Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương:

Bộ Tứ nhóm họp tại Tokyo: Thông điệp đã đủ 'cứng' để nhắm tới Trung Quốc?

Hiền Thu
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Các nhà ngoại giao trong nhóm Bộ Tứ (Quad) đã gặp gỡ tại Nhật Bản với mong muốn tìm được tiếng nói chung trong ứng xử với Trung Quốc. Tuy nhiên, khi chưa thực sự nhất tâm cùng chí hướng, các triển khai đường hướng cụ thể của Bộ Tứ với Bắc Kinh sẽ vẫn là thách thức.
bo tu quad nhom hop tai tokyo thong diep da du cung de nham toi trung quoc
Họp Ngoại trưởng Bộ Tứ ở Tokyo. (Nguồn: Internet)

Ngày 6/10, Ngoại trưởng Mỹ cùng những người đồng cấp của 3 quốc gia (Nhật Bản, Ấn Độ và Australia) trong nhóm Bộ Tứ có cuộc hội đàm tại Nhật Bản nhằm thảo luận về mối đe dọa gia tăng từ Trung Quốc và các chiến lược đối phó. Đây là cuộc hội đàm lần thứ hai của các ngoại trưởng nhóm này.

Trước chuyến công du Tokyo, Ngoại trưởng Mỹ cho biết sẽ có “một số thông báo quan trọng” sau cuộc hội đàm bốn bên, nhưng các thông báo sẽ chỉ được đưa ra sau khi các ngoại trưởng trở về, và sau khi tham vấn ý kiến của lãnh đạo.

Còn theo một nhà ngoại giao Nhật Bản, trong cuộc hội đàm, các ngoại trưởng 4 nước đã thảo luận về hợp tác phòng chống Covid-19, an ninh trên biển và an ninh mạng.

Lý do hội ngộ

Cuộc gặp mới nhất của nhóm Bộ Tứ diễn ra vào thời điểm Mỹ, Ấn Độ và Australia đều nhận thấy căng thẳng gia tăng trong quan hệ của họ với Trung Quốc.

Kể từ năm 2018, Mỹ và Trung Quốc đã có một cuộc chiến thương mại gay gắt và trong những tháng gần đây, hai bên đã xung đột về nhiều vấn đề, trong đó có bắt giữ gián điệp, đại dịch Covid-19 và việc Mỹ bác thị thực với du học sinh Trung Quốc.

Mối quan hệ của Australia với Trung Quốc cũng đang xấu đi. Tháng 9 vừa qua, hai phóng viên cuối cùng làm việc cho truyền thông Australia tại Trung Quốc đã phải sơ tán sau 5 ngày căng thẳng ngoại giao.

Trong khi đó, ngày càng có nhiều căng thẳng giữa Bắc Kinh và New Delhi dọc theo biên giới tranh chấp hai nước ở khu vực Himalaya.

Trung Quốc và Nhật Bản cũng có tranh chấp xung quanh vùng biển Hoa Đông.

Alexander Neill, một nhà phân tích về an ninh châu Á-Thái Bình Dương có trụ sở tại Singapore, cho rằng “mấu chốt thực sự” cho động lực mới của nhóm Bộ Tứ chính là “việc Ấn Độ đồng ý tham gia”. Ông nói: “Trong những năm gần đây, đã có nhiều suy đoán về việc Bộ Tứ trở thành một khuôn khổ được chính thức hóa. Tuy nhiên, nó đã bị hạn chế bởi Ấn Độ, vốn là quốc gia có truyền thống mạnh của phong trào không liên kết”.

Bên cạnh đó, ông cũng cho rằng, thời gian qua Mỹ đã “rất nhất quán” với thông điệp của mình dưới thời Tổng thống Donald Trump. Washington đã khẳng định: "Các hành động lấn lướt của Trung Quốc sẽ không chỉ dẫn đến việc nước này tự cô lập mà còn thúc đẩy những người bạn và đồng minh có cùng chí hướng đoàn kết lại với nhau. Bộ Tứ là một biểu hiện của điều này”.

Phép thử ngoại giao

Tin liên quan
Nhóm Bộ tứ kim cương họp Ngoại trưởng: Vững tay đôi, chắc tay tư Nhóm Bộ tứ kim cương họp Ngoại trưởng: Vững tay đôi, chắc tay tư

Cuộc họp của nhóm Bộ Tứ được xem là phép thử ngoại giao từ sau khi nhậm chức của Thủ tướng Nhật Bản Suga. Đây cũng là cuộc họp đa phương cấp bộ trưởng đầu tiên kể từ khi Covid-19 lây lan tại Nhật Bản.

