Căng thẳng Anh - Iran: Đánh đông, đe tây

Dịch Dung
Theo dõi TGVN trên
Phân tích và Bình luận chính trị
Baoquocte.vn. TGVN. Vùng Vịnh lại bất ngờ có diễn biến mới dồn dập. Anh - Iran căng thẳng quan hệ sau các vụ tàu chở dầu bị bắt giữ. Iran theo đuổi mục đích gì trong chuyện này? Triển vọng? Phân tích của Báo Thế giới & Việt Nam.
TIN LIÊN QUAN
cang thang anh iran danh dong de tay Anh bắt giữ tàu Iran, đâu chỉ là chuyện chở dầu?
cang thang anh iran danh dong de tay Mỹ - Iran và câu chuyện Gibraltar: Phép thử nhờ mập mờ
cang thang anh iran danh dong de tay
Trong số các đồng minh của Mỹ, nước Anh luôn hăng hái và năng động hơn cả trong chủ trương chống Iran.

Những tình huống mới

Ở khu vực vùng Vịnh lại bất ngờ có diễn biến mới dồn dập. Iran bắt giữ một con tàu chở dầu mà họ cho là buôn lậu dầu và không có quốc gia nào trên thế giới nhận là thuộc sở hữu của mình. Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên cáo, hải quân Mỹ ở vùng Vịnh bắn rơi một chiếc máy bay không người lái của Iran trong khi Iran quả quyết không có chiếc máy bay không người lái nào của mình bị bắn rơi và thậm chí còn công bố video clip chứng minh rằng, phía Mỹ đã "quân ta bắn quân mình" trong vụ việc này. Chính quyền Gibraltar thuộc Anh vẫn bắt giữ con tàu chở dầu Grace 1 của Iran. Và Tehran kiểm soát cũng như bắt giữ một số con tàu chở dầu lưu thông ở vùng Vịnh với lý do không tuân thủ nghiêm chỉnh các quy định pháp lý quốc tế về hàng hải nói chung và đặc biệt cho vùng Vịnh nói riêng.

Hiện tại, thiên hạ để ý nhiều nhất đến việc Iran bắt giữ con tàu chở dầu Stena Impero của Anh. Vụ việc này mới là nguyên do chính khiến cho bầu không khí chính trị an ninh ở khu vực Trung Đông, Bắc Phi và vùng Vịnh trở nên thêm ngột ngạt.

Ông Trump đã quyết định điều động thêm 500 lính Mỹ đến Saudi Arabia và đương nhiên không quên lớn giọng đe nẹt Iran. Iran chủ động tung ra bằng chứng về những vi phạm luật pháp quốc tế và quy định chung của con tàu kia. Phía Anh coi việc Iran bắt giữ con tàu này là hành động khủng bố. Một số nước thành viên EU và NATO ở châu Âu phải ủng hộ quan điểm của Anh nên lên tiếng đòi Iran thả con tàu này.

Tại sao lại căng với Anh?

Trong chính trị thế giới và quan hệ quốc tế lập tức hình thành ngay khái niệm "Chiến tranh tàu chở dầu" hay "Khủng hoảng tàu chở dầu". Lập tức, lo ngại sâu sắc lại bùng lên về nguy cơ xảy ra đụng độ vũ trang lần này không phải giữa Iran và Mỹ nữa mà giữa Anh và Iran. Kịch bản này rồi đây có xảy ra hay không có thể thấy được ở câu trả lời cho hai câu hỏi mấu chốt nhất hiện tại là vì sao nổi cộm bất hoà giữa Anh và Iran cũng như Mỹ, Anh hay các đồng minh của họ hoặc cùng các đồng minh của họ tới đây sẽ đối phó Iran như thế nào.

