Người kế nhiệm ông Shinzo Abe sẽ 'chèo lái' Nhật Bản theo hướng nào?

Tuyết Mai
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Ngày 28/8, Thủ tướng Shinzo Abe tuyên bố từ chức vì lý do sức khỏe. Sự thay đổi nhân vật đứng đầu Nội các Nhật Bản có ý nghĩa gì đối với chính sách đối ngoại của đất nước này?
TIN LIÊN QUAN
Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo từ chức, Ấn Độ mất những gì?
Thủ tướng Nhật Shinzo Abe: Trở lại để lợi hại hơn
thu-tuong-shinzo-abe-tu-chuc-chinh-sach-doi-ngoai-cua-nhat-ban-se-ra-sao
Thủ tướng Abe từ chức trong bối cảnh tình hình địa chính trị đang bất ổn. (Nguồn: Getty Images)

Mặc dù không có quy định rõ ràng trong bất kỳ văn bản pháp quy nào nhưng cả thế giới đều biết rằng nhân vật chính trong Nhà nước Nhật Bản là Thủ tướng. Nhật hoàng là biểu tượng của dân tộc với vai trò hoàn toàn mang tính nghi lễ. Bộ Ngoại giao thực hiện đường lối đối ngoại do đảng cầm quyền vạch ra và Chủ tịch của đảng đó đương nhiên là Thủ tướng.

Vì vậy, đường lối chính sách đối ngoại của đất nước Nhật Bản được thể hiện trong các bài phát biểu của Thủ tướng và qua các cuộc tiếp xúc, các cuộc gặp quốc tế của người đứng đầu Nội các, trong khi Nhật hoàng hiếm khi công du nước ngoài.

Tin liên quan
Abe Shinzo - Người khổng lồ rời bỏ chính trường Nhật Bản Abe Shinzo - Người khổng lồ rời bỏ chính trường Nhật Bản

Khó tạo đột phá

Quyết định từ chức của ông Abe sẽ kích hoạt một cuộc chạy đua vào vị trí lãnh đạo trong đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền, rất có thể sẽ có kết quả trong 2 hoặc 3 tuần nữa. Người chiến thắng phải được chính thức bầu chọn trong Quốc hội. Lãnh đạo mới của LDP sẽ giữ chức vụ này cho đến hết nhiệm kỳ Thủ tướng của ông Abe.

Truyền thông đưa tin, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Shigeru Ishiba và cựu Ngoại trưởng Fumio Kishida nhanh chóng bày tỏ ý định tham gia cuộc đua để tranh chức vụ cao nhất này. Trong số những nhân vật khác đã được nêu tên có phụ tá thân cận của Thủ tướng Abe, Chánh văn phòng Nội các Yoshihide Suga.

Nhân vật được chọn trong cuộc bầu cử nội bộ của LDP có khả năng giữ nguyên chính sách kinh tế của ông Abe - gọi là "Abenomics", giữa lúc Nhật Bản đang chật vật đối phó với tác động của đại dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19.

Tất cả các chính trị gia này đều cùng một đảng, đã hoặc đang làm việc trong cùng một nhóm dưới sự lãnh đạo của ông Abe và khó có khả năng tạo ra những thay đổi đáng kể trong đường lối đối ngoại của Nhật Bản.

Mặc dù cũng phải thừa nhận rằng mỗi chính khách vẫn có phong cách hành xử riêng, ý tưởng riêng của họ về vấn đề cụ thể này hay sự kiện khác nhưng trong trường hợp này nếu có thay đổi dường như chỉ là đôi chút sắc thái, những khoảnh khắc phi nguyên tắc.

Bối cảnh địa chính trị bất ổn

Thủ tướng Abe từ chức trong bối cảnh tình hình địa chính trị đang bất ổn, kể cả cuộc đối đầu ngày càng gay gắt giữa Mỹ và Trung Quốc và ngay trước cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ vào tháng 11 tới.

Quan hệ giữa Nhật Bản và Mỹ sẽ không thay đổi về nội dung chính và duy trì liên minh quân sự-chính trị của hai nước. Hiện tại, quan hệ liên minh này đảm bảo an ninh cho Nhật Bản, vốn vẫn e ngại các nước láng giềng.

Trước hết là Trung Quốc, nước đã vượt qua Nhật Bản về sức mạnh kinh tế và tiềm lực quân sự. Tokyo lo ngại sự trỗi dậy của Trung Quốc bởi quan hệ Nhật-Trung sẽ không đơn giản. Tân Thủ tướng cũng như ông Abe sẽ phải bận tâm điều phối và tiếp tục phát triển quan hệ với những nhóm khu vực phản đối Trung Quốc như "Bộ Tứ", Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).

