Nguồn gốc của khái niệm ‘cánh tả’ và ‘cánh hữu’

TGVN. Rất đơn giản, khái niệm ‘cánh tả’ và ‘cánh hữu’ bắt nguồn từ việc sắp xếp chỗ ngồi của những người bất đồng ý kiến.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
nguon goc cua khai niem canh ta va canh huu Lần theo lịch sử, khám phá những liệu pháp phòng chống dịch cúm đầu thế kỷ XX
nguon goc cua khai niem canh ta va canh huu Thỏa thuận Brexit lịch sử vượt 'ải' Hạ viện
nguon goc cua khai niem canh ta va canh huu
Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty)

Ngày nay, thuật ngữ ‘cánh tả’ và ‘cánh hữu’ được sử dụng như các từ tượng trưng cho những người theo chủ nghĩa tự do và chủ nghĩa bảo thủ.

Cánh tả, định nghĩa một cách đơn giản, là một xu hướng chính trị dựa trên chủ nghĩa cào bằng (chủ nghĩa bình quân) với mục tiêu hướng tới sự bình đẳng cho tất cả mọi người bất chấp sự khác biệt về năng lực, đặc điểm cá nhân, khả năng lao động và thường sử dụng công cụ là sự can thiệp của Nhà nước với nền kinh tế.

Cánh hữu, định nghĩa một cách đơn giản, là một xu hướng chính trị dựa trên cơ sở của luật tự nhiên, truyền thống, tự do cá nhân và tự do kinh tế với mục tiêu hướng tới sự giàu có cho toàn xã hội mặc dù điều này có thể gây ra bất bình đẳng. Đồng thời cánh hữu cũng mong muốn giảm thiểu ảnh hưởng của Nhà nước đối với nền kinh tế.

Nhưng ban đầu, chúng được đặt ra để chỉ việc sắp xếp chỗ ngồi thực tế của các chính trị gia trong cuộc Cách mạng Pháp.

Mùa hè năm 1789, khi các thành viên Quốc hội Pháp gặp mặt để soạn thảo hiến pháp. Các đại biểu tham gia đã bị chia rẽ sâu sắc về vấn đề Vua Louis XVI nên có bao nhiêu quyền hành. Khi cuộc tranh luận nổ ra, các nhà cách mạng chống lại Hoàng gia đã cùng ngồi về phía bên trái của chủ tọa, còn những nhà ủng hộ chế độ quân chủ, bảo thủ hơn thì tập trung ở phía bên phải chủ tọa. Đây được coi là ‘lãnh địa’ của các phe chính trị có quan điểm ngược nhau và là nguồn gốc của khái niệm ‘cánh tả’ và ‘cánh hữu’.

Nói về vấn đề này, một vị nam tước cánh hữu viết: “Tôi đã cố gắng ngồi ở các vị trí khác nhau trong hội trường và không ngồi theo sự sắp xếp của các phe, nhằm giữ nguyên quan điểm ban đầu của mình. Nhưng tôi đã bị buộc phải hoàn toàn từ bỏ cánh tả, nếu không sẽ bị lên án vì luôn luôn phải lên bỏ phiếu một mình và do đó sẽ phải chịu những lời nhạo báng từ hội trường”.

Sự chia rẽ này tiếp tục xuất hiện trong những năm 1790, khi các tờ báo bắt đầu nhắm đến người ‘cánh tả’ là có quan điểm tiến bộ và người ‘cánh hữu’ có quan điểm truyền thống trong Quốc hội Pháp. Sự phân biệt này sau đó biến mất trong nhiều năm dưới thời trị vì của Napoleon Bonaparte.

Nhưng với giai đoạn Bourbon phục hoàng (thời kỳ nhà Bourbon quay trở lại ngai vàng sau khi mất quyền lực kể từ Cách mạng Pháp) và khởi đầu của một chế độ quân chủ lập hiến vào năm 1814, những người đại diện cho chủ nghĩa tự do và bảo thủ một lần nữa lại tập hợp và ngồi cùng nhau, chia hội trường họp quốc hội thành hai phe riêng biệt ở bên trái và bên phải.

