Nguồn gốc của khái niệm ‘cánh tả’ và ‘cánh hữu’

TGVN. Rất đơn giản, khái niệm ‘cánh tả’ và ‘cánh hữu’ bắt nguồn từ việc sắp xếp chỗ ngồi của những người bất đồng ý kiến.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
nguon goc cua khai niem canh ta va canh huu Lần theo lịch sử, khám phá những liệu pháp phòng chống dịch cúm đầu thế kỷ XX
nguon goc cua khai niem canh ta va canh huu Thỏa thuận Brexit lịch sử vượt 'ải' Hạ viện
nguon goc cua khai niem canh ta va canh huu
Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty)

Ngày nay, thuật ngữ ‘cánh tả’ và ‘cánh hữu’ được sử dụng như các từ tượng trưng cho những người theo chủ nghĩa tự do và chủ nghĩa bảo thủ.

Cánh tả, định nghĩa một cách đơn giản, là một xu hướng chính trị dựa trên chủ nghĩa cào bằng (chủ nghĩa bình quân) với mục tiêu hướng tới sự bình đẳng cho tất cả mọi người bất chấp sự khác biệt về năng lực, đặc điểm cá nhân, khả năng lao động và thường sử dụng công cụ là sự can thiệp của Nhà nước với nền kinh tế.

Cánh hữu, định nghĩa một cách đơn giản, là một xu hướng chính trị dựa trên cơ sở của luật tự nhiên, truyền thống, tự do cá nhân và tự do kinh tế với mục tiêu hướng tới sự giàu có cho toàn xã hội mặc dù điều này có thể gây ra bất bình đẳng. Đồng thời cánh hữu cũng mong muốn giảm thiểu ảnh hưởng của Nhà nước đối với nền kinh tế.

Nhưng ban đầu, chúng được đặt ra để chỉ việc sắp xếp chỗ ngồi thực tế của các chính trị gia trong cuộc Cách mạng Pháp.

Mùa hè năm 1789, khi các thành viên Quốc hội Pháp gặp mặt để soạn thảo hiến pháp. Các đại biểu tham gia đã bị chia rẽ sâu sắc về vấn đề Vua Louis XVI nên có bao nhiêu quyền hành. Khi cuộc tranh luận nổ ra, các nhà cách mạng chống lại Hoàng gia đã cùng ngồi về phía bên trái của chủ tọa, còn những nhà ủng hộ chế độ quân chủ, bảo thủ hơn thì tập trung ở phía bên phải chủ tọa. Đây được coi là ‘lãnh địa’ của các phe chính trị có quan điểm ngược nhau và là nguồn gốc của khái niệm ‘cánh tả’ và ‘cánh hữu’.

Nói về vấn đề này, một vị nam tước cánh hữu viết: “Tôi đã cố gắng ngồi ở các vị trí khác nhau trong hội trường và không ngồi theo sự sắp xếp của các phe, nhằm giữ nguyên quan điểm ban đầu của mình. Nhưng tôi đã bị buộc phải hoàn toàn từ bỏ cánh tả, nếu không sẽ bị lên án vì luôn luôn phải lên bỏ phiếu một mình và do đó sẽ phải chịu những lời nhạo báng từ hội trường”.

Sự chia rẽ này tiếp tục xuất hiện trong những năm 1790, khi các tờ báo bắt đầu nhắm đến người ‘cánh tả’ là có quan điểm tiến bộ và người ‘cánh hữu’ có quan điểm truyền thống trong Quốc hội Pháp. Sự phân biệt này sau đó biến mất trong nhiều năm dưới thời trị vì của Napoleon Bonaparte.

Nhưng với giai đoạn Bourbon phục hoàng (thời kỳ nhà Bourbon quay trở lại ngai vàng sau khi mất quyền lực kể từ Cách mạng Pháp) và khởi đầu của một chế độ quân chủ lập hiến vào năm 1814, những người đại diện cho chủ nghĩa tự do và bảo thủ một lần nữa lại tập hợp và ngồi cùng nhau, chia hội trường họp quốc hội thành hai phe riêng biệt ở bên trái và bên phải.

