Khuyên học sinh không thi lớp 10: Không nên dùng điểm số là tham số duy nhất để tư vấn, hướng nghiệp

ThS. Phạm Thị Khánh Ly*
Nếu chỉ dựa trên điểm số những kỳ khảo sát các môn học thi vào lớp 10 là thiếu thông tin, dễ dẫn đến sự chủ quan trong tư vấn, định hướng.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Giáo dục
ThS. Phạm Thị Khánh Ly cho rằng, không thể dựa trên điểm số các kỳ khảo sát môn học thi lớp 10 để tư vấn, hướng nghiệp cho học sinh.

Nhiều năm gần đây, hiện tượng vận động, khuyên học sinh viết đơn xin không tham dự kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập được dư luận quan tâm. Bộ GD&ĐT và một số địa phương đã yêu cầu các trường phải chấn chỉnh nhưng tình trạng này vẫn diễn ra. Đây là điều đáng báo động, ảnh hưởng không nhỏ đến quyền học tập của học sinh.

Trước hết, chúng ta cần hiểu rằng, phân luồng học sinh là một vấn đề có ý nghĩa quan trọng đối với sự nghiệp của mỗi con người và sự phát triển nguồn nhân lực quốc gia. Ở Việt Nam, phân luồng học sinh sau THCS là chủ trương đã được khẳng định trong các văn kiện của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước. Đây là nhiệm vụ quan trọng, cần giải pháp đồng bộ, trách nhiệm của toàn xã hội, nhưng lâu nay trọng trách lại đặt nặng lên ngành Giáo dục và xã hội cũng chỉ nhìn về phía ngành này, vì đối tượng trực tiếp là học sinh THCS.

Phân luồng học sinh sau THCS là vấn đề khó, bởi tư vấn, định hướng nếu không cẩn trọng, người tư vấn cũng như phụ huynh, học sinh không hiểu rõ sẽ dễ gây ra hiểu lầm. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, nhưng theo tôi có 3 nguyên nhân chính.

Thứ nhất là sự thiếu đồng bộ trong công tác hướng nghiệp, phân luồng sau THCS, sự truyền thông của cơ quan quản lý, nhà trường và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp chưa đạt được hiệu quả. Từ đó dẫn đến hiểu biết của chính giáo viên, phụ huynh và học sinh còn hạn chế. Một khi hiểu biết còn hạn chế, thiếu công tâm, phiến diện thì khi tư vấn sẽ dẫn đến thiếu lòng tin nơi phụ huynh, học sinh, dẫn tới mâu thuẫn, xôn xao dư luận.

Thứ hai, việc hướng nghiệp chưa được đặt đúng vị trí của nó trong chương trình giáo dục tại nhiều nhà trường. Đương nhiên việc này sẽ ít được coi trọng, trong khi đó, không nhiều giáo viên được đào tạo bài bản hay có kinh nghiệm về hướng nghiệp.

'Khuyên học sinh không thi lớp 10 là vi phạm quyền được học tập của trẻ em'
Tin liên quan

Thứ ba, việc áp lực thi cử, thành tích của giáo viên, nhà trường, kỳ vọng của phụ huynh.

Tất cả những nguyên nhân này có thể kéo lệch mục đích tốt đẹp của phân luồng, hướng nghiệp ở cấp THCS. Nhưng quan trọng là nó có thể gây mất niềm tin ở phụ huynh và học sinh, một khi mất niềm tin thì tư vấn sẽ ngày càng khó khăn hơn.

Thực tế, chúng ta không thể dùng điểm số để làm tham số duy nhất cho hướng nghiệp. Tôi cho rằng, bất kỳ học sinh nào nếu đủ điều kiện theo quy định đều có quyền được thi vào lớp 10.

Hướng nghiệp là vấn đề được ngành Giáo dục vô cùng quan tâm, có vị trí quan trọng trong chương trình giáo dục tổng thể. Điều này được thể hiện rất rõ trong chương trình GDPT 2018, hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp được giảng dạy từ cấp THCS đến cấp THPT và là hoạt động bắt buộc.

