MỸ - TRUNG QUỐC THỜI ĐẠI DỊCH COVID-19

Góc nhìn từ Trung Quốc: Xung khắc Mỹ-Trung Quốc có phải là định mệnh?

Hà Linh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Lưỡng hội Trung Quốc thảo luận về quan hệ Mỹ-Trung Quốc. Các chuyên gia bên trong Trung Quốc đánh giá thế nào về triển vọng xung khắc Mỹ-Trung thời kỳ hậu Covid-19?
TIN LIÊN QUAN
goc nhin tu trung quoc xung khac my trung quoc co phai la dinh menh Mỹ-Trung Quốc với châu Âu: Hoán đổi vị thế?
goc nhin tu trung quoc xung khac my trung quoc co phai la dinh menh Tạp chí Foreign Policy: 5 trận chiến Mỹ-Trung Quốc
goc nhin tu trung quoc xung khac my trung quoc co phai la dinh menh
Dù thái độ của cá nhân Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình có tác động lớn, nhưng chính sự chuyển đổi có tính cấu trúc trong cán cân quyền lực trong những năm gần đây đưa hai nước Trung - Mỹ đến bên bờ của khủng hoảng.

Về dự kỳ họp Lưỡng hội ở Trung Quốc lần này, các đại biểu sẽ đối mặt với cuộc tranh luận về quan hệ với Mỹ, nhất là việc liệu có tránh được khả năng xung đột quân sự giữa hai siêu cường kinh tế này hay không. Đây không phải câu hỏi mới nhưng hiện nay trở nên cấp bách do căng thẳng giữa Trung Quốc và Mỹ đang leo thang giữa đại dịch làm hé lộ những vết rạn nứt trong trật tự toàn cầu ngày nay.

Cái bẫy “Thucydides”

Trong khi các nhà quan sát nhìn chung nhất trí cho rằng chiến tranh tổng thể giữa hai quốc gia có vũ khí hạt nhân này là khó có khả năng xảy ra, nhưng vẫn có những rủi ro tiềm tàng về một cuộc xung đột quân sự hạn chế.

Chủ tịch Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế thuộc Đại học Bắc Kinh Wang Jisi cho rằng Trung Quốc và Mỹ đang chuyển từ cạnh tranh toàn diện sang đối đầu tổng lực, để lại rất ít dư địa cho các nỗ lực giải tỏa và nhượng bộ, không thể loại trừ khả năng hai cường quốc này có thể rơi vào bẫy “Thucydides” (khả năng xảy ra xung đột quân sự khi một cường quốc mới trỗi dậy thách thức cường quốc tại vị).

Nhận định này được rút ra từ giọng điệu trao đổi qua lại gần đây từ phía Mỹ, đặc biệt là Tổng thống Donald Trump, Ngoại trưởng Mike Pompeo và Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper. Trong Hội nghị An ninh Munich tháng 2/2020, ông Esper mô tả Trung Quốc là mối đe dọa đang nổi lên đối với trật tự thế giới và khuyến khích các nước đứng về phía Mỹ chuẩn bị cho “xung đột cường độ cao với Trung Quốc”.

“Sẵn sàng cho tình huống xấu nhất”

Các nhà phân tích cho rằng, mặc dù các vấn đề trong nước sẽ là chủ đề chính, kỳ họp Lưỡng hội không thể không thảo luận về quan hệ Trung - Mỹ, nhất là trong bối cảnh sự căng thẳng hai nước đang tăng mạnh trong đại dịch và các tham vọng của Trung Quốc đang bị tăng cường giám sát, tác động mạnh đến kinh tế Trung Quốc nhất là ở cấp độ địa phương và làm cho nước này ngày càng bị cô lập. Tuy nhiên, sẽ là không thực tế khi kỳ vọng kỳ họp sẽ đưa ra những quyết định lớn trong lĩnh vực ngoại giao vì đó không phải là trọng tâm của Lưỡng hội.

