Nguồn gốc của khái niệm ‘cánh tả’ và ‘cánh hữu’

TGVN. Rất đơn giản, khái niệm ‘cánh tả’ và ‘cánh hữu’ bắt nguồn từ việc sắp xếp chỗ ngồi của những người bất đồng ý kiến.
TIN LIÊN QUAN
nguon goc cua khai niem canh ta va canh huu Lần theo lịch sử, khám phá những liệu pháp phòng chống dịch cúm đầu thế kỷ XX
nguon goc cua khai niem canh ta va canh huu Thỏa thuận Brexit lịch sử vượt 'ải' Hạ viện
nguon goc cua khai niem canh ta va canh huu
Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty)

Ngày nay, thuật ngữ ‘cánh tả’ và ‘cánh hữu’ được sử dụng như các từ tượng trưng cho những người theo chủ nghĩa tự do và chủ nghĩa bảo thủ.

Cánh tả, định nghĩa một cách đơn giản, là một xu hướng chính trị dựa trên chủ nghĩa cào bằng (chủ nghĩa bình quân) với mục tiêu hướng tới sự bình đẳng cho tất cả mọi người bất chấp sự khác biệt về năng lực, đặc điểm cá nhân, khả năng lao động và thường sử dụng công cụ là sự can thiệp của Nhà nước với nền kinh tế.

Cánh hữu, định nghĩa một cách đơn giản, là một xu hướng chính trị dựa trên cơ sở của luật tự nhiên, truyền thống, tự do cá nhân và tự do kinh tế với mục tiêu hướng tới sự giàu có cho toàn xã hội mặc dù điều này có thể gây ra bất bình đẳng. Đồng thời cánh hữu cũng mong muốn giảm thiểu ảnh hưởng của Nhà nước đối với nền kinh tế.

Nhưng ban đầu, chúng được đặt ra để chỉ việc sắp xếp chỗ ngồi thực tế của các chính trị gia trong cuộc Cách mạng Pháp.

Mùa hè năm 1789, khi các thành viên Quốc hội Pháp gặp mặt để soạn thảo hiến pháp. Các đại biểu tham gia đã bị chia rẽ sâu sắc về vấn đề Vua Louis XVI nên có bao nhiêu quyền hành. Khi cuộc tranh luận nổ ra, các nhà cách mạng chống lại Hoàng gia đã cùng ngồi về phía bên trái của chủ tọa, còn những nhà ủng hộ chế độ quân chủ, bảo thủ hơn thì tập trung ở phía bên phải chủ tọa. Đây được coi là ‘lãnh địa’ của các phe chính trị có quan điểm ngược nhau và là nguồn gốc của khái niệm ‘cánh tả’ và ‘cánh hữu’.

Nói về vấn đề này, một vị nam tước cánh hữu viết: “Tôi đã cố gắng ngồi ở các vị trí khác nhau trong hội trường và không ngồi theo sự sắp xếp của các phe, nhằm giữ nguyên quan điểm ban đầu của mình. Nhưng tôi đã bị buộc phải hoàn toàn từ bỏ cánh tả, nếu không sẽ bị lên án vì luôn luôn phải lên bỏ phiếu một mình và do đó sẽ phải chịu những lời nhạo báng từ hội trường”.

Sự chia rẽ này tiếp tục xuất hiện trong những năm 1790, khi các tờ báo bắt đầu nhắm đến người ‘cánh tả’ là có quan điểm tiến bộ và người ‘cánh hữu’ có quan điểm truyền thống trong Quốc hội Pháp. Sự phân biệt này sau đó biến mất trong nhiều năm dưới thời trị vì của Napoleon Bonaparte.

Nhưng với giai đoạn Bourbon phục hoàng (thời kỳ nhà Bourbon quay trở lại ngai vàng sau khi mất quyền lực kể từ Cách mạng Pháp) và khởi đầu của một chế độ quân chủ lập hiến vào năm 1814, những người đại diện cho chủ nghĩa tự do và bảo thủ một lần nữa lại tập hợp và ngồi cùng nhau, chia hội trường họp quốc hội thành hai phe riêng biệt ở bên trái và bên phải.

