'Cuộc chiến' công thư: Cơ sở pháp lý kiểu... Trung Quốc trên Biển Đông đang lung lay

Hồng Phúc
TGVN. Sau những diễn biến gần đây, Biển Đông một lần nữa trở thành tâm điểm thảo luận không chỉ ở Đông Nam Á, bắt đầu từ việc Malaysia đệ trình ranh giới thềm lục địa mở rộng của nước này ra ngoài khu vực 200 hải lý lên Liên hợp quốc (LHQ) năm 2019 và kể từ đó, các công thư khác của các bên liên quan cũng được đưa ra.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
Đối phó với Trung Quốc, Indonesia tăng hiện diện quân sự ở Biển Đông
Vì sao Việt Nam có công hàm phản đối yêu sách của Trung Quốc tại Biển Đông?
0525 tq
Điều đặc biệt là giờ đây, các lập luận phản đối Trung Quốc ở Biển Đông được chính thức đệ trình lên LHQ và được cơ quan này ghi nhận. (Nguồn: Reuters)

Trên thực tế, phần lớn công thư đó vẫn nhắc lại các quan điểm trước đây, song trở nên “hợp thời” không chỉ bởi chúng được đệ trình sau công thư của Malaysia, mà đặc biệt sau phán quyết của Tòa trọng tài ở La Haye năm 2016 về tranh chấp Biển Đông giữa Philippines và Trung Quốc.

Điều thú vị là các lập luận không được đưa ra trong các cuộc họp báo hay tuyên bố chính thức như trước, mà giờ đây nó được chính thức đệ trình lên LHQ và được cơ quan này ghi nhận.

Tòa trọng tài, được thành lập dựa trên Công ước của LHQ về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982, đã đưa ra phán quyết rõ ràng về tuyên bố “Đường 9 đoạn” của Trung Quốc, theo đó một quốc gia không thể tuyên bố chủ quyền lãnh hải vượt ra ngoài các điều khoản của UNCLOS. Như vậy, cái gọi là “đường 9 đoạn” là trái với luật pháp. Về quy chế hàng hải, tất cả các thực thể chưa được xác định rõ không thể hưởng quy chế Vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) 200 hải lý, mà chỉ được hưởng tối đa 12 hải lý.

Sự phản đối bền bỉ

Phản ứng trước công thư của Malaysia, Trung Quốc một lần nữa nhấn mạnh lại quan điểm về cái gọi là “quyền lịch sử” của họ trên Biển Đông. Trung Quốc cũng coi phán quyết của Tòa là không công bằng và bất hợp pháp. Trung Quốc không chấp nhận cũng như không tham gia vào vụ phân xử của Tòa và như vậy, sẽ không chấp nhận hay công nhận phán quyết đó.

Trong khi đó, Indonesia một lần nữa thể hiện sự phản đối bền bỉ của nước này. Các lập luận của họ không chỉ được đưa ra dựa trên và phù hợp với các công thư trước đó đệ trình lên LHQ (năm 2010), mà còn đề cập phán quyết của Tòa trọng tài.

Họ lặp lại quan điểm từ lâu của Jakarta rằng Indonesia không phải là một bên trong tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông và quan điểm của Indonesia về các quy chế hàng hải của các thực thể trên Biển Đông đã được phán quyết của Tòa xác nhận.

Hơn nữa, Indonesia cũng lập luận rằng cái gọi là “Đường 9 đoạn” của Trung Quốc thiếu cơ sở pháp lý quốc tế và đã được xác nhận trong phán quyết của Tòa. Ngoài Indonesia, một số nước khác cũng đưa ra phản đối pháp lý chống lại các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc lên LHQ.

Trung Quốc đã bày tỏ phản đối mạnh mẽ quan điểm của Indonesia, ngoại trừ luận điểm rằng không có tranh chấp lãnh thổ nào trên Biển Đông giữa Indonesia và Trung Quốc. Tuy nhiên, Bắc Kinh khẳng định hai bên có các tuyên bố chồng lấn về “quyền và lợi ích hàng hải” ở một số khu vực trên Biển Đông.

Đề xuất đàm phán song phương

Tin liên quan
Indonesia gửi công hàm lên Liên hợp quốc bác yêu sách của Trung Quốc ở Biển Đông Indonesia gửi công hàm lên Liên hợp quốc bác yêu sách của Trung Quốc ở Biển Đông

Một lập luận “thú vị” được Trung Quốc nêu ra và truyền đạt tới Indonesia, đó là đề xuất đàm phán về “các quyền và lợi ích hàng hải chồng lấn”. Như vậy, nếu xét về các điều khoản pháp lý, có phải Trung Quốc đang thực thi Điều 283 của UNCLOS về “nghĩa vụ trao đổi ý kiến” hay không?

