Thấm nhuần lời dạy ấy, bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, công tác kiểm tra, giám sát của Đảng đang được đặt ra với những yêu cầu toàn diện, quyết liệt và căn cơ hơn bao giờ hết.
Khi quyền lực cần những chiếc “lưới thép” đồng bộ
Bước vào giai đoạn cách mạng mới, bên cạnh những thành tựu to lớn về phát triển kinh tế - xã hội, Đảng ta cũng đối mặt với những thử thách gay gắt từ mặt trái của cơ chế thị trường. Các hành vi tham nhũng, tiêu cực, “lợi ích nhóm” ngày càng tinh vi, đan xen phức tạp. Thực tiễn ấy đòi hỏi phải có một phương thức kiểm soát quyền lực mang tính đồng bộ và triệt để.
Việc quán triệt, thực hiện nghiêm túc các nghị quyết của Trung ương cùng hệ thống các quy định mới của Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương về kiểm soát quyền lực chính là “chìa khóa vàng” để giải quyết bài toán này. Nếu các nghị quyết về xây dựng, chỉnh đốn Đảng là giải pháp từ gốc nhằm củng cố năng lực “tự soi, tự sửa” tại tổ chức cơ sở đảng, thì hệ thống các quy định, thường được ví như những “lưới sắt”, đóng vai trò định khung, siết chặt mọi dòng chảy quyền lực trong khuôn khổ kỷ cương.
 |
| Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật của Đảng năm 2025 và nhiệm kỳ Đại hội XIII (Nguồn: Ủy ban Kiểm tra Trung ương). |
Trong đó, Quy định số 114-QĐ/TW (2023) được ví như một “bộ lọc” nghiêm ngặt nhằm ngăn chặn tư duy “thân quen”, tình trạng “chạy chức, chạy quyền” trong công tác cán bộ – lĩnh vực then chốt của then chốt. Quy định số 131-QĐ/TW (2023) được xem là “thanh bảo kiếm” để các cơ quan kiểm tra, thanh tra, kiểm toán tự soi chính mình, đặt hoạt động của các cơ quan này dưới sự giám sát chặt chẽ, không để tồn tại đặc quyền “đứng ngoài ánh sáng kỷ luật”.
Cùng với đó, các quy định mới về kiểm soát quyền lực trong quản lý tài chính, tài sản công, đầu tư và trong hoạt động công vụ tạo lập khung pháp lý nhằm ngăn chặn những kẽ hở có thể bị lợi dụng để trục lợi. Quy định số 144-QĐ/TW đóng vai trò như một “lồng đạo đức”, xác lập năm chuẩn mực đạo đức cách mạng, xây dựng cơ chế tự giác trong mỗi cán bộ, đảng viên.
Thực tiễn đấu tranh phòng, chống tham nhũng thời gian qua, với tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, đã chứng minh sức mạnh răn đe của hệ thống quy định này, tạo chuyển biến rõ nét từ nhận thức đến hành động trong toàn hệ thống chính trị.
Bức tranh thực tiễn ở cơ sở: Điểm sáng và những “góc tối” cần tháo gỡ
Đưa các quy định của Trung ương về với chi bộ, đảng bộ cơ sở là một quá trình chuyển biến sâu sắc, tạo nên bức tranh với nhiều mảng màu khác nhau.
Ở những mảng màu sáng, nhiều cấp ủy đã chủ động chuyển hóa quy trình công tác cán bộ theo hướng công khai, minh bạch các tiêu chuẩn bổ nhiệm, thay cho cách làm mang tính khép kín trước đây. Việc vận dụng Quy định số 144-QĐ/TW thành các bảng tiêu chí tự chấm điểm, tự phê bình hằng tháng đã góp phần cụ thể hóa những chuẩn mực đạo đức thành yêu cầu thực hiện thường xuyên đối với cán bộ, đảng viên. Nhiều cơ quan, đơn vị cũng đã áp dụng nhật ký công tác, ghi âm, ghi hình trong quá trình thực hiện nhiệm vụ nhằm hạn chế những kẽ hở có thể phát sinh tiêu cực.
 |
| Hội nghị Tổng kết công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật Đảng tại Đảng bộ BIDV nhiệm kỳ 2020 - 2025. (Nguồn: BIDV) |
Tuy nhiên, bên cạnh những chuyển biến tích cực, tại một số cơ sở vẫn còn tồn tại những gam màu trầm cần sớm được nhận diện và tháo gỡ.
Trước hết, đội ngũ cán bộ làm công tác kiểm tra ở cơ sở phần lớn hoạt động kiêm nhiệm, còn lúng túng trong việc nhận diện những hành vi “lợi ích nhóm ngầm” ngày càng tinh vi. Trong khi đó, tâm lý nể nang, né tránh, sợ va chạm, “dĩ hòa vi quý” vẫn hiện hữu, khiến không ít chi bộ thiếu chủ động trong phát hiện, xử lý những sai phạm kéo dài.
Đáng chú ý, còn có hiện tượng một bộ phận cán bộ lợi dụng các quy định làm lý do để trì trệ, hình thành tâm lý “sợ sai, không dám làm”, ảnh hưởng đến hiệu quả vận hành của bộ máy. Đây là những vấn đề đặt ra yêu cầu phải tiếp tục đổi mới phương thức kiểm tra, giám sát, vừa bảo đảm kỷ luật, kỷ cương, vừa tạo điều kiện để cán bộ thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ được giao.