Tới giữa thế kỷ XIX, ‘cánh tả’ và ‘cánh hữu’ đã biến thành câu cửa miệng tiếng Pháp như là từ viết tắt cho những tư tưởng chính trị đối nghịch. Sau đó, các đảng phái chính trị bắt đầu nổi lên nhiều và tự nhận mình theo hướng ‘trung tả’, ‘trung hữu’, ‘cực tả’ và ‘cực hữu’.

Khái niệm ‘cánh tả’ và ‘cánh hữu’ bắt nguồn từ Pháp và đã lan rộng ra thế giới vào thế kỷ XIX, nhưng chúng chưa thực sự trở nên phổ biến ở các nước nói tiếng Anh cho đến đầu thế kỷ XX.

Ngày nay, hai khái niệm này vẫn được sử dụng để đại diện cho các đảng phái chính trị đối nghịch, nhưng nguồn gốc của chúng vẫn được thể hiện rõ trong việc sắp xếp chỗ ngồi ở nhiều cơ quan lập pháp. Ví dụ, ở Quốc hội Mỹ, đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa có truyền thống ngồi ở các bên đối diện nhau trong các phòng họp của Hạ viện và Thượng viện.

nguon goc cua khai niem canh ta va canh huu Dịch COVID-19: Cuộc chiến cam go của loài người

TGVN. Dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới virus corona (COVID-19) gây ra đang khiến cả thế giới lo sợ vì sự lây ...

nguon goc cua khai niem canh ta va canh huu Bí ẩn về Khu vực 51 và những chiếc máy bay 'kỳ quặc' (Kỳ cuối)

TGVN. Không chỉ là nơi thử nghiệm những chiếc máy bay của Không quân Mỹ, Khu vực 51 còn là nơi để Mỹ ‘mổ xẻ’ ...

nguon goc cua khai niem canh ta va canh huu Bí ẩn về Khu vực 51 và những chiếc máy bay 'kỳ quặc' (Kỳ 1)

TGVN. Thiết kế của những chiếc máy bay này kỳ quặc đến mức, chúng hay bị nhầm tưởng là đĩa bay của người ngoài hành ...

Quang Đào

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Luis Suarez: Tôi tự hào vì từng để lại hình ảnh đẹp ở Barcelona

Luis Suarez: Tôi tự hào vì từng để lại hình ảnh đẹp ở Barcelona

Phát biểu trước báo giới Tây Ban Nha, Luis Suarez khẳng định anh sẽ nhớ mãi những khoảng thời gian đẹp đẽ khoác áo Barcelona.
Google sẽ chặn các quảng cáo liên quan đến bầu cử Tổng thống Mỹ

Google sẽ chặn các quảng cáo liên quan đến bầu cử Tổng thống Mỹ

Lệnh cấm sẽ áp dụng cho tất cả các quảng cáo trên các nền tảng của Google, bao gồm dịch vụ phát video trực tuyến YouTube và Google Ads.
Peru theo dõi chặt chẽ di biến động của một đội tàu đánh cá mang cờ Trung Quốc

Peru theo dõi chặt chẽ di biến động của một đội tàu đánh cá mang cờ Trung Quốc

Hải quân Peru đang theo dõi chặt chẽ một đội tàu đánh cá mang cờ Trung Quốc hiện đang hoạt động ở gần vùng đặc quyền kinh tế của nước ...
Australia kêu gọi 'trách nhiệm đạo đức' trong việc chia sẻ rộng rãi vaccine Covid-19

Australia kêu gọi 'trách nhiệm đạo đức' trong việc chia sẻ rộng rãi vaccine Covid-19

