Một quan chức Quốc hội giấu tên cho biết, báo cáo được Bộ Quốc phòng Mỹ trình lên Quốc hội ngày 9/3 cho thấy, Lầu Năm Góc đã chi 5,6 tỷ USD chỉ riêng cho chi phí đạn dược trong hai ngày đầu tiên của cuộc xung đột. Ông này dự đoán, con số có thể đã lên tới hơn 10 tỷ USD cho những ngày tiếp theo.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra những tín hiệu trái chiều về thời gian và mục tiêu cuối cùng của “Chiến dịch cuồng nộ” (Epic Fury). Ban đầu, ông dự đoán chiến dịch ném bom kéo dài khoảng 4-6 tuần, có khả năng kết thúc “nhanh chóng”. Tuy nhiên, mới đây, người đứng đầu Nhà Trắng lại để ngỏ khả năng sẽ có một cuộc tấn công dài hơn và kế hoạch triển khai bộ binh tới Tehran.
 |
| Các thủy thủ chuẩn bị triển khai vũ khí trên boong tàu sân bay USS Abraham Lincoln để hỗ trợ “Chiến dịch cuồng nộ” vào ngày 28/2. (Nguồn: Hải quân Mỹ) |
Giới quan sát cho rằng, ngay cả một cuộc chiến tương đối ngắn cũng sẽ để lại hậu quả lâu dài, sâu rộng khi hàng triệu người bị cuốn vào xung đột.
“Bài học của lịch sử cho thấy, xung đột dù ngắn ngủi nhưng có thể gây ra những hậu quả to lớn lan tỏa theo thời gian”, Stephanie Savell, Giám đốc dự án Chi phí chiến tranh tại trường Quan hệ quốc tế và công cộng Watson thuộc Đại học Brown (Mỹ), cho hay.
Cho đến nay, cả Nhà Trắng và Văn phòng Quản lý ngân sách đều chưa công khai chi phí mà người đóng thuế phải gánh hay tổng chi phí cần thiết cho chiến dịch dù trước đó Lãnh đạo đảng Dân chủ tại Ủy ban Ngân sách Hạ viện, Hạ nghị sĩ Brendan Boyle của Pennsylvania, đã yêu cầu Văn phòng Ngân sách Quốc hội đưa ra con số cụ thể.
Kéo dài và tốn kém
Ông Michael O’Hanlon, Giám đốc nghiên cứu chương trình chính sách đối ngoại tại Brookings Institution, cho rằng chi phí quân sự cho một “chiến dịch không kích kéo dài” thường vào khoảng vài tỷ USD mỗi tháng. Tuy nhiên, theo ông, trong bối cảnh hiện nay con số thực tế có thể lên tới vài tỷ USD mỗi tuần.
Ông cũng nhận định rằng mục tiêu thay đổi chế độ tại Iran, điều mà Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần đề cập khi phát động chiến dịch, có thể tốn kém hơn đáng kể, cả về kinh tế lẫn sinh mạng của binh sĩ và dân thường.
So sánh với các cuộc giao tranh tại Afghanistan và Iraq, ông O’Hanlon ước tính trung bình Mỹ phải chi khoảng 1 triệu USD mỗi năm cho mỗi binh sĩ được triển khai, bao gồm chi phí cơ sở hạ tầng, trang thiết bị, chăm sóc y tế và các khoản liên quan.
