Kế hoạch 'Made in Europe' của EU, Anh ở đâu?

Theo Modern Diplomacy, Anh đang tìm cách thắt chặt quan hệ kinh tế với Liên minh châu Âu (EU), khi nước này đề nghị được tham gia chiến lược công nghiệp “Made in Europe” (Sản xuất tại châu Âu) của khối.

Nhìn lại một thập kỷ Brexit: Nước Anh vẫn tỏa sáng bất chấp cái giá phải trả sau 'ly hôn' với EU 10 năm sau Brexit, người dân EU có muốn đón nhận Anh? Hàn gắn lại quan hệ Anh-EU: Từ Brexit đến 'Bregret'

Kế hoạch 'Made in Europe' của EU, Anh ở đâu?

Thủ tướng Anh Andy Burnham cho rằng Anh và EU đang chịu những sức ép tương tự nhau, đặc biệt trong các ngành như thép. (Nguồn: EPA)

Tháng này, trong chuyến tới New York để tham dự kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc đầu tiên, Thủ tướng Anh Andy Burnham cho biết, London sẽ tìm cách trở thành một “đối tác đáng tin cậy” trong sáng kiến “Made in Europe của châu Âu. Đây là sáng kiến nhằm củng cố năng lực sản xuất của châu Âu và giảm sự phụ thuộc vào các linh kiện từ Trung Quốc.

More from WVR
Nhìn lại một thập kỷ Brexit: Nước Anh vẫn tỏa sáng bất chấp cái giá phải trả sau 'ly hôn' với EU

Nhà lãnh đạo Anh cho rằng Anh và EU đang đối mặt với những thách thức công nghiệp tương tự nhau, trong đó có ngành thép. Do đó, các doanh nghiệp Anh không nên bị gạt ra ngoài một sáng kiến của EU, vốn được xây dựng nhằm tăng cường năng lực sản xuất nội khối và giảm phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc.

Chính phủ Anh cũng cảnh báo, việc loại các doanh nghiệp nước này khỏi sáng kiến có thể làm gián đoạn những chuỗi cung ứng vốn đã được thiết lập, đồng thời tạo thêm các rào cản thương mại giữa Anh và các nước thành viên EU.

Vì sao Anh muốn được tham gia?

Sáng kiến “Made in Europe” của EU nằm trong nỗ lực rộng lớn hơn nhằm tăng cường năng lực sản xuất nội khối và giảm sự phụ thuộc vào các chuỗi cung ứng ở nước ngoài, đặc biệt là những chuỗi cung ứng liên quan đến Trung Quốc.

Đối với Anh, việc bị loại khỏi sáng kiến có thể ảnh hưởng đến những ngành có mức độ gắn kết cao với thị trường châu Âu. Chẳng hạn, ngành công nghiệp ô tô của nước này phụ thuộc vào các chuỗi cung ứng, vận chuyển qua lại eo biển Manche. Việc các nhà sản xuất Anh không được tiếp cận các chương trình hỗ trợ và cơ hội tham gia mua sắm công của châu Âu có thể ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của cả doanh nghiệp Anh lẫn doanh nghiệp châu Âu.

Do đó, các quan chức Anh mong muốn, EU xem nước này là một đối tác trong sáng kiến, thay vì chỉ là một nhà cung cấp bên ngoài. Thủ tướng Burnham cho rằng việc Anh tham gia sẽ phản ánh những mối liên kết thực tế vẫn tồn tại giữa nền kinh tế Anh và châu Âu, bất chấp việc Anh đã rời EU.

Tranh luận xung quanh kế hoạch “Made in Europe” diễn ra trong bối cảnh chính phủ của Thủ tướng Andy Burnham đang tìm cách thắt chặt hơn nữa quan hệ giữa Anh và EU.

Chính phủ Anh đã thúc đẩy hợp tác chặt chẽ hơn với các nước châu Âu trong nhiều lĩnh vực, trong đó có quốc phòng, công nghệ và sản xuất. Mới đây, Bộ trưởng Tài chính John Healey kêu gọi các đối tác EU không loại Anh khỏi chiến lược công nghiệp của khối.