Tới giữa thế kỷ XIX, ‘cánh tả’ và ‘cánh hữu’ đã biến thành câu cửa miệng tiếng Pháp như là từ viết tắt cho những tư tưởng chính trị đối nghịch. Sau đó, các đảng phái chính trị bắt đầu nổi lên nhiều và tự nhận mình theo hướng ‘trung tả’, ‘trung hữu’, ‘cực tả’ và ‘cực hữu’.

Khái niệm ‘cánh tả’ và ‘cánh hữu’ bắt nguồn từ Pháp và đã lan rộng ra thế giới vào thế kỷ XIX, nhưng chúng chưa thực sự trở nên phổ biến ở các nước nói tiếng Anh cho đến đầu thế kỷ XX.

Ngày nay, hai khái niệm này vẫn được sử dụng để đại diện cho các đảng phái chính trị đối nghịch, nhưng nguồn gốc của chúng vẫn được thể hiện rõ trong việc sắp xếp chỗ ngồi ở nhiều cơ quan lập pháp. Ví dụ, ở Quốc hội Mỹ, đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa có truyền thống ngồi ở các bên đối diện nhau trong các phòng họp của Hạ viện và Thượng viện.

nguon goc cua khai niem canh ta va canh huu Dịch COVID-19: Cuộc chiến cam go của loài người

TGVN. Dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới virus corona (COVID-19) gây ra đang khiến cả thế giới lo sợ vì sự lây ...

nguon goc cua khai niem canh ta va canh huu Bí ẩn về Khu vực 51 và những chiếc máy bay 'kỳ quặc' (Kỳ cuối)

TGVN. Không chỉ là nơi thử nghiệm những chiếc máy bay của Không quân Mỹ, Khu vực 51 còn là nơi để Mỹ ‘mổ xẻ’ ...

nguon goc cua khai niem canh ta va canh huu Bí ẩn về Khu vực 51 và những chiếc máy bay 'kỳ quặc' (Kỳ 1)

TGVN. Thiết kế của những chiếc máy bay này kỳ quặc đến mức, chúng hay bị nhầm tưởng là đĩa bay của người ngoài hành ...

Quang Đào

Đọc thêm

Nhận định, dự đoán trận đấu Colombia vs Congo: Đại chiến ngôi đầu bảng K

Nhận định, dự đoán trận đấu Colombia vs Congo: Đại chiến ngôi đầu bảng K

Nhận định trận đấu, dự đoán tỷ số Colombia vs Congo tại vòng bảng World Cup 2026 diễn ra vào lúc 09h00 ngày 24/6.
Giá nông sản hôm nay 23/6/2026: Giá cà phê rung lắc mạnh trước các tín hiệu bất thường; Mỹ tung 'phao cứu sinh' cho phép Iran bán dầu

Giá nông sản hôm nay 23/6/2026: Giá cà phê rung lắc mạnh trước các tín hiệu bất thường; Mỹ tung 'phao cứu sinh' cho phép Iran bán dầu

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 23/6/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế ...
Đợt nắng nóng toàn cầu ngày càng khốc liệt

Đợt nắng nóng toàn cầu ngày càng khốc liệt

Biến đổi khí hậu gây ra nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan, nắng nóng nguy hiểm, khiến số người phải đối mặt với căng thẳng nhiệt tăng mạnh.
Triều Tiên: Phát triển năng lực hạt nhân là cần thiết để ứng phó với môi trường quốc tế ngày càng phức tạp

Triều Tiên: Phát triển năng lực hạt nhân là cần thiết để ứng phó với môi trường quốc tế ngày càng phức tạp

Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un khẳng định, Bình Nhưỡng sẽ tiếp tục tăng cường nhanh hơn nữa năng lực quốc phòng quốc gia.
Giá heo hơi hôm nay 23/6: Ổn định trên cả nước, dao động trong khoảng 62.000 - 68.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 23/6: Ổn định trên cả nước, dao động trong khoảng 62.000 - 68.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 23/6, giữ diễn biến tương đối ổn định trên cả nước, dao động trong khoảng 62.000 - 68.000 đồng/kg.
Công bố Lệnh của Chủ tịch nước về 2 Pháp lệnh sẽ có hiệu lực từ 1/7/2026

Công bố Lệnh của Chủ tịch nước về 2 Pháp lệnh sẽ có hiệu lực từ 1/7/2026

Văn phòng Chủ tịch nước đã công bố Lệnh về hai Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung, sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Triều Tiên: Phát triển năng lực hạt nhân là cần thiết để ứng phó với môi trường quốc tế ngày càng phức tạp

Triều Tiên: Phát triển năng lực hạt nhân là cần thiết để ứng phó với môi trường quốc tế ngày càng phức tạp

Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un khẳng định, Bình Nhưỡng sẽ tiếp tục tăng cường nhanh hơn nữa năng lực quốc phòng quốc gia.
Một đồng minh chiến lược của Nga tuyên bố: Quan hệ đối tác với EU quan trọng hơn bao giờ hết

Một đồng minh chiến lược của Nga tuyên bố: Quan hệ đối tác với EU quan trọng hơn bao giờ hết

Tổng thống Kazakhstan khẳng định, quan hệ đối tác giữa nước này và Liên minh châu Âu (EU) "quan trọng hơn bao giờ hết"
Thủ tướng Bangladesh Tarique Rahman lần đầu thăm Malaysia

Thủ tướng Bangladesh Tarique Rahman lần đầu thăm Malaysia

Bangladesh và Malaysia nhất trí mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực, từ thương mại, đầu tư và lao động đến công nghệ, năng lượng và quốc phòng.
Thủ tướng Keir Starmer từ chức: Chính trường Anh bấp bênh, ai sẽ là ứng cử viên sáng giá?

Thủ tướng Keir Starmer từ chức: Chính trường Anh bấp bênh, ai sẽ là ứng cử viên sáng giá?

Ngày 22/6, Thủ tướng Anh Keir Starmer tuyên bố từ chức lãnh đạo Công đảng và sẽ rời cương vị người đứng đầu chính phủ.
Mỹ tính cơ chế quản lý tài sản bị phong tỏa của Iran, thúc đẩy giải pháp cho Lebanon

Mỹ tính cơ chế quản lý tài sản bị phong tỏa của Iran, thúc đẩy giải pháp cho Lebanon

Mỹ nỗ lực nhằm vừa bảo đảm an ninh cho Israel, tôn trọng chủ quyền của Lebanon, vừa xây dựng cơ chế quản lý với tài sản bị phong tỏa của Iran.
Pháp-Đức nối lại mối liên kết trong hợp tác quốc phòng thông qua một thỏa thuận

Pháp-Đức nối lại mối liên kết trong hợp tác quốc phòng thông qua một thỏa thuận

Pháp và Đức đã đạt thỏa thuận trở thành các cổ đông ngang bằng tại KNDS – nhà sản xuất xe tăng hàng đầu châu Âu .
Châu Âu trước ngã rẽ: Đối đầu hay đối thoại với Nga

Châu Âu trước ngã rẽ: Đối đầu hay đối thoại với Nga

Cuộc xung đột Nga-Ukraine đã kéo dài hơn bốn năm và đang ngày càng đặt châu Âu trước những lựa chọn chiến lược mang tính sống còn.
Thỏa thuận ngừng bắn Mỹ-Iran: Thế giới có thể ‘thở phào’?

Thỏa thuận ngừng bắn Mỹ-Iran: Thế giới có thể ‘thở phào’?

