EU-Thổ Nhĩ Kỳ: Mối quan hệ lạ kỳ!

Minh Vương
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Cuộc gặp tại Ankara ngày 6/4 một lần nữa cho thấy sự lạ kỳ trong mối quan hệ nhiều thăng trầm giữa Liên minh châu Âu (EU) và Thổ Nhĩ Kỳ. Bình luận của báo Thế giới & Việt Nam.

Đầu tiên, sự lạ kỳ trong quan hệ EU-Thổ Nhĩ Kỳ được thể hiện ngay sau khi Chủ tịch Hội đồng châu Âu (EC) Charles Michel, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan và Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EU) Ursula von der Leyen chấm dứt màn chào hỏi xã giao và ổn định chỗ ngồi.

(04.08) Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. (Nguồn: Reuters)
Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. (Nguồn: Reuters)

Ông Michel và ông Erdogan sớm an tọa tại hai chiếc ghế đã được định sẵn. Tuy nhiên, bà Leyen lại lúng túng khi không có chiếc ghế nào trong căn phòng được sắp xếp riêng, ngang hàng với hai nhà lãnh đạo trên. Loay hoay một lúc, bà đành an tọa trên một chiếc ghế bành được sắp xếp ở vị trí thấp hơn, đặt bà đối diện với Ngoại trưởng nước chủ nhà Mevlut Cavusoglu. Sự cố ngoại giao nho nhỏ này đã ít nhiều làm nổi bật câu chuyện lạ kỳ về mối quan hệ EU-Thổ Nhĩ Kỳ trong nhiều năm qua.

Bằng mặt không bằng lòng

Lạ hơn nữa là theo kế hoạch ban đầu, các nhà lãnh đạo EU muốn thấy rõ cách thức Tổng thống Erdogan dự định thực hiện nhằm đưa quan hệ EU-Thổ Nhĩ Kỳ bước sang trang mới như ông từng nhấn mạnh. Tuy nhiên, thay vì lắng nghe và thấu hiểu như dự kiến, Brussels đã sớm quay lại chỉ trích Ankara về các vấn đề nhạy cảm và mang tính nội bộ của nước này.

Phát biểu tại họp báo sau cuộc gặp, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von de Leyen đã yêu cầu Thổ Nhĩ Kỳ tôn trọng quy định của luật pháp, thực thi các phán quyết của Tòa án Nhân quyền châu Âu và vấn đề nhân quyền là ưu tiên hàng đầu cần phải giải quyết và không thể đàm phán. Trong khi đó, hai tuần trước, chính bà nhận định Thổ Nhĩ Kỳ “đã thể hiện thái độ tích cực hơn, bao gồm thúc đẩy mối quan hệ song phương với một số nước EU. Đây là bước đi tích cực và đáng hoan nghênh.”

Sự cố ngoại giao nho nhỏ này đã ít nhiều làm nổi bật câu chuyện lạ kỳ về mối quan hệ EU-Thổ Nhĩ Kỳ trong nhiều năm qua.

Lạ không kém, là thái độ của Thổ Nhĩ Kỳ trước và sau cuộc gặp. Trước cuộc gặp, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu khẳng định Thổ Nhĩ Kỳ đã nhiều muốn duy trì chương trình nghị sự tích cực và hối thúc châu Âu đưa ra các bước đi cụ thể trong một số lĩnh vực mong muốn, thay vì tận dụng thời gian đưa ra những điều kiện không rõ ràng. Tuy nhiên, sau cuộc gặp vừa qua, thay vì họp báo chung với các nhà lãnh đạo EU, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ chỉ thông báo về kết quả cuộc họp thông qua trợ lý riêng, với thông điệp chung là thúc giục EU. Động thái trên cho thấy Thổ Nhĩ Kỳ dường như chưa thực sự hài lòng với nội dung thảo luận và quan điểm của EU về nước này.

