Đông Nam Á: Bóng ma khủng bố đang hiện hình

Không chỉ còn là những lời cảnh báo, vụ khủng bố hôm 14/1 tại trung tâm thủ đô Jakarta là một hồi chuông cảnh tỉnh, không chỉ đối với Indonesia mà còn với cả khu vực Đông Nam Á. Khủng bố giờ đây đã trở thành bóng ma hiện hữu.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Câu chuyện không mới

Trước khi xảy ra vụ khủng bố ngày 14/1, một số cơ quan tình báo của Mỹ, Australia và Singapore đã cảnh báo, tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng đang lên kế hoạch tấn công khủng bố tại Indonesia hoặc Malaysia, Thái Lan và Philippines, tương tự vụ khủng bố tại Paris đầu tháng 11/2015. Chính nhờ sự chuẩn bị và đối phó kịp thời, nên ngay sau các cuộc tấn công khủng bố, các lực lượng an ninh Indonesia đã nhanh chóng có mặt, tiêu diệt năm tên khủng bố, và sau đó tiến hành các đợt bố ráp lớn tại Jakarta cũng như trên toàn quốc, bắt giữ hàng chục nghi can.

Thực ra, việc các tổ chức Hồi giáo cực đoan đánh bom và tiến hành các hoạt động khủng bố không phải là vấn đề mới ở Indonesia cũng như Đông Nam Á. Trước khi có sự trỗi dậy của các tổ chức Hồi giáo cực đoan ở Nam Á và Trung Đông như Al- Qaeda và IS ở Iraq và Syria, Đông Nam Á đã chứng kiến không ít vụ khủng bố và tàn sát dân thường tàn bạo, được thực hiện bởi các tổ chức khủng bố như Mặt trận giải phóng dân tộc Monro (MNLF) và Abu Sayyaf ở miền Nam Phillipines, hay Jemaah Islamiyah (JI) ở Indonesia.

dong nam a bong ma khung bo dang hien hinh
 

Từ đầu thập niên 1990 đến năm 2005, Abu Sayyaf liên tục bắt cóc con tin phương Tây để đòi tiền chuộc. Năm 2001, Abu Sayyaf đã chặt đầu một con tin người Mỹ và chín con tin theo đạo Thiên chúa, sau nỗ lực đòi tiền chuộc bất thành, nhằm gây sức ép ngăn cuộc tấn công của quân đội Chính phủ Philippines.

Trong khi đó, JI được coi là những kẻ chủ mưu của cuộc đánh bom khủng bố giết chết hơn 200 người tại hòn đảo du lịch Bali, Indonesia năm 2002. Còn các vụ đánh bom khủng bố gây thương vong lớn nhất gần đây tại Jakarta là các vụ đánh bom khách sạn JW Marriott và khách sạn Ritz-Carlton làm bảy người thiệt mạng.

Từ đầu năm 2010 trở lại đây, các vụ tấn công khủng bố ở Đông Nam Á giảm hẳn, nhờ nỗ lực chống khủng bố của các nước Indonesia, Philippines và Malaysia, ngoại trừ bạo lực bùng phát ở khu vực miền Nam Thái Lan từ năm 2004 đến nay chủ yếu liên quan đến vấn đề ly khai.

Quan ngại nhiều hơn

So với các vụ khủng bố trước đây ở khu vực, vụ khủng bố ngày 14/1 tại Jakarta có số thương vong không lớn bằng, nhưng lại gây quan ngại nhiều hơn cho giới chức Indonesia và các nước trong khu vực, bởi một số lý do sau:

Thứ nhất là sự liên hệ giữa các tổ chức khủng bố ở Đông Nam Á với các tổ chức khủng bố khét tiếng ở Trung Đông và Nam Á như Al-Qaeda và IS. Theo số liệu của cơ quan an ninh Indonesia và nước ngoài, hiện có từ 600-1.000 công dân các nước Đông Nam Á đã tham dự các khóa huấn luyện và đang tham gia thánh chiến tại Iraq và Syria. Hiện nay, một số phiến quân Hồi giáo cực đoan đã quay trở lại khu vực Đông Nam Á và tìm cách gây dựng các mạng lưới khủng bố cũng như tuyển quân cho IS. Gần đây, Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long đã lên tiếng cảnh báo rằng, Đông Nam Á là một trong những nguồn tuyển mộ quân quan trọng của IS. Việc những kẻ khủng bố tại Jakarta vừa qua có liên hệ với IS đã gióng lên hồi chuông báo động về sự kết nối giữa các tổ chức khủng bố trong khu vực với nhau và với mạng lưới khủng bố toàn cầu như IS và Al Qaeda. Nếu như điều này trở thành hiện thực, nhiều khả năng, vụ khủng bố vừa qua tại Jakarta chỉ là “khúc dạo đầu” tập dượt cho các vụ tấn công khủng bố đẫm máu hơn đang được lên kế hoạch.

Thứ hai, tuy không gây thương vong lớn về người và vật chất, nhưng việc khủng bố tiến hành hàng loạt vụ nổ bom ngay giữa “thanh thiên bạch nhật” tại trung tâm Thủ đô Jakarta, nơi có đông cơ quan đại diện ngoại giao nước ngoài, đã gợi nhớ sự giống nhau giữa phương thức và thủ đoạn khủng bố trong các vụ tấn công đẫm máu trước đó tại Mumbai (Ấn Độ) năm 2008, Nairobi (Kenya) năm 2013, hay Paris (Pháp) năm 2015.     