Ở Iran, kể từ sau cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979, Mỹ bị coi là "Quỷ sa tăng lớn" và Anh bị coi là "Quỷ sa tăng nhỏ". Người Iran chưa nguôi ngoai chứ không nói là quên thực dân Anh đã bóc lột đất nước này tệ hại như thế nào và đã cùng CIA của Mỹ năm 1953 lật đổ chính quyền của thủ tướng Mossadegh ở Iran. Người Iran nhìn nhận Mỹ và Anh trên phương diện thù địch với Iran tuy hai nhưng lại là một. Trong số các đồng minh của Mỹ, nước Anh luôn hăng hái và năng động hơn cả trong chủ trương chống Iran.

Ông Trump đã kích hoạt cuộc đối địch trực tiếp hiện tại giữa Mỹ và Iran. Hai bên rất găng với nhau cả trên dư luận lẫn trên thực địa ở vùng Vịnh, nhưng trong thâm tâm không có chủ ý gây chiến tranh với nhau và tránh lỡ bước hay quá đà trong chuyện này. Mọi động thái ở từ hai phía đều cho thấy, cả hai tuy biểu lộ sẵn sàng chơi sát ván với nhau nhưng trong thực chất là tìm cách xuống thang căng thẳng với nhau sao cho vừa giữ được thể diện lại vừa không bị coi là thất thế hay yếu thế. Trong bối cảnh tình hình ấy, Iran theo đuổi ba mục đích chính với việc bắt giữ con tàu chở dầu Stena Impero của Anh.

Ba mục tiêu của Iran

Thứ nhất, Iran cần có hình ảnh và cảm nhận về đáp trả thích đáng việc Anh bắt giữ con tàu chở dầu Grace 1 của Iran để trang trải nhu cầu đối nội cũng như đối ngoại, thực hiện tuyên bố là "người sao, ta vậy" sau khi Anh bắt giữ con tàu chở dầu Grace 1 của Iran. Xem ra, Iran còn muốn làm cho Anh thấy sẽ phải trả giá như thế nào nếu còn theo Mỹ chống Iran, thậm chí còn "cầm đèn chạy trước ô tô" trong chuyện cùng Mỹ chống Iran.

Thứ hai, Iran dùng việc này để chuyển tải thông điệp tới Mỹ rằng, Tehran không nói suông mà sẵn sàng hành động như đã tuyên cáo để phía Mỹ không hiểu sai và càng không nên bất chấp những thể hiện ý chí và quan điểm thái độ của Iran. Mục đích ngăn chặn đụng độ quân sự và chiến tranh giữa Mỹ và Iran cũng ở đấy. Rất có thể ở đây Iran đã trù liệu rằng Mỹ không có nhiều tàu chở dầu đi lại ở vùng Vịnh và không thể bao cấp sự đảm bảo an ninh cho tất cả những con tàu chở dầu khác không phải của Mỹ ở vùng Vịnh, kể cả khi có con tàu chở dầu nào đó của Anh. Thông điệp của Iran cho Mỹ còn có thể là Tehran không nương tay với Anh, nhưng sẽ không làm tổn hại Mỹ nếu Mỹ không tấn công quân sự Iran.

Thứ ba, Iran chủ ý cảnh báo và răn đe tất cả các đối thủ và địch thủ khác của mình về chống Tehran nói chung và đe dọa an ninh của các tàu thuyền của Iran trên thế giới nói chung.

Iran giờ không làm găng thêm với Mỹ nhưng lại thêm quyết liệt với Anh để dùng việc xử lý chuyện khúc mắc với Anh tác động trực tiếp tới Mỹ. Những động thái mới từ phía Mỹ cho thấy Mỹ không có chủ ý dùng biện pháp quân sự để giúp Anh giải quyết vấn đề của Anh với Iran. Chính phủ Anh chắc rồi sẽ còn thuyết phục Mỹ, EU và NATO tăng cường trừng phạt, cô lập Iran và thậm chí sử dụng cả những tối hậu thư nào đấy để gia tăng áp lực đối với Iran. Chỉ mấy ngày nữa thôi, danh tính thủ tướng mới của Anh sẽ được xác định. Nhưng cả hai ứng cử viên còn lại là Boris Johnson và Jeremy Hunt đều không đưa ra được ý tưởng khả dĩ nào giải quyết được cuộc khủng hoảng này ngoài mạnh miệng lớn giọng đe nẹt Iran.

