Quyền con người tại Việt Nam trong dịch Covid-19:

Kỳ II: Quyền tự do đi lại thời Covid-19 - cam kết và hành động

Phan Quân
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Bất chấp dịch Covid-19, Đảng, Nhà nước Việt Nam đã, đang và sẽ nỗ lực đảm bảo tối đa quyền tự do đi lại cho người dân, trên cơ sở pháp luật Việt Nam và quốc tế.
TIN LIÊN QUAN
Mexico đảm bảo quyền tiếp cận dược phẩm giữa dịch Covid-19
Nạn đói rình rập, nhiều trẻ em có nguy cơ thiệt mạng vì thiếu ăn ở Lebanon
dich covid 19 khong de nguoi nhap canh trai phep vao viet nam
Công tác xuất - nhập cảnh được kiểm soát chặt chẽ trong đại dịch Covid-19. (Nguồn: VGP News)

Câu chuyện về quyền tự do đi lại

Từ lâu, quyền tự do đi lại đã được xem là một phần không thể thiếu trong các quyền tự do, theo đó, công dân hoặc người nước ngoài có mặt hợp pháp được phép tự do di chuyển trong một quốc gia, rời khỏi hoặc trở về quốc gia mà họ có quốc tịch.

Một trong những văn bản pháp luật đầu tiên trên thế giới đề cập quyền này là Đại hiến chương Magna Carta của Anh năm 1215, đảm bảo cho các thương nhân trong và ngoài nước, trừ một số trường hợp ngoại lệ, có quyền rời khỏi hoặc đến nước Anh, ở lại và đi qua nước Anh.

Về mặt luật pháp quốc tế, lần đầu tiên quyền tự do đi lại được ghi nhận tại Điều 13 Tuyên ngôn nhân quyền quốc tế (UDHR) năm 1948, theo đó quyền tự do đi lại bao gồm: quyền tự do đi lại trong nước; quyền tự xuất cảnh/di cư; quyền nhập cảnh/nhập cư. Người nước ngoài, nếu sinh sống hay có mặt hợp pháp ở một quốc gia, có quyền tự do đi lại trong phạm vi lãnh thổ nước đó mà không bị ngăn chặn hay cản trở tùy tiện.

Quyền tự do đi lại có ý nghĩa quan trọng vì 4 lý do chính. Thứ nhất, nó tạo tiền đề để một cá nhân hưởng thụ các quyền dân sự, chính trị, kinh tế, xã hội và văn hóa khác. Thứ hai, tự do đi lại của cá nhân là điều kiện để thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội của các quốc gia. Thứ ba, tự do đi lại là một phần quan trọng của sự hợp tác giữa các quốc gia, bởi sự giao lưu, trao đổi về thông tin, kiến thức sẽ làm tăng cường hiểu biết giữa người dân của những nền văn hóa khác nhau, phá vỡ định kiến, xây dựng tình đoàn kết, thúc đẩy hòa bình, các giá trị nhân văn và thịnh vượng chung của các dân tộc. Thứ tư, hạn chế bất hợp lý quyền tự do đi lại không chỉ làm tổn hại đến quyền con người của các cá nhân, mà còn cản trở sự phát triển về mọi mặt xã hội.

Chính vì lý do đó, quyền tự do đi lại được ghi nhận và bảo vệ từ rất sớm trong hiến pháp và pháp luật của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Cam kết và hành động

Tại Việt Nam, quyền tự do đi lại được ghi nhận với tư cách là quyền cơ bản của con người, công dân tại điều 23 Hiến pháp năm 2013: “Công dân có quyền tự do đi lại và cư trú ở trong nước, có quyền ra nước ngoài và từ nước ngoài về nước”. Nội dung này là tương đồng với văn bản về quyền con người của luật pháp quốc tế. Quy định về đi lại, cư trú của công dân Việt Nam và người nước ngoài ở Việt Nam được đề cập cụ thể tại Bộ luật Dân sự, Luật Quốc tịch, Luật Đầu tư, Luật Cư trú và các văn bản pháp luật khác liên quan. Ngoài ra, Chính phủ Việt Nam đã ký kết 78 hiệp định và thỏa thuận song phương về miễn thị thực cho công dân các nước và vùng lãnh thổ, hiệp định biên giới các nước láng giềng, tạo điều kiện thuận lợi cho công dân qua lại.

