Làm người thầy thời nay không dễ!

Lưu Đình Long
TGVN. Với những áp lực đè nặng trên vai, làm người thầy thời nay không dễ, vì có thể ‘trồng người’ tốt nhưng cũng đầy ‘khả năng’ tạo ra những tâm hồn tổn thương lâu dài.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Thực tế người thầy thời nay và cả học sinh đang bị quá tải. Cả thầy lẫn trò đều mệt mỏi với áp lực, về sách giáo khoa mới nặng nề, cồng kềnh và cả nội dung không hợp lứa tuổi. Tôi lại nhớ về một người thầy của mình thuở nào và chiêm nghiệm, để gieo nhân cách tốt của học trò, ngay bản thân giáo viên cũng cần được làm mới tinh thần.

“Em cố gắng vượt qua khó khăn, học tốt để báo hiếu cho má, lo cho ngoại nghen”. Tôi nhớ mãi lời cô Nguyễn Thị Diên, giáo viên chủ nhiệm lớp 4 đã nói với mình.

Cô không phải là người địa phương, quê cô ở Quế Long, để đến trường tiểu học Quế Lộc quê tôi, cô phải đi qua một con đèo. “Bước tới đèo Le lưỡi cũng le/ Chân tay bủn rủn mặt xanh lè”, là câu vè mô tả về con đèo nguy hiểm thuộc huyện Quế Sơn, Quảng Nam hơn 20 năm trước. Mọi thứ thật khó khăn, cả với trường lớp lúc đó cũng đơn sơ, hàng rào được làm bằng vỉ gai tre, học sinh thiếu bàn phải ngồi ghép...

Làm người thầy thời nay không dễ!
Cô Nguyễn Thị Diên cùng trò Long (giữa) trong lần dâng hoa ngày Nhà giáo Việt Nam năm học 1994-1995. (Ảnh: NVCC)

Tôi thuộc diện “cá biệt” trong lớp, theo tiêu chí nhà nghèo, neo đơn, vì chỉ có mình tôi được điền trong hồ sơ học sinh là “mồ côi cha”. Biết được, cô đã đến tận nhà tìm hiểu và nhiều lần động viên má tôi cố gắng, khuyên tôi nỗ lực học hành. Cô lấy chuyện má, ngoại tôi cực khổ để nuôi tôi ăn học, và việc của tôi là học giỏi để báo đền ơn đó.

Rồi cô kể về chú Cường, là chồng cô sau này, khi đó đang là người yêu. “Chú cũng có một mẹ, một con, cũng khó khăn lắm nhưng chú nỗ lực học, giờ đỗ đại học, đã đi làm và lo được cho mẹ”, cô nói với niềm tự hào. Và đó cũng là cách cô gieo vào lòng tôi niềm tin vào việc học hành có thể giúp mình thay đổi cuộc sống, báo hiếu cho má, ngoại - những người thương tôi nhất và tôi thương nhất.

Sau khi dạy xong năm học lớp 4 khóa của tôi, cô chuyển trường, nhưng cô vẫn hay nhắn gửi những thầy cô khác về việc “động viên em Long để em vượt khó đến lớp”. Nhiều thầy cô giáo của trường tiểu học Quế Lộc lúc đó tiếp nối cô dìu dắt để tôi thêm ý chí.

Mỗi dịp Tết, cô lại gửi lên cho tôi một ít bánh kẹo cô làm, nói là quà cho cả nhà có cái tết ấm cúng hơn. Cô đã không bỏ quên một đứa học trò mình chủ nhiệm, dù đã chuyển trường, vì tình thương đặc biệt. Cũng chính vì thế, đến nay, cô vẫn là cô giáo đặc biệt mà tôi ghi nhớ lời động viên, mỗi lần về quê tôi vẫn đến thăm cô dù cách một con đèo.

Tất nhiên, không phải thầy cô nào đều làm được như cô. Có thể vì họ không nhận ra được trong lớp học của mình có những học sinh “cá biệt” cần được nâng đỡ, động viên. Cũng có thể vì những bon chen thành tích đã chiếm hết thời gian, tâm sức của người thầy khiến họ không còn nhiều chú tâm đến học trò, ngoài việc hoàn thành giờ dạy trên lớp cùng những việc không tên khác.