Quan hệ giữa Tokyo với Bắc Kinh và hai miền Triều Tiên chịu ảnh hưởng bởi gánh nặng và "bóng ma" quá khứ. Người Trung Quốc và người Triều Tiên đều muốn chính giới Tokyo nói lời xin lỗi vì những tội ác mà binh lính quân phiệt Nhật Bản đã gây ra trong thời kỳ chiếm đóng các nước này.

Bình Nhưỡng vẫn có thể hăm dọa Tokyo bằng những vụ phóng tên lửa. Do đó, vấn đề giải quyết tình hình trên Bán đảo Triều Tiên sẽ là mục tiêu không thể thiếu trong chương trình nghị sự ngoại giao tiềm năng của tân Thủ tướng Nhật Bản.

Đối với phần lớn các nước châu Á, Nhật Bản chắc sẽ duy trì quan hệ đối tác. Chính phủ Nhật Bản quan tâm đến các nước thành viên Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) - một điểm đến đầu tư tiềm năng của doanh nghiệp Nhật Bản. Các nước vùng Trung Đông và châu Phi tiếp tục bảo lưu ý nghĩa đối với Nhật Bản như là những thị trường nguyên liệu thô như dầu mỏ mà Tokyo luôn cần.

Di sản của ông Abe

Trong bài viết đăng trên BBC News, Tiến sĩ John Nilsson-Wright làm việc tại Viện Nghiên cứu Chatham thuộc Đại học Cambridge (Anh) nhận xét: "Đối với những người chỉ trích mình, ông Abe thể hiện thái độ của một thế hệ có tuổi tác, bảo thủ và không muốn đề cao hồ sơ thời chiến của Nhật Bản, đồng thời theo đuổi một chính sách đối ngoại rất quyết đoán. Đối với những người ủng hộ mình, ông Abe đã nâng cao vị thế toàn cầu của đất nước, hiện thực hóa lợi ích quốc gia bằng cách làm hài hòa tham vọng chính đáng với vai trò là nền kinh tế lớn thứ ba thế giới. Trên thực tế, cả hai hình ảnh về ông Abe đều đúng".

Tin liên quan
Ông Trump ca ngợi Ông Trump ca ngợi 'Thủ tướng vĩ đại nhất lịch sử Nhật Bản', chuyên gia dự đoán tương lai quan hệ Mỹ-Nhật

Tiến sĩ Nilsson-Wright cho rằng, ông Abe có lý khi vẫn nhận thức sâu sắc về mối đe dọa địa chiến lược do Trung Quốc gây ra và cũng được ghi nhận là người thành công trong việc duy trì mối quan hệ thân thiết với Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ông cũng sử dụng ngoại giao như một công cụ để đối phó một số chiến thuật áp đảo của ông Trump.

"Ông Abe là một nhà sáng tạo về sách lược ngoại giao và thể hiện năng lực tư duy chiến lược, đánh dấu sự khác biệt rõ rệt so với các Thủ tướng tiền nhiệm, những người thường phản ứng với các sự kiện bên ngoài hoặc có xu hướng thụ động đi theo sự dẫn dắt của Washington", Tiến sĩ John Nilsson-Wright nhận định.

Giáo sư Trần Văn Thọ từ Tokyo mô tả ông Abe là "người năng động, quyết đoán, khéo dùng người, thấy được các vấn đề lớn và biết cách giải quyết dù không phải lúc nào cũng thành công hoàn toàn". Giáo sư Thọ bình luận: "Khi lên cầm quyền từ cuối năm 2012, Thủ tướng Abe đã đưa ra chiến lược phát triển kinh tế 'Abenomics' thích đáng và phần lớn là khả thi. Mặc dù vài nội dung chưa được thực hiện nhưng kinh tế Nhật Bản đã được cải thiện nhiều".

Từ Nhật Bản, Giáo sư Hirohide Kurihara thuộc Đại học Tổng hợp Tokyo nhận định việc ông Abe từ chức có lẽ không ảnh hưởng gì tới đối nội bởi vì đảng Tự do Dân chủ (LDP) đang chiếm đa số ghế trong Quốc hội (cả Thượng viện lẫn Hạ viện). Giáo sư Kurihara cho rằng sau khi từ chức, ông Abe sẽ vẫn giữ ảnh hưởng to lớn trong LDP.