Tới giữa thế kỷ XIX, ‘cánh tả’ và ‘cánh hữu’ đã biến thành câu cửa miệng tiếng Pháp như là từ viết tắt cho những tư tưởng chính trị đối nghịch. Sau đó, các đảng phái chính trị bắt đầu nổi lên nhiều và tự nhận mình theo hướng ‘trung tả’, ‘trung hữu’, ‘cực tả’ và ‘cực hữu’.

Khái niệm ‘cánh tả’ và ‘cánh hữu’ bắt nguồn từ Pháp và đã lan rộng ra thế giới vào thế kỷ XIX, nhưng chúng chưa thực sự trở nên phổ biến ở các nước nói tiếng Anh cho đến đầu thế kỷ XX.

Ngày nay, hai khái niệm này vẫn được sử dụng để đại diện cho các đảng phái chính trị đối nghịch, nhưng nguồn gốc của chúng vẫn được thể hiện rõ trong việc sắp xếp chỗ ngồi ở nhiều cơ quan lập pháp. Ví dụ, ở Quốc hội Mỹ, đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa có truyền thống ngồi ở các bên đối diện nhau trong các phòng họp của Hạ viện và Thượng viện.

nguon goc cua khai niem canh ta va canh huu Dịch COVID-19: Cuộc chiến cam go của loài người

TGVN. Dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới virus corona (COVID-19) gây ra đang khiến cả thế giới lo sợ vì sự lây ...

nguon goc cua khai niem canh ta va canh huu Bí ẩn về Khu vực 51 và những chiếc máy bay 'kỳ quặc' (Kỳ cuối)

TGVN. Không chỉ là nơi thử nghiệm những chiếc máy bay của Không quân Mỹ, Khu vực 51 còn là nơi để Mỹ ‘mổ xẻ’ ...

nguon goc cua khai niem canh ta va canh huu Bí ẩn về Khu vực 51 và những chiếc máy bay 'kỳ quặc' (Kỳ 1)

TGVN. Thiết kế của những chiếc máy bay này kỳ quặc đến mức, chúng hay bị nhầm tưởng là đĩa bay của người ngoài hành ...

Quang Đào

Đọc thêm

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung tiếp Thứ trưởng Ngoại giao và Thương mại Australia

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung tiếp Thứ trưởng Ngoại giao và Thương mại Australia

Nhân dịp tham dự Đối thoại Shangri-La, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã tiếp Thứ trưởng Ngoại giao và Thương mại Australia.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Bộ trưởng Cao cấp, Cố vấn Cấp cao Đảng Hành động Nhân dân Singapore, nguyên Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Bộ trưởng Cao cấp, Cố vấn Cấp cao Đảng Hành động Nhân dân Singapore, nguyên Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gặp, trao đổi với Bộ trưởng cao cấp, Cố vấn cấp cao của Đảng Hành động Nhân dân Singapore, nguyên Thủ ...
Thứ trưởng Thường trực Nguyễn Minh Vũ tiếp Phó Chủ tịch Khu tự trị Quảng Tây, Trung Quốc.

Thứ trưởng Thường trực Nguyễn Minh Vũ tiếp Phó Chủ tịch Khu tự trị Quảng Tây, Trung Quốc.

Ngày 30/5, đồng chí Nguyễn Minh Vũ, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao đã tiếp đồng chí Lư Tân Ninh, Ủy viên Ban Thường ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trả lời Reuters: Việt Nam không chọn bên, duy trì quan hệ tốt với nước lớn để cùng giải quyết vấn đề quan trọng

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trả lời Reuters: Việt Nam không chọn bên, duy trì quan hệ tốt với nước lớn để cùng giải quyết vấn đề quan trọng

Bên lề Hội nghị Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 tại Singapore, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc trả lời phỏng vấn chính thức với ...
Trung Quốc siết chặt kiểm soát 'bếp ma' trong dịch vụ giao đồ ăn

Trung Quốc siết chặt kiểm soát 'bếp ma' trong dịch vụ giao đồ ăn

Chính phủ Trung Quốc sẽ tăng cường kiểm soát các nền tảng giao đồ ăn từ tháng 6 năm 2026, thông qua các cuộc kiểm tra đột xuất nhằm loại ...
Giá vàng hôm nay 31/5/2026 bật tăng từ đáy, khoảng cách với giá trong nước thu hẹp bất ngờ, triển vọng đi lên của vàng trong thời gian tới?

