Ngồi trên quả 'bom nổ chậm', vị trí siêu cường kinh tế của Trung Quốc có bị lung lay?

Việt An
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Trước tình trạng dân số sụt giảm nghiêm trọng, nhiều chuyên gia hoài nghi về việc Trung Quốc có còn là công xưởng của thế giới với nguồn lao động dồi dào và là một thị trường có tiềm năng tiêu thụ cao hay không?
Dân số giảm mạnh, Trung Quốc đang ngồi trên quả 'bom nổ chậm', vị trí siêu cường kinh tế có bị lung lay?
Tỷ lệ sinh thấp hơn nhiều so với mức tối thiểu để duy trì quy mô dân số khiến tốc độ già hóa ở Trung Quốc diễn ra nhanh hơn dự báo. (Nguồn: AP)

Ngày 31/5, Trung Quốc thông báo cho phép các hộ gia đình sinh tới ba con. 6 năm trước đây, Bắc Kinh nới lỏng chính sách một con với hy vọng khuyến khích phụ nữ sinh đẻ để Trung Quốc tiếp tục là quốc gia "đông dân nhất địa cầu".

Tuy nhiên đến đầu tháng 5/2021, sau nhiều tuần chậm trễ, Trung Quốc cuối cùng cũng thông báo kết quả điều tra dân số không mấy khả quan: Chỉ có 12 triệu trẻ chào đời trong năm 2020, thay vì con số 14,6 triệu như giai đoạn trước đại dịch Covid-19.

Bất ổn từ bên trong

Chính phủ Trung Quốc cam kết đưa ra các biện pháp hỗ trợ để các cặp vợ chồng sinh con thứ ba. Theo các dự đoán, đến năm 2030, 1/4 dân số Trung Quốc sẽ trong độ tuổi trên 65.

Phải chăng tình hình đã nghiêm trọng đến mức Bắc Kinh phải vội vã đưa ra giải pháp với hy vọng đảo ngược tình hình về dân số?

Trả lời đài RFI tiếng Pháp, Jean-François Di Meglio, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu về châu Á đương đại Asia Centre phân tích, về mặt dân số, một chính sách mới sẽ phải mất hàng chục năm để mang lại kết quả. Hiện tại, Trung Quốc đang trả giá cho chính sách một con được áp dụng từ năm 1979.

Trong 3 thập niên liên tiếp, chính sách đó không ảnh hưởng đến kinh tế hay xã hội tại quốc gia này, vì trước khi có quyết định này các gia đình Trung Quốc vẫn là những gia đình đông anh chị em. Nhờ đó, Trung Quốc là nơi có nhân công rẻ và được mệnh danh là công xưởng thế giới.

Tuy nhiên, chuyên gia Jean-François Di Meglio chia sẻ thêm rằng, với chính sách một con, dân số Trung Quốc giảm và theo một nghiên cứu, đến khoảng năm 2100, dân số Trung Quốc sẽ chỉ còn có 600 triệu người, tức là chưa bằng một nửa so với hiện tại.

Trung Quốc quan ngại Mỹ là một mối nguy hiểm đe dọa an ninh. Thực ra, rủi ro bất ổn của quốc gia đông dân nhất địa cầu này "xuất phát từ bên trong".

Có lẽ không có quốc gia nào trên thế giới sẽ phải đối mặt với hiện tượng dân số giảm sụt với tốc độ nhanh chóng như Trung Quốc và cũng không một nền kinh tế nào đột ngột mất đi một lực lượng lao động to lớn như vậy.

Sau đợt điều tra dân số vừa qua, Trung Quốc như đang "ngồi trên một quả bom nổ chậm".

Năm 2020, trong khi số trẻ chào đời giảm đi so với một năm trước đó, thì tỷ lệ người già trên 60 tuổi lại tăng thêm. Khi đó, có đến 264 triệu người Trung Quốc ở độ tuổi từ 60 trở lên, tương đương với 18,7% dân số trên toàn quốc. Số người ở độ tuổi từ 15-59, tức là nguồn lực lao động chính, lại giảm đi gần 6,8% so với một thập niên trước đó.

Phân tích về mối đe dọa từ bên trong đang chờ đợi Trung Quốc, Giám đốc Jean-François Di Meglio cho rằng, thời gian tới, vấn đề làm thế nào để tài trợ cho những phí tổn bao gồm việc lo cho cha mẹ già và con cái sẽ xuất hiện.

Thực tế cho thấy, người cao tuổi thường tiết kiệm tiền, những người còn đi làm mới là động lực tiêu thụ chính của đất nước. Khi dân số già đi thì sức tiêu thụ cũng sụt giảm.

