Người kế nhiệm ông Shinzo Abe sẽ 'chèo lái' Nhật Bản theo hướng nào?

Tuyết Mai
TGVN. Ngày 28/8, Thủ tướng Shinzo Abe tuyên bố từ chức vì lý do sức khỏe. Sự thay đổi nhân vật đứng đầu Nội các Nhật Bản có ý nghĩa gì đối với chính sách đối ngoại của đất nước này?
TIN LIÊN QUAN
Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo từ chức, Ấn Độ mất những gì?
Thủ tướng Nhật Shinzo Abe: Trở lại để lợi hại hơn
thu-tuong-shinzo-abe-tu-chuc-chinh-sach-doi-ngoai-cua-nhat-ban-se-ra-sao
Thủ tướng Abe từ chức trong bối cảnh tình hình địa chính trị đang bất ổn. (Nguồn: Getty Images)

Mặc dù không có quy định rõ ràng trong bất kỳ văn bản pháp quy nào nhưng cả thế giới đều biết rằng nhân vật chính trong Nhà nước Nhật Bản là Thủ tướng. Nhật hoàng là biểu tượng của dân tộc với vai trò hoàn toàn mang tính nghi lễ. Bộ Ngoại giao thực hiện đường lối đối ngoại do đảng cầm quyền vạch ra và Chủ tịch của đảng đó đương nhiên là Thủ tướng.

Vì vậy, đường lối chính sách đối ngoại của đất nước Nhật Bản được thể hiện trong các bài phát biểu của Thủ tướng và qua các cuộc tiếp xúc, các cuộc gặp quốc tế của người đứng đầu Nội các, trong khi Nhật hoàng hiếm khi công du nước ngoài.

Tin liên quan
Abe Shinzo - Người khổng lồ rời bỏ chính trường Nhật Bản Abe Shinzo - Người khổng lồ rời bỏ chính trường Nhật Bản

Khó tạo đột phá

Quyết định từ chức của ông Abe sẽ kích hoạt một cuộc chạy đua vào vị trí lãnh đạo trong đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền, rất có thể sẽ có kết quả trong 2 hoặc 3 tuần nữa. Người chiến thắng phải được chính thức bầu chọn trong Quốc hội. Lãnh đạo mới của LDP sẽ giữ chức vụ này cho đến hết nhiệm kỳ Thủ tướng của ông Abe.

Truyền thông đưa tin, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Shigeru Ishiba và cựu Ngoại trưởng Fumio Kishida nhanh chóng bày tỏ ý định tham gia cuộc đua để tranh chức vụ cao nhất này. Trong số những nhân vật khác đã được nêu tên có phụ tá thân cận của Thủ tướng Abe, Chánh văn phòng Nội các Yoshihide Suga.

Nhân vật được chọn trong cuộc bầu cử nội bộ của LDP có khả năng giữ nguyên chính sách kinh tế của ông Abe - gọi là "Abenomics", giữa lúc Nhật Bản đang chật vật đối phó với tác động của đại dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19.

Tất cả các chính trị gia này đều cùng một đảng, đã hoặc đang làm việc trong cùng một nhóm dưới sự lãnh đạo của ông Abe và khó có khả năng tạo ra những thay đổi đáng kể trong đường lối đối ngoại của Nhật Bản.

Mặc dù cũng phải thừa nhận rằng mỗi chính khách vẫn có phong cách hành xử riêng, ý tưởng riêng của họ về vấn đề cụ thể này hay sự kiện khác nhưng trong trường hợp này nếu có thay đổi dường như chỉ là đôi chút sắc thái, những khoảnh khắc phi nguyên tắc.

Bối cảnh địa chính trị bất ổn

Thủ tướng Abe từ chức trong bối cảnh tình hình địa chính trị đang bất ổn, kể cả cuộc đối đầu ngày càng gay gắt giữa Mỹ và Trung Quốc và ngay trước cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ vào tháng 11 tới.

Quan hệ giữa Nhật Bản và Mỹ sẽ không thay đổi về nội dung chính và duy trì liên minh quân sự-chính trị của hai nước. Hiện tại, quan hệ liên minh này đảm bảo an ninh cho Nhật Bản, vốn vẫn e ngại các nước láng giềng.

Trước hết là Trung Quốc, nước đã vượt qua Nhật Bản về sức mạnh kinh tế và tiềm lực quân sự. Tokyo lo ngại sự trỗi dậy của Trung Quốc bởi quan hệ Nhật-Trung sẽ không đơn giản. Tân Thủ tướng cũng như ông Abe sẽ phải bận tâm điều phối và tiếp tục phát triển quan hệ với những nhóm khu vực phản đối Trung Quốc như "Bộ Tứ", Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).