Giáo viên cũng cần được "làm mới" tinh thần

Thực tế giáo viên thời nay và cả học sinh đang bị quá tải. Cả thầy lẫn trò đều mệt mỏi với áp lực, về sách giáo khoa mới, nặng nề, cồng kềnh và cả nội dung không hợp lứa tuổi.

Nhiều người bạn của tôi làm giáo viên than rằng, không hiểu những nội dung Toán học, Hóa học hàn lâm đó dạy học sinh làm gì trong khi thiếu sự ứng dụng thực tế. Nhưng rồi họ vẫn phải dạy. Nhiều người chán lên lớp và áp lực khi triển khai nội dung tiết học. Và vì vậy, niềm vui dạy học không còn hay nói cách khác, thầy cô giáo cũng không hạnh phúc, thiếu hứng thú khi đứng lớp nên không thể truyền cảm hứng, để học trò mình có niềm vui đến trường.

Làm người thầy thời nay không dễ!
Giáo viên cũng cần được “làm mới” tinh thần, được “an” khi lên lớp. (Nguồn: Dân trí)

Đó là chưa nói tới những áp lực từ phía đời sống cá nhân đã làm cho người thầy mất đi những tiêu chí cần có của nghề, đó là sự lắng nghe học trò, hiểu thương như “con” mình. Không phải tự nhiên thầy cô giáo được ví như cha mẹ ở trường, ngay từ tấm bé học sinh đã được hun đúc điều này.

Nhà giáo với chức nghiệp giáo dưỡng tâm hồn, vun bồi trái tim của học trò, những đứa trẻ đang lớn và sẽ trở thành người lớn tương lai. Điều đó xứng đáng được xem là “cha mẹ thứ hai”, như câu hát “mẹ ở trường là cô giáo mến thương”.

Hiếu, bạn tôi quê ở Tiền Giang, nay là đồng nghiệp vẫn thường hay kể về nỗi ám ảnh của một cô giáo bộ môn hồi bạn học cấp 2. Cô hay đem vẻ mặt không vui ở đâu đó từ nhà lên lớp khiến học sinh cảm thấy lo lắng.

“Có những bạn không học thêm như mình thì thường bị cô gọi lên bảng làm những bài khó”, Hiếu kể như một tổn thương tâm lý thời học trò. Có thể nói, đó là những san chấn tinh thần mà mỗi khi nhắc về trường xưa lớp cũ, Hiếu vẫn chưa quên.

Thầy cô cũng như cha mẹ, có những người kỹ lưỡng trong việc giáo dưỡng tâm hồn con trẻ, sẽ tạo ra những đứa trẻ đầy niềm tin vào cuộc sống và lòng tốt, vào chuẩn mực của người lớn. Và lại có những người phá hỏng niềm tin đó chỉ vì sự thiếu công bằng giữa các con, sự thiên vị học trò, hoặc sự nóng giận vô cớ…

Cuối tháng 10, tôi có tiếp xúc với 4 cô giáo là những tiến sĩ, thạc sĩ tâm lý, xã hội - tác giả của bộ sách Chăm trái tim con ấm, Dưỡng trí não con tinh (NXB Phụ nữ Việt Nam). Các cô cho rằng, thầy cô giáo cũng chịu nhiều áp lực và vì thế họ cũng stress, rồi mang tâm trạng đó lên lớp, “gieo rắc” cho học trò những nỗi lo sợ, thậm chí hãi hùng vì những câu nói, răn đe.

Buổi gặp gỡ, giao lưu với các cô, có phụ huynh còn kể, con gái chị đang học lớp 8 đã phải chuyển trường, trầm cảm vì những nhận xét gay gắt của cô giáo trước bạn bè, vì con chị chưa giỏi.

