'Cuộc chiến' công thư: Cơ sở pháp lý kiểu... Trung Quốc trên Biển Đông đang lung lay

Hồng Phúc
TGVN. Sau những diễn biến gần đây, Biển Đông một lần nữa trở thành tâm điểm thảo luận không chỉ ở Đông Nam Á, bắt đầu từ việc Malaysia đệ trình ranh giới thềm lục địa mở rộng của nước này ra ngoài khu vực 200 hải lý lên Liên hợp quốc (LHQ) năm 2019 và kể từ đó, các công thư khác của các bên liên quan cũng được đưa ra.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
Đối phó với Trung Quốc, Indonesia tăng hiện diện quân sự ở Biển Đông
Vì sao Việt Nam có công hàm phản đối yêu sách của Trung Quốc tại Biển Đông?
0525 tq
Điều đặc biệt là giờ đây, các lập luận phản đối Trung Quốc ở Biển Đông được chính thức đệ trình lên LHQ và được cơ quan này ghi nhận. (Nguồn: Reuters)

Trên thực tế, phần lớn công thư đó vẫn nhắc lại các quan điểm trước đây, song trở nên “hợp thời” không chỉ bởi chúng được đệ trình sau công thư của Malaysia, mà đặc biệt sau phán quyết của Tòa trọng tài ở La Haye năm 2016 về tranh chấp Biển Đông giữa Philippines và Trung Quốc.

Điều thú vị là các lập luận không được đưa ra trong các cuộc họp báo hay tuyên bố chính thức như trước, mà giờ đây nó được chính thức đệ trình lên LHQ và được cơ quan này ghi nhận.

Tòa trọng tài, được thành lập dựa trên Công ước của LHQ về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982, đã đưa ra phán quyết rõ ràng về tuyên bố “Đường 9 đoạn” của Trung Quốc, theo đó một quốc gia không thể tuyên bố chủ quyền lãnh hải vượt ra ngoài các điều khoản của UNCLOS. Như vậy, cái gọi là “đường 9 đoạn” là trái với luật pháp. Về quy chế hàng hải, tất cả các thực thể chưa được xác định rõ không thể hưởng quy chế Vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) 200 hải lý, mà chỉ được hưởng tối đa 12 hải lý.

Sự phản đối bền bỉ

Phản ứng trước công thư của Malaysia, Trung Quốc một lần nữa nhấn mạnh lại quan điểm về cái gọi là “quyền lịch sử” của họ trên Biển Đông. Trung Quốc cũng coi phán quyết của Tòa là không công bằng và bất hợp pháp. Trung Quốc không chấp nhận cũng như không tham gia vào vụ phân xử của Tòa và như vậy, sẽ không chấp nhận hay công nhận phán quyết đó.

Trong khi đó, Indonesia một lần nữa thể hiện sự phản đối bền bỉ của nước này. Các lập luận của họ không chỉ được đưa ra dựa trên và phù hợp với các công thư trước đó đệ trình lên LHQ (năm 2010), mà còn đề cập phán quyết của Tòa trọng tài.

Họ lặp lại quan điểm từ lâu của Jakarta rằng Indonesia không phải là một bên trong tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông và quan điểm của Indonesia về các quy chế hàng hải của các thực thể trên Biển Đông đã được phán quyết của Tòa xác nhận.

Hơn nữa, Indonesia cũng lập luận rằng cái gọi là “Đường 9 đoạn” của Trung Quốc thiếu cơ sở pháp lý quốc tế và đã được xác nhận trong phán quyết của Tòa. Ngoài Indonesia, một số nước khác cũng đưa ra phản đối pháp lý chống lại các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc lên LHQ.

Trung Quốc đã bày tỏ phản đối mạnh mẽ quan điểm của Indonesia, ngoại trừ luận điểm rằng không có tranh chấp lãnh thổ nào trên Biển Đông giữa Indonesia và Trung Quốc. Tuy nhiên, Bắc Kinh khẳng định hai bên có các tuyên bố chồng lấn về “quyền và lợi ích hàng hải” ở một số khu vực trên Biển Đông.

Đề xuất đàm phán song phương

Tin liên quan
Indonesia gửi công hàm lên Liên hợp quốc bác yêu sách của Trung Quốc ở Biển Đông Indonesia gửi công hàm lên Liên hợp quốc bác yêu sách của Trung Quốc ở Biển Đông

Một lập luận “thú vị” được Trung Quốc nêu ra và truyền đạt tới Indonesia, đó là đề xuất đàm phán về “các quyền và lợi ích hàng hải chồng lấn”. Như vậy, nếu xét về các điều khoản pháp lý, có phải Trung Quốc đang thực thi Điều 283 của UNCLOS về “nghĩa vụ trao đổi ý kiến” hay không?