Điều 283 (1) của UNCLOS quy định rõ rằng “khi bất đồng nảy sinh giữa các quốc gia về việc diễn giải hoặc áp dụng Công ước này, các bên tranh chấp nên nhanh chóng tiến tới trao đổi ý kiến liên quan đến việc giải quyết thông qua đàm phán hoặc các công cụ hòa bình khác”.

Nếu như đây là ý định của Trung Quốc, và sau đó các bên phải xem xét thêm nhiều vấn đề pháp lý đặc biệt nếu tiến trình đàm phán thất bại, thì liệu nó có trực tiếp kích hoạt Điều 297 về “Lựa chọn các quy trình pháp lý”, như khởi kiện lên Tòa Trọng tài, hay không?

Tuy nhiên, Indonesia đã thẳng thừng phủ nhận khả năng tổ chức đàm phán song phương với Trung Quốc. Indonesia không có lý do gì (về mặt pháp lý) để tiến hành các cuộc đàm phán như vậy. Họ không có tuyên bố hàng hải chồng lấn với Trung Quốc, do vậy việc tổ chức đàm phán về phân định ranh giới trên biển là không có cơ sở.

Đề xuất về việc tổ chức đàm phán song phương là không hề mới và sẽ luôn bị Indonesia bác bỏ. Trong tương lai, Trung Quốc nên giải thích rõ ràng về cơ sở pháp lý để tiến hành cuộc đàm phán như vậy, liệu nó dựa trên Điều 76 và Điều 83 về thềm lục địa, hay Điều 56 liên quan đến khai thác EEZ hay cơ sở pháp lý nào khác?

Sự ngoan cố của Trung Quốc

Sự phản đối của các quốc gia khác nhau đối với tuyên bố chủ quyền hàng hải của Trung Quốc, đặc biệt khi nhắc tới phán quyết của Tòa trọng tài này có thể làm suy yếu yêu sách chủ quyền của Trung Quốc trên Biển Đông, bao gồm cả trong các điều khoản pháp lý.

Mặc dù các quốc gia này phản đối yêu sách của Trung Quốc dựa trên phán quyết được đưa ra theo Điều 297 của UNCLOS, nhưng mặt khác Bắc Kinh vẫn duy trì lập trường dựa trên tuyên bố chủ quyền đơn phương dựa theo lịch sử, vốn đã bị Tòa trọng tài bác bỏ.

Trung Quốc giờ đây phải chứng minh rằng các tuyên bố của mình dựa trên luật quốc tế, hoặc phải tiến tới tìm ra các lập luận pháp lý mới để phù hợp với các cấu trúc pháp lý quốc tế hiện hành liên quan đến tranh chấp Biển Đông, bao gồm phán quyết của Tòa Trọng tài.

Cựu Đại sứ Gokhale: Mỹ-Trung 'lên gân' và Ấn Độ không thể 'lớt phớt' với vấn đề Biển Đông

Cựu Đại sứ Gokhale: Mỹ-Trung 'lên gân' và Ấn Độ không thể 'lớt phớt' với vấn đề Biển Đông

TGVN. Bài viết của cựu Bí thư Đối ngoại Ấn Độ Vijay Gokhale, cựu Đại sứ Ấn Độ tại Trung Quốc trên báo Indian Express là ...

Thông điệp Mỹ gửi tới Trung Quốc tại Biển Đông: Bắc Kinh đừng tính toán sai lầm

Thông điệp Mỹ gửi tới Trung Quốc tại Biển Đông: Bắc Kinh đừng tính toán sai lầm

TGVN. Gần đây, Mỹ liên tục có những động thái cương quyết hơn tại khu vực Thái Bình Dương. Các chuyên gia cho rằng, đây ...

Mỹ đang gửi những thông điệp quan trọng tới Trung Quốc tại Biển Đông

Mỹ đang gửi những thông điệp quan trọng tới Trung Quốc tại Biển Đông

TGVN. Tình hình Biển Đông đang diễn biến hết sức căng thẳng khi hai siêu cường Mỹ và Trung Quốc liên tục có những động thái ...