Trong tháng 4, Chủ tịch Tập Cận Bình đưa ra cảnh báo phải “sẵn sàng cho tình huống xấu nhất” trong bối cảnh đối mặt với những thách thức và sự thù địch chưa từng có từ bên ngoài. Một báo cáo của Viện Quan hệ Quốc tế Đương đại Trung Quốc (CICIR) nhận định Bắc Kinh có thể cần phải chuẩn bị cho xung đột vũ trang với Washington giữa làn sóng phản kháng chống Trung Quốc tồi tệ nhất kể từ vụ đàn áp Thiên An Môn năm 1989; cảnh báo đầu tư ra bên ngoài của Trung Quốc, nhất là trong khuôn khổ Sáng kiến Vành đai và Con đường có thể trở thành nạn nhân của tâm lý chống Trung Quốc đang gia tăng trong khi Mỹ sẽ đẩy nhanh các nỗ lực chống lại sự mở rộng ảnh hưởng của Bắc Kinh bằng việc tăng hỗ trợ quân sự và tài chính cho các đồng minh ở khu vực.

Tin liên quan
goc nhin tu trung quoc xung khac my trung quoc co phai la dinh menh Mỹ - Trung Quốc: Cuộc khẩu chiến mới

Chiến tranh lạnh mới?

Nhiều học giả có nhận định tương tự với CICIR về quan hệ Mỹ-Trung Quốc. Chuyên gia quan hệ quốc tế Đại học Nam Kinh Zhu Feng cho rằng Trung Quốc đang đối đầu toàn diện với Mỹ từ thương mại đến công nghệ, quân sự, ý thức hệ, địa chính trị, mặt chính trị và pháp lý của đại dịch; triển vọng quan hệ song phương là rất đáng lo ngại, rất gần với một cuộc chiến tranh lạnh mới. Giáo sư khoa học chính trị Trường Davidson ở Bắc Carolina cho rằng báo cáo của CICIR, nếu được xác định là tài liệu thật, đưa ra đánh giá khá khách quan về tình hình hiện nay, không có giọng điệu luôn ở trong thế thắng như thường lệ trong các tài liệu quan hệ quốc tế khác của Trung Quốc và đó là điều tốt, cần có cái nhìn thực tế, không nên tự tin một cách thái quá.

Phó giáo sư khoa học chính trị và quan hệ quốc tế Đại học John Cabot (Rome, Italia) Seth Jaffe nhận định tài liệu của CICIR rất đáng quan tâm. Các lời lẽ gay gắt xung quanh đại dịch đang tạo hình lại các thái độ của cả giới lãnh đạo và người dân, đưa đến những lập trường chiến lược cứng rắn hơn. Tự hào dân tộc và sự bất bình được khuấy động làm thu hẹp dư địa để các nhà lãnh đạo chính trị có thể xoay xở giải tỏa, tạo ra cục diện động “tổng số bằng không” có thể kích hoạt xung đột trong tương lai - một vòng xoáy đi xuống hiểm họa.

Dù thái độ của cá nhân Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình có tác động lớn, nhưng chính sự chuyển đổi có tính cấu trúc trong cán cân quyền lực trong những năm gần đây đưa hai nước Trung - Mỹ đến bên bờ của khủng hoảng. Kịch bản va chạm khả thi nhất sẽ là khu vực Biển Đông. Điều rất đáng lo ngại là những cuộc chạm trán quân sự ở phạm vi gần liên quan đến các hoạt động tự do hàng hải (FONOP) của Mỹ sẽ làm leo thang nhanh chóng các chiều hướng nguy hiểm ngoài mong muốn như xung đột hải quân.

