Người mang Dự thảo Hiệp định tới Paris

Hải Khánh (ghi)
Chuyện kể của ông Lưu Văn Lợi - nguyên Cố vấn pháp lý đoàn VNDCCH, về việc được giao nhiệm vụ mang bản Dự thảo Hiệp định Paris sang cho Đoàn.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Người mang Dự thảo Hiệp định tới Paris
Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam, ký ngày 27/01/1973. (Nguồn: Trung tâm Lưu trữ quốc gia II)

Từ báo chí sang đối ngoại

Sinh năm 1913 tại Hà Nội, ông Lưu Văn Lợi từng làm hải quan trong chính quyền Pháp. Trước Cách mạng tháng Tám, ông tham gia Hội Văn hóa cứu quốc bí mật của Mặt trận Việt Minh tại Hà Nội và cũng bắt đầu tham gia Cách mạng từ đó.

Với danh nghĩa là người của Mặt trận Việt Minh, ông Lợi tham gia Tổng khởi nghĩa giành chính quyền. Sau đó, ông được phân công công tác kiểm duyệt báo chí ở miền Bắc và trở thành Tổng Biên tập của tờ báo tiếng Pháp Republique (Cộng hòa) - có nhiệm vụ tố cáo việc Pháp trở lại Đông Dương (sau ngày 6/3/1946, tờ báo đổi tên thành Le Peuple (Nhân dân) để phù hợp với tình hình. Khi kháng chiến bùng nổ, ông đã giao lại tờ báo cho ông Nguyễn Đình Thi phụ trách để tham gia kháng chiến.

Đảm trách nhiều vị trí quan trọng trong Quân đội Nhân dân Việt Nam, trong đó có vị trí Tổng Biên tập báo Quân đội nhân dân (sáp nhập từ tờ Vệ quốc quân và tờ Quân du kích), ông Lợi được phân công công tác tổ chức Hội nghị quân sự Trung Giã và từ đó chuyển từ quân đội sang làm công tác đối ngoại.

Từ năm 1960, ông Lợi công tác tại Bộ Ngoại giao, đảm nhiệm vị trí Vụ trưởng Vụ Á châu 2 phụ trách Lào - Campuchia. Sau đó, ông làm Chánh Văn phòng Bộ từ 1960 - 1973. Sau khi miền Nam hoàn toàn giải phóng, ông Lưu Văn Lợi làm Trợ lý Bộ trưởng Ngoại giao, Trưởng ban biên giới.

Ông Lưu Văn Lợi (1913-2016), nguyên Chánh Văn phòng Bộ Ngoại giao, nguyên thành viên đoàn đàm phán Chính phủ VNDCCH, nguyên Đại sứ, Phó Trưởng đoàn VNDCCH tại Ban Liên hợp quân sự 4 bên, nguyên Trưởng ban biên giới, nguyên Trợ lý Bộ trưởng Ngoại giao.

Mang Dự thảo Hiệp định tới Paris

Năm 1968, khi có chủ trương đàm phán với Mỹ, Bộ Chính trị thành lập hai cơ quan chuyên trách là CP50 và CP80. Trong đó, CP50 là cơ quan chuyên trách nghiên cứu tư vấn để Bộ Chính trị chỉ đạo Hội nghị Paris có hai bộ phận: làm việc trong nước và làm việc tại Paris. Lúc này, ông Lợi đang đảm nhiệm vị trí Chánh Văn phòng Bộ Ngoại giao và được phân công làm việc tại CP50 ở trong nước.

Năm 1972, trong suốt nhiều tháng trời, Cố vấn Lê Đức Thọ luôn thăm dò thái độ của Mỹ về khả năng tiếp tục đàm phán trong các cuộc đàm phán bí mật với Kissinger. Đến tháng 9/1972, sau khi chắc chắn về khả năng này, Bộ Chính trị mới chỉ đạo CP50 hoàn thành Dự thảo Hiệp định Paris và cử ông Lưu Văn Lợi cùng một thành viên nữa mang sang Paris giao cho Đoàn.