Quan trọng hơn, trong đại dịch Covid-19, dù gặp nhiều khó khăn, song Đảng, Nhà nước đã, đang và sẽ nỗ lực hết mình đảm bảo những cam kết, nghĩa vụ quốc tế đó.

Đầu tiên, trong bối cảnh đại dịch Covid-19 chưa được kiểm soát, quyết định tiến hành giãn cách xã hội toàn quốc của Thủ tướng Chính phủ từ ngày 1-30/4 là cần thiết, phù hợp với luật pháp quốc tế, luật pháp Việt Nam và đảm bảo quyền tự do đi lại của người dân.

Về mặt luật pháp quốc tế, điều 12 Công ước Quốc tế về các Quyền dân sự và chính trị (ICCPR) năm 1966 có ghi nhận rằng quyền tự do đi lại có thể phải chịu “…những hạn chế do luật định và là cần thiết để bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự công cộng, sức khỏe hoặc đạo đức xã hội hoặc các quyền tự do của người khác”.

Về mặt luật pháp Việt Nam, khoản 2, điều 14 Hiến pháp năm 2013 ghi rõ: “Quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật trong trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng”. Quyền tự do đi lại là thành tố quan trọng trong quyền con người và trong bối cảnh “sức khỏe cộng đồng” bị đe dọa bởi đại dịch Covid-19, quyết định của Thủ tướng Chính phủ là kịp thời và cần thiết, ngăn chặn sự lây lan của đại dịch.

Quan trọng hơn, nó đã nhận được sự ủng hộ của người dân, bởi họ nhận thức rõ tác động của đại dịch Covid-19 và tầm quan trọng của kiểm soát sự lây lan trong cộng đồng. Khẩu hiệu “Ở nhà là yêu nước”, khuyến khích đeo khẩu trang và rửa tay, cùng nhiều câu chuyện thú vị trong thời gian giãn cách xã hội, cảm thông và chia sẻ với những người tuyến đầu chống dịch là minh chứng rõ nét cho điều đó.

dich covid 19 hinh anh chuyen bay tham tinh dong bao tu guinea xich dao 11
Đoàn 219 công dân Việt Nam từ Guinea Xích đạo vui mừng khi đặt chân xuống sân bay Nội Bài ngày 29/7. (Nguồn: TTXVN)

Thứ hai, Đảng và Nhà nước cũng đặc biệt quan tâm và đã có biện pháp quản lý chặt công tác xuất nhập cảnh trong thời gian có dịch. Theo đó, ngày 17/3, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo Việt Nam tạm dừng cấp thị thực cho người nước ngoài nhập cảnh Việt Nam trong 30 ngày, bắt đầu kể từ 0 giờ ngày 18/3. Điều này là phù hợp với luật pháp quốc tế, khi theo Bình luận chung số 27 của Ủy ban Nhân quyền năm 1999 về Cụ thể hóa điều 12 ICCPR, việc cho phép nhập cảnh và tư cách “hợp pháp” của người nước ngoài trên lãnh thổ quốc gia phụ thuộc vào quy định pháp luật và nghĩa vụ quốc tế của quốc gia đó.

Về mặt luật pháp Việt Nam, điều này là hoàn toàn khả thi khi quyền tự do đi lại không phải là quyền tuyệt đối và có thể bị hạn chế “trong trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng.”

Đáng chú ý, chiều ngày 2/8 trong cuộc họp giữa Thường trực Chính phủ với các tỉnh, thành phố trên toàn quốc về phòng chống dịch Covid-19, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo kiểm tra nghiêm ngặt các cơ sở lưu trú, xử lý nghiêm các trường hợp nhập cảnh và lưu trú trái phép theo đường mòn, lối mở, đặc biệt là các đường dây đưa người nước ngoài vào Việt Nam trái phép, bởi nó vi phạm pháp luật Việt Nam và quốc tế, tiềm ẩn nguy cơ lây lan đại dịch Covid-19, đe dọa tới quyền được sống, quyền tự do đi lại của người dân Việt Nam.

Thứ ba, Đảng và Nhà nước đang tích cực đưa công dân Việt Nam có hoàn cảnh khó khăn về nước an toàn. Hành động này không chỉ tuân thủ cam kết đảm bảo quyền nhập cảnh của mỗi công dân, được đề cập trong Hiến pháp năm 2013 và các văn bản luật pháp quốc tế, mà còn thể hiện tinh thần nhân văn của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam đối với những người con xa xứ.