Hướng nghiệp là quá trình và phải thông qua trải nghiệm, trải qua và chiêm nghiệm. Nhưng để tiến hành tốt hoạt động này không hề dễ dàng, đòi hỏi giáo viên có chuyên môn, các điều kiện giáo dục, sự phối hợp tốt giữa nhà trường, gia đình và xã hội. Khó khăn hiện nay là nhiều cơ sở giáo dục không đủ đáp ứng được những điều này. Cùng với đó, gia đình thiếu thông tin hướng nghiệp, tập trung cho con cái các môn văn hóa để thi vào 10, dẫn đến việc dùng điểm số các môn văn hóa là tham số để tư vấn.

Từ thực trạng này, cần thiết phải có giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục, đồng thời thay đổi cách kiểm tra, đánh giá học sinh theo từng năm học. Chất lượng giáo dục đến đầu tiên từ chất lượng giáo viên - những chiến sĩ trực tiếp trên mặt trận giáo dục. Giáo viên phải được đào tạo bài bản, tạo điều kiện học tập, tự bồi dưỡng suốt đời, thấm nhuần triết lý giáo dục, có nhân sinh quan đúng đắn. Có nhân lực tốt, chắc chắn giáo dục sẽ đột phá.

Hiện nay, chương trình giáo dục đã thay đổi, học sinh được đánh giá một cách toàn diện, giáo dục hướng tới phát triển phẩm chất, năng lực. Điểm số giờ đây là một trong nhiều chỉ số đánh giá học sinh. Kiểm tra đánh giá thay đổi thì phương pháp dạy và học cũng thay đổi theo, từ việc đa dạng các phương pháp dạy đến các hình thức kiểm tra đánh giá. Giáo dục hướng tới cá nhân hóa, mục tiêu mỗi học sinh trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình.

Khi học sinh được nhìn nhận bản thân dưới nhiều hệ quy chiếu khác nhau, dưới sự định hướng phù hợp của giáo viên thì mỗi cá nhân sẽ tự hình thành cho mình một thế giới quan đúng đắn. Một vấn đề quan trọng không kém, đó là bản thân phụ huynh cũng phải hiểu rõ chương trình giáo dục mới, từ đó có cái nhìn đúng đắn về khả năng của con em mình, đồng thời chia sẻ trách nhiệm với nhà trường.

Vậy câu chuyện làm sao để hướng nghiệp cho các em từ cấp THCS? THCS là giai đoạn giáo dục cơ bản trong chương trình giáo dục tổng thể, cùng với đó, việc hướng nghiệp ở giai đoạn này vô cùng quan trọng, đặc biệt là hai năm "bản lề" lớp 8 và lớp 9, trước khi bước vào cấp THPT là giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp. Do vậy, việc phân luồng, hướng nghiệp cho học sinh đến kỳ 2 lớp 9 mới thực hiện là rất muộn, nếu chỉ dựa trên điểm số các kỳ khảo sát các môn học thi vào lớp 10 thì lại càng thiếu thông tin, dễ dẫn đến sự chủ quan trong tư vấn, định hướng.

Chúng ta cần hiểu rằng, nguyên tắc của hướng nghiệp là tự hướng nghiệp, tức là giáo viên, nhà trường, gia đình đưa ra những thông tin khách quan, công tâm, đầy đủ nhất, cung cấp các công cụ, tư duy đánh giá về nghề nghiệp, bản thân để học sinh tự nhận ra được mình đang ở đâu, mình như thế nào, mong muốn của mình là gì.

Hướng nghiệp ở THCS cần được thực hiện đồng bộ ở tất cả các môn học, hoạt động chứ không phải chỉ riêng hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp. Bởi lẽ, ở mỗi môn học, hoạt động là các khía cạnh khác nhau của cuộc sống, các ngành nghề khác nhau, từ đó giúp học sinh có một thế giới quan đầy đủ, một tâm thế sẵn sàng, hiểu mình, từ đó tự tin đưa ra các quyết định.

Mặt khác, việc phân luồng, tư vấn hướng nghiệp cần quan tâm đặc biệt với phụ huynh, gia đình và nhà trường cần đồng hành, có các hoạt động gắn kết, trao đổi thông tin một cách thường xuyên, nhất là năm cuối cấp để nhà trường, gia đình cùng thấu hiểu, cảm thông, có như vậy mới tránh những bức xúc không đáng có.