Sang đến Paris, ông Lợi được giao nhiệm vụ làm Cố vấn pháp lý cho ông Lê Đức Thọ trong các cuộc đàm phán bí mật với Kissinger. Sau khi nhận được Dự thảo Hiệp định từ phía Việt Nam (gồm Dự thảo giải pháp và Bản tuyên bố về quyền tự quyết của miền Nam), phía Mỹ chuyển thành một tài liệu gồm cả vấn đề quân sự và chính trị.

Sự cố ở Sài Gòn

Đến ngày 27/1/1973, khi Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh và lập lại hòa bình ở Việt Nam chính thức được ký kết, ông Lưu Văn Lợi được Bộ Chính trị cử làm Phó trưởng Đoàn đại biểu chính phủ 4 bên ở Sài Gòn. Ngay trong ngày 27/1, ông Lưu Văn Lợi cùng một số cán bộ miền Bắc và miền Nam đáp chuyến bay của Air France tới Bangkok và tại đây, Chính quyền Sài Gòn cho máy bay đón Đoàn về Sài Gòn. Ông Lợi cho rằng, lúc này, Chính quyền Sài Gòn đã có sự tính toán tinh vi vì lo ngại khi Đoàn về đến sân bay Tân Sơn Nhất thì việc người dân đổ ra đón tiếp sẽ thành sự kiện chính trị trên truyền thông. Vì thế, thay vì hạ cánh ở Tân Sơn Nhất, chiếc máy bay đã đáp xuống sân bay quân sự.

Tuy nhiên, đoàn của ông Lợi đi từ ngày 27/1 đến khi Hiệp định Paris bắt đầu có hiệu lực (ngày 28/1) vẫn chưa đến nơi. Nguyên nhân là ngay khi máy bay hạ cánh, đoàn bị bắt phải làm thủ tục nhập cảnh. Tất cả mọi người đều phản đối vì đây là hành động vi phạm Hiệp định Paris vừa ký kết. Vì sự cố này mà 20 tiếng sau, các thành viên trong đoàn mới xuống được máy bay sau khi kiên quyết không ký giấy nhập cảnh trên chính đất nước mình.

Tại Hội nghị diễn ra ở Sài Gòn, với quân hàm Đại tá và vai trò Phó trưởng Đoàn Việt Nam DCCH nhưng vì về thẳng từ Paris nên ông Lưu Văn Lợi không có giấy ủy nhiệm của Hà Nội. Lúc này, Thiếu tướng của Đoàn Mỹ, sau khi trình giấy ủy nhiệm của Tổng thống Mỹ liền quay ra hỏi ông Lợi vì sao không có. Ông Lợi trả lời: "Tôi đi thẳng từ Paris về nên không có. Người của tôi ở ngoài Hà Nội sẽ mang vào sau". Không bắt bẻ thêm được, Thiếu tướng Mỹ phải ngồi vào bàn Hội nghị.

Nhớ lại quãng thời gian làm việc tại CP50, ông Lưu Văn Lợi chia sẻ một kỷ niệm vui về việc tranh cãi giữa cố vấn Lê Đức Thọ về từng câu, từng chữ trong đàm phán về nội dung các văn bản. Đó là tháng 10/1972, Hà Nội có một đề nghị mềm dẻo là không loại bỏ Chính quyền Sài Gòn mà chỉ thỏa thuận một số nguyên tắc lớn như hai bên miền Nam sẽ hiệp thương để giải quyết các vấn đề nội bộ của miền Nam, lập một Cơ cấu chính quyền để đôn đốc và giám sát thi hành Hiệp định và tổ chức Tổng tuyển cử. Sau khi nghiên cứu, Kissinger đề nghị gọi cơ quan này là Hội đồng quốc gia hòa giải và hòa hợp dân tộc. Ông ta không đồng ý hai cụm từ "cơ cấu chính quyền" và "đôn đốc", và đề nghị thay nó bằng từ "thúc đẩy" (to promote).

