Nguồn gốc của khái niệm ‘cánh tả’ và ‘cánh hữu’

TGVN. Rất đơn giản, khái niệm ‘cánh tả’ và ‘cánh hữu’ bắt nguồn từ việc sắp xếp chỗ ngồi của những người bất đồng ý kiến.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
nguon goc cua khai niem canh ta va canh huu Lần theo lịch sử, khám phá những liệu pháp phòng chống dịch cúm đầu thế kỷ XX
nguon goc cua khai niem canh ta va canh huu Thỏa thuận Brexit lịch sử vượt 'ải' Hạ viện
nguon goc cua khai niem canh ta va canh huu
Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty)

Ngày nay, thuật ngữ ‘cánh tả’ và ‘cánh hữu’ được sử dụng như các từ tượng trưng cho những người theo chủ nghĩa tự do và chủ nghĩa bảo thủ.

Cánh tả, định nghĩa một cách đơn giản, là một xu hướng chính trị dựa trên chủ nghĩa cào bằng (chủ nghĩa bình quân) với mục tiêu hướng tới sự bình đẳng cho tất cả mọi người bất chấp sự khác biệt về năng lực, đặc điểm cá nhân, khả năng lao động và thường sử dụng công cụ là sự can thiệp của Nhà nước với nền kinh tế.

Cánh hữu, định nghĩa một cách đơn giản, là một xu hướng chính trị dựa trên cơ sở của luật tự nhiên, truyền thống, tự do cá nhân và tự do kinh tế với mục tiêu hướng tới sự giàu có cho toàn xã hội mặc dù điều này có thể gây ra bất bình đẳng. Đồng thời cánh hữu cũng mong muốn giảm thiểu ảnh hưởng của Nhà nước đối với nền kinh tế.

Nhưng ban đầu, chúng được đặt ra để chỉ việc sắp xếp chỗ ngồi thực tế của các chính trị gia trong cuộc Cách mạng Pháp.

Mùa hè năm 1789, khi các thành viên Quốc hội Pháp gặp mặt để soạn thảo hiến pháp. Các đại biểu tham gia đã bị chia rẽ sâu sắc về vấn đề Vua Louis XVI nên có bao nhiêu quyền hành. Khi cuộc tranh luận nổ ra, các nhà cách mạng chống lại Hoàng gia đã cùng ngồi về phía bên trái của chủ tọa, còn những nhà ủng hộ chế độ quân chủ, bảo thủ hơn thì tập trung ở phía bên phải chủ tọa. Đây được coi là ‘lãnh địa’ của các phe chính trị có quan điểm ngược nhau và là nguồn gốc của khái niệm ‘cánh tả’ và ‘cánh hữu’.

Nói về vấn đề này, một vị nam tước cánh hữu viết: “Tôi đã cố gắng ngồi ở các vị trí khác nhau trong hội trường và không ngồi theo sự sắp xếp của các phe, nhằm giữ nguyên quan điểm ban đầu của mình. Nhưng tôi đã bị buộc phải hoàn toàn từ bỏ cánh tả, nếu không sẽ bị lên án vì luôn luôn phải lên bỏ phiếu một mình và do đó sẽ phải chịu những lời nhạo báng từ hội trường”.

Sự chia rẽ này tiếp tục xuất hiện trong những năm 1790, khi các tờ báo bắt đầu nhắm đến người ‘cánh tả’ là có quan điểm tiến bộ và người ‘cánh hữu’ có quan điểm truyền thống trong Quốc hội Pháp. Sự phân biệt này sau đó biến mất trong nhiều năm dưới thời trị vì của Napoleon Bonaparte.

Nhưng với giai đoạn Bourbon phục hoàng (thời kỳ nhà Bourbon quay trở lại ngai vàng sau khi mất quyền lực kể từ Cách mạng Pháp) và khởi đầu của một chế độ quân chủ lập hiến vào năm 1814, những người đại diện cho chủ nghĩa tự do và bảo thủ một lần nữa lại tập hợp và ngồi cùng nhau, chia hội trường họp quốc hội thành hai phe riêng biệt ở bên trái và bên phải.