Trong giai đoạn cao điểm của hai cuộc chiến này, số binh sĩ Mỹ hiện diện tại Afghanistan và Iraq dao động từ 100.000 đến 175.000 người, với tổng chi phí ước tính khoảng 200 tỷ USD mỗi năm.
 |
| Tổng thống Donald Trump giơ tay chào khi đội khiêng quan tài phủ cờ chứa hài cốt của Trung sĩ Declan J. Coady tại Căn cứ Không quân Dover hôm 7/3 ở Dover, Delaware. Sáu binh sĩ thuộc Bộ Tư lệnh Hậu cần 103, trong đó có Coady, đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran ngày 1/3 tại Cảng Shuaiba, Kuwait. (Nguồn: Getty Images) |
Theo ông Michael O’Hanlon, nếu Mỹ từng cần khoảng 100.000 binh sĩ tại Afghanistan, thì để ổn định toàn bộ Iran, Washington có thể phải triển khai tới 250.000 binh sĩ hoặc hơn. Chi phí duy trì lực lượng ở quy mô này trong 12 tháng có thể lên tới 250–300 tỷ USD và tiếp tục tăng trong các năm tiếp theo.
Ông cho rằng con số này mới chỉ bao gồm chi phí vận hành quân đội, chưa tính tới thiệt hại có thể xảy ra đối với các cơ sở ngoại giao Mỹ trong khu vực hoặc các khoản chi liên quan khác của cuộc xung đột.
Số thương vong của binh sĩ Mỹ cũng có thể tăng tùy theo quy mô xung đột. Trong hai thập kỷ tại Afghanistan, khoảng 2.500 binh sĩ Mỹ thiệt mạng, trong khi cuộc xung đột kéo dài 15 năm tại Iraq khiến khoảng 4.500 người Mỹ tử vong.
Theo bà Stephanie Savell, nhiều nghiên cứu cho thấy “chiến tranh không bao giờ nhanh chóng, rẻ tiền hay dễ dàng”. Cuộc xung đột tại Iraq năm 2003 là một ví dụ khi các nhà lãnh đạo từng tuyên bố chiến dịch sẽ “ngắn gọn, dứt khoát và ít tốn kém”.
Bà cho rằng những luận điệu tương tự đang được lặp lại trong các phát biểu liên quan căng thẳng tại Trung Đông hiện nay.
Không chỉ gây thương vong bởi bom đạn, xung đột còn kéo theo hệ lụy lâu dài như thiếu nước sạch, thực phẩm và dịch vụ y tế. Theo bà Savell, tác động này đặc biệt nghiêm trọng đối với phụ nữ và trẻ em; trong đó trẻ từ 0 đến 5 tuổi dễ chịu ảnh hưởng kéo dài bởi bệnh tật và suy dinh dưỡng.
Chủ tịch bộ phận quốc phòng và an ninh tại Trung tâm nghiên cứu chiến lược quốc tế, ông Seth Jones, nhận định “rất khó” để quân đội Mỹ và Israel gây ra “thiệt hại lớn cho chính quyền Iran nếu chủ yếu chỉ bằng “lực lượng không quân và hải quân”.
| More from WVR |
 Xung đột Trung Đông và tác động kinh tế: Mỹ trấn an lo ngại về eo biển Hormuz; EU, Anh và Ukraine chỉ trích nới lỏng trừng phạt dầu mỏ Nga |
Ông cho biết các chiến dịch của quân đội Mỹ tại Afghanistan, Iraq và Libya đều kết hợp nhiều chiến thuật, trong đó có lực lượng mặt đất.
Theo ông Seth Jones, những cuộc xung đột này kéo dài nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ và đều dẫn tới nội chiến, nổi dậy. Vì vậy, tham vọng thay đổi chế độ ở Iran sẽ mất “nhiều tháng, thậm chí lâu hơn”.
Một cuộc xung đột kéo dài cũng đặt ra thách thức cho quân đội Mỹ, trong đó có việc bổ sung kho vũ khí như hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao THAAD. Ông Seth Jones cho biết khoảng một phần tư số hệ thống này đã bị rút khỏi kho dự trữ vào năm 2025.
Ông cũng cảnh báo nguy cơ leo thang nếu các lực lượng ủng hộ Iran bên ngoài tham gia, chẳng hạn lực lượng Houthi tại Yemen hay các nhóm dân quân Shia tại Iraq có thể tấn công quân đội hoặc dân thường Mỹ ở Syria, Iraq, Jordan hoặc các địa điểm khác.