Phát biểu với các nhà ngoại giao nhóm Bộ Tứ sáng 6/10, ông Suga cho rằng, sáng kiến an ninh và kinh tế “Ấn Độ - Thái Bình Dương tự do, cởi mở” (FOIP) hiện có vai trò quan trọng hơn bao giờ hết trong bối cảnh đại dịch Covid-19 đặt ra nhiều thách thức.

“Cộng đồng quốc tế đang đứng trước nhiều thách thức trong bối cảnh chúng ta đang xử lý đại dịch, và đó chính xác là lý do tại sao thời điểm này là lúc chúng ta nên làm sâu sắc hơn nữa sự phối hợp với càng nhiều quốc gia càng tốt để chia sẻ tầm nhìn của chúng ta”,ông nói.

Ông Suga nhận nhiệm sở hôm 16/9 với cam kết theo đuổi lập trường an ninh và ngoại giao của người tiền nhiệm Abe Shinzo. Ông Abe từng là động lực chính đằng sau việc thúc đẩy sáng kiến FOIP, mà ông Suga gọi là “tầm nhìn vì hòa bình và thịnh vượng của khu vực”.

Hôm 5/10, phát biểu với truyền thông Nhật Bản, ông Suga cũng cho biết sẽ theo đuổi chính sách ngoại giao với liên minh Mỹ-Nhật là nền tảng và thúc đẩy FOIP đồng thời với việc thiết lập quan hệ ổn định với các nước láng giềng bao gồm Trung Quốc và Nga. Việc thúc đẩy FOIP dực kiến cũng nằm trong chương trình nghị sự của chuyến thăm tới Đông Nam Á theo kế hoạch diễn ra vào cuối tháng này.

Theo giới phân tích, việc cân bằng giữa Mỹ - đồng minh an ninh chính của Nhật Bản, và Trung Quốc, đối tác thương mại hàng đầu, sẽ là điều khó khăn với ông Suga. Nhật Bản hy vọng hợp thức hóa các cuộc đối thoại của các ngoại trưởng nhóm Bộ Tứ và mở rộng hợp tác với các nước khác.

Tuy nhiên, mỗi thành viên nhóm Bộ Tứ đều có quan điểm chính trị riêng với Trung Quốc, nên sẽ rất khó khăn để nhất trí về các biện pháp cụ thể cho dù họ cùng coi Trung Quốc là thách thức chung.

Theo báo Asahi, đối thoại Bộ Tứ trước đây không có bước tiến đáng kể khi Australia và Ấn Độ thể hiện thái độ thận trọng. Chính quyền Tổng thống Trump và Thủ tướng Abe trước đây cũng khác nhau về lập trường đối với Sáng kiến Vành đai và con đường của Trung Quốc và ở trong tình trạng "cùng mục tiêu nhưng cách tiếp cận khác nhau".

Jinbo Ken, Giáo sư tại Đại học Keio Nhật Bản nhận định, việc duy trì quan hệ với Trung Quốc sẽ ngăn khu vực châu Á khỏi sự chia rẽ và thúc đẩy chính sách ngoại giao khu vực của Nhật Bản. Do đó, ông cho rằng, khi quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc xấu đi nhanh chóng, Nhật Bản phải thúc đẩy quan hệ đồng minh Nhật-Mỹ và quan hệ với Trung Quốc một cách khéo léo và cân bằng.

Một sự điều chỉnh nhất quán

Đại dịch Covid-19 có thể trở thành một thời khắc tái sắp xếp trật tự trong hệ thống quốc tế hay chỉ đơn thuần là đẩy nhanh những xu hướng quốc tế phổ biến hiện nay vẫn đang còn nhiều tranh cãi, song có một điều chắc chắn là một sự điều chỉnh trong quan hệ với Trung Quốc đang diễn ra ở nhiều nước trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Bắc Kinh nhìn Bộ Tứ thông qua lăng kính của một liên minh quân sự, như là trọng tâm của một chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương có mục tiêu trực tiếp là kiềm chế Trung Quốc. Theo Trung Quốc, Bộ Tứ được coi là một kế hoạch của Tokyo nhằm cản trở và thay thế vị trí đứng đầu khu vực của Bắc Kinh, và chắc chắc nhóm này cũng khiến Bắc Kinh phải quan ngại.

