Chuyện về gia tộc làm nghề thuốc Đông y nhiều đời nhất Việt Nam

Tình Vũ
Gần bốn thế kỉ qua, Thọ Xuân Đường - một trong những nhà thuốc gia truyền ở Việt Nam, giữ được truyền thống 17 đời liên tục trị bệnh cứu người bằng phương pháp y học cổ truyền.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Được Trung tâm Sách kỷ lục Việt Nam vinh danh là “Nhà thuốc Đông y gia truyền nhiều đời nhất Việt Nam”, Thọ Xuân Đường có cội nguồn từ làng Thọ Am, Liên Ninh, Thanh Trì, Hà Nội.

Vùng đất này vốn nổi tiếng với truyền thống khoa bảng và gia tộc họ Phùng tại đây có nhiều lương y tài giỏi, từng được các đời vua tuyển vào Thái Y viện với ba ngự y trong Triều.

Chuyện về gia tộc làm nghề thuốc Đông y nhiều đời nhất Việt Nam
Đôi đũa Kim Giao thử độc và đồng tiền vàng “Nhất Phẩm Đương Triều” là báu vật của gia tộc họ Phùng ở Thọ Am. (Ảnh: NVCC)
Tin liên quan
Niềm hạnh phúc của  những người mẹ đỡ đầu Niềm hạnh phúc của những người mẹ đỡ đầu

Từ báu vật của gia tộc họ Phùng…

Theo sử ký gia tộc họ Phùng, người khởi xướng nghề thuốc là cụ Phùng Văn Dương - vị lương y tài đức nổi tiếng chốn kinh kỳ và được triều đình nhà Lê tuyển vào làm thuốc tại Tế Sinh Đường - Thái Y Viện năm 1653.

Kế tục sự nghiệp đó, con trai cụ Dương là lương y Phùng Văn Đồng, nhờ tài năng và y đức sáng ngời, ông được nhà vua phong chức “Thứ Lang Kiêm Ngự Y ở Thái Y Viện”.

Nối nghiệp ông và cha mình, lương y Phùng Văn Côn tiếp tục phục vụ quân y và giữ chức Phó Ngự Y Triều Đình.

Đặc biệt, do tham gia tích cực chữa trị cứu thương trong chiến dịch thần tốc tiêu diệt 20 vạn quân Thanh năm 1789 và có nhiều công lao to lớn giúp nhà vua, ông Phùng Văn Côn đã được vua Quang Trung phong tặng danh hiệu: “Oanh liệt tướng quân”.

Ông được ban thưởng một đôi đũa Kim Giao thử độc và một đồng tiền vàng “Nhất Phẩm Đương Triều” (bậc cao nhất trong thứ tự 9 bậc danh giá trong triều).

Đôi đũa và đồng tiền vàng “Nhất Phẩm Đương Triều” đến nay đã trở thành báu vật dòng họ Phùng cùng truyền thống làm thuốc của Thọ Xuân Đường.

Tiếp thu quan điểm của Đảng, Nhà nước, lời căn dặn của Bác Hồ, tiếp nối truyền thống đáng tự hào của gia tộc, những lương y hậu thế của dòng họ Phùng không ngừng học hỏi và dồi kiến thức, y đức.

Hậu duệ đời thứ 14 là lương y Phùng Đức Hậu, người thầy thuốc được biết đến với tài năng, y đức và sự yêu thương người bệnh như người thân của mình, không quản ngại đi khắp đây đó tìm cây thuốc, sáng tạo ra các bài thuốc và chẩn bệnh cho nhân dân. Nhiều người đã được ông cải tử hoàn sinh.

Hơn 90 năm trước, ông đã lập ra nhà thuốc Thọ Xuân Đường làm nơi chữa bệnh cứu người và cũng là cơ sở hoạt động cách mạng của các đồng chí như: Đỗ Mười, Bạch Thành Phong, Nguyễn Thọ Chân, Trần Diệp, Trần Độ… nên đã được Chính phủ tặng bằng có công với nước.

