Nguồn gốc của khái niệm ‘cánh tả’ và ‘cánh hữu’

TGVN. Rất đơn giản, khái niệm ‘cánh tả’ và ‘cánh hữu’ bắt nguồn từ việc sắp xếp chỗ ngồi của những người bất đồng ý kiến.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
nguon goc cua khai niem canh ta va canh huu Lần theo lịch sử, khám phá những liệu pháp phòng chống dịch cúm đầu thế kỷ XX
nguon goc cua khai niem canh ta va canh huu Thỏa thuận Brexit lịch sử vượt 'ải' Hạ viện
nguon goc cua khai niem canh ta va canh huu
Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty)

Ngày nay, thuật ngữ ‘cánh tả’ và ‘cánh hữu’ được sử dụng như các từ tượng trưng cho những người theo chủ nghĩa tự do và chủ nghĩa bảo thủ.

Cánh tả, định nghĩa một cách đơn giản, là một xu hướng chính trị dựa trên chủ nghĩa cào bằng (chủ nghĩa bình quân) với mục tiêu hướng tới sự bình đẳng cho tất cả mọi người bất chấp sự khác biệt về năng lực, đặc điểm cá nhân, khả năng lao động và thường sử dụng công cụ là sự can thiệp của Nhà nước với nền kinh tế.

Cánh hữu, định nghĩa một cách đơn giản, là một xu hướng chính trị dựa trên cơ sở của luật tự nhiên, truyền thống, tự do cá nhân và tự do kinh tế với mục tiêu hướng tới sự giàu có cho toàn xã hội mặc dù điều này có thể gây ra bất bình đẳng. Đồng thời cánh hữu cũng mong muốn giảm thiểu ảnh hưởng của Nhà nước đối với nền kinh tế.

Nhưng ban đầu, chúng được đặt ra để chỉ việc sắp xếp chỗ ngồi thực tế của các chính trị gia trong cuộc Cách mạng Pháp.

Mùa hè năm 1789, khi các thành viên Quốc hội Pháp gặp mặt để soạn thảo hiến pháp. Các đại biểu tham gia đã bị chia rẽ sâu sắc về vấn đề Vua Louis XVI nên có bao nhiêu quyền hành. Khi cuộc tranh luận nổ ra, các nhà cách mạng chống lại Hoàng gia đã cùng ngồi về phía bên trái của chủ tọa, còn những nhà ủng hộ chế độ quân chủ, bảo thủ hơn thì tập trung ở phía bên phải chủ tọa. Đây được coi là ‘lãnh địa’ của các phe chính trị có quan điểm ngược nhau và là nguồn gốc của khái niệm ‘cánh tả’ và ‘cánh hữu’.

Nói về vấn đề này, một vị nam tước cánh hữu viết: “Tôi đã cố gắng ngồi ở các vị trí khác nhau trong hội trường và không ngồi theo sự sắp xếp của các phe, nhằm giữ nguyên quan điểm ban đầu của mình. Nhưng tôi đã bị buộc phải hoàn toàn từ bỏ cánh tả, nếu không sẽ bị lên án vì luôn luôn phải lên bỏ phiếu một mình và do đó sẽ phải chịu những lời nhạo báng từ hội trường”.

Sự chia rẽ này tiếp tục xuất hiện trong những năm 1790, khi các tờ báo bắt đầu nhắm đến người ‘cánh tả’ là có quan điểm tiến bộ và người ‘cánh hữu’ có quan điểm truyền thống trong Quốc hội Pháp. Sự phân biệt này sau đó biến mất trong nhiều năm dưới thời trị vì của Napoleon Bonaparte.

Nhưng với giai đoạn Bourbon phục hoàng (thời kỳ nhà Bourbon quay trở lại ngai vàng sau khi mất quyền lực kể từ Cách mạng Pháp) và khởi đầu của một chế độ quân chủ lập hiến vào năm 1814, những người đại diện cho chủ nghĩa tự do và bảo thủ một lần nữa lại tập hợp và ngồi cùng nhau, chia hội trường họp quốc hội thành hai phe riêng biệt ở bên trái và bên phải.

