Cần bình đẳng giới từ trong nhận thức!

Trần Xuân Tiến
Chỉ hai câu chuyện, hai tình huống tưởng chừng không liên quan trong cuộc sống nhưng lại phần nào phản ánh dấu vết quan niệm bất bình đẳng giới trong nhận thức của chúng ta.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Cần bình đẳng giới từ trong nhận thức
Hình ảnh tấm áp phích trước chợ Tân Bình (trên đường Lý Thường Kiệt, quận Tân Bình, TP. Hồ Chí Minh) vào ngày 27/9/2022. (Ảnh: Trần Xuân Tiến)

Chỉ có "các bà nội trợ"?

Những ngày qua, dư luận xã hội lại một phen chấn động, khi báo chí đưa ra ánh sáng loạt bài về một đơn vị kinh doanh bán lẻ đã lừa dối người tiêu dùng với những sản phẩm rau có nguồn gốc không rõ ràng nhưng cố ý thay hình đổi dạng, “giả danh” VietGap.

Đáng chú ý, khi chia sẻ và trao đổi bàn luận về sự việc đáng lên án này, trên truyền thông mạng xã hội, chúng ta dễ thấy sự xuất hiện của các cụm từ như: “siêu thị đã mất lòng tin của các bà nội trợ”, “các bà nội trợ hoang mang trước cơn sốc rau “đội lốt” VietGap”, “sự tin tưởng của các bà nội trợ bị đánh cắp”…

Không hề nói quá khi khẳng định rằng, những cách diễn đạt này rất… có vấn đề về định kiến giới. Nó phản ánh tâm thế mặc định của người viết khi cho rằng công việc bếp núc mặc nhiên là nhiệm vụ không phải bàn cãi của phái nữ.

Tư tưởng trọng nam khinh nữ, biểu hiện qua lối suy nghĩ rằng nội trợ là công việc hiển nhiên của phụ nữ, đã trở thành thói quen dường như khó nhận ra ở nhiều người với nhiều giai tầng xã hội.

Cả người nói/người viết và người nghe/người đọc đều không cảm thấy có gì sai, mặc dù có thể vẫn luôn nhiệt tình hô hào về phong trào bình đẳng giới trong cuộc sống hiện đại.

Tức là, bản thân người nói/người viết đều có nhận thức và tinh thần đồng thuận về sự bình quyền giới tính, nhưng như một thói quen, họ đã sử dụng các cụm từ, quán ngữ diễn đạt thông dụng, mà quên mất ý nghĩa hàm ẩn (vốn thường hàm chứa sắc thái phân biệt giới tính) mà những cụm từ, quán ngữ này có thể mang lại.

Phần việc của ai?

Hình ảnh tấm áp phích (ảnh trên) do chúng tôi chụp lại trước chợ Tân Bình, đường Lý Thường Kiệt, quận Tân Bình, TP. Hồ Chí Minh vào ngày 27/9/2022. Trên đó có ghi dòng chữ lớn: “Nam giới có trách nhiệm chia sẻ với nữ giới trong việc thực hiện kế hoạch hóa gia đình và nuôi dạy con cái”.

Thoạt đầu, chúng ta cảm thấy đây là một thông điệp thiện lành ấm áp tinh thần gia đình, xuất phát từ sự thấu cảm, niềm tin vào quan điểm bình đẳng giới trong đời sống hiện đại.

Nhưng nếu đọc lại lần hai, hoặc lần sau đó, thông điệp này lại… “tố cáo” tâm tư chưa thật sự trút bỏ quan niệm trọng nam khinh nữ của người phát đi thông điệp. Vì sao lại là trách nhiệm “chia sẻ”?

“Chia sẻ” ở đây phải chăng được hiểu là nam giới chỉ đang có lòng hảo tâm gánh giúp phần việc vốn thuộc về nữ giới trong công tác thực hiện kế hoạch hóa gia đình và nuôi dạy con cái?

Xin đừng nghĩ rằng đây là hành động bắt bẻ ngôn từ, làm khó làm dễ người viết/người nói, vì người nói vô tình người nghe hữu ý.

Chúng ta cần nhận thức đầy đủ rằng, để lan tỏa thông điệp tích cực, nếu không chú ý dụng tâm trong cách diễn đạt, không suy nghĩ thấu đáo bản chất của vấn đề, ắt sẽ sinh ra tình huống phản tác dụng, phản ánh sự hô hào nửa vời, chưa thực chất.

Truyền thông bình đẳng giới chưa bao giờ là dễ dàng, bởi tư tưởng trọng nam khinh nữ ảnh hưởng của tinh thần Nho giáo đã cắm rễ rất lâu vào nền văn hóa của chúng ta. Thế nên, rất cần lưu ý kỹ càng hơn nữa, trong quá trình triển khai, để có thể mang lại hiệu quả truyền thông tốt nhất có thể.


