Nhìn lại quan hệ Mỹ-Trung năm 2021: Cuộc khủng hoảng mới hay cạnh tranh chiến lược có trách nhiệm hơn?

Minh Tuấn
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Kể từ khi ông Joe Biden nhậm chức Tổng thống vào tháng 1/2021, giọng điệu và chiến thuật cạnh tranh của Mỹ với Trung Quốc đã dần trở nên rõ ràng. Quan hệ Mỹ-Trung vừa cho thấy tính liên tục vừa có những thay đổi, và mọi hoạt động tương tác giữa hai nước đều thu hút sự quan tâm của thế giới.
Nhìn lại thế giới 2021: J.Biden đặt nền móng cho cuộc khủng hoảng mới Mỹ-Trung
Quan hệ Mỹ-Trung vừa cho thấy tính liên tục vừa có những thay đổi, và mọi hoạt động tương tác giữa hai nước đều thu hút sự quan tâm của thế giới. (Nguồn: Shutterstock)

Từ thời Tổng thống Donald Trump đến thời ông Joe Biden, về cơ bản Mỹ đã xác định mối quan hệ của nước này với Trung Quốc theo nghĩa "cạnh tranh", theo đó cho rằng, Bắc Kinh là đối thủ mạnh nhất có thể thách thức quyền bá chủ của Washington.

Cạnh tranh có trách nhiệm

Hiện tại, chính sách Trung Quốc của chính quyền Tổng thống Biden tập trung vào 3 khía cạnh, vốn tạo ra những cuộc khủng hoảng mới sau năm đầu tiên lên nắm quyền.

Khía cạnh thứ nhất là tận dụng sức mạnh và khả năng cạnh tranh của chính nước Mỹ.

Học thuyết của ông Biden được nhìn nhận là một hình thức khác của chính sách "Nước Mỹ trước tiên", trong đó nhấn mạnh vào "chính sách đối ngoại hướng đến tầng lớp trung lưu”. Mỹ tin rằng, việc thúc đẩy khả năng tự phát triển là chìa khóa để cạnh tranh với Trung Quốc.

Ngoài ra, cường quốc hàng đầu thế giới coi "sự cạnh tranh giữa các cường quốc" là một yếu tố bên ngoài thúc đẩy chương trình nghị sự trong nước, chẳng hạn như thúc đẩy dự luật về cơ sở hạ tầng.

Khía cạnh thứ hai là định hình lại các liên minh theo hệ tư tưởng.

Trong Chiến tranh Lạnh, Mỹ đã thành lập liên minh để chống lại Liên Xô. Giờ đây, Washington đang tham gia vào một cuộc cạnh tranh lâu dài với Bắc Kinh.

Chính quyền của Tổng thống Biden đã và đang kỳ vọng tạo ra các liên minh theo hệ tư tưởng để cô lập Trung Quốc.

Khía cạnh thứ ba là dần dần vạch ra lộ trình cạnh tranh với Trung Quốc.

Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken từng đưa ra cách tiếp cận "ba chữ C" - cụ thể là "cạnh tranh (competition), đối đầu (confrontation) và hợp tác (cooperation)" - với Trung Quốc.

Hiện nay, Mỹ đã sửa đổi chính sách "ba chữ C" bằng cách nói về "cạnh tranh có trách nhiệm", "hợp tác dựa trên thế mạnh" và thiết lập "những ranh giới chung" để tránh đối đầu với Trung Quốc.

Điều mà Mỹ gọi là cuộc cạnh tranh với Trung Quốc hoàn toàn khác so với cuộc đối đầu trong Chiến tranh Lạnh.

Mỹ muốn dẫn trước và không để những đối thủ phía sau vượt lên, coi cuộc cạnh tranh về khoa học-công nghệ với Trung Quốc là gay gắt nhất và cho rằng họ nắm trong tay điểm yếu của Trung Quốc.

Do đó, Mỹ đã cố gắng đẩy mạnh chiến thuật "sân nhỏ, rào cao" nhằm ngăn chặn sự phát triển khoa học và công nghệ của Trung Quốc trong một giai đoạn nhất định.

Để củng cố hơn nữa lợi ích và duy trì lợi thế sẵn có, Mỹ đã lựa chọn cẩn thận các lĩnh vực hợp tác với Trung Quốc, nhưng sẽ không để Trung Quốc dẫn đầu.