… đến các thế hệ gìn giữ nghề thuốc

Kế tục sự nghiệp của cha mình, lương y Phùng Đức Đỗ - nguyên Chủ tịch Hội Đông Y huyện Thường Tín, cũng được biết đến là người làm rạng danh gia tộc họ Phùng.

Ở tuổi xưa nay hiếm, ông vẫn miệt mài khám chữa bệnh, nghiên cứu y học để phục vụ sự nghiệp chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Ông được người bệnh quý mến, trân trọng không chỉ bởi y thuật mà còn là người thầy thuốc đầy trách nhiệm và lòng nhân ái với người bệnh, được người có nhiều đóng góp xuất sắc cho sự nghiệm chăm sóc sức khỏe nhân dân. Với ông, chữa bệnh, cứu người luôn là những đam mê không có điểm dừng.

Với quyết tâm nối dài truyền thống của gia đình, con trai ông – TS. Lương y Phùng Tuấn Giang - hậu duệ đời thứ 16, được biết đến lương y trẻ, nhiệt huyết với nghề, không ngừng tiếp thu kiến thức từ các bậc tiền bối để tìm ra những bài thuốc hay, kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại như siêu âm, xét nghiệm và các thiết bị cận lâm sàng tiên tiến khác để tăng khả năng cứu chữa, giảm gánh nặng chi phí y tế cho người bệnh

Khi đại dịch Covid-19 ập đến, lương y Phùng Tuấn Giang cũng nhanh chóng phổ biến các phương pháp phòng và trị bệnh bằng y học cổ truyền đến người dân. Khoảng 4.000 thang thuốc Thanh phế bài độc phù chính tăng miễn hệ dịch, ức chế virus, chống cảm cúm cho cộng đồng đã được phát miễn phí.

Hàng nghìn lượt bệnh nhân đã được anh điều trị trực tiếp hoặc thông qua Internet, nhờ đó giúp nhiều bệnh nhân bảo vệ được sức khỏe, tiết kiệm chi phí điều trị, đồng thời giảm áp lực y tế cho hệ thống y tế nhà nước.

Đặc biệt hơn, lương y Phùng Tuấn Giang đã không ngừng học tập và áp dụng thành công bài thuốc cổ truyền độc đáo “Kỳ Môn Y Pháp” phục vụ việc hỗ trợ điều trị cho người bệnh.

Đây là bài thuốc được áp dụng theo thế trận cờ tướng gồm 64 ô cờ và 64 ô cờ này cũng là 64 vị thuốc với các chức năng phục hồi cơ chế loại dị vật cơ thể, chỉ điểm tế bào lạ, tiêu ung bướu, tiêu viêm nhiễm, tăng miễn dịch, chống rối loạn chuyển hóa, xả độc tố toàn bộ khí huyết, phủ tạng, cơ nhục, tế bào và giảm đau.

Đóng góp cho sự phát triển y học cổ truyền

Để chủ động nguồn dược liệu, Thọ Xuân Đường hiện đã xây dựng ba vùng trồng dược liệu quy mô tại Hà Nội, Lào Cai và Tây Nguyên.

Chuyện về gia tộc làm nghề thuốc Đông y nhiều đời nhất Việt Nam
Ba thế hệ thầy thuốc nối tiếp truyền thống của Thọ Xuân Đường: Lương y Phùng Đức Đỗ (đời thứ 15), TS. Lương y Phùng Tuấn Giang (đời thứ 16), Lương y Phùng Đức Tùng (đời thứ 17). (Ảnh: NVCC)

Từ những loại thảo dược phổ biến đến các loại thuốc đặc hữu như Sâm Ngọc Linh … đều được trồng, chăm sóc theo hướng thuận tự nhiên, kiểm soát nghiêm ngặt để thu được tối đa các loại hoạt chất quý và an toàn với sức khỏe người bệnh, không làm tổn hại đến môi trường sinh thái.