Mới đây, ngày 29/7, Đại sứ quán Việt Nam tại Angola (kiêm nhiệm Guinea Xích đạo) và hãng Hàng không quốc gia Việt Nam đã phối hợp với phía sở tại đưa 219 công dân hồi hương, trong đó có 129 người được xác định mắc Covid-19. Tính đến ngày 25/7, Việt Nam đã tổ chức hơn 60 chuyến bay, đưa hơn 15.000 người Việt có hoàn cảnh khó khăn ở 48 quốc gia và vũng lãnh thổ về nước an toàn.

Thời gian tới, Đảng và Nhà nước sẽ tiếp tục đảm bảo các quyền cơ bản của công dân, trong đó có quyền tự do đi lại trên cơ sở pháp luật Việt Nam và pháp luật quốc tế, đóng góp vào hòa bình, ổn định, thịnh vượng và phát triển của cộng đồng quốc tế, vì một thế giới vắng bóng Covid-19.

(Còn tiếp)

Bế mạc khóa họp thường kỳ lần thứ 44 của hội đồng nhân quyền liên hợp quốc Bế mạc Khóa họp thường kỳ lần thứ 44 của Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc

TGVN. Đoàn Việt Nam do Đại sứ Lê Thị Tuyết Mai làm Trưởng đoàn đã tham dự, phát biểu tại 9 phiên, tích cực tham gia ...

Điều kiện lao động tại các doanh nghiệp dệt may việt nam đã có những cải thiện đáng kể Điều kiện lao động tại các doanh nghiệp dệt may Việt Nam đã có những cải thiện đáng kể

TGVN. Vừa qua, Chương trình Better Work Việt Nam thuộc Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) đã công bố Báo cáo thường niên 2019, ...

Công bố báo cáo điều tra quốc gia về bạo lực với phụ nữ Công bố Báo cáo điều tra quốc gia về bạo lực với phụ nữ

TGVN. Việt Nam là quốc gia duy nhất trên thế giới đã thực hiện thành công điều tra quốc gia lần thứ hai về bạo lực ...

Phan Quân

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Góc nhìn Nhân quyền

Đọc thêm

Xuất sắc nhất tháng 12, Bruno Fernandes phá kỷ lục tại Premier League

Xuất sắc nhất tháng 12, Bruno Fernandes phá kỷ lục tại Premier League

Với danh hiệu Cầu thủ xuất sắc tháng 12, Bruno Fernandes đi vào lịch sử của Premier League.

Malaysia lên kế hoạch kiện EU xung quanh tranh cãi về dầu cọ

Malaysia đang tiến hành các thủ tục pháp lý tại WTO kiện EU về chính sách hạn chế nhiên liệu sinh học làm từ dầu cọ.
Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 17/1: Tuổi Dần sự nghiệp lên đỉnh cao, tuổi Dậu tình cảm gặp trục trặc

Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 17/1: Tuổi Dần sự nghiệp lên đỉnh cao, tuổi Dậu tình cảm gặp trục trặc

Tử vi hôm nay 17/1/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Infographic: Những nội dung quan trọng của Hội nghị lần thứ 15 BCH Trung ương Đảng

Infographic: Những nội dung quan trọng của Hội nghị lần thứ 15 BCH Trung ương Đảng

Hội nghị Trung ương Đảng lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tiếp tục chuẩn bị và tổ chức thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần ...
Nữ họa sĩ Christine Nguyễn: Việt Nam luôn là nơi hướng về

Nữ họa sĩ Christine Nguyễn: Việt Nam luôn là nơi hướng về

Sinh ra, lớn lên và làm việc tại Mỹ, Christine Nguyễn thực lòng mong muốn tìm hiểu nhiều thêm về Việt Nam và sự khác biệt về phong cảnh quê ...
Vô tình ném đi 7.500 bitcoin, kỹ sư quyết chi 70 triệu USD xin bới rác tìm lại

Vô tình ném đi 7.500 bitcoin, kỹ sư quyết chi 70 triệu USD xin bới rác tìm lại

Một kỹ sư người Anh sẵn sàng chi hơn 70 triệu USD để đào bới bãi rác tìm lại ổ cứng chứa hàng nghìn bitcoin mà anh vô tình ném ...
Bất chấp căng thẳng với Mỹ, Iran phô diễn sức mạnh quân sự mới nhất, phóng ‘mưa’ tên lửa