Chính phủ Anh cũng đang tìm cách tăng cường hợp tác về an ninh châu Âu. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán về việc Anh tham gia Quỹ quốc phòng SAFE của EU đã đổ vỡ, gây khó khăn đối với nỗ lực của London trong việc mở rộng hợp tác với Brussels.

Thủ tướng Burnham mong muốn thúc đẩy quá trình khôi phục quan hệ với EU nhanh và mạnh mẽ hơn. Chính phủ của ông cũng đang chuẩn bị cho một hội nghị thượng đỉnh Anh-EU, vốn đã bị trì hoãn sau khi nước này thay đổi Thủ tướng.

Hai bên phải tìm một điểm cân bằng: Anh muốn tiếp cận sâu hơn với thị trường và các chương trình của EU, còn EU phải xác định Anh sẽ được tham gia đến đâu và với những điều kiện nào, bởi đây vẫn là một quốc gia ngoài khối. (Nguồn: Centre for European Reform)

Thách thức trong nội bộ châu Âu

Mục tiêu của kế hoạch “Made in Europe” là khuyến khích doanh nghiệp sản xuất trong châu Âu, củng cố chuỗi cung ứng và giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung từ bên ngoài.

Vì vậy, nếu doanh nghiệp Anh cũng được hưởng những ưu đãi từ chính sách này, EU sẽ phải cân nhắc Anh cần đáp ứng những điều kiện gì. Đồng thời, các nước thành viên phải tính đến khả năng doanh nghiệp Anh được hưởng lợi từ các chính sách của EU, trong khi vẫn cạnh tranh trực tiếp với doanh nghiệp châu Âu.

Đằng sau vấn đề này là một câu hỏi lớn hơn về quan hệ Anh-EU sau Brexit. London muốn hợp tác chặt chẽ hơn với EU về kinh tế, công nghiệp và an ninh, song không có ý định quay lại EU.

Vì vậy, hai bên phải tìm một “điểm cân bằng” khi Anh muốn tiếp cận sâu hơn với thị trường và các chương trình của EU, còn EU phải xác định Anh sẽ được tham gia đến đâu và với những điều kiện nào, bởi đây vẫn là một quốc gia ngoài khối.

Đặc biệt, EU phải bảo đảm rằng việc mở cửa cho doanh nghiệp Anh không làm giảm hiệu quả của những chính sách vốn được xây dựng trước hết để củng cố năng lực sản xuất và sức cạnh tranh của chính các nước thành viên.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Mục tiêu trước mắt của Thủ tướng Burnham là bảo đảm Anh được tham gia khuôn khổ “Made in Europe”, đồng thời tránh tạo thêm các rào cản đối với những ngành có chuỗi cung ứng gắn bó chặt chẽ với châu Âu.

Vấn đề này có thể trở thành một phần trong các cuộc đàm phán rộng hơn về tương lai quan hệ Anh-EU. Ông Burnham cho biết, trọng tâm hiện nay là tổ chức lại hội nghị thượng đỉnh với các nhà lãnh đạo châu Âu, đồng thời ông hy vọng có thể diễn ra trước cuối năm nay.

Kết quả của quá trình này sẽ cho thấy Anh và EU có thể tiến xa đến đâu trong việc tăng cường hợp tác kinh tế, mà không phải khơi lại câu hỏi về tư cách thành viên EU của Anh.

Đối với London, Anh và châu Âu đang cùng phải đối mặt với những thách thức từ sự gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu và tình trạng phụ thuộc vào nguồn sản xuất nước ngoài. Còn đối với EU, giờ đây, bài toán đặt ra là làm thế nào để tăng cường năng lực công nghiệp của châu Âu, đồng thời xác định vai trò phù hợp dành cho một nền kinh tế láng giềng song không phải thành viên của khối.

Do đó, tranh luận về sáng kiến “Made in Europe” phản ánh một vấn đề rộng lớn hơn trong quan hệ hậu Brexit: Anh có thể hội nhập sâu đến mức nào vào các cấu trúc kinh tế và an ninh của châu Âu, trong khi vẫn đứng ngoài EU?