Bắt giữ con tàu chở dầu của Anh giúp Iran cùng lúc đạt được nhiều mục đích. Nhưng giữ con tàu ấy lâu sẽ lại lợi bất cập hại đối với Iran. Cho nên Iran chắc rồi sẽ không nhất khoát dùng con tàu Stena Impero để đánh đổi lấy con tàu Grace 1.

Và chuyện giữa Iran và Anh sẽ không trở thành ngòi nổ, cái cớ hay giọt nước tràn ly để đụng độ vũ trang bùng phát giữa Mỹ và Iran ở vùng Vịnh.

Dịch Dung

cang thang anh iran danh dong de tay Anh bác bỏ mọi tường trình của Iran, tuyên bố Tehran 'can thiệp bất hợp pháp'

TGVN. Trong một bức thư gửi Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (LHQ) đề ngày 20/7, Đại biện lâm thời Anh tại LHQ Jonathan ...

cang thang anh iran danh dong de tay Anh khẳng định muốn giảm căng thẳng với Iran, dù Tehran có 'hành động thù địch'

TGVN. Phát biểu sau cuộc họp với Ủy ban khẩn cấp của Vương quốc Anh về vụ Iran bắt giữ một chiếc tàu treo cờ ...

cang thang anh iran danh dong de tay Tehran: Vụ bắt giữ tàu Anh là hành động "có đi có lại", đáp trả vụ tàu chở dầu Iran

Ngày 20/7, Hội đồng Vệ binh Iran, cơ quan giám sát hiến pháp đầy quyền lực của Tehran, tuyên bố việc bắt giữ tàu chở ...

Đọc thêm

XSMB 22/6 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 22/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMB 22/6 - KQXSMB

XSMB 22/6 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 22/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMB 22/6 - KQXSMB

Baoquocte.vn. XSMB 22/6. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 3 ngày22/6/2021. XSMB thứ 3. SXMB 22/6. KQXSMB.
XSBL 22/6 - Kết quả xổ số Bạc Liêu hôm nay 22/6/2021 - SXBL 22/6 - KQXSBL thứ 3

XSBL 22/6 - Kết quả xổ số Bạc Liêu hôm nay 22/6/2021 - SXBL 22/6 - KQXSBL thứ 3

Baoquocte.vn. XSBL 22/6. KQXSBL 22/6. Xổ số Bạc Liêu hôm nay ngày 22 tháng 6 năm 2021. Xo so Bac Lieu. KQSXBL. SXBL 22/6.
XSMN 22/6 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 22/6/2021 - xổ số hôm nay 22/6 - SXMN - KQXSMN

XSMN 22/6 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 22/6/2021 - xổ số hôm nay 22/6 - SXMN - KQXSMN

Baoquocte.vn. XSMN 22/6. xổ số hôm nay 22/6.Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 3 ngày22/6/2021. XSMN thứ 3. SXMN 22/6. KQXSMN.
XSMT 22/6 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 22/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMN 22/6 - KQXSMN

XSMT 22/6 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 22/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMN 22/6 - KQXSMN

Baoquocte.vn. XSMT 22/6. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày22/6/2021. XSMT thứ 3. SXMT 22/6. KQXSMT.
Lịch âm 22/6 - Xem âm lịch hôm nay thứ 3 ngày 22/6/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 22/6/2021

Lịch âm 22/6 - Xem âm lịch hôm nay thứ 3 ngày 22/6/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 22/6/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 22/6. Âm lịch hôm nay 22/6. Xem âm lịch hôm nay ngày 22/6/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 22 tháng 6 năm 2021 hôm nay.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 22/6/2021: Sư Tử lạc lối trong tình yêu, Song Tử công việc bế tắc

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 22/6/2021: Sư Tử lạc lối trong tình yêu, Song Tử công việc bế tắc

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 22/6 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Nhật Bản sẽ tiếp tục hỗ trợ vaccine phòng Covid-19 cho người dân Việt Nam