(theo Mordern Diplomacy)

Bài viết cùng chủ đề

Biển Đông

Đọc thêm

Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu 3 đề xuất lớn tại Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48

Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu 3 đề xuất lớn tại Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48

Tại Trung tâm Hội nghị Mactan Expo, Cebu, Philippines, đã diễn ra Lễ khai mạc và phiên họp toàn thể của Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48.
'Maresia 2026' nối những nhịp cầu văn hóa Bồ Đào Nha

'Maresia 2026' nối những nhịp cầu văn hóa Bồ Đào Nha

Đêm văn nghệ “Maresia 2026” vừa được tổ chức tại Khoa tiếng Bồ Đào Nha, Trường Đại học Hà Nội trong khuôn khổ Tuần lễ Văn hóa các nước nói ...
Ngoại giao phục vụ phát triển: Mọi hoạt động đối ngoại phải hướng tới lợi ích địa phương

Ngoại giao phục vụ phát triển: Mọi hoạt động đối ngoại phải hướng tới lợi ích địa phương

Sáng 8/5, tại Trụ sở Bộ Ngoại giao, Thứ trưởng Ngoại giao Ngô Lê Văn chủ trì Tọa đàm về kỹ năng triển khai công tác ngoại giao phục vụ ...
Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Quốc hội Sri Lanka

Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Quốc hội Sri Lanka

Trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Quốc hội Sri Lanka.
Campuchia-Singapore thúc đẩy hợp tác hiệu quả

Campuchia-Singapore thúc đẩy hợp tác hiệu quả

Thủ tướng Campuchia Hun Manet và người đồng cấp Singapore Lawrence Wong có cuộc hội đàm bên lề Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Philippines.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake

Sáng 8/5, ngay sau lễ đón trọng thể, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Anura Kumara Dissanayake đã tiến hành hội đàm.
Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Sau hơn hai tháng bom đạn bao phủ vùng Vịnh, cuộc xung đột ở Trung Đông vẫn mờ mịt, nhưng hậu họa thì đã rõ.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế và quản trị toàn cầu.
Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã lên đường sang Washington trong chuyến thăm 4 ngày (từ ngày 18/3).
Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Sự ra đời của 'Lá chắn châu Mỹ' có thể coi là bước đi đầu tiên nhằm hiện thực hóa tham vọng của Washington giữ vai trò và vị thế áp đảo tại Tây bán ...
Kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc: Tầm nhìn cho phát triển chất lượng cao

Kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc: Tầm nhìn cho phát triển chất lượng cao

Kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc được kỳ vọng vạch tầm nhìn thúc đẩy phát triển chất lượng cao và duy trì đà cải cách của Trung Quốc.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz và một năm đầu nhiệm kỳ đầy chông gai

Thủ tướng Đức Friedrich Merz và một năm đầu nhiệm kỳ đầy chông gai

Một năm sau khi nhậm chức, Thủ tướng Friedrich Merz, lãnh đạo liên bang Đức, đang vật lộn với những gánh nặng của một chính phủ liên minh.
Thành tựu và thách thức trong trao quyền cho phụ nữ tại Saudi Arabia

Thành tựu và thách thức trong trao quyền cho phụ nữ tại Saudi Arabia

Sự thay đổi về vị thế của phụ nữ tại Saudi Arabia thu hút sự quan tâm và bàn luận trong tiến trình cải cách của quốc gia này.
'Phép màu' tăng trưởng kinh tế Ireland: Không phải mọi thứ lấp lánh đều là vàng

'Phép màu' tăng trưởng kinh tế Ireland: Không phải mọi thứ lấp lánh đều là vàng

Theo Euro News, tăng trưởng của Ireland năm 2025 chủ yếu đến từ hoạt động của các tập đoàn đa quốc gia, hơn là sự bứt phá thực chất của nền kinh tế.
Phòng ngừa rủi ro trong AUKUS: Australia tìm ra một 'phương án bảo hiểm'

Phòng ngừa rủi ro trong AUKUS: Australia tìm ra một 'phương án bảo hiểm'

Australia cần nhanh chóng chuẩn bị một 'kế hoạch B' thay vì đặt cược hoàn toàn vào AUKUS.
Một thập kỷ Brexit: Cổ phiếu và đồng Bảng Anh 'hụt hơi' so với Phố Wall và châu Âu

Một thập kỷ Brexit: Cổ phiếu và đồng Bảng Anh 'hụt hơi' so với Phố Wall và châu Âu

Gần một thập kỷ sau Brexit, đồng Bảng Anh yếu đi so với đồng USD và Euro, và khoảng 160 tỷ USD đã bị rút khỏi các quỹ cổ phiếu Anh.
Đất hiếm biển sâu: Một mảnh ghép trong bài toán an ninh khoáng sản của Nhật Bản

Đất hiếm biển sâu: Một mảnh ghép trong bài toán an ninh khoáng sản của Nhật Bản

Theo nghiên cứu viên cao cấp Jane Nakano, Nhật Bản đang tận dụng biển sâu ​​​​​​​để bảo đảm an ninh nguồn cung khoáng sản của nước này.
Phiên bản di động