Quan hệ giữa Tokyo với Bắc Kinh và hai miền Triều Tiên chịu ảnh hưởng bởi gánh nặng và "bóng ma" quá khứ. Người Trung Quốc và người Triều Tiên đều muốn chính giới Tokyo nói lời xin lỗi vì những tội ác mà binh lính quân phiệt Nhật Bản đã gây ra trong thời kỳ chiếm đóng các nước này.

Bình Nhưỡng vẫn có thể hăm dọa Tokyo bằng những vụ phóng tên lửa. Do đó, vấn đề giải quyết tình hình trên Bán đảo Triều Tiên sẽ là mục tiêu không thể thiếu trong chương trình nghị sự ngoại giao tiềm năng của tân Thủ tướng Nhật Bản.

Đối với phần lớn các nước châu Á, Nhật Bản chắc sẽ duy trì quan hệ đối tác. Chính phủ Nhật Bản quan tâm đến các nước thành viên Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) - một điểm đến đầu tư tiềm năng của doanh nghiệp Nhật Bản. Các nước vùng Trung Đông và châu Phi tiếp tục bảo lưu ý nghĩa đối với Nhật Bản như là những thị trường nguyên liệu thô như dầu mỏ mà Tokyo luôn cần.

Di sản của ông Abe

Trong bài viết đăng trên BBC News, Tiến sĩ John Nilsson-Wright làm việc tại Viện Nghiên cứu Chatham thuộc Đại học Cambridge (Anh) nhận xét: "Đối với những người chỉ trích mình, ông Abe thể hiện thái độ của một thế hệ có tuổi tác, bảo thủ và không muốn đề cao hồ sơ thời chiến của Nhật Bản, đồng thời theo đuổi một chính sách đối ngoại rất quyết đoán. Đối với những người ủng hộ mình, ông Abe đã nâng cao vị thế toàn cầu của đất nước, hiện thực hóa lợi ích quốc gia bằng cách làm hài hòa tham vọng chính đáng với vai trò là nền kinh tế lớn thứ ba thế giới. Trên thực tế, cả hai hình ảnh về ông Abe đều đúng".

Tin liên quan
Ông Trump ca ngợi Ông Trump ca ngợi 'Thủ tướng vĩ đại nhất lịch sử Nhật Bản', chuyên gia dự đoán tương lai quan hệ Mỹ-Nhật

Tiến sĩ Nilsson-Wright cho rằng, ông Abe có lý khi vẫn nhận thức sâu sắc về mối đe dọa địa chiến lược do Trung Quốc gây ra và cũng được ghi nhận là người thành công trong việc duy trì mối quan hệ thân thiết với Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ông cũng sử dụng ngoại giao như một công cụ để đối phó một số chiến thuật áp đảo của ông Trump.

"Ông Abe là một nhà sáng tạo về sách lược ngoại giao và thể hiện năng lực tư duy chiến lược, đánh dấu sự khác biệt rõ rệt so với các Thủ tướng tiền nhiệm, những người thường phản ứng với các sự kiện bên ngoài hoặc có xu hướng thụ động đi theo sự dẫn dắt của Washington", Tiến sĩ John Nilsson-Wright nhận định.

Giáo sư Trần Văn Thọ từ Tokyo mô tả ông Abe là "người năng động, quyết đoán, khéo dùng người, thấy được các vấn đề lớn và biết cách giải quyết dù không phải lúc nào cũng thành công hoàn toàn". Giáo sư Thọ bình luận: "Khi lên cầm quyền từ cuối năm 2012, Thủ tướng Abe đã đưa ra chiến lược phát triển kinh tế 'Abenomics' thích đáng và phần lớn là khả thi. Mặc dù vài nội dung chưa được thực hiện nhưng kinh tế Nhật Bản đã được cải thiện nhiều".

Từ Nhật Bản, Giáo sư Hirohide Kurihara thuộc Đại học Tổng hợp Tokyo nhận định việc ông Abe từ chức có lẽ không ảnh hưởng gì tới đối nội bởi vì đảng Tự do Dân chủ (LDP) đang chiếm đa số ghế trong Quốc hội (cả Thượng viện lẫn Hạ viện). Giáo sư Kurihara cho rằng sau khi từ chức, ông Abe sẽ vẫn giữ ảnh hưởng to lớn trong LDP.