Một sự việc như vậy sẽ tạo ra sự va chạm về danh tiếng giữa ông Trump và ông Tập Cận Bình, buộc mỗi nhà lãnh đạo đứng trước sức ép phải căng lên, không chùn bước trước đối thủ của mình do sự thiếu lòng tin và những luận điệu nóng nảy, dẫn đến mối nguy hiểm xuất hiện một điểm khai hỏa không được dự báo trước, châm ngòi cho một chiều hướng hành động đáng sợ không ngừng leo thang. Xung đột và va chạm quân sự ngày càng trở nên hiện hữu hơn do tình trạng thù địch lẫn nhau giữa hai bên đang được xác lập rất nhanh.

Chuyên gia nghiên cứu cao cấp của Trung tâm Chính sách Toàn cầu Carnegie-Tshinghua (Bắc Kinh) Zhao Tong cho rằng trong các cuộc khủng hoảng trong tương lai, nếu các sỹ quan quân đội Trung Quốc hành động giống như các nhà ngoại giao Trung Quốc những tháng gần đây, khích lệ chủ nghĩa dân tộc, ủng hộ lập trường cứng rắn của Chủ tịch Tập Cận Bình, với tính toán rằng họ có lợi ích cá nhân trong việc hành động cứng rắn hơn nữa dù biết rằng sự hiếu chiến của họ sẽ dẫn đến chiến tranh và đem đến nhiều tổn thất cho Trung Quốc, họ sẽ vẫn có động lực để làm như vậy.

Tin liên quan
goc nhin tu trung quoc xung khac my trung quoc co phai la dinh menh Cuộc ‘so găng’ Mỹ - Trung Quốc sẽ đi đến đâu?

Thiếu cơ chế quản lý khủng hoảng

Tình hình còn trở nên xấu hơn khi Washington và Bắc Kinh vẫn chưa thiết lập một cơ chế quản lý khủng hoảng hữu hiệu; việc thiết lập những cơ chế như vậy đã được chứng tỏ là cần thiết trong Chiến tranh Lạnh giúp ngăn chặn căng thẳng không vượt qua vòng kiểm soát trong các tình huống khẩn cấp. Tuy nhiên, trong tương lai gần không có khả năng xảy ra đối đầu quân sự với Đài Loan. Gần đây, một số sỹ quan quân đội Trung Quốc đã nghỉ hưu thường lên tiếng nhằm giảm nhẹ lập trường diều hâu đòi thống nhất Đài Loan bằng quân sự vì chiến tranh là khó lường và quá tốn kém và Mỹ cũng đã học được bài học này từ những trải nghiệm đau đớn.

Chuyên gia quan hệ quốc tế Đại học Nam Kinh Zhu Feng cho rằng sẽ là ngây thơ nếu muốn tạo lập những kỳ vọng xung quanh ông Trump, người quyết tâm chơi lá bài Trung Quốc trong chiến dịch tái tranh cử Tổng thống; khuyến nghị Bắc Kinh cần đặc biệt thận trọng về vấn đề Đài Loan và Biển Đông, không nên can dự vào kiểu ăn miếng trả miếng với Washington; cần phải có tầm nhìn xa hơn cả nhiệm kỳ Tổng thống của ông Trump, ưu tiên phát triển vững chắc quan hệ song phương dựa trên nhu cầu của hai bên để từ đó đánh bại ông Trump.

goc nhin tu trung quoc xung khac my trung quoc co phai la dinh menh Mỹ-Trung Quốc với châu Âu: Hoán đổi vị thế?

TGVN. Đại dịch Covid-19 cùng những hệ luỵ kinh tế - chính trị của nó có làm thay đổi vị thế của Mỹ và Trung ...

goc nhin tu trung quoc xung khac my trung quoc co phai la dinh menh Tạp chí Foreign Policy: 5 trận chiến Mỹ-Trung Quốc

TGVN. Đại dịch Covid-19 đã và đang đẩy nhanh tốc độ cạnh tranh giữa Mỹ-Trung Quốc. Tạp chí Mỹ Foreign Policy phân tích sự chuyển ...

goc nhin tu trung quoc xung khac my trung quoc co phai la dinh menh Cuộc ‘so găng’ Mỹ - Trung Quốc sẽ đi đến đâu?