Giấc mơ hai thập kỷ

Càng lạ hơn khi dù là ứng viên được xét gia nhập EU từ năm 1999, song tới nay Thổ Nhĩ Kỳ vẫn đứng ngoài khối. Tại Hội nghị Thượng đỉnh ngày 25/3/2021, lãnh đạo EU đã nhất trí áp dụng cách tiếp cận “theo từng giai đoạn, cân đối và có thể đảo ngược” nhằm tăng cường hợp tác với Thổ Nhĩ Kỳ trong lĩnh vực hai bên có lợi ích chung. Tuy nhiên, EU yêu cầu Thổ Nhĩ Kỳ phải giảm leo thang căng thẳng, giải quyết tranh chấp với Hy Lạp và Cyprus, rút khỏi Libya và có giải pháp thỏa đáng cho vấn đề trong nước. Nếu Thổ Nhĩ Kỳ không tuân thủ, EU sẽ áp dụng biện pháp trừng phạt.

Song thực tế cho thấy các vấn đề giữa Thổ Nhĩ Kỳ với Hy Lạp cùng Cyprus đều liên quan đến tranh chấp chủ quyền và khó có thể được giải quyết sớm. Hiện diện của Thổ Nhĩ Kỳ tại Libya có vai trò quan trọng trong lợi ích chiến lược của quốc gia này. Trong khi đó, các vấn đề trong nước thuộc về công việc nội bộ của Thổ Nhĩ Kỳ và Ankara thường không nhượng bộ trong vấn đề này. Do đó, việc EU yêu cầu Thổ Nhĩ Kỳ giải quyết sớm những vấn đề này, tưởng dễ song lại rất khó.

Điều không lạ duy nhất có lẽ là thái độ của các quốc gia thành viên EU xung quanh quan hệ với Thổ Nhĩ Kỳ. Trong khi Cộng hòa Cyprus, Hy Lạp và Pháp thúc giục khối có đường lối cứng rắn hơn thì các nước khác, dẫn đầu là Đức, lại mong muốn có cách tiếp cận mềm mỏng hơn.

Cộng hòa Cyprus và Hy Lạp có tranh chấp chủ quyền trực tiếp với Thổ Nhĩ Kỳ. Trong khi đó, quan hệ của Paris với Ankara đã xuống dốc kể từ năm 2005 dưới thời cựu Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy và không có dấu hiệu chậm lại, nhất là khi hai bên bất đồng quan điểm về vấn đề Libya, Syria và Nagorno-Karabakh. Mới đây, ngày 25/3, Tổng thống Emmanuel Macron thậm chí còn cáo buộc người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan can thiệp vào bầu cử Tổng thống Pháp tới, song không cung cấp bằng chứng cho các cáo buộc này.

(04.08) Quan hệ Pháp-Thổ Nhĩ Kỳ đã không suôn sẻ từ năm 2005 và chưa có dấu hiệu cải thiện dưới thời ông Macron. (Nguồn: AFP)
Quan hệ Pháp-Thổ Nhĩ Kỳ đã không suôn sẻ từ năm 2005 và chưa có dấu hiệu cải thiện dưới thời ông Macron. (Nguồn: AFP)

Trong khi đó, nhu cầu làm thân với Thổ Nhĩ Kỳ của Đức và phần còn lại của EU xuất phát từ lợi ích kiểm soát dòng người nhập cư tràn vào châu Âu. Quan trọng hơn, với vị trí chiến lược cùng tiềm năng kinh tế-quân sự, tầm ảnh hưởng đáng kể, Thổ Nhĩ Kỳ có thể trở thành đối tác quan trọng, giúp EU đa dạng hóa quan hệ, giảm sự phụ thuộc vào quan hệ với Mỹ.

Tuy nhiên, điều này chỉ diễn ra khi các bên có thể gạt đi những điều “lạ kỳ” để mang sức sống mới tới quan hệ song phương. Cho đến lúc ấy, với Thổ Nhĩ Kỳ, EU đang ở rất gần, nhưng cũng rất xa.

TIN LIÊN QUAN
Thổ Nhĩ Kỳ rút khỏi Công ước Istanbul: EU quan ngại, kêu gọi Ankara tôn trọng luật pháp quốc tế
Tìm cách đưa quan hệ 'sang trang', lãnh đạo EU đến Thổ Nhĩ Kỳ, Ankara quyết vào EU bằng được
Thổ Nhĩ Kỳ nói gì về thiện chí hợp tác từ EU?
Căng thẳng EU-Thổ Nhĩ Kỳ: Tổng thống Erdogan nói về ‘cánh cửa cơ hội’ trong quan hệ với Brussels
Lo 'chiến thuật gây hấn' từ Thổ Nhĩ Kỳ, Nghị viện châu Âu kêu gọi EU ra đòn
Minh Quân

Đọc thêm

Giá tiêu hôm nay 19/9, một số nơi tăng nhẹ, thấp nhất 76.000đ/kg, vì sao giá tiêu xuất khẩu không ngừng tăng?