Việc Mỹ-Iran tuyên bố đạt thỏa thuận ngừng bắn là tín hiệu tích cực, song chừng đó là chưa đủ để khôi phục hoàn toàn hòa bình tại khu vực Trung Đông.
Hội nghị thượng đỉnh G7: Vì thế giới công bằng và bền vững hơn

Hội nghị thượng đỉnh G7: Vì thế giới công bằng và bền vững hơn

Hội nghị thượng đỉnh G7 năm nay diễn ra tại Évian-les-Bains, Pháp (15-17/6) trong bối cảnh thế giới đứng trước nhiều thách thức lớn.
Chủ tịch Trung Quốc thăm Triều Tiên: Phía sau tấm thảm đỏ

Chủ tịch Trung Quốc thăm Triều Tiên: Phía sau tấm thảm đỏ

Chuyến thăm Triều Tiên của Chủ tịch Trung Quốc đã củng cố quan hệ hữu nghị bền chặt, xuyên suốt giữa hai nước trước sức ép từ Mỹ và phương Tây.
Khoảng lặng chiến lược trong xung đột Israel-Iran

Khoảng lặng chiến lược trong xung đột Israel-Iran

Sau gần hai tuần leo thang quân sự nghiêm trọng, Israel và Iran những ngày qua đồng loạt phát tín hiệu chấm dứt các hoạt động tấn công trực tiếp nhằm vào nhau.
SPIEF 2026 và thông điệp của Tổng thống Putin

SPIEF 2026 và thông điệp của Tổng thống Putin

Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg (SPIEF) 2026 diễn ra trong một bối cảnh đặc biệt và bài phát biểu của Tổng thống Puthin được xem là một thông điệp kinh tế và ...
Tại sao chính trường Anh không thể 'giữ chân' được các Thủ tướng? Đó là do nền kinh tế

Tại sao chính trường Anh không thể 'giữ chân' được các Thủ tướng? Đó là do nền kinh tế

Đây là nhận định của CNN khi nói về việc chính trường Anh đã thay tới 7 người đứng đầu chỉ trong vòng 10 năm qua.
Thỏa thuận Mỹ-Iran: Hồi kết của xung đột Vùng Vịnh đã đến?

Thỏa thuận Mỹ-Iran: Hồi kết của xung đột Vùng Vịnh đã đến?

Bản ghi nhớ vừa được Mỹ và Iran ký kết có thể giúp hạ nhiệt căng thẳng trước mắt, nhưng những mâu thuẫn chưa được giải quyết.
100 ngày chiến sự Iran đã gây tổn thất gì cho Lầu Năm Góc, nền kinh tế Mỹ và cả Tổng thống Trump?

100 ngày chiến sự Iran đã gây tổn thất gì cho Lầu Năm Góc, nền kinh tế Mỹ và cả Tổng thống Trump?

Theo ước tính của CNN, Mỹ đã chịu thiệt hại khổng lồ sau 100 ngày chiến sự với Iran, không chỉ riêng về khía cạnh kinh tế.
Nhìn lại một thập kỷ Brexit: Nước Anh vẫn tỏa sáng bất chấp cái giá phải trả sau 'ly hôn' với EU

Nhìn lại một thập kỷ Brexit: Nước Anh vẫn tỏa sáng bất chấp cái giá phải trả sau 'ly hôn' với EU

Mười năm trước, Anh từ bỏ tư cách thành viên của Liên minh châu Âu (EU). Và kể từ đó, nước này đã phải trả giá, theo CNN.
Thực hư chuyện Thủ tướng Anh sẵn sàng từ chức

Thực hư chuyện Thủ tướng Anh sẵn sàng từ chức

Ngày 21/6, tờ The Observer của Anh đưa tin, Thủ tướng Keir Starmer dự kiến từ chức vào ngày 22/6 và công bố lộ trình rời cương vị lãnh đạo.
Thỏa thuận Mỹ-Iran: Khi xung đột không thể tạo ra hòa bình

Thỏa thuận Mỹ-Iran: Khi xung đột không thể tạo ra hòa bình

Thỏa thuận Mỹ-Iran cho thấy, việc sử dụng sức mạnh quân sự thay cho đàm phán sẽ không đủ để tạo ra những kết quả chính trị lâu dài.
Phiên bản di động