Điều 283 (1) của UNCLOS quy định rõ rằng “khi bất đồng nảy sinh giữa các quốc gia về việc diễn giải hoặc áp dụng Công ước này, các bên tranh chấp nên nhanh chóng tiến tới trao đổi ý kiến liên quan đến việc giải quyết thông qua đàm phán hoặc các công cụ hòa bình khác”.

Nếu như đây là ý định của Trung Quốc, và sau đó các bên phải xem xét thêm nhiều vấn đề pháp lý đặc biệt nếu tiến trình đàm phán thất bại, thì liệu nó có trực tiếp kích hoạt Điều 297 về “Lựa chọn các quy trình pháp lý”, như khởi kiện lên Tòa Trọng tài, hay không?

Tuy nhiên, Indonesia đã thẳng thừng phủ nhận khả năng tổ chức đàm phán song phương với Trung Quốc. Indonesia không có lý do gì (về mặt pháp lý) để tiến hành các cuộc đàm phán như vậy. Họ không có tuyên bố hàng hải chồng lấn với Trung Quốc, do vậy việc tổ chức đàm phán về phân định ranh giới trên biển là không có cơ sở.

Đề xuất về việc tổ chức đàm phán song phương là không hề mới và sẽ luôn bị Indonesia bác bỏ. Trong tương lai, Trung Quốc nên giải thích rõ ràng về cơ sở pháp lý để tiến hành cuộc đàm phán như vậy, liệu nó dựa trên Điều 76 và Điều 83 về thềm lục địa, hay Điều 56 liên quan đến khai thác EEZ hay cơ sở pháp lý nào khác?

Sự ngoan cố của Trung Quốc

Sự phản đối của các quốc gia khác nhau đối với tuyên bố chủ quyền hàng hải của Trung Quốc, đặc biệt khi nhắc tới phán quyết của Tòa trọng tài này có thể làm suy yếu yêu sách chủ quyền của Trung Quốc trên Biển Đông, bao gồm cả trong các điều khoản pháp lý.

Mặc dù các quốc gia này phản đối yêu sách của Trung Quốc dựa trên phán quyết được đưa ra theo Điều 297 của UNCLOS, nhưng mặt khác Bắc Kinh vẫn duy trì lập trường dựa trên tuyên bố chủ quyền đơn phương dựa theo lịch sử, vốn đã bị Tòa trọng tài bác bỏ.

Trung Quốc giờ đây phải chứng minh rằng các tuyên bố của mình dựa trên luật quốc tế, hoặc phải tiến tới tìm ra các lập luận pháp lý mới để phù hợp với các cấu trúc pháp lý quốc tế hiện hành liên quan đến tranh chấp Biển Đông, bao gồm phán quyết của Tòa Trọng tài.

Cựu Đại sứ Gokhale: Mỹ-Trung 'lên gân' và Ấn Độ không thể 'lớt phớt' với vấn đề Biển Đông

Cựu Đại sứ Gokhale: Mỹ-Trung 'lên gân' và Ấn Độ không thể 'lớt phớt' với vấn đề Biển Đông

TGVN. Bài viết của cựu Bí thư Đối ngoại Ấn Độ Vijay Gokhale, cựu Đại sứ Ấn Độ tại Trung Quốc trên báo Indian Express là ...

Thông điệp Mỹ gửi tới Trung Quốc tại Biển Đông: Bắc Kinh đừng tính toán sai lầm

Thông điệp Mỹ gửi tới Trung Quốc tại Biển Đông: Bắc Kinh đừng tính toán sai lầm

TGVN. Gần đây, Mỹ liên tục có những động thái cương quyết hơn tại khu vực Thái Bình Dương. Các chuyên gia cho rằng, đây ...

Mỹ đang gửi những thông điệp quan trọng tới Trung Quốc tại Biển Đông

Mỹ đang gửi những thông điệp quan trọng tới Trung Quốc tại Biển Đông

TGVN. Tình hình Biển Đông đang diễn biến hết sức căng thẳng khi hai siêu cường Mỹ và Trung Quốc liên tục có những động thái ...

(theo Mordern Diplomacy)

Bài viết cùng chủ đề

Biển Đông

Đọc thêm

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng: Bắc Ninh cần kiên định mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 12,5-13% trong năm 2026

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng: Bắc Ninh cần kiên định mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 12,5-13% trong năm 2026

Lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh kiến nghị Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương tiếp tục tháo gỡ các khó khăn về cơ chế phát triển khu, cụm công ...
Khai trương trụ sở kinh doanh tại Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam ở TP. HCM: Bước chuyển sang thị trường phía Nam của Ngân hàng MBV

Khai trương trụ sở kinh doanh tại Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam ở TP. HCM: Bước chuyển sang thị trường phía Nam của Ngân hàng MBV

Ngày 10/7, Ngân hàng TNHH MTV Việt Nam Hiện đại (MBV) đã khai trương trụ sở kinh doanh mới tại tòa nhà Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam ...
Giá vàng hôm nay 12/7/2026 giảm mạnh, khả năng về quanh ngưỡng 4.000 USD? Các chuyên gia bất đồng về triển vọng tuần mới

