Kiểm soát vũ khí hạt nhân – ‘Trận địa’ mới trong cạnh tranh Mỹ-Trung

Lan Phương
TGVN. Giải trừ vũ khí hạt nhân có thể trở thành một “trận địa” mới trong mối quan hệ đang rạn nứt ngày càng sâu sắc giữa Trung Quốc và Mỹ trong bối cảnh Bắc Kinh từ chối tham gia đàm phán với Washington và Moscow để gia hạn Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược mới (START mới), vốn sẽ hết hiệu lực từ tháng 2/2021.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
kiem soat vu khi hat nhan tran dia moi trong canh tranh my trung Tại sao Pakistan 'sống chết' vẫn phải chế tạo vũ khí hạt nhân?
kiem soat vu khi hat nhan tran dia moi trong canh tranh my trung Kiểm soát vũ khí: Mỹ nhất trí ngồi vào bàn đàm phán với Nga, quyết không 'buông tha' Trung Quốc
kiem soat vu khi hat nhan tran dia moi trong canh tranh my trung
Trung Quốc đã ra mắt tên lửa hạt nhân chiến lược liên lục địa Dongfeng-41 trong một cuộc diễu hành quân sự ở Bắc Kinh năm 2019. (Nguồn: Tân Hoa Xã)

Ngày 10/ 6, đặc phái viên của Mỹ về kiểm soát vũ khí Marshall Billingslea kêu gọi Bắc Kinh suy nghĩ lại về quyết định từ chối ngay trước thời điểm diễn ra các cuộc đàm phán vào cuối tháng này.

Theo South China Morning Post, ông Billingslea sẽ gặp Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov tại thủ đô Vienna (Áo) vào ngày 22 /6 tới nhằm thảo luận về việc mở rộng START mới. Đây là hiệp ước được đàm phán dưới thời Tổng thống Barack Obama và sẽ hết hiệu lực vào tháng 2/2021.

Một ngày sau khi Bắc Kinh từ chối tham gia đàm phán, ông Billingslea viết trên trang Twitter: “Trung Quốc vừa nói rằng họ không có ý định tham gia đàm phán ba bên. Họ nên cân nhắc lại. Bắc Kinh cần phải hành xử với trách nhiệm của một cường quốc để có thể đạt được vị thế của một cường quốc. Sẽ không còn bức tường thành bí mật để phát triển hạt nhân nữa. Chiếc ghế trống trong bàn đàm phán vẫn đang chờ Trung Quốc ở Vienna”.

Trung Quốc đã thử nghiệm bom hạt nhân đầu tiên vào năm 1964 và được công nhận là một trong 5 cường quốc hạt nhân theo Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân.

Trong bối cảnh cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng gia tăng, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã thúc đẩy nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đưa ra một thỏa thuận trong tương lai để thay thế START mới năm 2010. Nhà lãnh đạo Mỹ cho rằng, khả năng hạt nhân và tên lửa của Trung Quốc đang được củng cố và hiện đại hóa là mối đe dọa ngày càng lớn đến Mỹ và các đồng minh. Hiệp ước trên quy định Mỹ và Nga không được triển khai quá 1.550 đầu đạn hạt nhân chiến lược.

Tuy nhiên, Bắc Kinh đã từ chối lời mời tham gia Hiệp ước nói trên của Washington. Tuyên bố trên trang web của Bộ Ngoại giao Trung Quốc nhấn mạnh, Mỹ và Nga hiện là hai quốc gia sở hữu kho vũ khí hạt nhân lớn nhất thế giới, do đó Washington và Moscow “phải có trách nhiệm đặc biệt và ưu tiên cao đối với giải trừ hạt nhân”.

Trước đó, vào tháng 12/2019, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh nói rằng, Mỹ đang muốn “đẩy trách nhiệm sang các quốc gia khác về vấn đề vũ khí hạt nhân”.

Ông Song Zhongping - nhà phân tích quân sự ở Hong Kong (Trung Quốc) cho biết, Trung Quốc đã từ chối tham gia vào các cuộc đàm phán vì kho dự trữ vũ khí hạt nhân của nước này nhỏ hơn nhiều so với Nga và Mỹ.