Các giải pháp đột phá để “lưới sắt” thực sự phát huy hiệu lực
Để hệ thống quy định thực sự đi vào cuộc sống, không dừng lại trên văn bản và giúp cơ sở khắc phục tình trạng lúng túng trong quá trình triển khai, cần thực hiện đồng bộ bốn nhóm giải pháp trọng tâm:
Đẩy mạnh số hóa và xây dựng “Cẩm nang tình huống” trong công tác kiểm tra, giám sát: Ủy ban Kiểm tra cấp trên cần khẩn trương biên soạn hệ thống cẩm nang hỏi - đáp, chỉ rõ những dấu hiệu nhận diện vi phạm cụ thể, giúp cán bộ kiểm tra ở cơ sở có công cụ thuận tiện để nghiên cứu, đối chiếu và vận dụng trong thực tiễn. Cùng với đó, cần xây dựng hệ thống dữ liệu số, hướng tới hình thành “Bản đồ cảnh báo số”, có khả năng tự động phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường trong công tác cán bộ và hoạt động đấu thầu, mua sắm.
Định lượng chuẩn mực đạo đức, gắn với chế tài “kỷ luật kép”: Các chuẩn mực đạo đức cách mạng cần tiếp tục được cụ thể hóa thành những tiêu chí đánh giá cán bộ, đảng viên hằng tháng, qua đó đưa yêu cầu tu dưỡng, rèn luyện đạo đức trở thành nội dung thường xuyên, có thể theo dõi và đánh giá. Đồng thời, cần kiên quyết áp dụng các chế tài nghiêm khắc đối với những trường hợp thiếu trách nhiệm trong công tác lãnh đạo, quản lý, kiểm tra, giám sát.
Đối với cấp ủy cơ sở để xảy ra sai phạm nghiêm trọng nhưng không tự phát hiện được, người đứng đầu phải chịu trách nhiệm kỷ luật, đồng thời bị xem xét hạ bậc thi đua. Cơ chế “kỷ luật kép” nhằm nâng cao trách nhiệm của cả tập thể cấp ủy và cá nhân người đứng đầu, khắc phục tình trạng buông lỏng lãnh đạo, quản lý.
Tăng cường bảo vệ cán bộ kiểm tra, đồng thời đẩy mạnh cơ chế “kiểm tra chéo”: Cần xây dựng hành lang pháp lý bảo vệ cán bộ kiểm tra dám đấu tranh với sai phạm, bảo đảm sự ổn định về vị trí công tác và thu nhập, giúp đội ngũ này yên tâm thực hiện nhiệm vụ, không bị chi phối bởi những áp lực hoặc tác động không phù hợp. Song song với đó, cần triển khai mô hình “kiểm tra chéo”, kết hợp luân chuyển, biệt phái cán bộ kiểm tra nhằm phá vỡ những mối quan hệ khép kín tại địa phương, cơ sở.
Phát huy vai trò giám sát của nhân dân và báo chí – những “cánh tay nối dài” trong kiểm soát quyền lực: Cần thiết lập và vận hành hiệu quả các đường dây nóng, hòm thư bảo mật để tiếp nhận thông tin phản ánh, tạo điều kiện thuận lợi cho nhân dân tham gia phát hiện, cung cấp thông tin về những biểu hiện vi phạm, tiêu cực. Đồng thời, coi báo chí là đồng minh chiến lược trong công tác kiểm tra, giám sát, góp phần đưa ánh sáng công khai, minh bạch vào những “góc tối” ở cơ sở.
Kỷ luật nghiêm minh - Bệ phóng cho những cán bộ dám nghĩ, dám làm
Thực tiễn đã minh chứng rằng, kỷ luật nghiêm minh không làm “nhụt chí” người tài, mà chính là thước đo bản lĩnh của người cán bộ liêm chính. Hệ thống các quy định kiểm soát quyền lực tạo thành một “chiếc lồng cơ chế” ngày càng hoàn thiện, hướng tới mục tiêu không để những hành vi lạm quyền, nhũng nhiễu có cơ hội tồn tại.
Khi tinh thần “tự soi, tự sửa” trở thành ý thức tự giác của mỗi chi bộ, mỗi cán bộ, đảng viên, những “góc khuất” tiêu cực sẽ được ánh sáng của kỷ luật Đảng soi rọi tận gốc. Kỷ luật nghiêm minh không chỉ là công cụ ngăn ngừa, xử lý sai phạm mà còn là nền tảng để xây dựng môi trường công tác công bằng, minh bạch, tạo động lực cho những cán bộ có bản lĩnh, trách nhiệm, dám nghĩ, dám làm.
Giữa dòng chảy của thời đại mới – kỷ nguyên vươn mình của đất nước, giữ vững kỷ cương không chỉ nhằm xây dựng bộ máy trong sạch mà còn là nền tảng để khơi thông mọi nguồn lực phát triển. Một Đảng cầm quyền trong sạch, vững mạnh, gắn bó máu thịt với nhân dân chính là sức mạnh vô địch, đưa Việt Nam sánh vai với các cường quốc năm châu như sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh hằng mong ước.
| Fairfax – BIDV – BIC: Củng cố hợp tác chiến lược sau hơn một thập kỷ đồng hành Sự đồng hành giữa BIDV, Fairfax và BIC đã góp phần quan trọng thúc đẩy BIC phát triển cả về quy mô và hiệu quả ... |
| BIDV và Quỹ Cộng đồng phòng tránh thiên tai hợp tác trồng 240.000 cây xanh tại Đồng bằng sông Cửu Long Tính đến nay, chương trình trồng 1 triệu cây xanh của BIDV đã đạt được những kết quả tích cực với hơn 760.000 cây xanh ... |
| Tăng cường năng lực viết chính luận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh thông tin đa chiều, phức tạp Ngày 15/4, tại Hà Nội đã diễn ra Hội nghị tập huấn chuyên đề “Kỹ năng và định hướng sáng tác tác phẩm dự thi ... |