Hãng tin Bloomberg ngày 1/6 ví von rằng Bắc Kinh quan ngại Mỹ là một mối nguy hiểm đe dọa an ninh. Thực ra, rủi ro bất ổn của quốc gia đông dân nhất địa cầu này "xuất phát từ bên trong", với việc đánh mất nguồn lao động khi sức chi tiêu tiêu dùng của người già thấp và các biện pháp khuyến khích sinh đẻ chưa sớm phát huy tác dụng.

Hơn 40 năm qua, người dân quen sống với mô hình gia đình một con, khi các doanh nghiệp quốc tế không còn ảo tưởng về thị trường rộng lớn "gần một tỷ rưỡi dân sinh" của Trung Quốc.

Để giữ vị trí siêu cường

Liệu vị trí siêu cường kinh tế thứ hai toàn cầu của "gã khổng lồ" châu Á có bị đe dọa vì dân số sụt giảm hay không? Theo chuyên gia Jean-François Di Meglio, người dân Trung Quốc luôn luôn thích nghi. Người Trung Quốc luôn muốn tìm ra những giải pháp.

Vị chuyên gia này nhấn mạnh: "Để trả lời câu hỏi xu hướng giảm dân số liệu có đe dọa đến nền kinh tế lớn thứ hai thế giới hay không, câu trả lời sẽ là không và được áp dụng trong một số điều kiện".

Điều kiện đầu tiên, đó là nếu như năng suất của Trung Quốc tăng lên, có nghĩa là chỉ cần một người lao động cũng đủ sức sản xuất như hai hay ba đôi tay hiện tại. Kế tới, nếu như Trung Quốc cũng có chiến lược đầu tư ra hải ngoại rộng rãi như Nhật Bản chẳng hạn, thì hiện tượng dân số bị lão hóa không tác động bất lợi đến cỗ máy sản xuất của nước này.

Lâu nay, Nhật Bản luôn có một chiến lược đầu tư ra nước ngoài và di dời cơ sở sản xuất sang những nước láng giềng châu Á, châu Âu và Mỹ… nhờ vậy nước này vẫn bảo vệ được vị thế nền kinh tế lớn thứ 3 thế giới.

Điều này cũng đúng ở một số khu vực khác trên thế giới. Tại các nước công nghiệp phát triển ở châu Âu và nhất là Mỹ, các công ty liên tục di dời cơ sở sang những nơi có nguồn nhân lực dồi dào để sản xuất với giá rẻ hơn… Trước mắt,Trung Quốc cần chuyển bị những bước đi đó.

Các số liệu thống kê chính thức về biện pháp nới lỏng chính sách một con hồi năm 2015 cho thấy, chính sách này không mấy hiệu quả. Từ năm 2017 tới nay, số trẻ sơ sinh liên tục giảm.

Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu châu Á Đương đại Asia Centre giải thích, một phần nguyên nhân là do hiện tượng đô thị hóa đi kèm với việc đời sống của người dân trở nên sung túc hơn. Trung bình một người Trung Quốc ở thành phố có cơ hội trở nên giàu có đến mức mà để có được những điều kiện như vậy, ở những nơi khác phải mất đến cả một thế hệ.

Tin liên quan

Đồng Nhân dân tệ nhảy vọt đẩy Trung Quốc vào thế

Đồng Nhân dân tệ nhảy vọt đẩy Trung Quốc vào thế 'tiến thoái lưỡng nan'

Đầu thập niên 1980, bình quân thu nhập của người dân Trung Quốc là 200 USD. Hiện tại ở thành phố, thu nhập trung bình theo đầu người đã là gần 12.000 USD/năm. Tuy nhiên, bên cạnh đó thì học phí cho con cái rất đắt đỏ, nhà cửa ở thành phố chật chội. Do vậy, dù Bắc Kinh đã bỏ chính sách một con, nhưng để thuyết phục dân Trung Quốc sinh thêm con là không dễ dàng.

Phóng viên đài RFI Liu Zhifan tại Bắc Kinh ghi nhận, việc đóng học phí cho con hàng tháng cũng đủ để làm "bốc hơi" một phần lớn thu nhập của gia đình. Đó là chưa kể đến những sinh hoạt ngoại khóa về sinh ngữ, học đàn hay chơi thể thao.

Một giáo sư trường đại học Anh King’s College ở London ghi nhận, để khuyến khích phụ nữ sinh thêm con, Trung Quốc cần đẩy mạnh các khoản trợ cấp xã hội gia đình vì hiện tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới chỉ giành chưa tới 0,4% GDP cho trông giữ trẻ, nhằm giúp giải phóng các bậc cha mẹ. Bên cạnh đó, còn phải tính đến chuyện giảm nhẹ gánh nặng đóng học phí hàng tháng cho trẻ em.