Tới giữa thế kỷ XIX, ‘cánh tả’ và ‘cánh hữu’ đã biến thành câu cửa miệng tiếng Pháp như là từ viết tắt cho những tư tưởng chính trị đối nghịch. Sau đó, các đảng phái chính trị bắt đầu nổi lên nhiều và tự nhận mình theo hướng ‘trung tả’, ‘trung hữu’, ‘cực tả’ và ‘cực hữu’.

Khái niệm ‘cánh tả’ và ‘cánh hữu’ bắt nguồn từ Pháp và đã lan rộng ra thế giới vào thế kỷ XIX, nhưng chúng chưa thực sự trở nên phổ biến ở các nước nói tiếng Anh cho đến đầu thế kỷ XX.

Ngày nay, hai khái niệm này vẫn được sử dụng để đại diện cho các đảng phái chính trị đối nghịch, nhưng nguồn gốc của chúng vẫn được thể hiện rõ trong việc sắp xếp chỗ ngồi ở nhiều cơ quan lập pháp. Ví dụ, ở Quốc hội Mỹ, đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa có truyền thống ngồi ở các bên đối diện nhau trong các phòng họp của Hạ viện và Thượng viện.

nguon goc cua khai niem canh ta va canh huu Dịch COVID-19: Cuộc chiến cam go của loài người

TGVN. Dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới virus corona (COVID-19) gây ra đang khiến cả thế giới lo sợ vì sự lây ...

nguon goc cua khai niem canh ta va canh huu Bí ẩn về Khu vực 51 và những chiếc máy bay 'kỳ quặc' (Kỳ cuối)

TGVN. Không chỉ là nơi thử nghiệm những chiếc máy bay của Không quân Mỹ, Khu vực 51 còn là nơi để Mỹ ‘mổ xẻ’ ...

nguon goc cua khai niem canh ta va canh huu Bí ẩn về Khu vực 51 và những chiếc máy bay 'kỳ quặc' (Kỳ 1)

TGVN. Thiết kế của những chiếc máy bay này kỳ quặc đến mức, chúng hay bị nhầm tưởng là đĩa bay của người ngoài hành ...

Quang Đào

Đọc thêm

Ủy ban ASEAN New York tổ chức tọa đàm kỷ niệm 50 năm Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC) tại Liên hợp quốc

Ủy ban ASEAN New York tổ chức tọa đàm kỷ niệm 50 năm Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC) tại Liên hợp quốc

Uỷ ban ASEAN New York tổ chức Tọa đàm với chủ đề 'Đóng góp của TAC với tư cách là khuôn khổ khu vực theo Chương VIII Hiến chương Liên ...
Cụm công nghiệp Stavian Hưng Yên ký thỏa thuận thuê hạ tầng với nhiều doanh nghiệp

Cụm công nghiệp Stavian Hưng Yên ký thỏa thuận thuê hạ tầng với nhiều doanh nghiệp

Tháng 2/2026, Stavian Industrial Park ký kết Thỏa thuận cho thuê hạ tầng và quyền sử dụng đất tại Cụm Công nghiệp Stavian Hưng Yên với một số doanh nghiệp.
Afghanistan: Gốc rễ của sự chia rẽ và khoảng trống quyền lực

Afghanistan: Gốc rễ của sự chia rẽ và khoảng trống quyền lực

Khi nhắc về Afghanistan, người ta thường nghĩ ngay đến lực lượng cầm quyền Taliban, những mùa bầu cử biến động hay những sự can thiệp từ cường quốc bên ...
Không giới hạn tập 14: Kiên hẹn hò Lam Anh

Không giới hạn tập 14: Kiên hẹn hò Lam Anh

Không giới hạn tập 14, vụ ngân hàng gặp vấn đề khiến Lam Anh bận hơn mọi ngày, chỉ có thể hẹn hò vào buổi tối.
Giá nông sản hôm nay 26/2/2026: Giá cà phê tiềm ẩn nhiều biến động; Mỹ cảnh báo tăng thuế nhập khẩu bổ sung 15% hoặc cao hơn với một số nước