Nhật Bản sẽ tiếp tục hỗ trợ vaccine phòng Covid-19 cho người dân Việt Nam

Baoquocte.vn. Chủ tịch Quốc hội trân trọng cảm ơn Nhật Bản đã ủng hộ Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch Covid-19, chuyển cho Việt Nam 1 triệu liều vaccine.
Hà Nội cho phép dịch vụ cắt tóc, gội đầu, ăn uống trong nhà mở cửa trở lại từ 0h ngày 22/6

Hà Nội cho phép dịch vụ cắt tóc, gội đầu, ăn uống trong nhà mở cửa trở lại từ 0h ngày 22/6

Baoquocte.vn. Từ 0h00 ngày 22/6, UBND Thành phố Hà Nội cho phép mở cửa trở lại dịch vụ cắt tóc, gội đầu, dịch vụ ăn, uống trong nhà đảm bảo khoảng ...
Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Singapore

Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Singapore

Baoquocte.vn. Chiều ngày 21/6, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Singapore Vivian Balakrishnan.
Tiêm chủng vaccine - Vũ khí đánh chặn những 'cơn gió ngược' về kinh tế

Tiêm chủng vaccine - Vũ khí đánh chặn những 'cơn gió ngược' về kinh tế

Baoquocte.vn. Tỷ lệ tiêm chủng vaccine không đồng đều giữa các quốc gia đang tạo ra một sự phân chia về kinh tế.
Thổ Nhĩ Kỳ và mối quan hệ 'không thể chối từ' với Nga

Thổ Nhĩ Kỳ và mối quan hệ 'không thể chối từ' với Nga

Baoquocte.vn. Rạn nứt trong quan hệ với Mỹ và những lợi ích kinh tế quá lớn với Nga là những nguyên nhân chính khiến Thổ Nhĩ Kỳ muốn trở thành đối tác của Nga
Ngoại giao ‘lối cũ’ của ông Joe Biden tại châu Âu

Ngoại giao ‘lối cũ’ của ông Joe Biden tại châu Âu

Baoquocte.vn. Trong chuyến công du đầu tiên, ông Joe Biden đã cải thiện quan hệ đồng minh, đàm phán cùng đối thủ với phong cách ngoại giao ‘lối cũ’ của mình.
5 gạch đầu dòng từ thượng đỉnh Nga-Mỹ: Nâng tầm ông Putin, khác biệt với ông Trump và còn gì nữa?

5 gạch đầu dòng từ thượng đỉnh Nga-Mỹ: Nâng tầm ông Putin, khác biệt với ông Trump và còn gì nữa?

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden với người đồng cấp Nga Vladimir Putin đã diễn ra và dưới đây là 5 điều trang CNN rút ra.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Quay lại ngoại giao truyền thống và chiến thắng cho ai?

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Quay lại ngoại giao truyền thống và chiến thắng cho ai?

Baoquocte.vn. Bắt đầu một vòng đàm phán hạt nhân mới và đưa các đại sứ trở lại vị trí là những thắng lợi nhỏ nhưng chắc chắn của Hội nghị Thượng đỉnh Nga-Mỹ.
Châu Á trở thành trọng tâm chiến lược của Hội nghị thượng đỉnh G7 ở Cornwall?

Châu Á trở thành trọng tâm chiến lược của Hội nghị thượng đỉnh G7 ở Cornwall?

Baoquocte.vn. Bên cạnh việc chứng kiến lập trường mạnh mẽ với Trung Quốc, Hội nghị G7 còn có ý nghĩa đối với vấn đề Triều Tiên và quan hệ Nhật Bản-Hàn Quốc.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Khi vũ khí không gian mạng ‘vượt mặt’ vũ khí hạt nhân

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Khi vũ khí không gian mạng ‘vượt mặt’ vũ khí hạt nhân

Baoquocte.vn. Quan hệ Nga-Mỹ phần lớn xoay quanh căng thẳng về vũ khí hạt nhân, nhưng hiện nay hai nước lại chuyển quan tâm sang vấn đề hiện đại hơn: vũ khí không gian mạng.
Phiên bản di động