Ông Kurihara dự đoán, trước mắt, chính sách đối ngoại của Nhật Bản cũng không có gì thay đổi. Đáng tiếc, các đảng đối lập nằm trong quá trình tổ chức lại và chưa tìm ra được trụ cột chung để tranh thủ sự ủng hộ của đại đa số người dân Nhật Bản, dù nói chung 60% toàn thể cử tri không ủng hộ đảng cầm quyền.

Những ứng cử viên sáng giá nhất cho vị trí của ông Abe Shinzo

Những ứng cử viên sáng giá nhất cho vị trí của ông Abe Shinzo

TGVN. Theo hãng tin Bloomberg, có 5 ứng viên tiềm năng có thể thay thế vị trí của Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo tới ...

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe: Di sản và ước vọng

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe: Di sản và ước vọng

TGVN. Ông Shinzo Abe có thể sớm rời khỏi vị trí Thủ tướng, nhưng những di sản và ước vọng ông để lại cho người ...

Ông Shinzo Abe là nhà lãnh đạo có thời gian cầm quyền liên tục lâu nhất

Ông Shinzo Abe là nhà lãnh đạo có thời gian cầm quyền liên tục lâu nhất

TGVN. Ngày 23/8, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đánh dấu ngày cầm quyền thứ 2.798 liên tiếp, thời gian cầm quyền không gián đoạn ...

(theo BBC, Sputnik)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Iran để ngỏ khả năng hợp tác với Mỹ trong khai thác dầu mỏ và an ninh Vùng Vịnh

Iran để ngỏ khả năng hợp tác với Mỹ trong khai thác dầu mỏ và an ninh Vùng Vịnh

Ngoại trưởng Iran tuyên bố để ngỏ khả năng hợp tác với Mỹ về dầu mỏ và an ninh ở Vùng Vịnh, nhưng không phải về vấn đề Israel.
Giá heo hơi hôm nay 24/1: Dao động từ 81.000-87.000 đồng/kg, miền Bắc vẫn cao nhất cả nước

Giá heo hơi hôm nay 24/1: Dao động từ 81.000-87.000 đồng/kg, miền Bắc vẫn cao nhất cả nước

Giá heo hơi hôm nay (24/1) dao động trong khoảng từ 81.000-87.000 đồng/kg tại các địa phương trên cả nước.
Liên hợp quốc bàn thảo khả năng tổ chức hội nghị quốc tế về hoà bình ở Palestine

Liên hợp quốc bàn thảo khả năng tổ chức hội nghị quốc tế về hoà bình ở Palestine

HĐBA Liên hợp quốc sẽ tổ chức phiên họp thảo luận tình hình ở khu vực Trung Đông, trong đó có vấn đề Palestine vào ngày 26/1.
Gặp gỡ Mừng Xuân Tân Sửu tại Hà Nội: Đậm sắc màu giao lưu văn hóa Việt – Hàn

Gặp gỡ Mừng Xuân Tân Sửu tại Hà Nội: Đậm sắc màu giao lưu văn hóa Việt – Hàn

Hội liên lạc với người Việt Nam ở nước ngoài và Trung tâm Văn hóa Phật giáo Việt Nam tại Hàn Quốc đã tổ chức Chương trình Gặp gỡ Mừng ...
Báo Nhật bàn về câu chuyện bứt phá ngoạn mục của Việt Nam và ‘câu thần chú’ vượt qua đại dịch

Báo Nhật bàn về câu chuyện bứt phá ngoạn mục của Việt Nam và ‘câu thần chú’ vượt qua đại dịch

‘Câu thần chú’ của Việt Nam là đảm bảo thực hiện nhiệm vụ kép - chống dịch và phát triển kinh tế.
Thành lập Câu lạc bộ Du lịch bền vững tại Hà Nội

Thành lập Câu lạc bộ Du lịch bền vững tại Hà Nội

Hội Lữ hành Hà Nội đã thành lập Câu lạc bộ Du lịch bền vững VGreen và ra mắt Câu lạc bộ Du lịch bền vững VGreen trực thuộc Hiệp ...
Giá vàng hôm nay 24/1: Bật chế độ củng cố, chuyên gia khẳng định vàng sẽ tăng theo phương pháp tiếp cận bậc thang

Giá vàng hôm nay 24/1: Bật chế độ củng cố, chuyên gia khẳng định vàng sẽ tăng theo phương pháp tiếp cận bậc thang

Dù đã sụt giảm về mức 1.850 USD/ounce, giá vàng vừa trải qua một tuần tăng giá mạnh nhất kể từ tháng 12/2020.
Giá cà phê hôm nay 24/1: Tình trạng dư cung vẫn đe dọa cà phê robusta; Thị trường Nga tăng nhập khẩu hồ tiêu Việt Nam