Một cuộc tranh cãi kéo dài giữa hai bên đã nổ ra xung quanh từ "đôn đốc" vì Kissinger cho rằng, từ "đôn đốc" hạ thấp vai trò của Hội đồng quốc gia ngang với một cơ quan bầu cử. Cuối cùng, ông Lê Đức Thọ đồng ý bỏ từ "cơ cấu chính quyền", nhưng vẫn giữ lại từ "đôn đốc" trong bản tiếng Việt, còn bản tiếng Anh thì dùng từ promote theo ý của Kissinger. Sau này, nhiều thành viên Đoàn Mỹ thường nói vui là sau Hiệp định Paris họ cũng biết nói tiếng Việt, đó là từ "đôn đốc" vì từ này được hai bên tranh cãi quá lâu.

Kỷ niệm 78 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam và lan tỏa hào khí Điện Biên Phủ

Kỷ niệm 78 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam và lan tỏa hào khí Điện Biên Phủ

Tinh thần và hào khí Điện Biên Phủ cần tiếp tục được duy trì, lan tỏa đến thế hệ hôm nay và mai sau, biến ...

Báo Đức viết về Chiến thắng ‘Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không’

Báo Đức viết về Chiến thắng ‘Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không’

Báo Junge Welt của Đức vừa đăng bài viết của tác giả Hellmut Kapfenberg về chiến dịch "Điện Biên Phủ trên không" đáng tự hào ...

Lịch sử là quá khứ hướng tới tương lai*

Lịch sử là quá khứ hướng tới tương lai*

Hiệp định Paris được ký kết vào ngày 27/1/1973 là kết quả một quá trình vận động lâu dài của cuộc kháng chiến chống Mỹ ...

Hiệp định Paris: Những chặng đường của một chiến thắng*

Hiệp định Paris: Những chặng đường của một chiến thắng*

Kỷ niệm 40 năm ngày ký hiệp định Paris 27/1/1973 - 27/1/2013 đã cho nhà sử học cao tuổi là tôi cơ hội gửi tới ...

Những câu chuyện vui về Hội nghị Paris

Những câu chuyện vui về Hội nghị Paris

Có mặt tại Paris với tư cách thành viên Đoàn Việt Nam DCCH từ những ngày đầu phái đoàn đặt chân lên đất Pháp cho ...

Bài viết cùng chủ đề

50 năm Hiệp định Paris

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Xây dựng cộng đồng người Việt tại Khammouane đoàn kết, hội nhập và phát triển

Xây dựng cộng đồng người Việt tại Khammouane đoàn kết, hội nhập và phát triển

Ngày 16/11, Hội người Việt Nam tỉnh Khammouane (Lào) long trọng tổ chức Đại hội lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031.
Lan tỏa tình yêu tiếng Việt trong thế hệ trẻ tại Lào

Lan tỏa tình yêu tiếng Việt trong thế hệ trẻ tại Lào

Sáng 17/11, Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Pakse phối hợp với Hội người Việt Nam tỉnh Champasak và nhà trường tổ chức chương trình 'Em yêu tiếng Việt'.
Việt Nam-Timor-Leste tăng cường hợp tác bảo đảm an ninh, trật tự và phòng, chống tội phạm

Việt Nam-Timor-Leste tăng cường hợp tác bảo đảm an ninh, trật tự và phòng, chống tội phạm

Ngày 17/11, Đại sứ Việt Nam tại Timor-Leste Phạm Bình Đàm đã tiếp ông Hermenegildo Gonçalves da Cruz, Tổng Thanh tra Cảnh sát quốc gia Timor-Leste (PNTL).
Thúc đẩy hợp tác giáo dục, nghiên cứu khoa học giữa Việt Nam với Thượng Hải (Trung Quốc)