Theo quan điểm của chuyên gia Pháp Jean-François Di Meglio, một vấn đề quan trọng hơn nữa là tâm lý xã hội. Trong đó, người dân Trung Quốc đã mất đi truyền thống của những gia đình đông con.

Nhìn ra thế giới, bất chấp hiện tượng dân số bị lão hóa, Nhật Bản đã giữ được vị trí kinh tế thứ ba thế giới nhờ di dời cơ sở ra hải ngoại. Trong khi đó, những nền công nghiệp già nua của Âu Mỹ thì khắc phục nhược điểm bằng chính sách đón nhận người lao động nước ngoài.

Trước mắt, Trung Quốc chưa có chiến lược như Nhật Bản và cũng không có sức thu hút người lao động ngoại quốc như châu Âu và Mỹ.

Do đó, theo chuyên gia Dan Ten Kate của hãng Bloomberg, để trở thành một siêu cường thế giới, Trung Quốc cần hỗ trợ từng cá nhân trong số 1,4 tỷ công dân nước này.

Kinh tế thế giới nổi bật tuần qua (4-10/6): Tổng thống Mỹ nói không để Trung Quốc viết ra quy tắc thương mại toàn cầu và EU vay hơn 900 tỷ USD
'Hòn đá tảng' cản đường Trung Quốc vươn lên thành siêu cường tài chính
Chính sách 3 con có đảo ngược triển vọng kinh tế ảm đạm của Trung Quốc?
Căng thẳng Trung Quốc-Australia: Lý do Bắc Kinh tự tin cảnh báo về ‘nỗi đau’ dành cho Canberra?
Nợ của người dân Trung Quốc gia tăng đáng báo động
TIN LIÊN QUAN
(theo RFI)

Đọc thêm

XSKG 20/6 - Kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 20/6/2021 - SXKG 20/6 - KQXSKG Chủ Nhật

XSKG 20/6 - Kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 20/6/2021 - SXKG 20/6 - KQXSKG Chủ Nhật

Baoquocte.vn. XSKG 20/6. Trực tiếp kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay ngày 20 tháng 6 năm 2021. KQXSKG chủ Nhật. SXKG 20/6.
XSMB 20/6 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 20/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMB 20/6

XSMB 20/6 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 20/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMB 20/6

Baoquocte.vn. XSMB 20/6. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay, thứ 2 ngày 20/6/2021. SXMN 20/6. xổ số hôm nay. KQSXMB.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ nhật 20/6/2021: Bọ Cạp bị lừa tiền, Thiên Bình kiêu ngạo trong tình yêu

Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ nhật 20/6/2021: Bọ Cạp bị lừa tiền, Thiên Bình kiêu ngạo trong tình yêu

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 20/6 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
XSMN 20/6 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 20/6/2021 - xổ số hôm nay 20/6 - SXMN

XSMN 20/6 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 20/6/2021 - xổ số hôm nay 20/6 - SXMN

Baoquocte.vn. XSMN 20/6. xổ số hôm nay 20/6. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay, thứ 2 ngày 20/6/2021. SXMN 20/6. KQSXMN.
XSMT 20/6 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 20/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMT 20/6

XSMT 20/6 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 20/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMT 20/6

Baoquocte.vn. XSMT 20/6. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay, thứ 2 ngày 20/6/2021. SXMT 20/6. xổ số hôm nay. KQSXMT.
Lịch âm 20/6 - Xem âm lịch hôm nay Chủ nhật ngày 20/6/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 20/6/2021

Lịch âm 20/6 - Xem âm lịch hôm nay Chủ nhật ngày 20/6/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 20/6/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 20/6. Âm lịch hôm nay 20/6. Xem âm lịch hôm nay ngày 20/6/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 20 tháng 6 năm 2021 hôm nay.
Quan chức EU nói Lebanon tự gây ra khủng hoảng, cảnh báo một số người phải chịu trách nhiệm

Quan chức EU nói Lebanon tự gây ra khủng hoảng, cảnh báo một số người phải chịu trách nhiệm

Baoquocte.vn. EU sẵn sàng hỗ trợ Lebanon giải quyết cuộc khủng hoảng song cũng để ngỏ khả năng có những hành động khác, bao gồm cả trừng phạt.
Nghiên cứu mới: Caffeine có tác dụng chống lại khối u ác tính