Giá cà phê hôm nay 24/1: Tình trạng dư cung vẫn đe dọa cà phê robusta; Thị trường Nga tăng nhập khẩu hồ tiêu Việt Nam

Giá cà phê robusta liên tiếp sụt giảm do lo ngại tình trạng dư cung. Giá hồ tiêu nhập khẩu vào thị trường Nga tăng từ nhà cung cấp Việt ...
Lịch âm 24/1 - Xem Âm lịch hôm nay Chủ nhật ngày 24/1/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 24/1/2021

Lịch âm 24/1 - Xem Âm lịch hôm nay Chủ nhật ngày 24/1/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 24/1/2021

Lịch âm 24/1. Âm lịch hôm nay 24/1. Xem âm lịch hôm nay ngày 24/1/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 24 tháng 1 năm 2021 hôm nay.
XSMB 24/1 - KQXSMB chủ Nhật - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 24/1/2021 - SXMB - dự đoán XSMB 25/1

XSMB 24/1 - KQXSMB chủ Nhật - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 24/1/2021 - SXMB - dự đoán XSMB 25/1

XSMB 24/1. Báo Thế giới và Việt Nam sẽ trực tiếp Kết quả xổ số miền Bắc nhanh nhất hôm nay, chủ Nhật ngày 24 tháng 1 năm 2021. KQSXMB. ...
Iran để ngỏ khả năng hợp tác với Mỹ trong khai thác dầu mỏ và an ninh Vùng Vịnh

Iran để ngỏ khả năng hợp tác với Mỹ trong khai thác dầu mỏ và an ninh Vùng Vịnh

Ngoại trưởng Iran tuyên bố để ngỏ khả năng hợp tác với Mỹ về dầu mỏ và an ninh ở Vùng Vịnh, nhưng không phải về vấn đề Israel.
Liên hợp quốc bàn thảo khả năng tổ chức hội nghị quốc tế về hoà bình ở Palestine

Liên hợp quốc bàn thảo khả năng tổ chức hội nghị quốc tế về hoà bình ở Palestine

HĐBA Liên hợp quốc sẽ tổ chức phiên họp thảo luận tình hình ở khu vực Trung Đông, trong đó có vấn đề Palestine vào ngày 26/1.
Trung Quốc cho phép hải cảnh sử dụng vũ khí với tàu nước ngoài, truyền thông quốc tế 'dậy sóng'

Trung Quốc cho phép hải cảnh sử dụng vũ khí với tàu nước ngoài, truyền thông quốc tế 'dậy sóng'

Ủy ban Thường vụ Quốc hội Trung Quốc thông qua luật cho phép hải cảnh sử dụng vũ khí với tàu nước ngoài mà Bắc Kinh cho là bất hợp pháp.
Dịch Covid-19: Nga-Thổ hợp tác sản xuất vaccine, quy định nhập cảnh Campuchia mới nhất, Hàn Quốc lo trở lại ‘cơn ác mộng’

Dịch Covid-19: Nga-Thổ hợp tác sản xuất vaccine, quy định nhập cảnh Campuchia mới nhất, Hàn Quốc lo trở lại ‘cơn ác mộng’

Quỹ Đầu tư trực tiếp Nga thông báo đã ký một thỏa thuận với Thổ Nhĩ Kỳ về việc sản xuất vaccine Sputnik V ngừa bệnh Covid-19.
Mỹ ca ngợi 'ngoại giao vaccine' của Ấn Độ đang tiếp sức cho nỗ lực toàn cầu chống lại Covid-19

Mỹ ca ngợi 'ngoại giao vaccine' của Ấn Độ đang tiếp sức cho nỗ lực toàn cầu chống lại Covid-19

Mỹ hoan nghênh việc Ấn Độ gửi tặng vaccine phòng Covid-19 cho một số quốc gia, đồng thời gọi New Delhi là 'người bạn thực sự'.
Nga bắt giữ hơn 230 người tuần hành trái phép ủng hộ nhân vật đối lập Navalny

Nga bắt giữ hơn 230 người tuần hành trái phép ủng hộ nhân vật đối lập Navalny

Theo Reuters, ngày 23/1, cảnh sát Nga đã bắt giữ ít nhất 238 người tuần hành ủng hộ nhân vật chỉ trích Điện Kremlin Alexei Navalny.
Tân Tổng thống Joe Biden 'chữa lành vết thương' cho nước Mỹ như thế nào?