Tới giữa thế kỷ XIX, ‘cánh tả’ và ‘cánh hữu’ đã biến thành câu cửa miệng tiếng Pháp như là từ viết tắt cho những tư tưởng chính trị đối nghịch. Sau đó, các đảng phái chính trị bắt đầu nổi lên nhiều và tự nhận mình theo hướng ‘trung tả’, ‘trung hữu’, ‘cực tả’ và ‘cực hữu’.

Khái niệm ‘cánh tả’ và ‘cánh hữu’ bắt nguồn từ Pháp và đã lan rộng ra thế giới vào thế kỷ XIX, nhưng chúng chưa thực sự trở nên phổ biến ở các nước nói tiếng Anh cho đến đầu thế kỷ XX.

Ngày nay, hai khái niệm này vẫn được sử dụng để đại diện cho các đảng phái chính trị đối nghịch, nhưng nguồn gốc của chúng vẫn được thể hiện rõ trong việc sắp xếp chỗ ngồi ở nhiều cơ quan lập pháp. Ví dụ, ở Quốc hội Mỹ, đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa có truyền thống ngồi ở các bên đối diện nhau trong các phòng họp của Hạ viện và Thượng viện.

nguon goc cua khai niem canh ta va canh huu Dịch COVID-19: Cuộc chiến cam go của loài người

TGVN. Dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới virus corona (COVID-19) gây ra đang khiến cả thế giới lo sợ vì sự lây ...

nguon goc cua khai niem canh ta va canh huu Bí ẩn về Khu vực 51 và những chiếc máy bay 'kỳ quặc' (Kỳ cuối)

TGVN. Không chỉ là nơi thử nghiệm những chiếc máy bay của Không quân Mỹ, Khu vực 51 còn là nơi để Mỹ ‘mổ xẻ’ ...

nguon goc cua khai niem canh ta va canh huu Bí ẩn về Khu vực 51 và những chiếc máy bay 'kỳ quặc' (Kỳ 1)

TGVN. Thiết kế của những chiếc máy bay này kỳ quặc đến mức, chúng hay bị nhầm tưởng là đĩa bay của người ngoài hành ...

Quang Đào

Đọc thêm

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng sẽ tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng sẽ tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng sẽ dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Cebu, Philippines ...
Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI đổi mới nhiều nội dung, thúc đẩy chuyển đổi số

Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI đổi mới nhiều nội dung, thúc đẩy chuyển đổi số

Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI được xác định là dấu mốc quan trọng trong việc cụ thể hóa tinh thần ...
Moldova tiếp bước EU rút khỏi Hiệp ước Hiến chương Năng lượng

Moldova tiếp bước EU rút khỏi Hiệp ước Hiến chương Năng lượng

Quốc hội Moldova đã thông qua quyết định rút khỏi Hiệp ước Hiến chương Năng lượng (ECT).
Tổng thống Pháp: Châu Âu đang tự quyết định vận mệnh của mình

Tổng thống Pháp: Châu Âu đang tự quyết định vận mệnh của mình

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron khẳng định, châu Âu đang từng bước xây dựng các giải pháp an ninh của riêng mình.
Điện mừng Chủ tịch Quốc hội Vương quốc Đan Mạch

Điện mừng Chủ tịch Quốc hội Vương quốc Đan Mạch

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã gửi điện chúc mừng nhân dịp Ngài Søren Gade tái đắc cử Chủ tịch Quốc hội Vương quốc Đan Mạch.
Đại sứ Tshering W. Sherpa: Ấn Độ nồng nhiệt chào đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Đại sứ Tshering W. Sherpa: Ấn Độ nồng nhiệt chào đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam Tshering W. Sherpa trả lời phỏng vấn Báo Thế giới và Việt Nam về chuyến thăm Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ ...
Tổng thống Pháp: Châu Âu đang tự quyết định vận mệnh của mình