Australia kêu gọi các thành viên của LHQ có “trách nhiệm đạo đức” trong việc chia sẻ rộng rãi bất kỳ loại vaccine ngừa Covid-19 hiệu quả nào với thế ...
'Đánh giá sức khỏe doanh nghiệp' khi đăng ký tham gia giải thưởng ABA 2020

'Đánh giá sức khỏe doanh nghiệp' khi đăng ký tham gia giải thưởng ABA 2020

Giải thưởng Doanh nghiệp ASEAN 2020 không đơn thuần là lựa chọn doanh nghiệp xuất sắc thuộc các lĩnh vực khác nhau trong cộng đồng ASEAN.
Lễ hội Carnival Rio de Janeiro lần đầu tiên sau 108 năm không được tổ chức

Lễ hội Carnival Rio de Janeiro lần đầu tiên sau 108 năm không được tổ chức

Lần đầu tiên trong lịch sử 108 năm tồn tại, lễ hội Carnival Rio de Janeiro nổi tiếng thế giới của Brazil sẽ buộc phải hủy trong năm 2021.
Chứng minh đã đánh bại Covid-19, Nhật Bản quyết tâm tổ chức Olympic Tokyo vào mùa Hè tới

Chứng minh đã đánh bại Covid-19, Nhật Bản quyết tâm tổ chức Olympic Tokyo vào mùa Hè tới

Thủ tướng Nhật Bản cho biết, nước này quyết tâm tổ chức Olympic Tokyo vào năm 2021 sau khi sự kiện thể thao này bị trì hoãn do Covid-19.
Kỷ niệm 75 năm Quốc khánh Việt Nam tại Hungary

Kỷ niệm 75 năm Quốc khánh Việt Nam tại Hungary

Đại sứ quán Việt Nam tại Hungary đã tổ chức chiêu đãi kỷ niệm 75 năm Quốc khánh Việt Nam.
Pháp xác nhận yếu tố khủng bố trong vụ tấn công bằng dao gần Văn phòng cũ tạp chí Charlie Hebdo

Pháp xác nhận yếu tố khủng bố trong vụ tấn công bằng dao gần Văn phòng cũ tạp chí Charlie Hebdo

Bộ trưởng Nội vụ Pháp khẳng định vụ tấn công bằng dao ở gần văn phòng cũ báo Charlie Hebdo là một hành động của chủ nghĩa khủng bố Hồi ...
Tỷ giá USD hôm nay 26/9: Chạm mức cao nhất trong 2 tháng trước khi giảm nhẹ

Tỷ giá USD hôm nay 26/9: Chạm mức cao nhất trong 2 tháng trước khi giảm nhẹ

Chốt phiên cuối tuần, tỷ giá USD được Ngân hàng Nhà nước công bố ở mức 23.223 VND/USD, tăng tiếp 5 đồng so với hôm qua.
Peru theo dõi chặt chẽ di biến động của một đội tàu đánh cá mang cờ Trung Quốc

Peru theo dõi chặt chẽ di biến động của một đội tàu đánh cá mang cờ Trung Quốc

Hải quân Peru đang theo dõi chặt chẽ một đội tàu đánh cá mang cờ Trung Quốc hiện đang hoạt động ở gần vùng đặc quyền kinh tế của nước này.
Australia kêu gọi 'trách nhiệm đạo đức' trong việc chia sẻ rộng rãi vaccine Covid-19

Australia kêu gọi 'trách nhiệm đạo đức' trong việc chia sẻ rộng rãi vaccine Covid-19

Australia kêu gọi các thành viên của LHQ có “trách nhiệm đạo đức” trong việc chia sẻ rộng rãi bất kỳ loại vaccine ngừa Covid-19 hiệu quả nào với thế giới.
Pháp xác nhận yếu tố khủng bố trong vụ tấn công bằng dao gần Văn phòng cũ tạp chí Charlie Hebdo

Pháp xác nhận yếu tố khủng bố trong vụ tấn công bằng dao gần Văn phòng cũ tạp chí Charlie Hebdo