Ngoài ra, Viện nghiên cứu phát triển y dược cổ truyền Việt Nam và Viện nghiên cứu phát triển Sâm Ngọc Linh Việt Nam cũng đã được thành lập với nhiệm vụ nghiên cứu phát triển cây thuốc quý đặc hiệu và các vùng dược liệu tập trung ở Việt Nam, ứng dụng các giải pháp bào chế hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả điều trị của các bài thuốc cây thuốc Nam, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào thực tiễn sản xuất các sản phẩm đặc hiệu từ Đông Nam dược.

Từ hoạt động thực tiễn của các viện, nhiều sản phẩm y học cổ truyền đã được ra đời, được cấp phép lưu hành để phục vụ sự nghiệp chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Kế thừa truyền thống 400 năm của gia tộc họ Phùng, có thể thấy thế hệ trẻ của nhà thuốc lâu đời này đang nỗ lực học tập không ngừng để làm chủ các phương pháp chẩn trị y học cổ truyền, đồng thời phát huy các tiến bộ của y học hiện đại kết hợp với y học dân tộc.

ĐBQH Bùi Hoài Sơn: Cần tạo 'sức đề kháng' đối với những hành vi lệch chuẩn trong lễ hội truyền thống

ĐBQH Bùi Hoài Sơn: Cần tạo 'sức đề kháng' đối với những hành vi lệch chuẩn trong lễ hội truyền thống

Nếu xây dựng được môi trường văn hóa tích cực, hướng chân - thiện - mỹ, sẽ tạo “sức đề kháng” đối với những hành ...

Lan tỏa giá trị sâu sắc từ cuốn sách mới của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Lan tỏa giá trị sâu sắc từ cuốn sách mới của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Chiều 20/10, tại Hà Nội, Hội đồng Lý luận Trung ương, Ban Tuyên giáo Trung ương và Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự ...

Hà Lan dưới góc nhìn độc đáo của Đại sứ Việt Nam

Hà Lan dưới góc nhìn độc đáo của Đại sứ Việt Nam

Với cách tiếp cận rất riêng, Đại sứ Phạm Việt Anh đưa người đọc khám phá 20 chữ cái đầu của những từ khóa độc ...

Ra mắt sách 'Nghệ thuật hiện đại Đông Dương' tại Việt Nam

Ra mắt sách 'Nghệ thuật hiện đại Đông Dương' tại Việt Nam

Ngày 11/1, Hiệp hội Nghệ sĩ châu Á- Paris, Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam, Viện Pháp tại Việt Nam, Công ty Viet Art ...

'Thế giới nhìn nghiêng… ' của Đại sứ, Nhà báo Vũ Sơn Thủy

'Thế giới nhìn nghiêng… ' của Đại sứ, Nhà báo Vũ Sơn Thủy

Nhà Xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật vừa xuất bản cuốn sách 'Thế giới nhìn nghiêng… Bang giao kể chuyện' của Đại sứ-nhà ...

Đọc thêm

Cùng chèo lái đưa ‘con tàu’ ASEAN rẽ sóng, vươn khơi

Cùng chèo lái đưa ‘con tàu’ ASEAN rẽ sóng, vươn khơi

ASEAN tiếp tục là ưu tiên chiến lược hàng đầu trong tổng thể chính sách đối ngoại của Việt Nam.
Ngoại trưởng Philippines: ASEAN cần phải linh hoạt trong việc ứng phó với các thách thức nội bộ và bên ngoài

Ngoại trưởng Philippines: ASEAN cần phải linh hoạt trong việc ứng phó với các thách thức nội bộ và bên ngoài

Các bộ trưởng ngoại giao của các nước thành viên ASEAN đang có mặt tại Cebu để tham dự Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN (AMM).
Thủ tướng Lê Minh Hưng tới Cebu dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48