Thúc đẩy hợp tác giáo dục, nghiên cứu khoa học giữa Việt Nam với Thượng Hải (Trung Quốc)

Ngày 13/11 đã diễn ra Lễ ký kết thỏa thuận hợp tác và Lễ ra mắt Trung tâm Nghiên cứu chung giữa ĐH Kinh tế Quốc dân với ĐH Tài chính và Kinh tế Thượng ...
Đảng Cộng sản Việt Nam luôn coi trọng và mong muốn mở rộng hợp tác với Đảng BSP

Đảng Cộng sản Việt Nam luôn coi trọng và mong muốn mở rộng hợp tác với Đảng BSP

Thứ trưởng Ngô Lê Văn tiếp Giáo sư Svetlana Sharenkova, Ủy viên Thường vụ Hội đồng Quốc gia, Trưởng đoàn đại biểu Đảng Xã hội chủ nghĩa Bulgaria (BSP).
Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường tiếp Tổng Lãnh sự Lào tại TP. Hồ Chí Minh chào từ biệt

Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường tiếp Tổng Lãnh sự Lào tại TP. Hồ Chí Minh chào từ biệt

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường đã tiếp đồng chí Phonesy Bounmixay, Tổng Lãnh sự Lào tại TP. Hồ Chí Minh.
Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tăng cường hợp tác bảo hộ công dân tại Đông Bắc Thái Lan

Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tăng cường hợp tác bảo hộ công dân tại Đông Bắc Thái Lan

Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Khon Kaen (Thái Lan) đã tiếp và làm việc với Thiếu tướng Phairach Pookcharoen, Tư lệnh cảnh sát Hoàng gia Thái Lan.
Việt Nam phản đối tấn công dân thường, kêu gọi giải quyết hòa bình xung đột tại Saudi Arabia

Việt Nam phản đối tấn công dân thường, kêu gọi giải quyết hòa bình xung đột tại Saudi Arabia

Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng khẳng định Việt Nam mạnh mẽ lên án các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự tại Saudi Arabia.
Tìm hiểu và xác minh thông tin một công dân Việt Nam mất tích trong thảm họa Nepal

Tìm hiểu và xác minh thông tin một công dân Việt Nam mất tích trong thảm họa Nepal

Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ kiêm nhiệm Nepal và Bhutan đang phối hợp với các bên liên quan tại Nepal tiến hành tìm hiểu và xác minh thông tin.
Tin bảo hộ công dân ngày 27/8 về tình hình lũ quét, sạt lở đất tại khu vực biên giới Nepal và Trung Quốc

Tin bảo hộ công dân ngày 27/8 về tình hình lũ quét, sạt lở đất tại khu vực biên giới Nepal và Trung Quốc

Bộ Ngoại giao Việt Nam đang khẩn trương xác minh tình hình công dân Việt Nam sau vụ lũ quét, sạt lở tại khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc.
Xu hướng chống tội phạm xuyên quốc gia, lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á và kinh nghiệm cho người lao động Việt Nam tại Philippines

Xu hướng chống tội phạm xuyên quốc gia, lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á và kinh nghiệm cho người lao động Việt Nam tại Philippines

Việc nhiều người Việt Nam bị phát hiện trong các cơ sở lừa đảo hoặc bị trục xuất do vi phạm nhập cư gây tác động tiêu cực tới hình ảnh cộng đồng người Việt ...
Toàn bộ công dân Việt Nam ở Colombia đều an toàn sau động đất

Toàn bộ công dân Việt Nam ở Colombia đều an toàn sau động đất

Toàn bộ cộng đồng người Việt ở Colombia đều an toàn sau trận động đất tại địa bàn sáng ngày 10/8.
Khám phá Palestine giàu bản sắc văn hóa qua Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026

Khám phá Palestine giàu bản sắc văn hóa qua Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026

Đại sứ Shadi Abu Zarqa mong muốn lan tỏa vẻ đẹp văn hóa dân tộc, gửi gắm thông điệp hữu nghị và hòa bình tới công chúng Việt Nam qua ẩm thực.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026: Đặc sắc những màn quảng diễn ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026: Đặc sắc những màn quảng diễn ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 giới thiệu tinh hoa ẩm thực Việt qua những màn quảng diễn đặc sắc, quy tụ nghệ nhân và đầu bếp trong, ngoài nước.
Văn hóa Việt Nam giàu bản sắc và luôn rộng mở giao lưu với thế giới!