* ThS. Phạm Thị Khánh Ly hiện là Phó Chủ tịch Hội đồng trường/Giám đốc điều hành Trường Tiểu học và THCS FPT Cầu Giấy (Hà Nội)/Trường Tiểu học, THCS và THPT FPT Bắc Giang.

Giáo dục trẻ trong thời đại số

Giáo dục trẻ trong thời đại số

Giáo dục cần giúp khám phá thế mạnh và sự khác biệt nơi mỗi cá nhân, tạo điều kiện cho người trẻ được sống và ...

'Cần thực chất trong giáo dục để tạo ra những công dân trẻ có tư duy sáng tạo và phản biện'

'Cần thực chất trong giáo dục để tạo ra những công dân trẻ có tư duy sáng tạo và phản biện'

TS. Bùi Phương Việt Anh, Chủ tịch, Tổng giám đốc Tổ chức giáo dục EAS Việt Nam cho rằng, giáo dục - đào tạo phải ...

PGS. TS. Chu Cẩm Thơ: Người trẻ chỉ có thể làm chủ công nghệ nếu mục tiêu và cách dạy thay đổi

PGS. TS. Chu Cẩm Thơ: Người trẻ chỉ có thể làm chủ công nghệ nếu mục tiêu và cách dạy thay đổi

PGS.TS Chu Cẩm Thơ, Trưởng Ban Nghiên cứu - Đánh giá giáo dục, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam cho rằng, học sinh chỉ ...

Đề xuất xếp tiền lương nhà giáo cao nhất trong hệ thống lương hành chính sự nghiệp

Đề xuất xếp tiền lương nhà giáo cao nhất trong hệ thống lương hành chính sự nghiệp

Bộ GD&ĐT đang dự thảo Luật Nhà giáo, theo đó đề xuất tiền lương của nhà giáo được ưu tiên xếp cao nhất so với ...

Gia đình trong 'cơn bão' công nghệ, làm sao để không bị mất kết nối?

Gia đình trong 'cơn bão' công nghệ, làm sao để không bị mất kết nối?

Thời nay, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ khiến cho sự kết nối trong gia đình truyền thống trở nên yếu ...

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

XSDN 19/6, kết quả xổ số Đồng Nai hôm nay 19/6/2024. xổ số Đồng Nai ngày 19 tháng 6

XSDN 19/6, kết quả xổ số Đồng Nai hôm nay 19/6/2024. xổ số Đồng Nai ngày 19 tháng 6

XSDN 19/6 - Trực tiếp kết quả xổ số Đồng Nai hôm nay - XSDN 19/6/2024. XSDN thứ 4. Ket qua xo so dong nai. kết quả xổ số Đồng ...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 19/6/2024: Tuổi Mùi đầu tư hợp lý

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 19/6/2024: Tuổi Mùi đầu tư hợp lý

Xem tử vi 19/6 - tử vi 12 con giáp hôm nay 19/6/2024 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Lịch âm hôm nay 2024: Xem lịch âm 19/6/2024, Lịch vạn niên ngày 19 tháng 6 năm 2024

Lịch âm hôm nay 2024: Xem lịch âm 19/6/2024, Lịch vạn niên ngày 19 tháng 6 năm 2024

Lịch âm 19/6. Lịch âm hôm nay 19/6/2024? Âm lịch hôm nay 19/6. Lịch vạn niên 19/6/2024. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
XSST 19/6, kết quả xổ số Sóc Trăng hôm nay 19/6/2024. xổ số Sóc Trăng ngày 19 tháng 6

XSST 19/6, kết quả xổ số Sóc Trăng hôm nay 19/6/2024. xổ số Sóc Trăng ngày 19 tháng 6

XSST 19/6 - Trực tiếp kết quả xổ số Sóc Trăng hôm nay - XSST 19/6/2024. KQXSST thứ 4. Ket qua xo soc trang. xổ số Sóc Trăng ngày 19 ...
XSMN 19/6, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ Tư 19/6/2024. xổ số hôm nay 19/6

XSMN 19/6, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ Tư 19/6/2024. xổ số hôm nay 19/6

