ phụ nữ và trẻ em gái Việt Nam trong đợt bùng phát dịch Covid-19 lần thứ 4

UNFPA hỗ trợ phụ nữ và trẻ em gái Việt Nam trong đợt bùng phát dịch Covid-19 lần thứ 4

Baoquocte.vn. Khoảng 5.100 bộ đồ dùng thiết yếu được UNFPA trao cho phụ nữ và trẻ em gái ở các tỉnh Bắc Giang, Bắc Ninh và TP. Hồ Chí Minh.
XSMT 23/6 - Xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 23/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMT 23/6 - KQXSMT

XSMT 23/6 - Xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 23/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMT 23/6 - KQXSMT

Baoquocte.vn. XSMT 23/6. SXMT 23/6. xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 ngày 23 tháng 6 năm 2021. KQXSMT thứ 4. xổ số hôm nay. KQSXMT.
XSĐN 23/6 - Kết quả xổ số Đồng Nai hôm nay 23/6/2021 - SXĐN 23/6 - KQXSĐN thứ 4

XSĐN 23/6 - Kết quả xổ số Đồng Nai hôm nay 23/6/2021 - SXĐN 23/6 - KQXSĐN thứ 4

Baoquocte.vn. XSĐN 23/6. Xổ số Đồng Nai hôm nay ngày 23 tháng 6 năm 2021. xo so dong nai. KQXSĐN 23/6. KQXSĐN.
XSMB 24/6 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 24/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMB 24/6 - KQXSMB

XSMB 24/6 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 24/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMB 24/6 - KQXSMB

Baoquocte.vn. XSMB 24/6 - xo so mien bac. Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 5 ngày 24 tháng 6 năm 2021. SXMB 24/6. KQSXMB - xổ số hôm ...
XSMN 23/6 - Xổ số miền Nam hôm nay thứ 4 23/6/2021 - xổ số hôm nay 23/6 - SXMN - KQXSMN

XSMN 23/6 - Xổ số miền Nam hôm nay thứ 4 23/6/2021 - xổ số hôm nay 23/6 - SXMN - KQXSMN

Baoquocte.vn. XSMN 23/6. xổ số hôm nay 23/6. xổ số miền Nam hôm nay thứ 4 ngày 23 tháng 6 năm 2021. KQXSMN thứ 4. SXMN 23/6. KQSXMN.
XSMN 24/6 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 24/6/2021 - xổ số hôm nay 24/6 - SXMN - KQXSMN

XSMN 24/6 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 24/6/2021 - xổ số hôm nay 24/6 - SXMN - KQXSMN

Baoquocte.vn. XSMN 24/6 - xổ số hôm nay 24/6 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 5 ngày 24 tháng 6 năm 2021. SXMN 24/6. KQSXMN. xo so ...
Lịch âm 24/6 - Xem âm lịch hôm nay thứ 5 ngày 24/6/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 24/6/2021

Lịch âm 24/6 - Xem âm lịch hôm nay thứ 5 ngày 24/6/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 24/6/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 24/6. Âm lịch hôm nay 24/6. Xem âm lịch hôm nay ngày 24/6/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 24 tháng 6 năm 2021 hôm nay.
XSMB 23/6 - Xổ số miền Bắc hôm nay thứ 4 23/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMB 23/6 - KQXSMB

XSMB 23/6 - Xổ số miền Bắc hôm nay thứ 4 23/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMB 23/6 - KQXSMB

Baoquocte.vn. XSMB 23/6. SXMB 23/6. xổ số miền Bắc hôm nay thứ 4 ngày 23 tháng 6 năm 2021. KQXSMB thứ 4. xổ số hôm nay. KQSXMB.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Cấp cao ở mức độ thấp

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Cấp cao ở mức độ thấp

Baoquocte.vn. Thượng đỉnh Nga-Mỹ diễn ra trong không khí không thù địch nhau nhưng cũng không thân thiện. Họ phấn đấu đạt được cái tối thiểu. TG&VN phân tích.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Chưa khai thông, không đột phá

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Chưa khai thông, không đột phá

Baoquocte.vn. Cuộc gặp Thượng đỉnh Nga-Mỹ là cuộc gặp đầu tiên của ông Biden với ông Putin trên cương vị Tổng thống. Sự kiện được dư luận đặc biệt quan tâm. TG&VN phân tích.
Trung Đông, Vùng Vịnh và Bắc Phi: Thay trọng tâm, đổi định hướng