TGVN. Lịch sử thế giới đương đại đang chứng kiến một cuộc đọ sức ngoạn mục giữa hai siêu cường được dẫn dắt bởi Tổng ...

goc nhin tu trung quoc xung khac my trung quoc co phai la dinh menh Mỹ-Trung Quốc: Tin cậy thấp nhất kể từ 1979

TGVN. Đại dịch Covid-19 đã đẩy mức độ tin cậy giữa Mỹ-Trung Quốc xuống mức thấp nhất kể từ năm 1979 - tờ The Economist ...

(Theo South China Morning Post)

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Báo Anh: Mỹ 'thủ sẵn' 4 phương án ứng biến nếu Nga sử dụng vũ khí hạt nhân

Báo Anh: Mỹ 'thủ sẵn' 4 phương án ứng biến nếu Nga sử dụng vũ khí hạt nhân

Baoquocte.vn. Hiện nay, Mỹ có thể sẽ cân nhắc 4 kịch bản trong trường hợp Nga sử dụng vũ khí hạt nhân liên quan đến xung đột với Ukraine.
Doanh nhân và Cuộc sống số 60: Hoa hậu Oanh Lê - Chưa bao giờ tôi nghĩ đến hai từ ‘bỏ cuộc’

Doanh nhân và Cuộc sống số 60: Hoa hậu Oanh Lê - Chưa bao giờ tôi nghĩ đến hai từ ‘bỏ cuộc’

Baoquocte.vn. Câu chuyện của Hoa hậu Oanh Lê sẽ có đầy đủ trong Doanh nhân và Cuộc sống số 60 phát sóng vào lúc 9h00 ngày 8/10 trên Quốc tế Media.
Link xem trực tiếp U17 Việt Nam vs U17 Nepal (19h00 ngày 7/10) Vòng loại U17 châu Á 2023

Link xem trực tiếp U17 Việt Nam vs U17 Nepal (19h00 ngày 7/10) Vòng loại U17 châu Á 2023

Baoquocte.vn. Cập nhật mới nhất các link xem trực tiếp U17 Việt Nam vs U17 Nepal (19h00 ngày 7/10) Vòng loại U17 châu Á 2023 trên tivi, điện thoại, máy tính, ...
Philippines muốn có 'đóng góp quan trọng' trong việc gìn giữ hòa bình tại Đông Nam Á

Philippines muốn có 'đóng góp quan trọng' trong việc gìn giữ hòa bình tại Đông Nam Á

Baoquocte.vn. Tổng thống Philippines khẳng định, Manila sẽ nỗ lực đóng góp vào tiến trình gìn giữ hòa bình Đông Nam Á bởi nước này có lợi ích to lớn trong ...
Tổng thống Belarus chúc gì người đồng cấp Nga Putin nhân dịp sinh nhật lần thứ 70?

Tổng thống Belarus chúc gì người đồng cấp Nga Putin nhân dịp sinh nhật lần thứ 70?

Baoquocte.vn. Ngày 7/10, Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko bày tỏ coi trọng quan hệ với Moscow nhân sinh nhật lần thứ 70 Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Xuất khẩu ngày 3-7/10: Giá gạo Việt Nam lấy lại ngôi đầu thế giới; xuất khẩu điều 'giảm tốc' vì xung đột Nga-Ukraine

Xuất khẩu ngày 3-7/10: Giá gạo Việt Nam lấy lại ngôi đầu thế giới; xuất khẩu điều 'giảm tốc' vì xung đột Nga-Ukraine

Baoquocte.vn. Báo TG&VN điểm lại những tin nổi bật về hoạt động xuất nhập khẩu trong bản tin xuất khẩu ngày 3-7/10.
Trực tiếp xổ số miền Nam - XSMN 7/10 - SXMN 7/10/2022 - kết quả xổ số hôm nay 7/10

Trực tiếp xổ số miền Nam - XSMN 7/10 - SXMN 7/10/2022 - kết quả xổ số hôm nay 7/10