Theo một báo cáo mới đây của Trung tâm nghiên cứu về loại bỏ vũ khí hạt nhân của Đại học Nagasaki (Nhật Bản), kho vũ khí hạt nhân của Trung Quốc ước tính vào khoảng 320 đầu đạn hạt nhân, nhiều hơn Pháp ở mức 290 đầu đạn hạt nhân. Tuy nhiên, đó vẫn là một con số nhỏ so với số đầu đạn hạt nhân Nga sở hữu lên tới 6370 và ở Mỹ là 5800.

“Trừ khi Mỹ và Nga cắt giảm kho dự trữ ngang bằng với Trung Quốc, hoặc Trung Quốc phát triển năng lực hạt nhân ngang bằng với Mỹ và Nga, Bắc Kinh sẽ không ngồi vào bàn đàm phán với Washington và Moscow”, ông Song Zhongping cho hay.

Việc Tổng thống Trump thúc đẩy Trung Quốc tham gia các cuộc đàm phán có thể được xem là một phần trong nỗ lực của Washington nhằm đối phó với Bắc Kinh khi căng thẳng leo thang trên các lĩnh vực từ thương mại và công nghệ đến an ninh và ý thức hệ. Tuy nhiên, ông Song cho rằng, khả năng Trung Quốc tham gia hiệp ước kiểm soát vũ khí không thể diễn ra trong "ngày một ngày hai".

“Đây là một chiến trường mới trong cuộc cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc, khi Washington đang cố gắng đưa Bắc Kinh vào một trật tự quốc tế do Mỹ đứng đầu về vũ khí hạt nhân. Mặc dù vậy, năng lực hạt nhân của Trung Quốc còn khá thấp, nên điều mà Bắc Kinh cần làm là tăng cường khả năng hạt nhân chứ không phải giảm đi”, ông Song nhận định.

Start Mới buộc Mỹ và Nga phải giảm một nửa số lượng bệ phóng tên lửa hạt nhân chiến lược và cho phép thiết lập cơ chế giám sát vệ tinh từ xa. Hiệp ước cũng thỏa thuận rằng, sẽ có 18 cuộc kiểm tra tại chỗ mỗi năm để xác minh rằng mỗi bên đều tuân thủ. Một số nhà quan sát cho rằng điều này có lẽ sẽ không được cho phép tại Bắc Kinh.

kiem soat vu khi hat nhan tran dia moi trong canh tranh my trung Mỹ rút khỏi Hiệp ước Bầu trời Mở: Tương lai ảm đạm cho những nỗ lực kiểm soát vũ khí

TGVN. Việc Mỹ rút khỏi Hiệp ước Bầu trời Mở tiếp tục là hành động quyết đoán của Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump ...

kiem soat vu khi hat nhan tran dia moi trong canh tranh my trung Mỹ tuyên bố sẵn sàng tham gia các cuộc đàm phán kiểm soát vũ khí với Nga

TGVN. Ngày 6/5, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho biết, trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Nga Sergey Lavrov, ông đã khẳng định, ...

kiem soat vu khi hat nhan tran dia moi trong canh tranh my trung Mỹ dự định nâng cấp kho vũ khí hạt nhân bất chấp kinh tế suy giảm

TGVN. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper ngày 5/5 cho biết kế hoạch cắt giảm ngân sách quốc phòng trong bối cảnh kinh tế ...

Lan Phương (theo SCMP)

Đọc thêm

Xung đột Trung Đông căng thẳng, Hàn Quốc ‘khát’ nguyên liệu sản xuất chất bán dẫn, buộc phải cầu cứu Nga

Xung đột Trung Đông căng thẳng, Hàn Quốc ‘khát’ nguyên liệu sản xuất chất bán dẫn, buộc phải cầu cứu Nga

Việc Hàn Quốc quay trở lại sử dụng hỗn hợp naphtha của Nga cho thấy chuỗi cung ứng mong manh của châu Á giữa bối cảnh của cuộc xung đột ...
Iran bắn hạ vũ khí chiến lược không thể thay thế: 'Đòn giáng' vào năng lực giám sát tài tình của Mỹ?

Iran bắn hạ vũ khí chiến lược không thể thay thế: 'Đòn giáng' vào năng lực giám sát tài tình của Mỹ?

Việc mất một máy bay AWACS không chỉ là tổn thất về khí tài mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng giám sát của Mỹ tại Trung Đông.
Tham vọng AI của ông Trump tại Trung Đông có bị phá hủy bởi căng thẳng Mỹ-Iran?