Bài viết phản ánh quan điểm của tác giả.

UNFPA khẳng định sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ với Việt Nam

UNFPA khẳng định sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ với Việt Nam

Ngày 3/10, tại trụ sở Bộ Ngoại giao, Thứ trưởng Ngoại giao Hà Kim Ngọc đã tiếp ông Bjorn Andersson, Giám đốc khu vực châu ...

Nhức nhối nạn bạo lực với nữ giới ở Mexico

Nhức nhối nạn bạo lực với nữ giới ở Mexico

Tại Mexico, cứ 10 phụ nữ và trẻ em gái thì có tới 7 người cho biết đã từng bị trải qua một hình thức ...

Tranh luận. Lãnh đạo nữ trong chính trị và ngoại giao: Nên hay không?

Tranh luận. Lãnh đạo nữ trong chính trị và ngoại giao: Nên hay không?

Dù phụ nữ đã đạt được nhiều tiến bộ trong cuộc chiến bình đẳng giới, nhưng số lãnh đạo nữ trong ngành chính trị và ...

Diễn đàn Phụ nữ Việt Nam-Hàn Quốc 2022: Chia sẻ trải nghiệm ứng phó với dịch Covid-19 và đáp ứng chính sách

Diễn đàn Phụ nữ Việt Nam-Hàn Quốc 2022: Chia sẻ trải nghiệm ứng phó với dịch Covid-19 và đáp ứng chính sách

Chiều 24/8, Diễn đàn Phụ nữ Việt Nam-Hàn Quốc lần thứ 9 đã được tổ chức với chủ đề "Covid-19 dưới góc độ giới: Trải ...

ASEAN nỗ lực thúc đẩy bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ

ASEAN nỗ lực thúc đẩy bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ

Thúc đẩy bình đẳng giới và tăng quyền năng cho phụ nữ là mục tiêu phấn đấu của toàn thế giới, trong đó có ASEAN. ...

Bài viết cùng chủ đề

Góc nhìn Nhân quyền

Đọc thêm

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Liên minh doanh nghiệp Hoa Kỳ - APEC, mong muốn tiếp tục đồng hành với Việt Nam

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Liên minh doanh nghiệp Hoa Kỳ - APEC, mong muốn tiếp tục đồng hành với Việt Nam

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Liên minh doanh nghiệp Hoa Kỳ - APEC.
Năm nước châu Âu bắt tay Rwanda lập trung tâm hồi hương đầu tiên ngoài lục địa

Năm nước châu Âu bắt tay Rwanda lập trung tâm hồi hương đầu tiên ngoài lục địa

Năm quốc gia châu Âu và Rwanda đang xúc tiến mô hình trung tâm hồi hương mới, hướng tới chuyển người xin tị nạn bị từ chối từ năm 2027.
Bốn nước thúc giục Israel mở đường viện trợ giữa khủng hoảng mưa lũ ở Gaza

Bốn nước thúc giục Israel mở đường viện trợ giữa khủng hoảng mưa lũ ở Gaza

Australia, Canada, Italy và Anh kêu gọi Israel khẩn trương mở đường viện trợ vào Gaza, khi mưa lũ khiến hàng chục nghìn lều bạt hư hại trước mùa Đông.
Phê duyệt Đề án giáo dục quyền con người trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc

Phê duyệt Đề án giáo dục quyền con người trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc

Phê duyệt Đề án giáo dục quyền con người trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Sudan chìm trong khủng hoảng nhân đạo, thiếu hụt viện trợ tăng thêm thảm cảnh

Sudan chìm trong khủng hoảng nhân đạo, thiếu hụt viện trợ tăng thêm thảm cảnh

Tình trạng cắt giảm viện trợ đang làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng lương thực tại Sudan.
LHQ thúc giục mở toàn bộ cửa khẩu Gaza giữa khủng hoảng nhân đạo

LHQ thúc giục mở toàn bộ cửa khẩu Gaza giữa khủng hoảng nhân đạo

Ngày 11/11, LHQ kêu gọi mở toàn bộ cửa khẩu vào Dải Gaza để đẩy nhanh hoạt động cứu trợ, trong bối cảnh mưa lũ làm trầm trọng thêm khủng hoảng nhân đạo.
Gaza chìm trong mưa lũ, 350.000 người Palestine không còn nơi trú ẩn

Gaza chìm trong mưa lũ, 350.000 người Palestine không còn nơi trú ẩn

Mưa lớn và gió mạnh khiến hàng chục nghìn lều tạm tại Gaza bị ngập, đẩy 350.000 người Palestine phải ngủ ngoài trời trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Tình hình Nepal: UN Women ước tính 43.000 phụ nữ và trẻ em gái cần hỗ trợ khẩn cấp