Giá tiêu hôm nay 19/9, một số nơi tăng nhẹ, thấp nhất 76.000đ/kg, vì sao giá tiêu xuất khẩu không ngừng tăng?

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước tăng nhẹ ở một số địa phương, giao dịch ở mức từ 76.000 - 80.000 đ/kg.
Hà Nội đã tiêm vaccine Covid-19 cho khoảng 4.000 người nước ngoài trong 4 ngày

Hà Nội đã tiêm vaccine Covid-19 cho khoảng 4.000 người nước ngoài trong 4 ngày

Baoquocte.vn. Hà Nội đang nỗ lực với mục tiêu 100% người nước ngoài sinh sống, học tập và làm việc trên địa bàn được tiêm vaccine Covid-19.
Hướng dẫn cách xác định F0 đã khỏi bệnh để đủ điều kiện được cấp ‘Thẻ xanh Covid-19’

Hướng dẫn cách xác định F0 đã khỏi bệnh để đủ điều kiện được cấp ‘Thẻ xanh Covid-19’

Baoquocte.vn. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP. Hồ Chí Minh hướng dẫn xác định người mắc Covid-19 đã khỏi bệnh, đủ điều kiện có ‘Thẻ xanh Covid-19’.
Chuyên gia WHO nêu điều kiện để kiểm soát Covid-19 vào tháng 3/2022

Chuyên gia WHO nêu điều kiện để kiểm soát Covid-19 vào tháng 3/2022

Baoquocte.vn. Chuyên gia của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho rằng, tiêm chủng vaccine vẫn là yếu tố tiên quyết giúp thế giới kiểm soát đại dịch Covid-19.
Thỏa thuận AUKUS: Anh, Mỹ khẳng định đồng minh thân thiết, hoan nghênh quan hệ đối tác mới

Thỏa thuận AUKUS: Anh, Mỹ khẳng định đồng minh thân thiết, hoan nghênh quan hệ đối tác mới

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Anh Liz Truss đã thảo luận với người đồng cấp Mỹ Antony Blinken về thỏa thuận AUKUS, tình hình Afghanistan và các vấn đề khác.
Giá vàng hôm nay 19/9, Giá vàng bị kiểm soát bởi 'phe gấu', nhà đầu tư mới ngó lơ, mong chờ gì từ Fed?

Giá vàng hôm nay 19/9, Giá vàng bị kiểm soát bởi 'phe gấu', nhà đầu tư mới ngó lơ, mong chờ gì từ Fed?

Baoquocte.vn. Giá vàng sau đợt giảm liền mạch 40 USD trong tuần này, phe gấu đang kiểm soát thị trường và mọi ánh đổ dồn về cuộc họp chính sách của ...
Covid-19 ở Hà Nội: Các ca mắc mới ở phường Việt Hưng có lịch trình phức tạp, chưa rõ nguồn lây

Covid-19 ở Hà Nội: Các ca mắc mới ở phường Việt Hưng có lịch trình phức tạp, chưa rõ nguồn lây

Baoquocte.vn. CDC Hà Nội nhận định, điểm dịch Covid-19 tổ 4 phường Việt Hưng chưa rõ nguồn lây, liên quan tới nhiều cơ quan, quận, huyện, khu dân cư, chợ...
Vì sao tiêm kích J-20 của Trung Quốc không thể sánh với máy bay chiến đấu của Mỹ?

Vì sao tiêm kích J-20 của Trung Quốc không thể sánh với máy bay chiến đấu của Mỹ?