Giá vàng hôm nay 31/5/2026 bật tăng từ đáy, khoảng cách với giá trong nước thu hẹp bất ngờ, triển vọng đi lên của vàng trong thời gian tới?

Giá vàng hôm nay 31/5/2026 bật tăng từ đáy, bất ngờ thu hẹp khoảng cách với giá trong nước, triển vọng đi lên trong thời gian tới?
Hàn Quốc và Nhật Bản sẽ nối lại tập trận tìm kiếm cứu nạn trên biển

Hàn Quốc và Nhật Bản sẽ nối lại tập trận tìm kiếm cứu nạn trên biển

Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc Ahn Gyu Back ngày 30/5 cho biết Hàn Quốc và Nhật Bản sẽ nối lại cuộc tập trận chung về tìm kiếm cứu nạn trên biển (SAREX) từ đầu ...
Iran khẳng định chưa đạt thỏa thuận cuối cùng với Mỹ

Iran khẳng định chưa đạt thỏa thuận cuối cùng với Mỹ

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei, ngày 29/5 cho biết Tehran và Washington vẫn chưa hoàn tất bất kỳ thỏa thuận nào.
Tổng Thư ký Kao Kim Hourn: ASEAN không muốn rơi vào thế chọn bên

Tổng Thư ký Kao Kim Hourn: ASEAN không muốn rơi vào thế chọn bên

Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn khẳng định các nước Đông Nam Á không muốn bị rơi vào thế phải chọn bên.
Nga triệu hồi Đại sứ tại Armenia sau cảnh báo của Tổng thống Putin

Nga triệu hồi Đại sứ tại Armenia sau cảnh báo của Tổng thống Putin

Nga cảnh báo Armenia về khả năng chuyển hướng sang Brussels, trong bối cảnh Yerevan ngày càng tăng cường quan hệ với EU.
Mỹ nêu rõ quan điểm về chi tiêu quốc phòng đối với đồng minh, đưa ra một lời cảnh báo

Mỹ nêu rõ quan điểm về chi tiêu quốc phòng đối với đồng minh, đưa ra một lời cảnh báo

Các đồng minh không sẵn sàng chia sẻ gánh nặng quốc phòng tập thể sẽ phải đối mặt với sự điều chỉnh trong quan hệ hợp tác với Mỹ.
Trung Quốc thúc đẩy ứng dụng AI vào hạ tầng năng lượng

Trung Quốc thúc đẩy ứng dụng AI vào hạ tầng năng lượng

Trung Quốc đang khuyến khích các doanh nghiệp triển khai các dự án thí điểm tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) vào ngành năng lượng.
Hội nghị Ngoại trưởng nhóm Bộ tứ (Quad): Áp lực tạo thêm động lực

Hội nghị Ngoại trưởng nhóm Bộ tứ (Quad): Áp lực tạo thêm động lực

Hội nghị Ngoại trưởng Quad lần này diễn ra trong bối cảnh tình hình quốc tế và khu vực xuất hiện nhiều diễn biến phức tạp.
Thủ tướng Pakistan thăm Trung Quốc: Quan hệ ‘hữu nghị thép’

Thủ tướng Pakistan thăm Trung Quốc: Quan hệ ‘hữu nghị thép’

Chuyến thăm Trung Quốc của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cho thấy Islamabad đang đẩy mạnh tranh thủ đầu tư, công nghệ và hỗ trợ chiến lược từ Bắc Kinh.
Mỹ-Iran: Khi niềm tin thiếu vắng