Mỹ đang tích cực hợp tác với Trung Quốc để giành lại vị trí dẫn đầu thế giới trong lĩnh vực biến đổi khí hậu, đồng thời kiềm chế quốc gia đông dân này trong các lĩnh vực công nghệ cao như năng lượng sạch.

Mỹ cũng coi trọng việc kiểm soát rủi ro với Trung Quốc và đã nhiều lần bày tỏ hy vọng tránh xung đột trong quan hệ song phương.

Điều quan trọng là phải hiểu được lý do thực sự đằng sau cách dùng từ này.

Mỹ chưa sẵn sàng cho một cuộc đối đầu toàn diện với Trung Quốc. Washington cần tập trung vào các vấn đề đối nội để không bị phân tâm quá mức vào sự xuống cấp của quan hệ Mỹ-Trung.

Cạnh tranh Mỹ-Trung tại Đông Á: Cuộc chiến 'mượn tay kẻ khác' hay sự đối đầu chiến lược giữa hai siêu cường?

Cạnh tranh Mỹ-Trung tại Đông Á: Cuộc chiến 'mượn tay kẻ khác' hay sự đối đầu chiến lược giữa hai siêu cường?

Đông Á được công nhận là một trong những khu vực phát triển năng động nhất, với sự thừa nhận trên trường quốc tế. Tuy ...

Vài chỉ dấu đáng mừng

Có thể nói, sự tương tác chính sách giữa Mỹ-Trung Quốc sau cuộc gặp trực tuyến của hai nhà lãnh đạo hồi tháng 11 vừa qua đã cho thấy một số dấu hiệu tích cực trong giao lưu nhân dân và giao lưu văn hóa, nếu không muốn nói là tạo ra một giai đoạn mới.

Đặc biệt, về vấn đề thị thực cho giới truyền thông, Trung Quốc và Mỹ sẽ cho phép các nhà báo của cả hai nước tự do xuất nhập cảnh vào nước kia phù hợp với quy định nghiêm ngặt về phòng chống Covid-19.

Hai bên cũng nhất trí rằng, Mỹ sẽ cấp thị thực nhập cảnh nhiều lần trong 1 năm cho các nhà báo quốc tịch Trung Quốc, đồng thời ngay lập tức khởi động quy trình giải quyết các vấn đề về "thời hạn lưu trú".

Tin liên quan
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc: Kiểm soát cạnh tranh có trách nhiệm Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc: Kiểm soát cạnh tranh có trách nhiệm

Dựa trên nguyên tắc “có đi có lại”, phía Trung Quốc cam kết đối xử bình đẳng với các nhà báo Mỹ ngay sau khi các chính sách của Washington có hiệu lực.

Ngoài ra, Trung Quốc và Mỹ sẽ cấp thị thực cho các nhà báo mới dựa trên các luật và quy định hiện hành.

Tuy nhiên, Mỹ cũng tiếp tục nâng cấp chính sách cứng rắn đối với Trung Quốc.

Ví dụ, Washington vừa bổ sung 12 công ty Trung Quốc vào “danh sách đen” về xuất khẩu và mời đại diện của Đài Loan tham dự Hội nghị thượng đỉnh vì dân chủ.

Gần đây, việc chính quyền của Tổng thống Biden thông báo sẽ không cử bất kỳ quan chức nào tới Thế vận hội mùa Đông 2022 tại Bắc Kinh đã khiến quan hệ song phương ngày càng xấu đi.

Quan hệ Mỹ-Trung đang đối mặt với những thách thức lớn và phức tạp, triển vọng sẽ phụ thuộc vào sự tương tác chính sách giữa hai bên.

Nếu có thể tạo ra những bước đột phá trong lĩnh vực văn hóa, kinh tế và thương mại, đồng thời tiếp tục hạn chế đối đầu thông qua hợp tác cụ thể và thiết thực, hai nước sẽ không rơi vào “Bẫy Thucydides” cũng như một cuộc Chiến tranh Lạnh mới.

Muốn cùng tồn tại hòa bình, Trung Quốc tuyên bố không sợ đối đầu Mỹ

Muốn cùng tồn tại hòa bình, Trung Quốc tuyên bố không sợ đối đầu Mỹ

Ngày 20/12, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị đã kêu gọi Mỹ cùng Trung Quốc tìm ra con đường để cùng tồn tại ...