Tuy nhiên theo Reuters, giới chuyên gia nhận định rằng cuộc họp lần này của Bộ Tứ không thể mang lại được một kế hoạch hành động cụ thể, dù bản thân sự tập hợp này cũng có thể được hiểu là một lời cảnh báo gửi đến Trung Quốc và củng cố những lo ngại của nước này rằng một ngày nào đó Bộ Tứ sẽ phát triển thành một cấu trúc chính thức như Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Dự cảm bất an, các đồng minh Đông Á tìm cách 'câu giờ' trước thềm bầu cử Mỹ

Dự cảm bất an, các đồng minh Đông Á tìm cách 'câu giờ' trước thềm bầu cử Mỹ

TGVN. Chuyến đi tới Đông Á, tham dự Đối thoại Bộ Tứ lần này của Ngoại trưởng Mỹ Pompeo diễn ra trong bối cảnh Bầu ...

Trước thềm họp Bộ Tứ, Thủ tướng Nhật Bản điện đàm với người đồng cấp Pháp

Trước thềm họp Bộ Tứ, Thủ tướng Nhật Bản điện đàm với người đồng cấp Pháp

TGVN. Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ngày 5/10 đã nhất trí tăng cường hợp tác để hiện thực ...

Ngoại trưởng Mỹ tới Nhật Bản, tham dự hội nghị với nhóm Bộ Tứ

Ngoại trưởng Mỹ tới Nhật Bản, tham dự hội nghị với nhóm Bộ Tứ

TGVN. Đêm 5/10, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã tới Nhật Bản, bắt đầu chuyến thăm bị rút ngắn do Tổng thống Donald Trump mắc ...

(theo AFP, Kyodo)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Lịch âm 17/1 - Xem âm lịch hôm nay Chủ nhật ngày 17/1/2021 - Lịch vạn niên 17/1/2021

Lịch âm 17/1 - Xem âm lịch hôm nay Chủ nhật ngày 17/1/2021 - Lịch vạn niên 17/1/2021

Lịch âm 17/1. Âm lịch hôm nay 17/1. Xem âm lịch hôm nay ngày 17/1/2021 chính xác nhất. Lịch vạn viên ngày 17 tháng 1 năm 2021 hôm nay.
Nhật Bản đề nghị Hàn Quốc khắc phục bước đi sai lầm sau phán quyết của tòa án về vấn đề 'phụ nữ mua vui'

Nhật Bản đề nghị Hàn Quốc khắc phục bước đi sai lầm sau phán quyết của tòa án về vấn đề 'phụ nữ mua vui'

Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi nêu rõ phán quyết của tòa án Hàn Quốc trong vấn đề 'phụ nữ mua vui' là sự việc bất thường.
Căng thẳng Mỹ-Trung: Trung Quốc tăng cường kiểm soát đất hiếm

Căng thẳng Mỹ-Trung: Trung Quốc tăng cường kiểm soát đất hiếm

Trung Quốc đã công bố một dự luật nhằm tăng cường kiểm soát đất hiếm, vốn quan trọng trong hoạt động sản xuất hàng hóa công nghệ cao.
Chuyên gia ngoại giao Hàn Quốc: Phô diễn tên lửa đạn đạo tối tân - thông điệp ngầm tinh vi Triều Tiên gửi Mỹ

Chuyên gia ngoại giao Hàn Quốc: Phô diễn tên lửa đạn đạo tối tân - thông điệp ngầm tinh vi Triều Tiên gửi Mỹ

Giáo sư chính trị quốc tế trường Đại học Toàn cầu Handong ở Seoul, cho rằng Triều Tiên lợi dụng cuộc duyệt binh để chống Mỹ một cách 'tinh vi'.
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng điện đàm với Tổng Bí thư Lào Thongloun Sisoulith

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng điện đàm với Tổng Bí thư Lào Thongloun Sisoulith

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng điện đàm với Tổng Bí thư Lào Thongloun Sisoulith nhân dịp Đại hội Đảng Nhân dân Cách mạng Lào lần XI ...
Covid-19 ở Việt Nam chiều 16/1: 1 ca mắc mới, gần 18.000 người đang cách ly

Covid-19 ở Việt Nam chiều 16/1: 1 ca mắc mới, gần 18.000 người đang cách ly

Tính đến nay, Việt Nam ghi nhận thêm 1 ca mắc mới Covid-19, được cách ly ngay khi nhập cảnh.
Bộ Công Thương hoan nghênh kết luận của Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ

Bộ Công Thương hoan nghênh kết luận của Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ

Bộ Công Thương hoan nghênh kết luận của Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ trong báo cáo về việc điều tra Việt Nam liên quan chính sách tiền ...
Công bố danh sách xếp hạng sức mạnh quân sự toàn cầu năm 2021, bất ngờ thứ bậc của Triều Tiên