Giá nông sản hôm nay 26/2/2026: Giá cà phê tiềm ẩn nhiều biến động; Mỹ cảnh báo tăng thuế nhập khẩu bổ sung 15% hoặc cao hơn với một số nước

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 26/2/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế ...
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 27/2/2026, Lịch vạn niên ngày 27 tháng 2 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 27/2/2026, Lịch vạn niên ngày 27 tháng 2 năm 2026

Lịch âm 27/2. Lịch âm hôm nay 27/2/2026? Âm lịch hôm nay 27/2. Lịch vạn niên 27/2/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Cuba nổ súng vào tàu cao tốc Mỹ xâm nhập vùng biển, Washington tuyên bố xác minh vụ việc

Cuba nổ súng vào tàu cao tốc Mỹ xâm nhập vùng biển, Washington tuyên bố xác minh vụ việc

Chính phủ Cuba cho biết, lực lượng an ninh nước này đã bắn hạ bốn người trên một chiếc tàu cao tốc mang đăng ký Florida (Mỹ).
Triều Tiên tuyên bố tăng cường vũ khí hạt nhân, để ngỏ khả năng 'chung sống tốt đẹp với Mỹ'

Triều Tiên tuyên bố tăng cường vũ khí hạt nhân, để ngỏ khả năng 'chung sống tốt đẹp với Mỹ'

Chủ tịch Triều Tiên tuyên bố sẽ tập trung mở rộng kho vũ khí hạt nhân của đất nước và bày tỏ triển vọng cải thiện quan hệ với Mỹ.
Tổng thống Zelensky khẳng định Ukraine không mong muốn sở hữu vũ khí hạt nhân, gửi lời cảm ơn Mỹ

Tổng thống Zelensky khẳng định Ukraine không mong muốn sở hữu vũ khí hạt nhân, gửi lời cảm ơn Mỹ

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã bác bỏ các cáo buộc của Nga cho rằng Anh và Pháp đang tìm cách cung cấp vũ khí hạt nhân cho Kiev.
Quan hệ ấm lên, Armenia nhận thêm 4.500 tấn dầu từ Azerbaijan

Quan hệ ấm lên, Armenia nhận thêm 4.500 tấn dầu từ Azerbaijan

Azerbaijan dự kiến bàn giao 4.500 tấn dầu diesel cho Armenia. Lô hàng được kỳ vọng giúp tăng nguồn cung, qua đó hạ nhiệt giá nhiên liệu trong nước.
Tín nhiệm Thủ tướng Orban sụt giảm mạnh trước bầu cử Quốc hội Hungary

Tín nhiệm Thủ tướng Orban sụt giảm mạnh trước bầu cử Quốc hội Hungary

Chưa đầy bảy tuần trước cuộc bầu cử Quốc hội, tỷ lệ ủng hộ Thủ tướng Hungary Viktor Orban giảm đáng kể.
Ngoại trưởng Iran lên đường tới Geneva dự vòng đàm phán thứ ba với Mỹ, nhấn mạnh ‘cơ hội lịch sử’

Ngoại trưởng Iran lên đường tới Geneva dự vòng đàm phán thứ ba với Mỹ, nhấn mạnh ‘cơ hội lịch sử’

Vòng thương lượng hạt nhân tiếp theo giữa Iran và Mỹ diễn ra ngày 26/2 tại Thụy Sỹ, trong bối cảnh căng thẳng song phương vẫn ở mức cao.
Dự báo bức tranh thế giới năm 2026

Dự báo bức tranh thế giới năm 2026

Sự biến động sẽ là đặc điểm nổi bật của bức tranh thế giới năm 2026.
Thế giới trước bước ngoặt quan trọng: Nhìn từ Hội nghị an ninh Munich

Thế giới trước bước ngoặt quan trọng: Nhìn từ Hội nghị an ninh Munich

Hội nghị an ninh Munich (MSC) năm nay được tổ chức từ ngày 13 đến 15/2, trong bối cảnh trật tự quốc tế hậu Thế chiến II đang suy yếu, thế giới đứng trước bước ...
Hằng số tại sông Hằng