Thứ ba, nhiều dấu hiệu cho thấy sau khi bị tấn công, truy đuổi và làm suy yếu tại Iraq và Syria, IS đang tìm cách mở rộng hoạt động tại các nước khác nhằm gây thanh thế. Các vụ tấn công khủng bố mới đây - tiếp theo các vụ tấn công tại Pháp, Thổ Nhĩ Kỳ, Burkina Farso, Mali hay Indonesia - là thông điệp của IS rằng, tổ chức này có đủ khả năng và sức mạnh vươn “vòi bạch tuộc” ra toàn thế giới.

Hơn nữa, tuy trước đây khủng bố ở Đông Nam Á hoạt động khá mạnh, nhưng các nhóm này chủ yếu là tự phát và gần như không phối hợp với nhau. Qua vụ khủng bố tại Jakarta vừa qua, nhiều dấu hiệu cho thấy bước đầu đã có sự liên kết giữa các nhóm khủng bố trong khu vực với nhau và với các nhóm khủng bố ngoài khu vực. Đây sẽ là điều hết sức nguy hiểm vì việc hình thành mạng lưới sẽ giúp làm tăng sức mạnh của các nhóm khủng bố khu vực lên gấp nhiều lần.

Ngoài ra, trong bối cảnh các nền kinh tế khu vực Đông Nam Á ngày càng gắn kết với nhau sau khi Cộng đồng ASEAN ra đời, các cuộc tấn công khủng bố tuy nhằm vào một quốc gia cụ thể, như Indonesia vừa qua sẽ ảnh hưởng lớn đến môi trường an ninh của toàn khu vực.

Cần giải pháp lâu dài

Vụ khủng bố tại Jakarta cho thấy nhiều vấn đề đáng suy nghĩ. Mặc dù đã được cảnh báo trước về nguy cơ, nhưng vụ khủng bố vẫn diễn ra trong bối cảnh an ninh được thắt chặt tại Jakarta cũng như tại một số thành phố lớn. Điều đó cho thấy sự khó khăn trong việc loại bỏ hoàn toàn nguy cơ khủng bố. Ngoài ra, Indonesia là nước Hồi giáo đông dân nhất thế giới với trên 250 triệu người, và nếu chỉ một phần nghìn dân số nước này đi theo hướng cực đoan thì con số này đã là 250.000 người. Cần nhớ rằng, trong vụ khủng bố vừa qua tại Jakarta, mới chỉ có 14 tên khủng bố tham gia, vậy mà đã gây bao rắc rối cho Chính quyền và người dân Indonesia.

Do đó, để chống lại các nguy cơ đe dọa khủng bố, thì Indonesia và các nước trong khu vực cần phải nỗ lực không ngừng nghỉ, cụ thể:

Một là, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững và công bằng. Đây sẽ là cách chống khủng bố lâu dài và hiệu quả nhất, bằng các biện pháp kinh tế và xã hội, để những kẻ khủng bố không có khả năng tuyển mộ những người nghèo, những người bị gạt ra bên lề sự phát triển của đất nước.

Hai là, cần thúc đẩy hơn nữa sự hòa giải và đối thoại giữa các tôn giáo khác nhau thông qua đối thoại, giáo dục và tuyên truyền, nhằm tránh các yếu tố gây kích động và hận thù tôn giáo.  

Ba là, tăng cường hoạt động của các lực lượng an ninh và bảo vệ luật pháp nhằm trấn áp các phần tử Hồi giáo cực đoan, quá khích.

Bốn là, cần tăng cường phối hợp hành động, chia sẻ thông tin giữa các nước thành viên ASEAN để giảm thiểu và ngăn ngừa sự liên kết giữa các nhóm khủng bố khác nhau trong khu vực.

Như vậy, khủng bố đã không chỉ còn là nguy cơ mà đã thực sự trở thành mối đe dọa đối với các nước trong khu vực. Việt Nam, nguy cơ khủng bố đe dọa trực tiếp không lớn nhưng các thách thức đặt ra là môi trường an ninh - chiến lược vốn đang có những biến động nhanh, có thể bị ảnh hưởng thêm bởi mối đe dọa này. Do đó, ngoài việc nâng cao khả năng đối phó với mối đe dọa khủng bố, chúng ta cần theo dõi sát tình hình, phối hợp chặt chẽ với các nước trong và ngoài khu vực để góp phần loại bỏ mối đe dọa khủng bố, đem lại sự ổn định và yên bình cho khu vực.

PGS. TS. Hoàng Anh Tuấn Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược, Bộ Ngoại giao.

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Các UAV chiến đấu của Iran đã tấn công vào các hệ thống phòng không, bệ phóng UAV và tên lửa của Mỹ tại căn cứ không quân Ali Al-Salem ở Kuwait.
Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Ngày 18/11, Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC.
Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc cho rằng, việc đảm bảo hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên phục vụ lợi ích chung của nước này và Trung Quốc.
Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Mỹ-Philippines đang mở rộng hợp tác quốc phòng, đồng thời khẳng định quan hệ đồng minh giữa hai nước hiện ở mức tốt đẹp nhất từ trước đến nay.
Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh thông báo áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 8 công ty xây dựng của Israel có liên quan hoạt động mở rộng các khu định cư ở Bờ Tây.
Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Các quan chức quốc phòng của Đức và Mỹ đã có những phát biểu phản bác quan điểm của nhau về các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào lãnh thổ Nga.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động