Bất chấp căng thẳng với Mỹ, Iran phô diễn sức mạnh quân sự mới nhất, phóng ‘mưa’ tên lửa

Cuộc tập trận mới nhất đã cho thấy sức mạnh hệ thống tên lửa và công nghệ không người lái của Iran giữa lúc leo thang căng thẳng với Mỹ.
Kịch bản thị trường bất động sản 2021: Mệt mỏi với giá vàng, tiền rót bất động sản, lò xo nén đã bật

Kịch bản thị trường bất động sản 2021: Mệt mỏi với giá vàng, tiền rót bất động sản, lò xo nén đã bật

Các nhà đầu tư chọn bất động sản là kênh rót vốn bởi lợi nhuận tốt hơn gửi tiền tại ngân hàng và đỡ mệt mỏi với bước lên xuống ...
Cùng xem những xu hướng công nghệ toàn cầu trong năm 2021

Cùng xem những xu hướng công nghệ toàn cầu trong năm 2021

An ninh mạng, công nghệ chăm sóc sức khỏe từ xa, các ứng dụng dựa trên điện toán đám mây, mạng 5G là những xu hướng công nghệ đáng chú ...
Lễ nhậm chức Tổng thống Mỹ: Bà Pelosi chỉ định tướng quân đội về hưu giám sát an ninh Đồi Capitol

Lễ nhậm chức Tổng thống Mỹ: Bà Pelosi chỉ định tướng quân đội về hưu giám sát an ninh Đồi Capitol

Mỹ đang siết chặt an ninh trước thềm lễ nhậm chức của Tổng thống Mỹ đắc cử Joe Biden dự kiến vào ngày 20/1.
Năm quốc tế về xóa bỏ lao động trẻ em 2021: Xã hội này không có chỗ cho lao động trẻ em tồn tại

Năm quốc tế về xóa bỏ lao động trẻ em 2021: Xã hội này không có chỗ cho lao động trẻ em tồn tại

Tỷ lệ lao động trẻ em trên toàn cầu đã giảm 38% trong thập kỷ qua, tuy nhiên vẫn còn 152 triệu trẻ em hiện đang tham gia hình thức lao động này.
Đảm bảo quyền của người lao động Việt Nam di cư, phòng chống buôn bán người

Đảm bảo quyền của người lao động Việt Nam di cư, phòng chống buôn bán người

Sáng 15/1, tại Hải Phòng, đã diễn ra Hội thảo Bảo đảm quyền của người lao động Việt Nam di cư do Văn phòng thường trực nhân quyền Chính phủ tổ chức.
UNFPA hỗ trợ đồ dùng thiết yếu cho phụ nữ và trẻ em gái tại miền Trung Việt Nam

UNFPA hỗ trợ đồ dùng thiết yếu cho phụ nữ và trẻ em gái tại miền Trung Việt Nam

Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) tiếp tục cung ứng 6.903 bộ đồ dùng cứu trợ khẩn cấp cho phụ nữ và trẻ em gái tại miền Trung Việt Nam.
Tổ chức cứu trợ trẻ em quốc tế: Thêm một ngày trường học đóng cửa, nguy cơ bất bình đẳng càng tăng

Tổ chức cứu trợ trẻ em quốc tế: Thêm một ngày trường học đóng cửa, nguy cơ bất bình đẳng càng tăng

Tổ chức cứu trợ trẻ em Save the Children cảnh báo, cứ thêm một ngày trường học đóng cửa là nguy cơ bất bình đẳng càng gia tăng.
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi giảm bất bình đẳng và bất công trên thế giới

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi giảm bất bình đẳng và bất công trên thế giới

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi thúc đẩy chủ nghĩa đa phương theo kiểu mới để giải quyết các thách thức toàn cầu và giảm bất bình đẳng.
UNHCR: Áp lực lớn 'mang tên' người tị nạn từ CH Trung Phi

UNHCR: Áp lực lớn 'mang tên' người tị nạn từ CH Trung Phi

Hơn 30.000 người tị nạn ở CH Trung Phi chạy sang các nước láng giềng trong hơn 1 tuần qua.
Chống thông tin xấu độc trước Đại hội XIII: Đừng để mình trở thành ‘con rối’…

Chống thông tin xấu độc trước Đại hội XIII: Đừng để mình trở thành ‘con rối’…

Càng gần đến Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII, các thông tin xấu độc ngày càng xuất hiện nhiều trên các trang mạng xã hội.
Công tác xây dựng Đảng trong thế hệ trẻ - Thách thức và thời cơ