Ông Kurihara dự đoán, trước mắt, chính sách đối ngoại của Nhật Bản cũng không có gì thay đổi. Đáng tiếc, các đảng đối lập nằm trong quá trình tổ chức lại và chưa tìm ra được trụ cột chung để tranh thủ sự ủng hộ của đại đa số người dân Nhật Bản, dù nói chung 60% toàn thể cử tri không ủng hộ đảng cầm quyền.

Những ứng cử viên sáng giá nhất cho vị trí của ông Abe Shinzo

Những ứng cử viên sáng giá nhất cho vị trí của ông Abe Shinzo

TGVN. Theo hãng tin Bloomberg, có 5 ứng viên tiềm năng có thể thay thế vị trí của Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo tới ...

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe: Di sản và ước vọng

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe: Di sản và ước vọng

TGVN. Ông Shinzo Abe có thể sớm rời khỏi vị trí Thủ tướng, nhưng những di sản và ước vọng ông để lại cho người ...

Ông Shinzo Abe là nhà lãnh đạo có thời gian cầm quyền liên tục lâu nhất

Ông Shinzo Abe là nhà lãnh đạo có thời gian cầm quyền liên tục lâu nhất

TGVN. Ngày 23/8, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đánh dấu ngày cầm quyền thứ 2.798 liên tiếp, thời gian cầm quyền không gián đoạn ...

(theo BBC, Sputnik)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

xsmn 229 xo so mien nam hom nay ket qua xo so kqxs 2292020

XSMN 22/9 - Xổ số miền Nam hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 22/9/2020

XSMN 22/9. KQXS 22/9. Xổ số miền Nam hôm nay ngày 22 tháng 9 năm 2020. Xo so mien Nam. KQXSMN.
xsmt 229 xo so mien trung hom nay ket qua xo so kqxs 2292020

XSMT 22/9 - Xổ số miền Trung hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 22/9/2020

XSMT 22/9. KQXS 22/9. Xổ số miền Trung hôm nay ngày 22 tháng 9 năm 2020. Xo so mien Trung. KQXSMT.
xsmb 229 xo so mien bac hom nay ket qua xo so kqxs 2292020

XSMB 22/9 - Xổ số miền Bắc hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 22/9/2020

XSMB 22/9. KQXS 22/9. Xổ số miền Bắc hôm nay ngày 22 tháng 9 năm 2020. Xo so mien Bac. KQXSMB.
doi tac quan trong cua apple va microsoft muon rot 1 ty usd dau tu vao viet nam

Đối tác quan trọng của Apple và Microsoft muốn rót 1 tỷ USD đầu tư vào Việt Nam

Một trong những đối tác lớn nhất hiện nay cho Apple, Microsoft - Pegatron sẽ chi 1 tỷ USD để đầu tư vào Việt Nam.
dai su quan viet nam tai ao to chuc le ky niem 75 nam quoc khanh viet nam

Đại sứ quán Việt Nam tại Áo tổ chức Lễ kỷ niệm 75 năm Quốc khánh Việt Nam

Đại sứ Lê Dũng bày tỏ cảm ơn Chính phủ Áo đã luôn tạo điều kiện thuận lợi cho cộng đồng người Việt Nam sinh sống, làm việc và học ...
giao luu the thao giua cong doan bo ngoai giao va ubnd tp sam son thanh hoa

Giao lưu thể thao giữa Công đoàn Bộ Ngoại giao và UBND TP Sầm Sơn, Thanh Hóa

Ngày 19/9 đã diễn ra chương trình giao lưu thể thao giữa Công đoàn Bộ Ngoại giao và UBND thành phố Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa.
bau cu my neu khong tai dac cu covid 19 khong phai la ly do duy nhat de tong thong trump do loi

Bầu cử Mỹ: Nếu không tái đắc cử, Covid-19 không phải là lý do duy nhất để Tổng thống Trump đổ lỗi

Covid-19 là một tiếng sét bất thình lình không mong muốn đến với Tổng thống Trump trong những giai đoạn quan trọng của bầu cử Mỹ.
thuong truc ban bi thu tran quoc vuong tiep dai su han quoc tai viet nam

Thường trực Ban Bí thư Trần Quốc Vượng tiếp Đại sứ Hàn Quốc tại Việt Nam

Thường trực Ban Bí thư Trần Quốc Vượng bày tỏ tin tưởng rằng Đại sứ sẽ góp phần thúc đẩy quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược Việt Nam-Hàn ...
tin the gioi 219 cuoc dua ruc lua sau cai chet cua tham phan my tran chien khong vay mau o iran dieu gi khien quan doi nga phat dien

Tin thế giới 21/9: Cuộc đua 'rực lửa' sau cái chết của thẩm phán Mỹ; Trận chiến không vấy máu ở Iran; Điều gì khiến quân đội Nga phát điên?