Giá vàng hôm nay 12/7/2026 giảm mạnh, khả năng về quanh ngưỡng 4.000 USD? Các chuyên gia bất đồng về triển vọng tuần mới

Giá vàng hôm nay 12/7/2026 giảm mạnh, khả năng vàng về quanh ngưỡng 4.000 USD? Giới chuyên gia chia rẽ về triển vọng tuần mới.
5 loại thực phẩm nên ăn mỗi ngày để cải thiện sức khỏe não bộ

5 loại thực phẩm nên ăn mỗi ngày để cải thiện sức khỏe não bộ

Khám phá các thực phẩm tự nhiên giúp duy trì sức khỏe não bộ, từ cá béo đến rau xanh và cà phê.
Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo khẩn vụ lật canô ở Phú Quốc

Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo khẩn vụ lật canô ở Phú Quốc

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Công điện về khắc phục hậu quả vụ tai nạn giao thông đường thủy đặc biệt nghiêm trọng trên địa bàn đặc khu ...
Cồn Cỏ - điểm đến độc đáo, níu giữ du khách tại Quảng Trị

Cồn Cỏ - điểm đến độc đáo, níu giữ du khách tại Quảng Trị

Với vẻ đẹp thiên nhiên hoang sơ và nhiều trải nghiệm thú vị, Đặc khu Cồn Cỏ là điểm đến không thể bỏ qua khi đến Quảng Trị.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chuyến thăm của ông Tập Cận Bình khẳng định, Trung Quốc vẫn là nhân tố không thể thiếu trên con đường hướng tới bán đảo Triều Tiên hòa bình và ổn định lâu dài.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc thể hiện nhu cầu lớn của cả hai về ổn định chiến lược và thúc đẩy hợp tác.
Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Sau hơn hai tháng bom đạn bao phủ vùng Vịnh, cuộc xung đột ở Trung Đông vẫn mờ mịt, nhưng hậu họa thì đã rõ.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế và quản trị toàn cầu.
Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã lên đường sang Washington trong chuyến thăm 4 ngày (từ ngày 18/3).
Cuộc đàm phán Mỹ-Iran ngày 11/7: Phép thử cuối cùng của ngoại giao Trung Đông?

Cuộc đàm phán Mỹ-Iran ngày 11/7: Phép thử cuối cùng của ngoại giao Trung Đông?

Trong lúc xung đột Mỹ-Iran leo thang, giới quan sát đang dồn sự chú ý vào vòng đàm phán được lên kế hoạch diễn ra vào ngày 11/7 tại Islamabad.
Xung đột Mỹ-Iran đưa châu Phi đứng trước ngã rẽ tự chủ chiến lược

Xung đột Mỹ-Iran đưa châu Phi đứng trước ngã rẽ tự chủ chiến lược

Xung đột Mỹ-Iran đang buộc Chính phủ các nước châu Phi đánh giá lại những ưu tiên an ninh và kinh tế trước tác động tới thị trường dầu mỏ và tài chính.
Trung lập chiến lược – Một lợi thế cạnh tranh mới của châu Á?

Trung lập chiến lược – Một lợi thế cạnh tranh mới của châu Á?

Đây là tiêu đề bài viết của tác giả Sonal Varma - nhà kinh tế trưởng tại Nomura phụ trách khu vực châu Á (không bao gồm Nhật Bản), đăng trên Nikkei Asia.
Nhu cầu du lịch chữa bệnh của Mỹ bất ngờ tăng, thị trường nào đang được hưởng lợi?

Nhu cầu du lịch chữa bệnh của Mỹ bất ngờ tăng, thị trường nào đang được hưởng lợi?

Theo CNN, người dân Mỹ đang lựa chọn nhiều quốc gia châu Á làm điểm đến du lịch kết hợp chữa bệnh.
Ukraine 'chốt đơn' liên tiếp 3 thỏa thuận hợp tác sản xuất UAV với các quốc gia châu Âu

Ukraine 'chốt đơn' liên tiếp 3 thỏa thuận hợp tác sản xuất UAV với các quốc gia châu Âu

Tổng thống Ukraine ngày 7/7 cho biết, nước này đã ký thêm ba thỏa thuận hợp tác về máy bay không người lái (UAV) với Đan Mạch, Estonia và Hà Lan.
Thủ tướng Nhật Bản thăm Ấn Độ: Có hay không một xung lực mới cho hợp tác song phương?

Thủ tướng Nhật Bản thăm Ấn Độ: Có hay không một xung lực mới cho hợp tác song phương?

Theo Modern Diplomacy, chuyến thăm Ấn Độ của Thủ tướng Nhật Bản như một bước làm sâu sắc thêm mối quan hệ song phương vốn đã bền chặt.
Phiên bản di động