Baoquocte.vn. XSMN 7/10 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay - XSMN thứ 6 ngày 7/10/2022. kết quả xổ số hôm nay ngày 7 tháng 10. xổ ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 8/10/2022: Nhân Mã tài chính tốt

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 8/10/2022: Nhân Mã tài chính tốt

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 8/10/2022 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 8/10 và rạng sáng 9/10

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 8/10 và rạng sáng 9/10

Baoquocte.vn. Cập nhật lịch thi đấu bóng đá hôm nay 8/10 và rạng sáng ngày 9/10: Ngoại hạng Anh, La Liga, Serie A, Cúp C1, C2 và V League…
Singapore và Cuba thúc đẩy quan hệ nồng ấm và hợp tác chặt chẽ

Singapore và Cuba thúc đẩy quan hệ nồng ấm và hợp tác chặt chẽ

Baoquocte.vn. Thủ tướng Cuba Manuel Marrero đã gặp người đồng cấp Singapore Lý Hiển Long trong khuôn khổ chuyến thăm quá cảnh tại đảo quốc sư tử.
Báo Anh: Mỹ 'thủ sẵn' 4 phương án ứng biến nếu Nga sử dụng vũ khí hạt nhân

Báo Anh: Mỹ 'thủ sẵn' 4 phương án ứng biến nếu Nga sử dụng vũ khí hạt nhân

Baoquocte.vn. Hiện nay, Mỹ có thể sẽ cân nhắc 4 kịch bản trong trường hợp Nga sử dụng vũ khí hạt nhân liên quan đến xung đột với Ukraine.
Philippines muốn có 'đóng góp quan trọng' trong việc gìn giữ hòa bình tại Đông Nam Á

Philippines muốn có 'đóng góp quan trọng' trong việc gìn giữ hòa bình tại Đông Nam Á

Baoquocte.vn. Tổng thống Philippines khẳng định, Manila sẽ nỗ lực đóng góp vào tiến trình gìn giữ hòa bình Đông Nam Á bởi nước này có lợi ích to lớn trong đó.
Tổng thống Belarus chúc gì người đồng cấp Nga Putin nhân dịp sinh nhật lần thứ 70?

Tổng thống Belarus chúc gì người đồng cấp Nga Putin nhân dịp sinh nhật lần thứ 70?

Baoquocte.vn. Ngày 7/10, Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko bày tỏ coi trọng quan hệ với Moscow nhân sinh nhật lần thứ 70 Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Singapore và Cuba thúc đẩy quan hệ nồng ấm và hợp tác chặt chẽ

Singapore và Cuba thúc đẩy quan hệ nồng ấm và hợp tác chặt chẽ

Baoquocte.vn. Thủ tướng Cuba Manuel Marrero đã gặp người đồng cấp Singapore Lý Hiển Long trong khuôn khổ chuyến thăm quá cảnh tại đảo quốc sư tử.
Dấu hiệu tan băng trong quan hệ Anh-Pháp

Dấu hiệu tan băng trong quan hệ Anh-Pháp

Baoquocte.vn. Thủ tướng Anh Liz Truss và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nhất trí tổ chức hội nghị thượng đỉnh vào năm tới tại Pháp.
Ngoại trưởng Cuba: Mỹ 'bao biện' việc đơn phương áp đặt lệnh cấm vận

Ngoại trưởng Cuba: Mỹ 'bao biện' việc đơn phương áp đặt lệnh cấm vận

Baoquocte.vn. Ngày 6/10, Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodríguez lên án những biện minh về lệnh cấm vận trong chuyến thăm các nước Mỹ Latinh của Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken.
Burkina Faso: Chuyện riêng, lo chung

Burkina Faso: Chuyện riêng, lo chung

Baoquocte.vn. Việc Burkina Faso chưa thể tìm thấy lời giải cho bài toán ổn định chính trị có thể tạo điều kiện cho chủ nghĩa khủng bố phát triển tại khu vực Tây Phi.
Mỹ nỗ lực 'làm lành' với khu vực Mỹ Latinh

Mỹ nỗ lực 'làm lành' với khu vực Mỹ Latinh

Baoquocte.vn. Việc Ngoại trưởng Mỹ lựa chọn thăm ba nước này là cách Washington khẳng định sẵn sàng hợp tác với bất cứ quốc gia nào, dù cánh tả hay cánh hữu.
Bầu cử Brazil: Cờ về tay ai?