Tình hình Nepal: UN Women ước tính 43.000 phụ nữ và trẻ em gái cần hỗ trợ khẩn cấp

Theo UN Women, khoảng 43.000 phụ nữ và trẻ em gái tại Nepal đang cần hỗ trợ nhân đạo khẩn cấp sau trận lũ quét xảy ra tại nhiều khu vực của nước này ngày ...
Làn sóng xin quốc tịch Canada từ Mỹ tăng mạnh

Làn sóng xin quốc tịch Canada từ Mỹ tăng mạnh

Hồ sơ tồn đọng lên khoảng 120.000 khi hàng nghìn người Mỹ tìm cách chứng minh quyền được nhập quốc tịch Canada theo diện thừa kế quốc tịch.
Từ khủng hoảng di cư Tây Ban Nha, đi tìm lời giải cho bài toán bảo vệ những người dễ bị tổn thương

Từ khủng hoảng di cư Tây Ban Nha, đi tìm lời giải cho bài toán bảo vệ những người dễ bị tổn thương

Vấn đề di cư đã trở thành một trong những vấn đề nhân đạo và chính trị quan trọng nhất hiện nay.
Trao quyền cho phụ nữ: Tăng cường khả năng chống chịu của xã hội trước biến động

Trao quyền cho phụ nữ: Tăng cường khả năng chống chịu của xã hội trước biến động

Trong bối cảnh hiện nay, hợp tác quốc tế về thúc đẩy quyền năng của phụ nữ và phát triển bao trùm trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Trung Quốc ra tuyên bố chung về khả năng tiếp cận AI tại Liên hợp quốc

Trung Quốc ra tuyên bố chung về khả năng tiếp cận AI tại Liên hợp quốc

Trung Quốc kêu gọi các bên tận dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để thúc đẩy khả năng tiếp cận cho mọi người và hiện thực hóa đầy đủ các quyền con người.
Làng Tre (Đồng Nai) đón những người bạn đến từ Nhật Bản, lan tỏa yêu thương đến trẻ em mồ côi

Làng Tre (Đồng Nai) đón những người bạn đến từ Nhật Bản, lan tỏa yêu thương đến trẻ em mồ côi

105 trẻ em tại Trung tâm Nhân đạo Làng Tre (Đồng Nai) tham gia chương trình giao lưu, nhận nhu yếu phẩm và trải nghiệm văn hóa cùng đoàn Nhật Bản.
Toàn quyền thứ 31 của Canada, là ai?

Toàn quyền thứ 31 của Canada, là ai?

Thủ tướng Mark Carney vừa bổ nhiệm bà Louise Arbour - một luật sư song ngữ và cựu Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc - làm Toàn quyền thứ 31 của Canada.
Anh: Giải pháp mở cánh cửa hòa nhập cho người yếu thế

Anh: Giải pháp mở cánh cửa hòa nhập cho người yếu thế

Trong bối cảnh xã hội số phát triển nhanh, việc thiếu kết nối kỹ thuật số có thể đẩy những nhóm yếu thế ở Anh vào sự cô lập và mất cơ hội hòa nhập.
Những nội dung cơ bản của Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài

Những nội dung cơ bản của Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài

Lấy con người làm trung tâm, coi văn hóa, tri thức, sáng tạo và trách nhiệm quốc tế là nền tảng cốt lõi để xây dựng hình ảnh Việt Nam hiện đại, nhân văn...
Những 'bóng hồng' Việt Nam bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới

Những 'bóng hồng' Việt Nam bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới

Ngày 12/10, Đội tuyển nữ Việt Nam đã bảo vệ thành công danh hiệu vô địch bi sắt nữ thế giới sau chiến thắng áp đảo trước Thái Lan tại Pháp.
Các hoạt động tôn vinh phẩm giá và nâng cao đời sống người cao tuổi tại Iran

Các hoạt động tôn vinh phẩm giá và nâng cao đời sống người cao tuổi tại Iran

Từ 30/9-6/10, Iran tổ chức Tuần lễ Người cao tuổi quốc gia nhằm khuyến khích sự tham gia xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống cho thế hệ cao niên.
Đầu tư vào bình đẳng giới 'sinh lời' lớn cho nền kinh tế toàn cầu

Đầu tư vào bình đẳng giới 'sinh lời' lớn cho nền kinh tế toàn cầu

Thu hẹp khoảng cách giới có thể giúp hàng trăm triệu phụ nữ và trẻ em gái, đồng thời đóng góp thêm khoảng 1.500 tỷ USD GDP toàn cầu vào năm 2030.
Phiên bản di động