Hằng số tại sông Hằng

Thượng đỉnh EU - Ấn Độ đánh dấu bước chuyển mình lịch sử của một trong những mối quan hệ chiến lược quan trọng nhất thế giới.
Đức-Ấn Độ: Định vị lại quan hệ đối tác

Đức-Ấn Độ: Định vị lại quan hệ đối tác

Chuyến thăm chính thức Ấn Độ của Thủ tướng Đức Friedrich Merz diễn ra trong bối cảnh kinh tế và chính trị quốc tế đang trải qua nhiều biến động sâu sắc.
Tổng thống Hàn Quốc thăm Đông Bắc Á: Nối lại tình xưa

Tổng thống Hàn Quốc thăm Đông Bắc Á: Nối lại tình xưa

Chuyến thăm của Tổng thống Hàn Quốc đến Trung Quốc và Nhật Bản nhằm hàn gắn những vết nứt trong quá khứ, mở ra tương lai hợp tác.
Tổng thống Hàn Quốc thăm Trung Quốc: Dò lại nhịp chiến lược

Tổng thống Hàn Quốc thăm Trung Quốc: Dò lại nhịp chiến lược

Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung phản ánh nỗ lực cân bằng trong bối cảnh thế giới và khu vực chứng kiến nhiều biến chuyển sâu sắc.
Afghanistan: Gốc rễ của sự chia rẽ và khoảng trống quyền lực

Afghanistan: Gốc rễ của sự chia rẽ và khoảng trống quyền lực

Khi nhắc về Afghanistan, người ta thường nghĩ ngay đến lực lượng cầm quyền Taliban, những mùa bầu cử biến động hay những sự can thiệp từ cường quốc bên ngoài.
Vì sao hợp tác công nghiệp quốc phòng Mỹ-EU lúc này trở nên sống còn hơn bao giờ hết?

Vì sao hợp tác công nghiệp quốc phòng Mỹ-EU lúc này trở nên sống còn hơn bao giờ hết?

Việc hạn chế doanh nghiệp quốc phòng Mỹ tham gia các chương trình mua sắm của châu Âu làm suy yếu an ninh chung xuyên Đại Tây Dương.
Korea Herald: Hàn Quốc cần làm điều này để cạnh tranh với Trung Quốc trong lĩnh vực công nghệ sinh học

Korea Herald: Hàn Quốc cần làm điều này để cạnh tranh với Trung Quốc trong lĩnh vực công nghệ sinh học

Hàn Quốc đang thúc đẩy nới lỏng quy định niêm yết, triển khai tín dụng R&D bằng tiền mặt và cải tổ hệ sinh thái đầu tư mạo hiểm trong mảng công nghệ sinh học.
Thấy gì từ việc cạnh tranh khoáng sản chiến lược trở thành đòn bẩy cho chính sách công nghiệp nội địa?

Thấy gì từ việc cạnh tranh khoáng sản chiến lược trở thành đòn bẩy cho chính sách công nghiệp nội địa?

Các nền kinh tế chuyển từ mô hình toàn cầu hóa dựa trên chi phí thấp sang chính sách công nghiệp nhà nước hỗ trợ nhằm bảo đảm nguồn cung khoáng sản thiết yếu.
Cài đặt lại quan hệ Canada-Trung Quốc: Điều chỉnh nhỏ nằm trong chiến lược lớn

Cài đặt lại quan hệ Canada-Trung Quốc: Điều chỉnh nhỏ nằm trong chiến lược lớn

Học giả Vina Nadjibulla thuộc Quỹ Châu Á-Thái Bình Dương của Canada đăng bài viết trên East Asia Forum về quan hệ Canada-Trung Quốc.
Thấy gì từ vai trò của ngoại giao văn hoá trong định hình hình ảnh quốc gia trên trường quốc tế?

Thấy gì từ vai trò của ngoại giao văn hoá trong định hình hình ảnh quốc gia trên trường quốc tế?

Ngoại giao văn hóa đã trở thành một trong những công cụ hữu hiệu nhất để kiến tạo nên hình ảnh của một quốc gia trên trường quốc tế.
Phiên bản di động