Tham vọng AI của ông Trump tại Trung Đông có bị phá hủy bởi căng thẳng Mỹ-Iran?

Đây là câu hỏi do CNN đưa ra trong bối cảnh căng thẳng Mỹ-Iran đã bước sang ngày thứ 32.
Xung đột Trung Đông: ‘Vết rạn’ chia rẽ nội bộ NATO

Xung đột Trung Đông: ‘Vết rạn’ chia rẽ nội bộ NATO

Xung đột ở Iran đang âm thầm tạo nên một 'vết rạn' bên trong NATO.
Tổng thống Zelensky phàn nàn đối tác 'đôi khi quên Ukraine', thừa nhận tác động xấu từ chiến dịch tấn công của Mỹ vào Iran

Tổng thống Zelensky phàn nàn đối tác 'đôi khi quên Ukraine', thừa nhận tác động xấu từ chiến dịch tấn công của Mỹ vào Iran

Tổng thống Ukraine cho biết, nước này cần tìm kiếm các giải pháp thay thế cho tên lửa phòng không PAC-3 do Mỹ sản xuất.
Eo biển Hormuz: Iran sẽ thu phí tàu, chuẩn bị đàm phán với một quốc gia Đông Nam Á về việc vận chuyển dầu

Eo biển Hormuz: Iran sẽ thu phí tàu, chuẩn bị đàm phán với một quốc gia Đông Nam Á về việc vận chuyển dầu

Một ủy ban của Quốc hội Iran đã phê duyệt kế hoạch thu phí đối với các tàu đi qua eo biển Hormuz.
Xung đột Trung Đông và biến số mang tên lực lượng Houthi

Xung đột Trung Đông và biến số mang tên lực lượng Houthi

Nếu Houthi thực sự tham chiến trực tiếp để hỗ trợ Iran, xung đột ở Trung Đông có thể bước sang giai đoạn nguy hiểm hơn rất nhiều.
Đàm phán Mỹ-Iran: Hy vọng mong manh

Đàm phán Mỹ-Iran: Hy vọng mong manh

Đã có những tín hiệu tích cực về việc các bên xung đột Mỹ-Israel và Iran có thể bước vào bàn đàm phán, cho dù còn rất mong manh.
'Đám mây' phủ bóng xung đột Nga-Ukraine

'Đám mây' phủ bóng xung đột Nga-Ukraine

Sự chuyển hướng sang khủng hoảng Trung Đông làm suy giảm đáng kể động lực chính trị, ngoại giao và cả nguồn lực dành cho việc giải quyết xung đột Nga - Ukraine.
Đàm phán hòa bình về Ukraine: Khó khăn nội tại và biến động quốc tế thu hẹp 'cánh cửa hoà bình'

Đàm phán hòa bình về Ukraine: Khó khăn nội tại và biến động quốc tế thu hẹp 'cánh cửa hoà bình'

Triển vọng đàm phán nhằm chấm dứt xung đột Nga-Ukraina đang chịu tác động ngày càng lớn.
Tổng tuyển cử Đan Mạch: Khoảnh khắc then chốt

Tổng tuyển cử Đan Mạch: Khoảnh khắc then chốt

Kết quả cuộc tổng tuyển cử Đan Mạch ngày 24/3 không chỉ thay đổi chính trường Copenhagen, mà sẽ tác động đáng kể tới cách nước này giải quyết vấn đề Greenland.
ASEAN - Biến khủng hoảng thành động lực liên kết

ASEAN - Biến khủng hoảng thành động lực liên kết

Trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng toàn cầu ngày càng trở nên gay gắt, Philippines đang thể hiện vai trò dẫn dắt tích cực trên cương vị Chủ tịch ASEAN 2026.
Iran bắn hạ vũ khí chiến lược không thể thay thế: 'Đòn giáng' vào năng lực giám sát tài tình của Mỹ?

Iran bắn hạ vũ khí chiến lược không thể thay thế: 'Đòn giáng' vào năng lực giám sát tài tình của Mỹ?

Việc mất một máy bay AWACS không chỉ là tổn thất về khí tài mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng giám sát của Mỹ tại Trung Đông.
So găng sức mạnh hai ‘sát thủ bầu trời’ của Iran và Trung Quốc

So găng sức mạnh hai ‘sát thủ bầu trời’ của Iran và Trung Quốc

Dù tương đồng về thiết kế với UAV cảm tử Shahed-136 của Iran nhưng UAV do Trung Quốc phát triển được đánh giá là nguy hiểm hơn nhiều.
Mỏ khí đốt South Pars của Iran quan trọng cỡ nào với thế giới?