Thủ tướng Lê Minh Hưng tới Cebu dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tới sân bay quốc tế Mactan-Cebu (Philippines) dự Hội nghị cấp cao ASEAN 48.
Người trẻ kể lại di sản tranh Hàng Trống bằng ngôn ngữ mới

Người trẻ kể lại di sản tranh Hàng Trống bằng ngôn ngữ mới

Hơn 300 khán giả yêu nghệ thuật truyền thống cùng đông đảo du khách quốc tế đã được thưởng lãm và trải nghiệm sâu sắc về dòng tranh dân gian ...
Cập nhật bảng giá xe máy Yamaha Grande mới nhất tháng 5/2026

Cập nhật bảng giá xe máy Yamaha Grande mới nhất tháng 5/2026

Bảng giá xe máy Yamaha Grande mới nhất tháng 5/2026 tại các đại lý trên cả nước sẽ được cập nhật chi tiết trong bài viết dưới đây.
VCCI khuyến nghị doanh nghiệp chủ động ứng phó với các rủi ro thương mại từ Báo cáo Đặc biệt 301 của Hoa Kỳ

VCCI khuyến nghị doanh nghiệp chủ động ứng phó với các rủi ro thương mại từ Báo cáo Đặc biệt 301 của Hoa Kỳ

VCCI vừa đưa ra khuyến nghị cho doanh nghiệp cần chủ động ứng phó với các rủi ro thương mại từ Báo cáo Đặc biệt 301 của Hoa Kỳ.
AI đang làm thay đổi cách lên kế hoạch du lịch

AI đang làm thay đổi cách lên kế hoạch du lịch

Ngày càng nhiều du khách giao cho trí tuệ nhân tạo (AI) làm hết bởi công nghệ này nhanh hơn, cá nhân hóa hơn và giàu tính tương tác hơn.
Bali (Indonesia) được bình chọn là điểm đến tốt nhất thế giới 2026

Bali (Indonesia) được bình chọn là điểm đến tốt nhất thế giới 2026

Vượt London, Dubai, Paris, Bali (Indonesia) để trở thành điểm đến tốt nhất thế giới 2026, nhờ vẻ đẹp biển đảo, văn hóa bản địa và trải nghiệm đa dạng.
Du lịch Việt sôi động dịp nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4

Du lịch Việt sôi động dịp nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4

Kỳ nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương, 30/4 và 1/5 tạo cú hích lớn cho du lịch, nhiều địa phương đón lượng khách tăng mạnh, doanh thu đạt hàng nghìn tỷ đồng.
Trung Quốc bùng nổ du lịch trải nghiệm công nghệ

Trung Quốc bùng nổ du lịch trải nghiệm công nghệ

Các chuyến tham quan nhà máy sản xuất xe điện hay máy bay không người lái đang trở thành tour du lịch ngày càng phổ biến tại Trung Quốc.
Đảo Phú Quốc lọt top lựa chọn yêu thích của người dân Hàn Quốc

Đảo Phú Quốc lọt top lựa chọn yêu thích của người dân Hàn Quốc

Đảo Phú Quốc của Việt Nam đang nổi lên như một điểm đến nghỉ dưỡng hấp dẫn đối với du khách Hàn Quốc.
Hà Nội làm mới bản đồ du lịch với loạt điểm đến hấp dẫn

Hà Nội làm mới bản đồ du lịch với loạt điểm đến hấp dẫn

Hà Nội làm mới bản đồ du lịch với loạt điểm đến hấp dẫn, tăng trải nghiệm cho du khách trong và ngoài nước...
Những ngày văn học châu Âu trở lại Việt Nam với chủ đề về nỗi cô đơn và sự đoàn kết trong văn chương

Những ngày văn học châu Âu trở lại Việt Nam với chủ đề về nỗi cô đơn và sự đoàn kết trong văn chương

Những ngày văn học châu Âu 2026 hứa hẹn mang tới công chúng một chương trình phong phú và đa dạng được tổ chức ở Hà Nội, Huế và TP. Hồ Chí Minh.
Món Ấn tại Hà Nội: Giữ hương vị gốc hay 'Việt hóa'?