XSMN 19/6 - xổ số hôm nay 19/6. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 19/6/2024. xổ số hôm nay ngày 19 tháng 6. XSMN thứ 4. xo so ...
Vietlott 19/6, kết quả xổ số Vietlott Mega thứ 4 ngày 19/6/2024. xổ số Mega 645

Vietlott 19/6, kết quả xổ số Vietlott Mega thứ 4 ngày 19/6/2024. xổ số Mega 645

Vietlott 19/6 - Cập nhật trực tiếp kết quả xổ số Vietlott Mega hôm nay 19/6/2024 từ trường quay tầng 19, tòa nhà VTC số 23 Lạc Trung, Hà Nội.
Từ ngày 1/7/2024, trên thẻ căn cước mới có những thông tin gì?

Từ ngày 1/7/2024, trên thẻ căn cước mới có những thông tin gì?

Từ ngày 1/7/2024, trên thẻ căn cước mới sẽ in 13 thông tin này liên quan đến công dân Việt Nam. Mời độc giả tham khảo bài viết dưới đây.
Sôi nổi những lớp học lý thú dành cho trẻ em tại Trại Hè DAV 2024

Sôi nổi những lớp học lý thú dành cho trẻ em tại Trại Hè DAV 2024

Học viện Ngoại giao tổ chức chương trình Trại Hè DAV 2024 dành riêng cho con em cán bộ viên chức, người lao động từ 10-14/6.
Những lưu ý khi sử dụng ứng dụng VNeID từ ngày 1/7/2024

Những lưu ý khi sử dụng ứng dụng VNeID từ ngày 1/7/2024

Từ ngày 1/7/2024, sẽ có nhiều quy định mới liên quan đến việc sử dụng ứng dụng VNeID mà người dân cần biết.
Thủ tục cấp mới giấy phép lái xe mới nhất 2024

Thủ tục cấp mới giấy phép lái xe mới nhất 2024

Thủ tục cấp mới giấy phép lái xe mới nhất là nội dung được đề cập tại Quyết định 545/QĐ-BGTVT năm 2024. Mời độc giả tham khảo bài viết dưới đây.
Nhà báo Ngô Việt Anh: Báo chí hãy làm mới mình bằng công nghệ số

Nhà báo Ngô Việt Anh: Báo chí hãy làm mới mình bằng công nghệ số

Các cơ quan báo chí nên phát triển nội dung khác biệt, sáng tạo đáp ứng nhu cầu của tập độc giả trung thành để thu hút khách hàng tiềm năng.
Cháy rừng thiêu rụi vùng đất ngập nước lớn nhất thế giới ở Brazil

Cháy rừng thiêu rụi vùng đất ngập nước lớn nhất thế giới ở Brazil

Thời điểm tồi tệ nhất của mùa khô vẫn còn xa nhưng số vụ cháy ở vùng Pantanal (Brazil) từ đầu năm đến nay đã tăng gấp 10 lần so với cùng kỳ năm ngoái.
Bạo lực gia tăng ở Bờ Tây, WTO cảnh báo về cuộc khủng hoảng y tế lan rộng

Bạo lực gia tăng ở Bờ Tây, WTO cảnh báo về cuộc khủng hoảng y tế lan rộng

WHO cho biết các cuộc xung đột tại khu vực Bờ Tây cũng đã khiến hơn 5.200 người, trong đó có 800 trẻ em, bị thương, gây ra khủng hoảng y tế.
Không cần nhịn ăn, vẫn đốt mỡ trong 7 ngày

Không cần nhịn ăn, vẫn đốt mỡ trong 7 ngày

Gợi ý kế hoạch một tuần giúp bạn thiết lập thói quen có lợi cho công cuộc đốt mỡ, cải thiện vóc dáng săn chắc hơn.
Loét dạ dày vì uống trà xanh liên tục

Loét dạ dày vì uống trà xanh liên tục

Một người phụ nữ 30 tuổi muốn giảm cân để diện váy cưới, nên quyết định uống trà xanh mỗi ngày để giảm cân.
Bác sĩ 103 tuổi chia sẻ thói quen sống linh hoạt và vui vẻ