Trung Đông, Vùng Vịnh và Bắc Phi: Thay trọng tâm, đổi định hướng

Baoquocte.vn. Điểm nóng Trung Đông, với diễn biến chiến sự ác liệt giữa Israel và Hamas, gợi mở điều gì khi muốn nhận diện chính sách đối ngoại của ông Biden? Phân tích.
Chuyện gì đang diễn ra ở Trung Đông? Bản chất cũ trong bối cảnh mới

Chuyện gì đang diễn ra ở Trung Đông? Bản chất cũ trong bối cảnh mới

Baoquocte.vn. Trung Đông lại chứng kiến bùng phát cuộc xung đột Israel-Palestine. Tại sao lại lúc này và rồi triển vọng sẽ thế nào? Báo TG&VN phân tích.
Mỹ-Iran và hồ sơ hạt nhân Iran: Ánh sáng cuối đường hầm

Mỹ-Iran và hồ sơ hạt nhân Iran: Ánh sáng cuối đường hầm

Baoquocte.vn. Mâu thuẫn Mỹ-Iran sẽ thế nào dưới thời của Tổng thống Biden? Qua 100 ngày cầm quyền của ông Biden, số phận của JCPOA có triển vọng ra sao? Báo TG&VN phân tích.
Căng thẳng Nga-Ukraine: Kịch bản cũ, ác mộng xưa

Căng thẳng Nga-Ukraine: Kịch bản cũ, ác mộng xưa

Baoquocte.vn. Căng thẳng gia tăng trong quan hệ Nga-Ukraine đặt ra câu hỏi liệu kịch bản cũ của Crimea có trở lại? Chủ ý và ý đồ của các bên là gì? TG&VN phân tích.
Thành công 'thực dụng' của ông Biden tại thượng đỉnh Nga-Mỹ*

Thành công 'thực dụng' của ông Biden tại thượng đỉnh Nga-Mỹ*

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh Nga-Mỹ thành công nhờ chính chủ nghĩa thực dụng bởi duy trì ổn định mối quan hệ này không chỉ dựa trên lợi ích của Washington mà còn của cả Moscow.
Mỹ lên 'Kế hoạch Thái Bình Dương mới' nhắm trọng tâm vào Trung Quốc

Mỹ lên 'Kế hoạch Thái Bình Dương mới' nhắm trọng tâm vào Trung Quốc

Baoquocte.vn. Truyền thông Mỹ tiết lộ Lầu Năm Góc đang xem xét xây dựng một 'lực lượng thường trực' - hiện diện hải quân lâu dài - ở Tây Thái Bình Dương.
Thổ Nhĩ Kỳ và mối quan hệ 'không thể chối từ' với Nga

Thổ Nhĩ Kỳ và mối quan hệ 'không thể chối từ' với Nga

Baoquocte.vn. Rạn nứt trong quan hệ với Mỹ và những lợi ích kinh tế quá lớn với Nga là những nguyên nhân chính khiến Thổ Nhĩ Kỳ muốn trở thành đối tác của Nga
Ngoại giao ‘lối cũ’ của ông Joe Biden tại châu Âu

Ngoại giao ‘lối cũ’ của ông Joe Biden tại châu Âu

Baoquocte.vn. Trong chuyến công du đầu tiên, ông Joe Biden đã cải thiện quan hệ đồng minh, đàm phán cùng đối thủ với phong cách ngoại giao ‘lối cũ’ của mình.
5 gạch đầu dòng từ thượng đỉnh Nga-Mỹ: Nâng tầm ông Putin, khác biệt với ông Trump và còn gì nữa?

5 gạch đầu dòng từ thượng đỉnh Nga-Mỹ: Nâng tầm ông Putin, khác biệt với ông Trump và còn gì nữa?

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden với người đồng cấp Nga Vladimir Putin đã diễn ra và dưới đây là 5 điều trang CNN rút ra.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Quay lại ngoại giao truyền thống và chiến thắng cho ai?

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Quay lại ngoại giao truyền thống và chiến thắng cho ai?

Baoquocte.vn. Bắt đầu một vòng đàm phán hạt nhân mới và đưa các đại sứ trở lại vị trí là những thắng lợi nhỏ nhưng chắc chắn của Hội nghị Thượng đỉnh Nga-Mỹ.
Phiên bản di động