Văn hóa Việt Nam giàu bản sắc và luôn rộng mở giao lưu với thế giới!

Mang trong mình chiều sâu lịch sử và bản sắc riêng, văn hóa Việt Nam không ngừng được bồi đắp qua quá trình giao lưu, tiếp biến với thế giới.
Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Nhân dịp Việt Nam tái trúng cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028, mời các bạn tham gia trắc nghiệm dưới đây.
Ngoại giao âm nhạc: Khi giai điệu kết nối các nền văn hoá

Ngoại giao âm nhạc: Khi giai điệu kết nối các nền văn hoá

Tối 18/11, tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, buổi hòa nhạc kỷ niệm 75 năm quan hệ ngoại giao Hungary – Việt Nam đã diễn ra, tôn vinh mối quan hệ hữu ...
Những ưu điểm vượt trội về nội dung cam kết tại Công ước Hà Nội

Những ưu điểm vượt trội về nội dung cam kết tại Công ước Hà Nội

Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) vừa được mở ký. Vậy Công ước này có những ưu điểm vượt trội gì về nội dung cam kết?
Đại sứ Lina Gandløse Hansen: Quan hệ Việt Nam-Đan Mạch đang bước vào kỷ nguyên mới

Đại sứ Lina Gandløse Hansen: Quan hệ Việt Nam-Đan Mạch đang bước vào kỷ nguyên mới

Đại sứ Lina Gandløse Hansen chia sẻ về hành trình 55 năm quan hệ Việt Nam-Đan Mạch và kỳ vọng đưa hợp tác song phương bước vào kỷ nguyên mới.
Tổng thống Azerbaijan thăm Việt Nam: Xung lực đưa quan hệ song phương tương xứng với tầm vóc mới

Tổng thống Azerbaijan thăm Việt Nam: Xung lực đưa quan hệ song phương tương xứng với tầm vóc mới

Việt Nam và Azerbaijan có mối quan hệ hữu nghị truyền thống lâu đời.
Tạo chuyển biến mới cho quan hệ Việt Nam - Trung Quốc

Tạo chuyển biến mới cho quan hệ Việt Nam - Trung Quốc

Đại sứ Phạm Thanh Bình trả lời phỏng vấn TG&VN về ý nghĩa chuyến công tác tại Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Đại biện lâm thời Joanna Skoczek gửi lời mời công chúng Việt khám phá hương vị Ba Lan

Đại biện lâm thời Joanna Skoczek gửi lời mời công chúng Việt khám phá hương vị Ba Lan

Trước thềm Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026, Đại biện lâm thời Joanna Skoczek gửi lời mời công chúng Việt Nam khám phá những tinh hoa ẩm thực Ba Lan.
Học giả Trung Quốc: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mang đến nhiều kỳ vọng tại Hội nghị APEC 2026

Học giả Trung Quốc: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mang đến nhiều kỳ vọng tại Hội nghị APEC 2026

Học giả Trung Quốc đánh giá về chuyến công tác tham dự APEC và làm việc song phương tại Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Tổng thống Chile thăm Việt Nam: Xung lực đưa nền tảng hợp tác thành kết quả cụ thể

Tổng thống Chile thăm Việt Nam: Xung lực đưa nền tảng hợp tác thành kết quả cụ thể

Chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Chile diễn ra đúng vào năm hai nước kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, nên mang ý nghĩa đặc biệt.
Phiên bản di động