Baoquocte.vn. Được kỳ vọng trở thành đối thủ của F-35 và F-22, nhưng tiêm kích J-20 của Trung Quốc được cho là chưa thể so sánh với máy bay chiến đấu ...
Malaysia lo ngại kế hoạch đóng tàu ngầm của Australia sẽ kích động chạy đua vũ trang hạt nhân

Malaysia lo ngại kế hoạch đóng tàu ngầm của Australia sẽ kích động chạy đua vũ trang hạt nhân

Baoquocte.vn. Malaysia cho rằng, thỏa thuận đóng tàu ngầm của Australia sẽ kích động các cường quốc khác cũng hành động quyết liệt hơn trong khu vực.
Việt Nam-UNFPA: Quan hệ đối tác tiếp tục phát triển mạnh mẽ

Việt Nam-UNFPA: Quan hệ đối tác tiếp tục phát triển mạnh mẽ

Baoquocte.vn. Trong hơn 4 thập niên qua, UNFPA hỗ trợ đáng kể cho Chính phủ Việt Nam về các hạng mục phát triển xã hội, chăm sóc, bảo vệ bà mẹ ...
Chuyên gia WHO nêu điều kiện để kiểm soát Covid-19 vào tháng 3/2022

Chuyên gia WHO nêu điều kiện để kiểm soát Covid-19 vào tháng 3/2022

Baoquocte.vn. Chuyên gia của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho rằng, tiêm chủng vaccine vẫn là yếu tố tiên quyết giúp thế giới kiểm soát đại dịch Covid-19.
Thỏa thuận AUKUS: Anh, Mỹ khẳng định đồng minh thân thiết, hoan nghênh quan hệ đối tác mới

Thỏa thuận AUKUS: Anh, Mỹ khẳng định đồng minh thân thiết, hoan nghênh quan hệ đối tác mới

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Anh Liz Truss đã thảo luận với người đồng cấp Mỹ Antony Blinken về thỏa thuận AUKUS, tình hình Afghanistan và các vấn đề khác.
Malaysia lo ngại kế hoạch đóng tàu ngầm của Australia sẽ kích động chạy đua vũ trang hạt nhân

Malaysia lo ngại kế hoạch đóng tàu ngầm của Australia sẽ kích động chạy đua vũ trang hạt nhân

Baoquocte.vn. Malaysia cho rằng, thỏa thuận đóng tàu ngầm của Australia sẽ kích động các cường quốc khác cũng hành động quyết liệt hơn trong khu vực.
Bị tấn công mạng nghiêm trọng, Nga cáo buộc nước ngoài can thiệp bầu cử Hạ viện

Bị tấn công mạng nghiêm trọng, Nga cáo buộc nước ngoài can thiệp bầu cử Hạ viện

Baoquocte.vn. Ngày 18/9, Ủy ban bầu cử Nga cho biết đã ghi nhận sự can thiệp của nước ngoài vào cuộc bầu cử Duma Quốc gia (Hạ viện) Nga đang diễn ra.
Tổng thống Iran nhận xét về Taliban, không cho phép IS hiện diện ở biên giới với Afghanistan

Tổng thống Iran nhận xét về Taliban, không cho phép IS hiện diện ở biên giới với Afghanistan

Baoquocte.vn. Tổng thống Iran cảnh báo Tehran sẽ không cho phép nhóm khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) hiện diện ở khu biên giới của nước này với Afghanistan.
Mỹ có thể bán máy bay chiến đấu thế hệ thứ 5 đầu tiên F-22 Raptor cho Nhật Bản, Israel và Australia

Mỹ có thể bán máy bay chiến đấu thế hệ thứ 5 đầu tiên F-22 Raptor cho Nhật Bản, Israel và Australia

Baoquocte.vn. Mỹ có thể bán máy bay chiến đấu thế hệ thứ 5 đầu tiên trên thế giới F-22 Raptor cho các đồng minh như Nhật Bản, Israel và Australia.
Al-Qaeda: Nhóm khủng bố học được bí mật 'trường tồn' với thời gian?

Al-Qaeda: Nhóm khủng bố học được bí mật 'trường tồn' với thời gian?

Baoquocte.vn. Nhờ khả năng linh hoạt, biết cách thay đổi theo thời thế, sau 33 năm, tổ chức khủng bố al-Qaeda, kẻ đứng sau vụ khủng bố 11/9 vẫn chưa bị tiêu diệt hoàn toàn.
Sự kiện 11/9: Hai mươi năm nhìn lại

Sự kiện 11/9: Hai mươi năm nhìn lại

Baoquocte.vn. 20 năm sau sự kiện 11/9, thế giới vẫn chưa thực sự quên được nỗi đau này, cũng như những cơn ác mộng mà chủ nghĩa khủng bố mang lại.
Nhật Bản: Thủ tướng Suga từ chức, 'cánh cửa khác' dành cho ai?