Bầu cử Brazil: Cờ về tay ai?

Baoquocte.vn. Cuộc bầu cử sắp tới tại Brazil có thể chứng kiến sự trở lại của chính trị gia cánh tả lão làng, cựu Tổng thống Lula da Silva.
Chiến thắng của liên minh trung hữu: Cột mốc chấn động Italy

Chiến thắng của liên minh trung hữu: Cột mốc chấn động Italy

Baoquocte.vn. Chiến thắng của liên minh trung hữu, bao gồm đảng Anh em Italy, đảng Liên đoàn và đảng Tiến lên Italy đang được dư luận đặc biệt quan tâm.
Phó Tổng thống Mỹ tới Hàn Quốc: Để trấn an, thêm hàn gắn

Phó Tổng thống Mỹ tới Hàn Quốc: Để trấn an, thêm hàn gắn

Baoquocte.vn. Chuyến thăm của Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris tới Hàn Quốc sẽ có một vài điểm nhấn đáng chú ý.
Bầu cử ở Thụy Điển và Italy: Thế lưỡng phân tả-hữu trở lại châu Âu

Bầu cử ở Thụy Điển và Italy: Thế lưỡng phân tả-hữu trở lại châu Âu

Baoquocte.vn. Những gì diễn ra ở Thụy Điển và sắp tới là tại Italy có thể báo hiệu của sự xuất hiện của chủ nghĩa hậu dân túy ở châu Âu.
Ngày Biên-Phiên dịch quốc tế: Đưa thế giới lại gần nhau hơn

Ngày Biên-Phiên dịch quốc tế: Đưa thế giới lại gần nhau hơn

Baoquocte.vn. Ngày 30/9 hàng năm được Liên hợp quốc ghi nhận là Ngày Biên-Phiên dịch quốc tế (International Translation Day).
Những quân vương trị vì lâu nhất thế giới

Những quân vương trị vì lâu nhất thế giới

Baoquocte.vn. Hãy cùng TG&VN nhìn lại một số vị quân vương có thời gian giữ ngai vàng lâu trong lịch sử thế giới.
Trận lũ lịch sử tại Pakistan

Trận lũ lịch sử tại Pakistan

Baoquocte.vn. Lũ lụt ở Pakistan cuốn trôi nhà cửa, đường sá, vật nuôi và hoa màu, cướp đi mạng sống của hơn 1.400 người, đẩy hàng triệu người vào cảnh khốn đốn.
Cuộc đời Nữ hoàng Anh: Những sự thật thú vị ít người biết

Cuộc đời Nữ hoàng Anh: Những sự thật thú vị ít người biết

Baoquocte.vn. Nữ hoàng Anh Elizabeth II (1926-2022) chưa bao giờ học trường công, cũng phải đóng thuế, rất yêu chó corgi...
Tiểu sử cố Nữ hoàng Anh Elizabeth II

Tiểu sử cố Nữ hoàng Anh Elizabeth II

Baoquocte.vn. Nữ hoàng Elizabeth II, vị quân vương tại vị lâu nhất của Vương quốc Anh, đã qua đời tại Balmoral ở tuổi 96 sau 70 năm trị vì.
Xung đột Nga-Ukraine: Xu hướng mới trong sử dụng năng lượng

Xung đột Nga-Ukraine: Xu hướng mới trong sử dụng năng lượng

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine buộc các nước tìm kiếm và có điều chỉnh phù hợp về chính sách sử dụng năng lượng.
Phiên bản di động