ThS. Tô Thị Hoàng Lan, đồng tác giả bộ sách trên chia sẻ, chính thầy cô giáo cũng cần được giúp đỡ trong bối cảnh chương trình dạy và học đầy áp lực từ nội dung đến thành tích hiện nay. Có bao giờ ngành giáo dục có suy nghĩ rằng, người thầy cũng là con người và cần được giúp đỡ, lắng nghe, động viên thay vì nghĩ rằng họ đã là những bậc mô phạm, chắc chắn gần như tuyệt đối rằng họ không có sai phạm nào?

Tôi nghĩ giáo viên cũng cần được “làm mới” tinh thần, được “an” khi lên lớp để rồi chính năng lượng tốt đẹp đó, họ có thể tưới tắm cho những thế hệ măng non những hạt giống thiện lành. Nếu ngành giáo dục có các chương trình “an tâm” cho giáo viên thay vì áp thành tích, tạo ra chương trình dạy học nặng nề, có lẽ sẽ có nhiều cô Diên trong môi trường sư phạm và cũng sẽ không có học sinh nào phải ám ảnh như Hiếu bạn tôi vì ký ức “bị chiếu tướng” của chính cô giáo mình.

Làm thầy không dễ, vì có thể “trồng người” tốt nhưng cũng đầy “khả năng” tạo ra những tâm hồn tổn thương lâu dài.

GS. NGND. Nguyễn Lân Dũng: Thầy mẫu mực về đạo đức mới mong học trò sống tử tế

GS. NGND. Nguyễn Lân Dũng: Thầy mẫu mực về đạo đức mới mong học trò sống tử tế

TGVN. Tự hào vì nhiều thế hệ trong gia đình làm nghề dạy học, GS. NGND. Nguyễn Lân Dũng chia sẻ, nghề giáo không giúp ...

PGS. TS. Nguyễn Văn Nhã: Không nên xem giáo dục như một thương vụ kiểu 'tiền nào của nấy'

PGS. TS. Nguyễn Văn Nhã: Không nên xem giáo dục như một thương vụ kiểu 'tiền nào của nấy'

TGVN. Chia sẻ với báo TG&VN, PGS. TS. Nguyễn Văn Nhã (nguyên Trưởng ban Đào tạo - Đại học Quốc gia Hà Nội) cho rằng, ...

ĐBQH Nguyễn Lân Hiếu: Cần thử nghiệm sách giáo khoa theo nguyên tắc khoa học, đủ độ an toàn mới đưa ra đại trà

ĐBQH Nguyễn Lân Hiếu: Cần thử nghiệm sách giáo khoa theo nguyên tắc khoa học, đủ độ an toàn mới đưa ra đại trà

TGVN. Chia sẻ với báo TG&VN, ĐBQH Nguyễn Lân Hiếu cho rằng, chúng ta cần cẩn trọng khi đưa sách giáo khoa (SGK) vào sử ...

Đọc thêm

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Đằng sau cuộc hội ngộ của Mỹ Linh, Hà Trần, Thanh Lam và Ngọc Anh là những ngày tập luyện nghiêm túc, tỉ mỉ cùng ekip âm nhạc.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Chỉ còn ít ngày nữa, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 sẽ khai mạc tại Hà Nội.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
Việt Nam-Azerbaijan: Bền chặt tình hữu nghị, rộng mở đường tương lai

Việt Nam-Azerbaijan: Bền chặt tình hữu nghị, rộng mở đường tương lai

Hơn sáu thập niên vun đắp tình hữu nghị đang tạo nền tảng vững chắc để Việt Nam và Azerbaijan đưa quan hệ Đối tác Chiến lược đi vào chiều sâu.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chuyến thăm của ông Tập Cận Bình khẳng định, Trung Quốc vẫn là nhân tố không thể thiếu trên con đường hướng tới bán đảo Triều Tiên hòa bình và ổn định lâu dài.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc thể hiện nhu cầu lớn của cả hai về ổn định chiến lược và thúc đẩy hợp tác.
Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Sau hơn hai tháng bom đạn bao phủ vùng Vịnh, cuộc xung đột ở Trung Đông vẫn mờ mịt, nhưng hậu họa thì đã rõ.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế và quản trị toàn cầu.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động