Món Ấn tại Hà Nội: Giữ hương vị gốc hay 'Việt hóa'?

Thực tế cho thấy, phần lớn nhà hàng Ấn Độ tại Hà Nội không chọn 'Việt hóa' hoàn toàn món ăn.
Để món quà Hà Nội chạm đến trái tim du khách quốc tế

Để món quà Hà Nội chạm đến trái tim du khách quốc tế

Workshop “Ô Mai Goat” đã được dự án truyền thông văn hóa EchoVIET tổ chức, đưa ô mai Hà Nội đến gần hơn với giới trẻ và bạn bè quốc tế.
Ấn tượng không gian ẩm thực Palestine tại phố cổ Hà Nội

Ấn tượng không gian ẩm thực Palestine tại phố cổ Hà Nội

Một nhà hàng Palestine trên phố Hàng Buồm đang dần thu hút sự quan tâm của thực khách, đồng thời ẩn chứa những câu chuyện thú vị của chủ nhà hàng.
Triển lãm tranh vua Hàm Nghi thu hút khách quốc tế

Triển lãm tranh vua Hàm Nghi thu hút khách quốc tế

Triển lãm “Trời, Non, Nước | Allusive Panorama” mang đến một cách tiếp cận mới khi đặt tranh của vua Hàm Nghi trong không gian di sản.
Ra mắt Liên minh phát triển xuất bản và văn hóa đọc Việt Nam

Ra mắt Liên minh phát triển xuất bản và văn hóa đọc Việt Nam

Alpha Books, Đông A và First News đã chính thức ký kết và công bố thành lập Liên minh phát triển xuất bản & văn hóa đọc Việt Nam (Vietnam Reading Alliance).
Người trẻ kể lại di sản tranh Hàng Trống bằng ngôn ngữ mới

Người trẻ kể lại di sản tranh Hàng Trống bằng ngôn ngữ mới

Hơn 300 khán giả yêu nghệ thuật truyền thống cùng đông đảo du khách quốc tế đã được thưởng lãm và trải nghiệm sâu sắc về dòng tranh dân gian Hàng Trống.
Điện Biên Phủ khơi nguồn sức sống di sản

Điện Biên Phủ khơi nguồn sức sống di sản

Có những nơi mà lịch sử dường như vẫn còn thở trong từng tấc đất. Ở đó, quá khứ là một nguồn năng lượng văn hóa chưa được khai mở hết.
‘Sen đầu mùa’ mở hành trình di sản và hòa bình

‘Sen đầu mùa’ mở hành trình di sản và hòa bình

Hội Di sản Văn hóa Việt Nam phối hợp với Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam tổ chức chuỗi hoạt động “Hành trình di sản và hòa bình” nhằm tôn vinh giá trị ký ức ...
Nâng tầm ẩm thực đường phố: Từ di sản văn hóa đến chuẩn mực an toàn

Nâng tầm ẩm thực đường phố: Từ di sản văn hóa đến chuẩn mực an toàn

Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026 là cơ hội nhìn lại một nét văn hóa đặc sắc của Việt Nam - ẩm thực đường phố.
Công viên địa chất toàn cầu Non nước Cao Bằng tiếp tục được UNESCO vinh danh

Công viên địa chất toàn cầu Non nước Cao Bằng tiếp tục được UNESCO vinh danh

Ý nghĩa của việc Công viên địa chất toàn cầu Non nước Cao Bằng tiếp tục được UNESCO vinh danh.
Hành trình di sản: Câu chuyện bảo tồn kiến trúc nhà Hà Nhì

Hành trình di sản: Câu chuyện bảo tồn kiến trúc nhà Hà Nhì

Ngày 28/4, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam tổ chức Tọa đàm khoa học với chủ đề ‘Hành trình di sản: câu chuyện bảo tồn kiến trúc nhà Hà Nhì’.
Phiên bản di động