Tân Tổng thống Joe Biden 'chữa lành vết thương' cho nước Mỹ như thế nào?

Máu đã đổ, nước mắt đã rơi, nhưng những thời khắc khó khăn nhất vẫn đang chờ đón Tổng thống Joe Biden sau ngày 20/1.
Ngày cuối của Tổng thống Trump: Dương đông, kích tây

Ngày cuối của Tổng thống Trump: Dương đông, kích tây 1

Hai động thái của Tổng thống Trump trong những ngày cuối nhiệm kỳ đang đẩy Tổng thống đắc cử Joe Biden vào tình trạng khó xử. TG&VN bình luận.
Bầu cử Đức: Vắng bà Angela Merkel, thách thức nào chờ Berlin?

Bầu cử Đức: Vắng bà Angela Merkel, thách thức nào chờ Berlin?

Người chiến thắng trong bầu cử Đức tháng 9 sẽ phải đưa Berlin và EU vượt cơn sóng dữ đến bến bờ mới, một kỷ nguyên hậu Brexit, vắng bà Angela Merkel.
Cục diện hòa giải mới ở vùng Vịnh: Goliath thua David

Cục diện hòa giải mới ở vùng Vịnh: Goliath thua David

Tại vùng Vịnh đang mở ra cục diện hòa giải. Saudi Arabia đi đầu và ba nước khác là UAE, Bahrain và Ai cập lần lượt theo sau trong chuyện hoà giải với Qatar.
Bạo loạn Điện Capitol và ba câu hỏi lớn của nước Mỹ

Bạo loạn Điện Capitol và ba câu hỏi lớn của nước Mỹ 1

Máu đã đổ, khói đã tan trên Điện Capitol, Quốc hội Mỹ xác nhận ông Joe Biden sẽ làm Tổng thống, nhưng rối ren ở Washington sẽ khó mà chấm dứt.
Vaccine Covid-19: Ngoại giao thời dịch bệnh

Vaccine Covid-19: Ngoại giao thời dịch bệnh

Vaccine Covid-19 không chỉ là biện pháp ứng phó dịch bệnh mà còn được sử dụng làm công cụ trong chính trị ngoại giao quốc tế. Bình luận của TG&VN.
Sức mạnh quân sự quốc gia từ những góc nhìn khác nhau trên thế giới (Kỳ cuối)

Sức mạnh quân sự quốc gia từ những góc nhìn khác nhau trên thế giới (Kỳ cuối)

Để gìn giữ hòa bình, bảo vệ Tổ quốc, phải tiếp tục xây dựng quân đội tinh, gọn, mạnh cả về tổ chức lực lượng, nguồn nhân lực, vũ khí trang bị,...
Sức mạnh quân sự quốc gia từ những góc nhìn khác nhau trên thế giới (Kỳ I)

Sức mạnh quân sự quốc gia từ những góc nhìn khác nhau trên thế giới (Kỳ I)

Sức mạnh quân sự không chỉ là con số, mà phụ thuộc nhiều vào sự chuyển hóa tiềm năng thành sức mạnh thực chất, khả năng thực chiến, yếu tố tinh thần...
Muôn màu ngày nhậm chức Tổng thống Mỹ

Muôn màu ngày nhậm chức Tổng thống Mỹ

Ngày 20/1, ứng viên đảng Dân chủ Joe Biden chính thức đọc lời tuyên thệ để trở thành Tổng thống Mỹ thứ 46
Tương lai vũ khí hạt nhân Mỹ dưới thời ông Joe Biden

Tương lai vũ khí hạt nhân Mỹ dưới thời ông Joe Biden

Tương lai của vũ khí hạt nhân, thứ được coi là vũ khí chiến lược, “bảo vật” của xứ cờ hoa, sẽ đi về đâu dưới thời Tổng thống Mỹ đắc cử Joe Biden?
Qatar 'mạnh tay' chi hàng tỷ USD hiện đại hóa quân đội

Qatar 'mạnh tay' chi hàng tỷ USD hiện đại hóa quân đội

Qatar đang triển khai một trong những chiến lược trang bị vũ khí tham vọng nhất tại khu vực Trung Đông trị giá hàng tỷ USD để tăng cường an ninh quốc gia
Không riêng Việt Nam, Uruguay cũng vững vàng vượt qua thách thức Covid-19

Không riêng Việt Nam, Uruguay cũng vững vàng vượt qua thách thức Covid-19

Bất chấp thách thức từ đại dịch Covid-19, Uruguay là một trong số ít quốc gia chứng tỏ được 'sức bền' trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe và nền kinh tế.
Phiên bản di động