Không phải nguồn lực vô hạn
Bà Mara Karlin, nghiên cứu viên thỉnh giảng tại Viện Brookings và giáo sư thực hành tại Trường nghiên cứu quốc tế cao cấp thuộc Đại học Johns Hopkins, cho biết trong một cuộc thảo luận nhóm rằng mặc dù quân đội Mỹ có ngân sách lớn, nhưng nguồn lực của họ không phải là vô hạn.
 |
| Máy bay F-35B Lightning II hạ cánh xuống boong tàu đổ bộ USS Essex. (Nguồn: Hải quân Mỹ) |
Quốc hội Mỹ đã phê duyệt 838,7 tỷ USD cho Bộ Quốc phòng vào tháng Giêng trong khuôn khổ ngân sách thường niên. Đảng Cộng hòa cũng thông qua thêm 150 tỷ USD cho Lầu Năm Góc trong “Dự luật lớn, tuyệt vời” (OBBBA) năm 2025, dành cho các chương trình như phòng không, phòng thủ tên lửa và đóng tàu.
Theo bà Mara Karlin, không thể loại trừ khả năng Tổng thống Trump điều động bộ binh, đồng nghĩa Mỹ phải chuẩn bị cho thương vong lớn và một cuộc giao tranh “có thể kéo dài và rất tàn khốc”.
Các chuyên gia cảnh báo nếu giao tranh kéo dài nhiều tuần, áp lực đối với kinh tế Mỹ và Israel sẽ gia tăng, kéo theo chi phí tài chính lớn hơn.
Chi phí của “Chiến dịch cuồng nộ” cũng đang gây tranh cãi tại Washington. Khảo sát của Reuters/Ipsos cho thấy chỉ khoảng 1/4 người Mỹ được hỏi ủng hộ các cuộc tấn công nhằm vào Iran, kể cả trong nội bộ đảng Cộng hòa.
Các nhà phân tích cho rằng áp lực kinh tế khiến Washington khó kéo dài xung đột. Việc nhắm vào các cơ sở dầu mỏ và nguy cơ đóng cửa eo biển Hormuz đã đẩy giá dầu tăng 20%, kéo theo giá hàng hóa, dịch vụ leo thang, ảnh hưởng đời sống người dân và gia tăng sức ép dư luận đòi Mỹ chấm dứt xung đột.
| Phong trào kháng chiến Hồi giáo Iraq tuyên bố đã bắn hạ máy bay KC-135 của Mỹ Các nhóm vũ trang dòng Shi'ite thuộc Phong trào kháng chiến Hồi giáo tại Iraq tuyên bố đã bắn hạ một máy bay tiếp dầu ... |
| Xung đột Trung Đông: Không chỉ là 'đấu pháp' đơn thuần mà còn là 'phép thử sức bền' Cuộc xung đột ở Trung Đông đang biến thành một cuộc thử thách ý chí giữa Iran và Mỹ, Israel cũng như nhiều nước trong ... |
| Xung đột Trung Đông: Iran hiệu triệu đoàn kết quốc gia, tuyên bố tấn công tàu sân bay khổng lồ của Mỹ Ngày 12/3, Phó Tổng thống Iran Mohammad-Reza Aref thông báo, chính quyền nước này đã quyết định tuần tới sẽ là “Tuần lễ đoàn kết ... |
| Nỗ lực tìm giải pháp trước 'cú sốc' Trung Đông Cuộc xung đột tại Trung Đông đang khiến giá dầu, cước vận tải và nhiều nguyên liệu đầu vào tăng nhanh. Áp lực chi phí ... |
| Xung đột Trung Đông: Iran tuyên bố tấn công lực lượng Mỹ tại Saudi Arabia, căng thẳng tại eo biển Hormuz gia tăng Xung đột tại Trung Đông có dấu hiệu leo thang khi Iran tuyên bố tấn công căn cứ có lực lượng Mỹ đồn trú tại ... |