Nhật Bản: Thủ tướng Suga từ chức, 'cánh cửa khác' dành cho ai?

Baoquocte.vn. Việc Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide tuyên bố sẽ từ chức để ngỏ cánh cửa cho cuộc đua người kế nhiệm.
Ai sẽ đứng đầu chính quyền mới của Afghanistan?

Ai sẽ đứng đầu chính quyền mới của Afghanistan?

Baoquocte.vn. Mullah Abdul Ghani Baradar, nhân vật số 2 của Taliban có khả năng trở thành người đứng đầu chính quyền mới ở Afghanistan.
Tổ chức khủng bố IS: Nỗi sợ hãi của thế giới và những nỗi lo trong tương lai

Tổ chức khủng bố IS: Nỗi sợ hãi của thế giới và những nỗi lo trong tương lai

Baoquocte.vn. Các chiến thuật của IS tàn bạo đến mức, nhóm khủng bố Hồi giáo này còn bị chính tổ chức tiền thân là al-Qaeda tuyệt giao quan hệ.
Giấc mơ tái thiết dang dở của cựu Tổng thống Afghanistan Ashraf Ghani

Giấc mơ tái thiết dang dở của cựu Tổng thống Afghanistan Ashraf Ghani

Baoquocte.vn. Cựu Tổng thống Afghanistan Ashraf Ghani từng ấp ủ một giấc mơ to lớn để giải quyết cuộc khủng hoảng tại quốc gia Nam Á này. Nhưng thực tế lại không như là mơ.
Nga và Ấn Độ bắt tay giải quyết tình hình Afghanistan

Nga và Ấn Độ bắt tay giải quyết tình hình Afghanistan

Baoquocte.vn. Nga-Ấn Độ có nhiều lợi ích chung trong đảm bảo rằng Taliban thực hiện lời hứa về ngăn chặn các nhóm khủng bố cực đoan và làn sóng tị nạn từ Afghanistan.
Sẵn sàng hỗ trợ Australia phát triển tàu ngầm hạt nhân, Mỹ và Anh muốn gì?

Sẵn sàng hỗ trợ Australia phát triển tàu ngầm hạt nhân, Mỹ và Anh muốn gì?

Baoquocte.vn. Trang The Economist vừa đăng bài phân tích về tác động của việc Mỹ và Anh hỗ trợ Australia phát triển tàu ngầm hạt nhân.
Thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS): Hợp tác có chọn lọc với sứ mệnh đặc biệt

Thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS): Hợp tác có chọn lọc với sứ mệnh đặc biệt

Baoquocte.vn. AUKUS cho thấy một hợp tác có chọn lọc hơn nhằm thể hiện cam kết tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và kiềm chế Trung Quốc.
Hé lộ về Triều Tiên kể từ khi ‘kín cổng cao tường’ chống Covid-19

Hé lộ về Triều Tiên kể từ khi ‘kín cổng cao tường’ chống Covid-19

Baoquocte.vn. Từ khi Covid-19 bùng phát, Triều Tiên cũng đóng cửa để phòng dịch, khiến thế giới càng tò mò hơn về những bí ẩn bên trong đất nước này.
Ít nhất 5 quốc gia đang mở cửa và sống chung với Covid-19, bí quyết là gì?

Ít nhất 5 quốc gia đang mở cửa và sống chung với Covid-19, bí quyết là gì?

Baoquocte.vn. Hơn 18 tháng sau đại dịch Covid-19, một số quốc gia nhận thấy, đã đến lúc mở cửa và áp dụng mô hình sống chung với Covid-19.
Cánh cửa ngoại giao trên Bán đảo Triều Tiên: Người muốn mở, kẻ muốn khép

Cánh cửa ngoại giao trên Bán đảo Triều Tiên: Người muốn mở, kẻ muốn khép

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ Joe Biden vẫn để ngỏ khả năng đàm phán với Triều Tiên nhưng những động thái mới của nước này luôn làm Washington phải lo lắng.
Phiên bản di động