Bác sĩ 103 tuổi chia sẻ thói quen sống linh hoạt và vui vẻ

Bác sĩ Gladys McGarey, 103 tuổi vừa phát hành cuốn sách 'Cuộc sống hạnh phúc: Sáu bí quyết để có sức khỏe và hạnh phúc ở mọi lứa tuổi'
Hiệp hội bác sĩ lớn nhất Hàn Quốc lên kế hoạch đình công phản đối chính phủ tăng chỉ tiêu tuyển sinh

Hiệp hội bác sĩ lớn nhất Hàn Quốc lên kế hoạch đình công phản đối chính phủ tăng chỉ tiêu tuyển sinh

KMA cảnh báo dựa trên kết quả của một cuộc bỏ phiếu gần đây, các bác sĩ và giáo sư y khoa nước này có thể tổ chức một cuộc đình công vào ngày 20/6.
Không nên ăn loại hạt này khi đang uống cà phê

Không nên ăn loại hạt này khi đang uống cà phê

Cà phê và hạt điều đều tốt cho sức khỏe, nhưng nếu kết hợp hai đồ ăn thức uống này với nhau sẽ khiến tác dụng của chúng bị suy giảm.
XSMN 19/6, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ Tư 19/6/2024. xổ số hôm nay 19/6

XSMN 19/6, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ Tư 19/6/2024. xổ số hôm nay 19/6

XSMN 19/6 - xổ số hôm nay 19/6. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 19/6/2024. xổ số hôm nay ngày 19 tháng 6. XSMN thứ 4. xo so mien nam. SXMN 19/6/2024
Vietlott 19/6, kết quả xổ số Vietlott Mega thứ 4 ngày 19/6/2024. xổ số Mega 645

Vietlott 19/6, kết quả xổ số Vietlott Mega thứ 4 ngày 19/6/2024. xổ số Mega 645

Vietlott 19/6 - Cập nhật trực tiếp kết quả xổ số Vietlott Mega hôm nay 19/6/2024 từ trường quay tầng 19, tòa nhà VTC số 23 Lạc Trung, Hà Nội.
XSMB 19/6, kết quả xổ số miền Bắc thứ 4 ngày 19/6/2024. dự đoán XSMB 19/6/2024

XSMB 19/6, kết quả xổ số miền Bắc thứ 4 ngày 19/6/2024. dự đoán XSMB 19/6/2024

XSMB 19/6 - trực tiếp xổ số miền Bắc hôm nay 19/6/2024. dự đoán XSMB 19/6/2024. dự đoán xổ số miền Bắc thứ 4. xổ số hôm nay 19/6. SXMB 19/6/2024.
XSMT 19/6, kết quả xổ số miền Trung thứ 4 ngày 19/6/2024. SXMT 19/6/2024

XSMT 19/6, kết quả xổ số miền Trung thứ 4 ngày 19/6/2024. SXMT 19/6/2024

XSMT 19/6 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 19/6/2024. kết quả xổ số ngày 19 tháng 6. xổ số miền Trung thứ 4. xổ số hôm nay 19/6/2024. SXMT 19/6
XSMN 18/6, kết quả xổ số miền Nam thứ 3 ngày 18/6/2024. xổ số miền Nam ngày 18 tháng 6

XSMN 18/6, kết quả xổ số miền Nam thứ 3 ngày 18/6/2024. xổ số miền Nam ngày 18 tháng 6

XSMN 18/6 - Kết quả xổ số miền Nam ngày 18 tháng 6. kết quả xổ số miền Nam thứ 3 ngày 18/6/2024. XSMN thứ 3. SXMN 18/6. xổ số hôm nay 18/6.
Vietlott 18/6, kết quả xổ số Vietlott Power thứ 3 ngày 18/6/2024. xổ số Power 655 hôm nay

Vietlott 18/6, kết quả xổ số Vietlott Power thứ 3 ngày 18/6/2024. xổ số Power 655 hôm nay

Vietlott 18/6 - Trực tiếp kết quả xổ số Vietlott hôm nay 18/6/2024 từ trường quay tầng 19, số 23 Lạc Trung, Hà Nội. Vietlott Power 655 hôm nay.
Phiên bản di động