Mỹ-Iran: Khi niềm tin thiếu vắng

Khi bản thỏa thuận 14 điểm nhằm chấm dứt xung đột giữa Mỹ và Iran đã đặt sẵn trên bàn để ký thì tiếng súng lại nổ.
Nga-Kazakhstan: 'Liên minh ở trái tim Á-Âu' và phép thử của EAEU trong thế giới biến động

Nga-Kazakhstan: 'Liên minh ở trái tim Á-Âu' và phép thử của EAEU trong thế giới biến động

Việc Kazakhstan dành cho Tổng thống Nga Putin sự tiếp đón ở cấp cao nhất theo nghi thức nhà nước mang ý nghĩa vượt ra ngoài quan hệ song phương.
Tổng thống Putin thăm Trung Quốc: Trục Nga-Trung vào giai đoạn mới

Tổng thống Putin thăm Trung Quốc: Trục Nga-Trung vào giai đoạn mới

Thượng đỉnh Nga-Trung ở Bắc Kinh cho thấy quan hệ song phương đang bước sang giai đoạn gắn kết sâu hơn giữa lúc cục diện thế giới biến động mạnh.
Tổng thống Nga Putin thăm Trung Quốc: Nơi hội tụ dòng chảy ngoại giao toàn cầu

Tổng thống Nga Putin thăm Trung Quốc: Nơi hội tụ dòng chảy ngoại giao toàn cầu

Chuyến thăm chính thức của nhà lãnh đạo Nga tới Trung Quốc không chỉ là hoạt động ngoại giao song phương mà còn là chỉ dấu phác thảo cục diện thế giới đa cực.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trả lời Reuters: Việt Nam không chọn bên, duy trì quan hệ tốt với nước lớn để cùng giải quyết vấn đề quan trọng

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trả lời Reuters: Việt Nam không chọn bên, duy trì quan hệ tốt với nước lớn để cùng giải quyết vấn đề quan trọng

Bên lề Hội nghị Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 tại Singapore, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc trả lời phỏng vấn chính thức với hãng tin Reuters.
EU xem xét đánh thuế dịch vụ số và tiền mã hóa

EU xem xét đánh thuế dịch vụ số và tiền mã hóa

Ủy ban châu Âu đang xem xét các đề xuất đánh thuế mới đối với dịch vụ số, cờ bạc trực tuyến và tài sản tiền mã hóa.
Hợp tác khoáng sản chiến lược Mỹ-Ấn Độ và chiến lược giảm phụ thuộc vào Trung Quốc

Hợp tác khoáng sản chiến lược Mỹ-Ấn Độ và chiến lược giảm phụ thuộc vào Trung Quốc

Trang Modern Diplomacy ngày 29/5 đã đăng bài phân tích về hợp tác giữa Mỹ và Ấn Độ trong lĩnh vực khoáng sản chiến lược. Nội dung chính như sau:
Nước xa không cứu được lửa gần: Vì sao chiến lược Trung Quốc của châu Âu đến quá muộn và đặt mục tiêu quá thấp?

Nước xa không cứu được lửa gần: Vì sao chiến lược Trung Quốc của châu Âu đến quá muộn và đặt mục tiêu quá thấp?

Đây là câu hỏi do trang Modern Diplomacy đặt ra khi nói về quan hệ Trung Quốc-Liên minh châu Âu (EU).
Hàn Quốc tăng tốc khai thác tuyến hàng hải Bắc Cực tới châu Âu vì lý do này

Hàn Quốc tăng tốc khai thác tuyến hàng hải Bắc Cực tới châu Âu vì lý do này

Hàn Quốc đang tăng tốc kế hoạch khai thác tuyến vận tải Bắc Cực như một hành lang thương mại chiến lược tới châu Âu.
Truyền thông Thái Lan đưa tin đậm nét, tích cực về chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Truyền thông Thái Lan đưa tin đậm nét, tích cực về chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Truyền thông Thái Lan đã đưa tin đậm nét, tích cực các hoạt động của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong ngày làm việc đầu tiên 27/5.
Phiên bản di động