Tổng thống Pháp: Châu Âu đang tự quyết định vận mệnh của mình

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron khẳng định, châu Âu đang từng bước xây dựng các giải pháp an ninh của riêng mình.
UAV Ukraine tấn công các vùng lãnh thổ Nga, thủ đô Moscow bị nhắm mục tiêu

UAV Ukraine tấn công các vùng lãnh thổ Nga, thủ đô Moscow bị nhắm mục tiêu

Lực lượng phòng không Nga đã đánh chặn và phá hủy 117 máy bay không người lái (UAV) của Ukraine trong đêm 3/5.
Hàn Quốc phóng thành công vệ tinh quan sát Trái đất, tiến gần hơn tới tự chủ công nghệ vũ trụ

Hàn Quốc phóng thành công vệ tinh quan sát Trái đất, tiến gần hơn tới tự chủ công nghệ vũ trụ

Vệ tinh CAS500-2 của Hàn Quốc đã được đưa vào quỹ đạo thành công sau khi phóng từ Mỹ, đánh dấu bước tiến quan trọng trong năng lực công nghệ vệ tinh.
Ảnh ấn tượng: Nguyên thủ Anh thăm Mỹ sau 2 thập kỷ, nổ súng tại Nhà Trắng, Iran tăng cường ngoại giao với Nga, hạnh phúc le lói tại Dải Gaza

Ảnh ấn tượng: Nguyên thủ Anh thăm Mỹ sau 2 thập kỷ, nổ súng tại Nhà Trắng, Iran tăng cường ngoại giao với Nga, hạnh phúc le lói tại Dải Gaza

Nhà Vua Anh Charles III thăm Mỹ, Iran tăng cường ngoại giao với Nga, Ukraine tấn công nhà máy lọc dầu Tuapse của Nga, nổ súng tại tiệc báo chí Nhà Trắng...
Nhân vật ủng hộ Paris rút khỏi NATO xác nhận tham gia cuộc đua bầu cử tổng thống Pháp 2027

Nhân vật ủng hộ Paris rút khỏi NATO xác nhận tham gia cuộc đua bầu cử tổng thống Pháp 2027

Chính trị gia cánh tả Jean-Luc Mélenchon, 74 tuổi, tuyên bố sẽ tham gia cuộc đua vào ghế Tổng thống Pháp năm 2027.
UAV Ukraine tấn công nhà máy hạt nhân lớn nhất châu Âu, IAEA cảnh báo rủi ro tiềm ẩn

UAV Ukraine tấn công nhà máy hạt nhân lớn nhất châu Âu, IAEA cảnh báo rủi ro tiềm ẩn

Ngày 3/5, phía Nga cho biết, một máy bay không người lái đã tấn công phòng thí nghiệm kiểm soát phóng xạ tại nhà máy điện hạt nhân Zaporozhye.
Nga phóng thành công tên lửa Soyuz-2.1: Khẳng định vị thế cường quốc không gian

Nga phóng thành công tên lửa Soyuz-2.1: Khẳng định vị thế cường quốc không gian

Việc phóng thành công tên lửa đẩy tầm trung Soyuz-2.1b mang ba vệ tinh quân sự vừa qua một lần nữa khẳng định vị thế cường quốc không gian của Nga.
Lệnh ngừng bắn Israel-Lebanon: Khoảng lặng giữa vòng xoáy

Lệnh ngừng bắn Israel-Lebanon: Khoảng lặng giữa vòng xoáy

Những diễn biến thực địa cho thấy đây nhiều khả năng chỉ là một ‘khoảng lặng tạm thời’.
Hungary hậu bầu cử: Những chuyển động mới và thách thức phía trước