Công bố danh sách xếp hạng sức mạnh quân sự toàn cầu năm 2021, bất ngờ thứ bậc của Triều Tiên

Tổ chức xếp hạng sức mạnh quân sự toàn cầu của Mỹ GFP công bố GFP 2021 cho thấy Hàn Quốc đứng thứ 6 trên thế giới trong năm nay.
Mỹ điều lực lượng 'khủng' bảo đảm an ninh Lễ nhậm chức Tổng thống Mỹ thứ 46

Mỹ điều lực lượng 'khủng' bảo đảm an ninh Lễ nhậm chức Tổng thống Mỹ thứ 46

Lễ nhậm chức Tổng thống Mỹ thứ 46, dự kiến được tổ chức vào ngày 20/1, quân đội đang siết chặt an ninh tại thủ đô.
Ngoại giao trong tuần: Phó Thủ tướng điện đàm với Cố vấn An ninh quốc gia Hoa Kỳ; thông tin về việc đưa người về nước trước Tết Nguyên đán

Ngoại giao trong tuần: Phó Thủ tướng điện đàm với Cố vấn An ninh quốc gia Hoa Kỳ; thông tin về việc đưa người về nước trước Tết Nguyên đán

Báo TG&VN điểm lại một số hoạt động nổi bật của ngoại giao Việt Nam trong tuần từ ngày 11-16/1.
Nhật Bản đề nghị Hàn Quốc khắc phục bước đi sai lầm sau phán quyết của tòa án về vấn đề 'phụ nữ mua vui'

Nhật Bản đề nghị Hàn Quốc khắc phục bước đi sai lầm sau phán quyết của tòa án về vấn đề 'phụ nữ mua vui'

Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi nêu rõ phán quyết của tòa án Hàn Quốc trong vấn đề 'phụ nữ mua vui' là sự việc bất thường.
Căng thẳng Mỹ-Trung: Trung Quốc tăng cường kiểm soát đất hiếm

Căng thẳng Mỹ-Trung: Trung Quốc tăng cường kiểm soát đất hiếm

Trung Quốc đã công bố một dự luật nhằm tăng cường kiểm soát đất hiếm, vốn quan trọng trong hoạt động sản xuất hàng hóa công nghệ cao.
Chuyên gia ngoại giao Hàn Quốc: Phô diễn tên lửa đạn đạo tối tân - thông điệp ngầm tinh vi Triều Tiên gửi Mỹ

Chuyên gia ngoại giao Hàn Quốc: Phô diễn tên lửa đạn đạo tối tân - thông điệp ngầm tinh vi Triều Tiên gửi Mỹ

Giáo sư chính trị quốc tế trường Đại học Toàn cầu Handong ở Seoul, cho rằng Triều Tiên lợi dụng cuộc duyệt binh để chống Mỹ một cách 'tinh vi'.
Công bố danh sách xếp hạng sức mạnh quân sự toàn cầu năm 2021, bất ngờ thứ bậc của Triều Tiên

Công bố danh sách xếp hạng sức mạnh quân sự toàn cầu năm 2021, bất ngờ thứ bậc của Triều Tiên

Tổ chức xếp hạng sức mạnh quân sự toàn cầu của Mỹ GFP công bố GFP 2021 cho thấy Hàn Quốc đứng thứ 6 trên thế giới trong năm nay.
Lễ nhậm chức tổng thống Mỹ: Mật vụ lập ‘Vùng đỏ’, ‘Vùng xanh’ ở thủ đô Washington D.C

Lễ nhậm chức tổng thống Mỹ: Mật vụ lập ‘Vùng đỏ’, ‘Vùng xanh’ ở thủ đô Washington D.C

Cơ quan Mật vụ thiết lập một khu vực quân sự xung quanh thủ đô Washington D.C, đảm bảo an ninh cho lễ nhậm chức Tổng thống Mỹ đắc cử Joe Biden.

Malaysia lên kế hoạch kiện EU xung quanh tranh cãi về dầu cọ

Malaysia đang tiến hành các thủ tục pháp lý tại WTO kiện EU về chính sách hạn chế nhiên liệu sinh học làm từ dầu cọ.
Cục diện hòa giải mới ở vùng Vịnh: Goliath thua David

Cục diện hòa giải mới ở vùng Vịnh: Goliath thua David

Tại vùng Vịnh đang mở ra cục diện hòa giải. Saudi Arabia đi đầu và ba nước khác là UAE, Bahrain và Ai cập lần lượt theo sau trong chuyện hoà giải với Qatar.
Ngoại trưởng Trung Quốc thăm Đông Nam Á: Nắm bắt thời cơ