Công tác xây dựng Đảng trong thế hệ trẻ - Thách thức và thời cơ

Làm sao giáo dục, củng cố niềm tin, lập trường, bản lĩnh chính trị cho thế hệ trẻ, bởi đây chính là tương lai của Đảng và đất nước...
Covid-19: 'Chuyện lạ' ở Việt Nam - cuộc sống trở lại bình thường, kinh tế đạt tăng trưởng dương

Covid-19: 'Chuyện lạ' ở Việt Nam - cuộc sống trở lại bình thường, kinh tế đạt tăng trưởng dương

Tờ Junge Welt của Đức nhận định cuộc sống hậu dịch Covid-19 ở Việt Nam hầu như trở lại bình thường.
Phát huy hiệu quả hợp tác trong đấu tranh phòng, chống tội phạm mua bán người khu vực ASEAN

Phát huy hiệu quả hợp tác trong đấu tranh phòng, chống tội phạm mua bán người khu vực ASEAN

Do tính chất siêu lợi nhuận của hoạt động mua bán người, các đối tượng phạm tội thường xuyên thay đổi phương thức, thủ đoạn...
Tăng quyền năng cho phụ nữ ASEAN: Quyết tâm cao nhất, động lực lớn nhất, cơ hội sáng nhất

Tăng quyền năng cho phụ nữ ASEAN: Quyết tâm cao nhất, động lực lớn nhất, cơ hội sáng nhất

Với sáng kiến tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh Lãnh đạo nữ ASEAN, Việt Nam được nhiều nhà lãnh đạo nữ cũng như đại biểu quốc tế ngợi khen.
Mặt trận truyền thông chống Covid-19 và sự chung tay của Việt Nam và Ấn Độ

Mặt trận truyền thông chống Covid-19 và sự chung tay của Việt Nam và Ấn Độ

Việt Nam và Ấn Độ đã huy động tổng lực sức mạnh của thông tin, truyền thông, góp phần chiến thắng đại dịch Covid-19.
Nữ giới nổi trội hơn trong điện ảnh Mỹ, nhưng chỉ ở... hậu trường

Nữ giới nổi trội hơn trong điện ảnh Mỹ, nhưng chỉ ở... hậu trường

Tỷ lệ nữ giới đạo diễn các bộ phim có doanh thu cao nhất ở Mỹ tăng lên vào năm 2020, tiệm cận mức cao kỷ lục trong thời gian gần đây.
Nhật Bản giới thiệu nhà vệ sinh di động dành cho người ngồi xe lăn

Nhật Bản giới thiệu nhà vệ sinh di động dành cho người ngồi xe lăn

Việc phát minh nhà vệ sinh di động phục vụ người ngồi xe lăn nhằm giúp họ có thêm cơ hội tham gia sự kiện tổ chức ngoài trời.
Số việc làm nhiều nhất trong gần 3 thập niên, Brazil lạc quan về kinh tế vĩ mô

Số việc làm nhiều nhất trong gần 3 thập niên, Brazil lạc quan về kinh tế vĩ mô

Brazil lập kỷ lục mới về việc làm với 414.556 việc làm chính thức trong tháng 11 vừa qua.
Kansas City Star 'ngó lơ và khinh bỉ' người da màu, Tổng biên tập công khai xin lỗi

Kansas City Star 'ngó lơ và khinh bỉ' người da màu, Tổng biên tập công khai xin lỗi

Tổng biên tập báo Kansas City Star công khai xin lỗi vì đưa tin một cách phân biệt đối xử với cộng đồng người da màu.
Pháp: Hành vi phân biệt đối xử giọng nói vùng miền có thể bị... kiện

Pháp: Hành vi phân biệt đối xử giọng nói vùng miền có thể bị... kiện

Hạ viện Pháp đã thông qua luật cấm phân biệt đối xử với những người có giọng nói vùng miền khác nhau, gọi đây là một dạng phân biệt chủng tộc.
Số người béo phì gia tăng, dự báo 45% dân số thế giới thừa cân vào năm 2050

Số người béo phì gia tăng, dự báo 45% dân số thế giới thừa cân vào năm 2050

Người béo phì sẽ chiếm khoảng 1,5 tỷ người, nếu xu thế tiêu thực thực phẩm chế biến sẵn vẫn duy trì như hiện nay.
Phiên bản di động