Nghiên cứu mới: Caffeine có tác dụng chống lại khối u ác tính

Baoquocte.vn. Caffeine có tác dụng bảo vệ, chống lại sự phát triển của tế bào u ác tính, giúp làm giảm sự phát triển của các tế bào khiến u ác ...
Covid-19: Thủ tướng Campuchia tự cách ly; Đông Nam Á thêm ‘nóng’, Thủ đô Nga lại lập kỷ lục buồn, Trung Quốc hủy hơn 400 chuyến bay

Covid-19: Thủ tướng Campuchia tự cách ly; Đông Nam Á thêm ‘nóng’, Thủ đô Nga lại lập kỷ lục buồn, Trung Quốc hủy hơn 400 chuyến bay

Baoquocte.vn. Trên trang Facebook cá nhân, Thủ tướng Campuchia cho biết ông đã có tiếp xúc không trực tiếp với bệnh nhân nhiễm Covid-19.
Thủ tướng Phạm Minh Chính: Ngành Ngoại giao cần chủ động, nhạy bén, sáng tạo vì lợi ích quốc gia, dân tộc

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Ngành Ngoại giao cần chủ động, nhạy bén, sáng tạo vì lợi ích quốc gia, dân tộc

Baoquocte.vn. Thủ tướng Phạm Minh Chính làm việc với Bộ Ngoại giao về việc triển khai đường lối đối ngoại theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng.
Giá cà phê hôm nay 19/6: Robusta khó bứt phá trên 1.600 USD, arabica đã trượt khỏi xu hướng tăng?

Giá cà phê hôm nay 19/6: Robusta khó bứt phá trên 1.600 USD, arabica đã trượt khỏi xu hướng tăng?

Baoquocte.vn. Bởi một số lý do, giá cà phê trên hai sàn được dự đoán sẽ không biến động quá mạnh trong các phiên sắp tới.
Giá tiêu hôm nay 19/6: Nối dài đà tăng, cao nhất 74.500đ/kg; hồ tiêu bước vào chu kỳ tăng giá mới

Giá tiêu hôm nay 19/6: Nối dài đà tăng, cao nhất 74.500đ/kg; hồ tiêu bước vào chu kỳ tăng giá mới

Baoquocte.vn. Năm 2020 - 2021 là thời điểm giá tiêu chạm đáy và bắt đầu chu kỳ lên giá mới. Sau 8 - 10 năm tới, giá sẽ đạt đỉnh như chu kỳ trước (năm 2015).
Giá cao su hôm nay 19/6: Đi xuống, cao su Ấn Độ 'dính đòn' Covid-19, giá sẽ tăng vào thời điểm nào?

Giá cao su hôm nay 19/6: Đi xuống, cao su Ấn Độ 'dính đòn' Covid-19, giá sẽ tăng vào thời điểm nào?

Baoquocte.vn. Giá cao su hôm nay (18/6) ghi nhận sàn giao dịch cao su Nhật Bản và Trung Quốc tiếp đà giảm.
Vietnam Airlines chính thức được cấp phép mở đường bay thẳng tới Canada

Vietnam Airlines chính thức được cấp phép mở đường bay thẳng tới Canada

Baoquocte.vn. Vietnam Airlines được Bộ Giao thông Vận tải Canada cấp chứng chỉ Nhà khai thác hàng không nước ngoài để thực hiện các chuyến bay đến nước này.
Tăng tốc trong cuộc đua thu hút FDI

Tăng tốc trong cuộc đua thu hút FDI

Baoquocte.vn. Việc Tập đoàn công nghệ cao AT&S chọn Malaysia làm địa điểm sản xuất đầu tiên ở Đông Nam Á cho thấy, Việt Nam cần nhanh chân hơn nữa trong cuộc đua thu hút FDI.
Xuất khẩu ngày 15-18/6: Vải thiều ‘đắt như tôm tươi’ ở Pháp; ô tô Thái Lan áp đảo thị trường Việt; Trung Quốc tăng mạnh nhập gạo ST24.

Xuất khẩu ngày 15-18/6: Vải thiều ‘đắt như tôm tươi’ ở Pháp; ô tô Thái Lan áp đảo thị trường Việt; Trung Quốc tăng mạnh nhập gạo ST24.