Ngoại trưởng Trung Quốc thăm Đông Nam Á: Nắm bắt thời cơ

Trung Quốc hướng tới mở rộng ảnh hưởng, xây dựng hình ảnh cường quốc có trách nhiệm trong bối cảnh đại dịch Covid-19 và suy thoái kinh tế tại Đông Nam Á.
Bạo loạn Điện Capitol và ba câu hỏi lớn của nước Mỹ

Bạo loạn Điện Capitol và ba câu hỏi lớn của nước Mỹ 1

Máu đã đổ, khói đã tan trên Điện Capitol, Quốc hội Mỹ xác nhận ông Joe Biden sẽ làm Tổng thống, nhưng rối ren ở Washington sẽ khó mà chấm dứt.
Vaccine Covid-19: Ngoại giao thời dịch bệnh

Vaccine Covid-19: Ngoại giao thời dịch bệnh

Vaccine Covid-19 không chỉ là biện pháp ứng phó dịch bệnh mà còn được sử dụng làm công cụ trong chính trị ngoại giao quốc tế. Bình luận của TG&VN.
Hợp tác quân sự Nga-Trung Quốc: Đánh tiếng với Mỹ; không ảo tưởng sẽ bớt găng, tăng dịu

Hợp tác quân sự Nga-Trung Quốc: Đánh tiếng với Mỹ; không ảo tưởng sẽ bớt găng, tăng dịu

Một năm rưỡi sau cuộc tuần tra chung đầu tiên, Nga-Trung Quốc lại tuần tra chung ở khu vực biển miền Tây Thái Bình Dương. TG&VN bình luận.
Thế giới thời ông Joe Biden: Kỳ vọng và hy vọng

Thế giới thời ông Joe Biden: Kỳ vọng và hy vọng

Liệu ông Joe Biden có thể mang lại những thay đổi lớn cho thế giới như nhiều người từng kỳ vọng ở ông hay không? TG&VN bình luận.
Việc luận tội Tổng thống Trump lần 2 sẽ ra sao khi thời điểm chuyển giao quyền lực tới gần?

Việc luận tội Tổng thống Trump lần 2 sẽ ra sao khi thời điểm chuyển giao quyền lực tới gần?

Hạ viện Mỹ đã quyết định luận tội Tổng thống Trump lần hai, làm dấy lên nhiều băn khoăn về những gì có thể diễn ra sau đó.
Trung Quốc và Ấn Độ khó đạt được thỏa thuận về vấn đề biên giới

Trung Quốc và Ấn Độ khó đạt được thỏa thuận về vấn đề biên giới

Sau 8 tháng, cuộc đối đầu biên giới giữa binh sĩ Ấn Độ và Trung Quốc trên dãy Himalaya vẫn chưa được giải quyết.
Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương sẽ được hiện thực hóa thế nào dưới thời ông Biden?

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương sẽ được hiện thực hóa thế nào dưới thời ông Biden?

Châu Á đang chờ xem Mỹ sẽ định hình và hiện thực hóa chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương thế nào dưới chính quyền ông Joe Biden.
Dự báo thế giới 2021: Sẽ có Hội nghị thượng đỉnh Moon-Kim lần thứ 4?

Dự báo thế giới 2021: Sẽ có Hội nghị thượng đỉnh Moon-Kim lần thứ 4?

Ý tưởng về cuộc gặp thượng đỉnh Moon-Kim, được các thành viên DP đưa ra ngay sau diễn văn chào năm mới ngày 11/1 vừa qua của Tổng thống Moon Jae-in.
Đằng sau việc Quyền Bộ trưởng An ninh Nội địa từ chức trước thềm Lễ nhậm chức Tổng thống Mỹ

Đằng sau việc Quyền Bộ trưởng An ninh Nội địa từ chức trước thềm Lễ nhậm chức Tổng thống Mỹ

Quyền Bộ trưởng An ninh Nội địa Mỹ Chad Wolf bất ngờ từ chức trong bối cảnh nguy cơ bạo lực sẽ leo thang tại lễ nhậm chức sắp tới của ông Biden.
The Diplomat: Tăng trưởng kinh tế nhanh thúc đẩy tiêu thụ năng lượng xanh tại Việt Nam

The Diplomat: Tăng trưởng kinh tế nhanh thúc đẩy tiêu thụ năng lượng xanh tại Việt Nam

Theo bài viết ngày 12/1 trên trang The Diplomat, kinh tế Việt Nam tăng trưởng nhanh là động lực thúc đẩy tiêu thụ năng lượng xanh ở nước này.
Phiên bản di động