Diễn biến mới tác động tới bầu cử Mỹ 2020, Mỹ-Iran, Nga-Anh, tình hình Belarus, Covid-19 là một số tin thế giới nổi bật 24 giờ qua.
dbqh luu binh nhuong khong the chap nhan mot luong che luong rau ban ra khac voi nha minh dung

ĐBQH Lưu Bình Nhưỡng: 'Không thể chấp nhận một luống chè, luống rau bán ra khác với nhà mình dùng'

Từ câu chuyện về pate Minh Chay, ĐBQH Lưu Bình Nhưỡng cho rằng, bất kỳ một người tiêu dùng nào cũng cần là một người tiêu dùng thông thái.
tin the gioi 219 cuoc dua ruc lua sau cai chet cua tham phan my tran chien khong vay mau o iran dieu gi khien quan doi nga phat dien

Tin thế giới 21/9: Cuộc đua 'rực lửa' sau cái chết của thẩm phán Mỹ; Trận chiến không vấy máu ở Iran; Điều gì khiến quân đội Nga phát điên?

Diễn biến mới tác động tới bầu cử Mỹ 2020, Mỹ-Iran, Nga-Anh, tình hình Belarus, Covid-19 là một số tin thế giới nổi bật 24 giờ qua.
khong quan trung quoc lay dao guam cua my lam muc tieu tan cong gia dinh

Không quân Trung Quốc lấy đảo Guam của Mỹ làm mục tiêu tấn công giả định?

Trung Quốc công bố video cho thấy các máy bay ném bom H-6 đang thực hiện một cuộc tấn công mô phỏng vào nơi dường như là đảo Guam.
tang cuong quan he dong minh honduras co y dinh chuyen dai su quan tai israel den jerusalem

Tăng cường quan hệ đồng minh, Honduras có ý định chuyển Đại sứ quán tại Israel đến Jerusalem

Tháng 9/2019, Honduras đã khai trương Văn phòng thương mại ngoại giao tại Jerusalem, khởi đầu cho việc chuyển Đại sứ quán tới thành phố này.
ly do my yeu cau co dieu khoan rieng ve trung quoc trong bat ky thoa thuan kiem soat vu khi nao voi nga

Lý do Mỹ yêu cầu có điều khoản riêng về Trung Quốc trong bất kỳ thỏa thuận kiểm soát vũ khí nào với Nga

Theo Mỹ, việc đưa ra yêu cầu đối với các thỏa thuận kiểm soát vũ khí là do Bắc Kinh đang tích cực phát triển và triển khai vũ khí hạt nhân.
my gay gat chau au doi giong ve trung quoc

Mỹ gay gắt, châu Âu đổi giọng về Trung Quốc

Thượng đỉnh trực tuyến EU-Trung Quốc tối 14/9 và phát biểu của Ngoại trưởng Mỹ ngày 15/9 cho thấy điều chỉnh trong cách Mỹ và EU tiếp cận Trung Quốc. Bình luận.
israel binh thuong hoa quan he voi uae va bahrain nguoi vui ke buon

Israel bình thường hóa quan hệ với UAE và Bahrain: Người vui, kẻ buồn

Thỏa thuận bình thường hóa quan hệ của Israel-Bahrain, Israel-UAE và ký kết ngày 15/9 tại Washington đã đi vào lịch, song lại khiến Palestine phiền lòng.
quan he nga belarus do nguoi giup minh

Quan hệ Nga-Belarus : Đỡ người, giúp mình

Cuộc gặp cấp cao giữa hai Tổng thống Nga-Belarus cho thấy kế sách vượt khó và thoát hiểm của Tổng thống Lukashenko trong khủng hoảng. Bình luận của TG&VN.
ba cau hoi tan chu tich ldp suga yoshihide can giai dap

Ba câu hỏi tân Chủ tịch LDP Suga Yoshihide cần giải đáp

Đáp án của cựu Chánh Văn phòng Nội các, Chủ tịch đảng Dân chủ Tự do (LDP) Suga Yoshihide sẽ quyết định tương lai của chính phủ Nhật Bản một năm tới.
Phiên bản di động