Baoquocte.vn. Vải thiều được ưa chuộng ở Pháp; ô tô Thái Lan áp đảo thị trường Việt; Trung Quốc tăng nhập gạo ST24… là những tin chính trong bản tin xuất khẩu.
Tin bất động sản mới nhất: ‘Hết thời’, phố cổ Hà Nội giảm kịch sàn vẫn ế dài; đất nền đã lên thì khó hạ; 3 áp lực lớn với thị trường

Tin bất động sản mới nhất: ‘Hết thời’, phố cổ Hà Nội giảm kịch sàn vẫn ế dài; đất nền đã lên thì khó hạ; 3 áp lực lớn với thị trường

Baoquocte.vn. Mặt bằng phố cổ Hà Nội ế dài chờ khách thuê, đất nền khó hạ giá; 3 áp lực lớn với thị trường địa ốc… là những tin bất động sản mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Chiêu kích giá bằng căn hộ siêu sang; yêu cầu công khai giao dịch nhà ở hình thành trong tương lai

Bất động sản mới nhất: Chiêu kích giá bằng căn hộ siêu sang; yêu cầu công khai giao dịch nhà ở hình thành trong tương lai

Baoquocte.vn. Yêu cầu công khai giao dịch nhà ở hình thành trong tương lai; TP. Hồ Chí Minh đề nghị xử lý tin đồn... là những tin bất động sản mới nhất.
Bất động sản mới nhất: ‘Cú đấm thép’ vào nhà phố; nơi đất nền giảm sâu nhất và Hà Nội sẽ đánh thuế biệt thự ‘ma’?

Bất động sản mới nhất: ‘Cú đấm thép’ vào nhà phố; nơi đất nền giảm sâu nhất và Hà Nội sẽ đánh thuế biệt thự ‘ma’?

Baoquocte.vn. Nhà phố chịu ‘cú đấm thép’; nơi đất nền giảm sâu nhất; thông tin về quy hoạch đô thị vệ tinh Hòa Lạc… là những tin bất động sản mới nhất.
Công nghệ càng phát triển, càng cần chế tài mạnh trong môi giới bất động sản

Công nghệ càng phát triển, càng cần chế tài mạnh trong môi giới bất động sản

Baoquocte.vn. Thời gian gần đây, thị trường bất động sản đã chứng kiến nhiều biền động, trong đó các cơn sốt giá ảo, những dự án 'ma'.
Novaland tiếp tục phát hành cổ phiếu thưởng

Novaland tiếp tục phát hành cổ phiếu thưởng

Baoquocte.vn. Công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư Địa ốc No Va (Novaland, HoSE: NVL) công bố bằng văn bản về việc sẽ tiếp tục phát hành cổ phiếu thưởng lần thứ hai.
Giá thuê văn phòng tại Hà Nội và TP. HCM: Yếu tố tạo nên sự khác biệt

Giá thuê văn phòng tại Hà Nội và TP. HCM: Yếu tố tạo nên sự khác biệt

Baoquocte.vn. Theo báo cáo mới nhất của tập đoàn nghiên cứu bất động sản toàn cầu Savills, giá thuê văn phòng tại TP. HCM và Hà Nội có sự khác biệt rõ rệt.
Thị trường chứng khoán ngày 18/6: Khi đà tăng trở lại

Thị trường chứng khoán ngày 18/6: Khi đà tăng trở lại

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Ngân hàng ACB ủng hộ 10 tỷ đồng vào Quỹ vaccine Covid-19

Ngân hàng ACB ủng hộ 10 tỷ đồng vào Quỹ vaccine Covid-19

Baoquocte.vn. ACB đóng góp 10 tỷ đồng vào Quỹ vaccine phòng chống Covid-19 của Chính phủ và trình kế hoạch mua 100.000 liều vaccine cho nhân viên và gia đình.
Cổ phiếu ngành mía đường đồng loạt 'dậy sóng'

Cổ phiếu ngành mía đường đồng loạt 'dậy sóng'

Baoquocte.vn. Bất chấp sự giằng co của thị trường, nhóm cổ phiếu ngành mía đường vẫn tiếp tục hút dòng tiền trong phiên giao dịch ngày 17/6.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 18/6 - Lực cầu hồi phục liệu còn duy trì?

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 18/6 - Lực cầu hồi phục liệu còn duy trì?

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Thị trường chứng khoán ngày 17/6: Ngập sắc đỏ, nhưng sẽ có bất ngờ vào phút cuối?

Thị trường chứng khoán ngày 17/6: Ngập sắc đỏ, nhưng sẽ có bất ngờ vào phút cuối?

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Thưởng cổ phiếu cho nhân viên hay chiêu móc túi nhà đầu tư nhỏ lẻ?

Thưởng cổ phiếu cho nhân viên hay chiêu móc túi nhà đầu tư nhỏ lẻ?

Baoquocte.vn. Các chuyên gia tài chính nhận định nhiều doanh nghiệp đang bóp méo mục đích của việc phát hành cổ phiếu ESOP cho người lao động.
Phiên bản di động