Bộ trưởng Nội vụ Pháp khẳng định vụ tấn công bằng dao ở gần văn phòng cũ báo Charlie Hebdo là một hành động của chủ nghĩa khủng bố Hồi giáo”.
Tin thế giới 25/9: Nga-Trung liên thủ, Mỹ nổi giận; Ông Pompeo nói về 'ổ gián điệp'; 'Tâm thư' về hạnh phúc từ ông Kim Jong-un

Tin thế giới 25/9: Nga-Trung liên thủ, Mỹ nổi giận; Ông Pompeo nói về 'ổ gián điệp'; 'Tâm thư' về hạnh phúc từ ông Kim Jong-un

Cuộc họp HĐBA thành chảo lửa đối đầu Mỹ-Trung-Nga, 'tâm thư' của nhà lãnh đạo Triều Tiên, tình hình Belarus... là một số tin thế giới nổi bật.
Chính trường Malaysia: Bão xa hay dông gần?

Chính trường Malaysia: Bão xa hay dông gần?

Chính trường Malaysia dự báo sẽ nổi một cơn dông hay sẽ có bão táp chính trị sau diễn biến vừa qua? Bình luận của báo TG&VN.
Tình hình Belarus: Ba yếu tố 'mồi lửa'

Tình hình Belarus: Ba yếu tố 'mồi lửa'

Việc ông Alexander Lukashenko bất ngờ cử hành lễ nhậm chức Tổng thống ngày 23/9 có thể đẩy Belarus vào tình thế khó khăn hơn...
Vì đâu lưỡng đảng Mỹ ‘sứt đầu mẻ trán’ để bầu Thẩm phán tối cao mới?

Vì đâu lưỡng đảng Mỹ ‘sứt đầu mẻ trán’ để bầu Thẩm phán tối cao mới?

Việc bầu Thẩm phán Tòa án tối cao đang trở thành ‘chiến trường’ mới giữa đảng Cộng hòa và Dân chủ nhằm tìm lợi thế trước thềm bầu cử Tổng thống tháng 11 tới.
Khai mạc Đại hội đồng Liên hợp quốc: Quan tâm chung, mối lo riêng

Khai mạc Đại hội đồng Liên hợp quốc: Quan tâm chung, mối lo riêng

Covid-19, cạnh tranh Mỹ - Trung, Mỹ - Iran và vấn đề khu vực là tâm điểm phát biểu của lãnh đạo thế giới tại khai mạc Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 75.

Xử lý bài toán căng thẳng Mỹ-Trung gia tăng, Nhật Bản chọn 'im hơi lặng tiếng'?

Sau nhiều năm cảnh báo các nước về mối nguy từ Bắc Kinh, Tokyo hiện đang áp dụng một chính sách “im hơi lặng tiếng”.
Báo Australia đi tìm lời giải cho thành tích hai lần liên tiếp đánh bại dịch Covid-19 của Việt Nam

Báo Australia đi tìm lời giải cho thành tích hai lần liên tiếp đánh bại dịch Covid-19 của Việt Nam 1

Theo trang ABC News, Việt Nam lại thành công trong việc dập tắt ‘làn sóng Covid-19 thứ hai’ và là nền kinh tế duy nhất tăng trưởng dương trong năm 2020 tại khu vực.
Ấn Độ-Nhật Bản 'cất cánh' với ngoại giao đường sắt

Ấn Độ-Nhật Bản 'cất cánh' với ngoại giao đường sắt

Nhật Bản đang thúc đẩy quan hệ với Ấn Độ bằng việc đầu tư mạnh vào hệ thống đường sắt dựa trên mô hình tàu Shinkansen...
Nhật Bản ghi điểm nhờ 'chính sách ngoại giao ninja'

Nhật Bản ghi điểm nhờ 'chính sách ngoại giao ninja'

Sự chia rẽ chính trị ngày càng sâu sắc tại Mỹ là một thách thức nghiêm trọng đối với chính sách ngoại giao của Nhật Bản.
Phiên bản di động