Mỏ khí đốt South Pars của Iran quan trọng cỡ nào với thế giới?

Mỏ khí đốt South Pars có tầm quan trọng như thế nào và tại sao cuộc tấn công của Israel vào địa điểm này lại được coi là bước đi làm leo thang xung đột?
Những thước đo của hạnh phúc

Những thước đo của hạnh phúc

Ngày 20/3 hằng năm được Liên hợp quốc chọn là Ngày quốc tế Hạnh phúc.
Từ xung đột Trung Đông và câu chuyện eo biển Hormuz: Điểm danh các 'điểm nghẽn' quyền lực của thế giới

Từ xung đột Trung Đông và câu chuyện eo biển Hormuz: Điểm danh các 'điểm nghẽn' quyền lực của thế giới

Xung đột ở Trung Đông đã làm nổi bật tầm quan trọng của các tuyến đường thủy đối với sự lưu thông tự do của thương mại toàn cầu.
Tại sao đảo Kharg lại mang ý nghĩa sống còn đối với Iran và nền kinh tế toàn cầu?

Tại sao đảo Kharg lại mang ý nghĩa sống còn đối với Iran và nền kinh tế toàn cầu?

Nếu các cơ sở dầu mỏ tại đảo Kharg trở thành mục tiêu tiếp theo, nền kinh tế toàn cầu có thể sẽ phải đối mặt với một cú sốc nghiêm trọng, theo Euro News.
Tham vọng AI của ông Trump tại Trung Đông có bị phá hủy bởi căng thẳng Mỹ-Iran?

Tham vọng AI của ông Trump tại Trung Đông có bị phá hủy bởi căng thẳng Mỹ-Iran?

Đây là câu hỏi do CNN đưa ra trong bối cảnh căng thẳng Mỹ-Iran đã bước sang ngày thứ 32.
Xung đột Trung Đông: ‘Vết rạn’ chia rẽ nội bộ NATO

Xung đột Trung Đông: ‘Vết rạn’ chia rẽ nội bộ NATO

Xung đột ở Iran đang âm thầm tạo nên một 'vết rạn' bên trong NATO.
Khủng hoảng năng lượng sẽ tác động đến kinh tế toàn cầu nặng nề hơn cả Covid-19?

Khủng hoảng năng lượng sẽ tác động đến kinh tế toàn cầu nặng nề hơn cả Covid-19?

Trong bài viết đăng trên tờ Asia Times, Adi Imsirovic, giảng viên về hệ thống năng lượng tại Đại học Oxford, cho rằng hiện nguồn dự trữ khẩn cấp đang giúp giảm bớt tác động, ...
Kỷ nguyên Gen Z: Doanh nghiệp bước vào 'cuộc tái cấu trúc' lực lượng lao động từ 2026

Kỷ nguyên Gen Z: Doanh nghiệp bước vào 'cuộc tái cấu trúc' lực lượng lao động từ 2026

Doanh nghiệp tại Đông Nam Á cần nhanh chóng tích hợp các giá trị cốt lõi của Gen Z – từ mục đích, linh hoạt đến hòa nhập và học tập liên tục – nếu ...
Chiến dịch trên bộ của Mỹ tại Iran: Mất nhiều hơn được?

Chiến dịch trên bộ của Mỹ tại Iran: Mất nhiều hơn được?

Thay vì để xung đột với Iran kéo dài và cái giá ngày càng lớn đối với Mỹ và toàn thế giới, một giải pháp ngoại giao rõ ràng là lựa chọn hợp lý hơn.
CNBC: Ngành bán lẻ toàn cầu sẽ 'thấm đòn' nếu căng thẳng tại Trung Đông tiếp diễn

CNBC: Ngành bán lẻ toàn cầu sẽ 'thấm đòn' nếu căng thẳng tại Trung Đông tiếp diễn

Các doanh nghiệp bán lẻ cảnh báo, căng thẳng Trung Đông đang đẩy chi phí lên cao và có thể dẫn đến tăng giá cả nếu tình trạng này vẫn kéo dài.
Phiên bản di động