Hungary hậu bầu cử: Những chuyển động mới và thách thức phía trước

Cuộc bầu cử Quốc hội Hungary vừa qua có ý nghĩa bước ngoặt, không chỉ đối với quốc gia này mà còn với Liên minh châu Âu (EU).
Libya - Niềm vui nhỏ giữa bộn bề lớn

Libya - Niềm vui nhỏ giữa bộn bề lớn

Libya lần đầu thông qua ngân sách nhà nước thống nhất sau hơn một thập niên chia rẽ, mở ra kỳ vọng cải thiện ổn định tài chính.
Nỗ lực sửa đổi Hiến pháp, Nhật Bản kỳ vọng nâng tầm ảnh hưởng toàn cầu

Nỗ lực sửa đổi Hiến pháp, Nhật Bản kỳ vọng nâng tầm ảnh hưởng toàn cầu

Không đơn thuần là thay đổi cho phù hợp với thực tế, nỗ lực sửa đổi Hiến pháp có thể coi là kỳ vọng nâng tầm ảnh hưởng toàn cầu của Nhật Bản.
Tổng tuyển cử Hungary: Sức mạnh của lá phiếu cử tri tạo ra bước ngoặt chính trị lịch sử

Tổng tuyển cử Hungary: Sức mạnh của lá phiếu cử tri tạo ra bước ngoặt chính trị lịch sử

Cuộc tổng tuyển cử tại Hungary đã khép lại kỷ nguyên 16 năm cầm quyền của Thủ tướng Viktor Orbán, khi đảng Fidesz chỉ giành chưa đến 1/3 số ghế Quốc hội.
UAE rời OPEC: Tương lai của liên minh dầu mỏ và giá dầu thô thế giới sẽ ra sao?

UAE rời OPEC: Tương lai của liên minh dầu mỏ và giá dầu thô thế giới sẽ ra sao?

Việc UAE rời OPEC sẽ tác động gì đến tương lai của liên minh dầu mỏ và giá dầu thô thế giới?
Vai trò nào cho 'Phương Nam toàn cầu' trong trật tự thế giới rạn nứt?

Vai trò nào cho 'Phương Nam toàn cầu' trong trật tự thế giới rạn nứt?

Vai trò nào cho 'Phương Nam toàn cầu' trong trật tự thế giới rạn nứt?
Công nghệ của Trung Quốc: AI đang tiến vào thế giới vật lý với tốc độ chóng mặt

Công nghệ của Trung Quốc: AI đang tiến vào thế giới vật lý với tốc độ chóng mặt

Theo nhận định của CNBC, công nghệ AI của Trung Quốc đang tiến vào thế giới vật lý với tốc độ chóng mặt.
Cơn sốt AI, Apple và di sản của CEO Tim Cook: Liệu bong bóng công nghệ có sắp tan vỡ?

Cơn sốt AI, Apple và di sản của CEO Tim Cook: Liệu bong bóng công nghệ có sắp tan vỡ?

Câu hỏi lớn nhất đang bao trùm thị trường tài chính toàn cầu không còn là "AI có thể làm được gì?" mà là "Ai sẽ trả tiền cho tất cả những thứ này?"
Ngoại trưởng Australia công du Đông Bắc Á: Khi những thách thức chiến lược đan xen

Ngoại trưởng Australia công du Đông Bắc Á: Khi những thách thức chiến lược đan xen

Chuyến công du Đông Bắc Á của Ngoại trưởng Australia Penny Wong là bài toán thử thách khả năng chèo lái con thuyền ngoại giao của đất nước chuột túi.
Trung Quốc thúc đẩy hòa giải Thái Lan-Campuchia qua đối thoại *

Trung Quốc thúc đẩy hòa giải Thái Lan-Campuchia qua đối thoại *

Sau khi căng thẳng xung đột biên giới Campuchia - Thái Lan leo thang vào giữa năm 2025, Trung Quốc đã liên tục tiến hành các nỗ lực trung gian nhằm thúc đẩy hòa bình ...
Phiên bản di động