Thỏa thuận thương mại Mỹ-Trung Quốc: Bắc Kinh không tuân thủ cam kết, Washington có thể đơn phương trả đũa?

Thỏa thuận thương mại Mỹ-Trung Quốc: Bắc Kinh không tuân thủ cam kết, Washington có thể đơn phương trả đũa?

Sau gần 2 năm thực thi Thỏa thuận thương mại Mỹ-Trung Quốc giai đoạn 1, đã phát sinh các khiếu nại về việc Bắc Kinh ...

(theo CGTN)

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Tư ngày 18/5/2022: Nhân Mã chán nản công việc

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Tư ngày 18/5/2022: Nhân Mã chán nản công việc

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 18/5/2022 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Chủ tịch Quốc hội thăm Tổng lãnh sự quán Việt Nam và gặp mặt cộng đồng người Việt Nam tại 4 tỉnh Nam Lào

Chủ tịch Quốc hội thăm Tổng lãnh sự quán Việt Nam và gặp mặt cộng đồng người Việt Nam tại 4 tỉnh Nam Lào

Baoquocte.vn. Chủ tịch Quốc hội mong Tổng lãnh sự quán, các hội đoàn, cộng đồng người Việt Nam ở 4 tỉnh Nam Lào không ngừng củng cố và phát triển quan ...
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ thăm trường Dân tộc nội trú Champasak, Lào

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ thăm trường Dân tộc nội trú Champasak, Lào

Baoquocte.vn. Chủ tịch Quốc hội đã trao quà tặng các học sinh học giỏi tiếng Việt của trường, tặng nhà trường sách, trang thiết bị trường học trị giá 320 triệu ...
Vừa mở bán, vé xem trận chung kết Bóng đá nam SEA Games 31 đã được bán hết sạch

Vừa mở bán, vé xem trận chung kết Bóng đá nam SEA Games 31 đã được bán hết sạch

Baoquocte.vn. Vé xem trận chung kết và trận tranh HCĐ Bóng đá nam SEA Games 31 tại SVĐ Mỹ Đình đã bán hết trong thời gian rất ngắn sau khi mở ...
Viện ISEAS-Yusof Ishak: Chuyến thăm ‘trọn vẹn’ của Thủ tướng Phạm Minh Chính tới Hoa Kỳ

Viện ISEAS-Yusof Ishak: Chuyến thăm ‘trọn vẹn’ của Thủ tướng Phạm Minh Chính tới Hoa Kỳ

Baoquocte.vn. Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Phạm Minh Chính đã có chuyến công du thành công tới Hoa Kỳ.
Đảng ủy Bộ Ngoại giao bồi dưỡng nghiệp vụ công tác đảng cho bí thư chi bộ và cấp ủy cơ sở năm 2022

Đảng ủy Bộ Ngoại giao bồi dưỡng nghiệp vụ công tác đảng cho bí thư chi bộ và cấp ủy cơ sở năm 2022

Baoquocte.vn. Ngày 17/5, tại Hà Nội, Đảng ủy Bộ Ngoại giao tổ chức lớp bồi dưỡng nghiệp vụ công tác đảng dành cho bí thư chi bộ và cấp ủy cơ ...
Tin thế giới 17/5: Nga tuyên bố Ukraine rút khỏi đàm phán, thờ ơ trước việc hai nước Bắc Âu vào NATO, Israel bắn rơi máy bay Hezbollah

Tin thế giới 17/5: Nga tuyên bố Ukraine rút khỏi đàm phán, thờ ơ trước việc hai nước Bắc Âu vào NATO, Israel bắn rơi máy bay Hezbollah

Baoquocte.vn. Nga không đàm phán với Ukraine, thờ ơ trước động thái từ Phần Lan và Thụy Điển, Israel bắn rơi máy bay Hezbollah…là một số tin thế giới nổi bật ...
VĐV bắn súng Trần Quốc Cường và cha tâm sự xúc động sau khi giành HCV SEA Games 31

VĐV bắn súng Trần Quốc Cường và cha tâm sự xúc động sau khi giành HCV SEA Games 31

Baoquocte.vn. Ở nội dung 50m súng ngắn bắn chậm nam, ngoài Trần Quốc Cường còn có sự tham gia của một xạ thủ Việt Nam khác là Nguyễn Duy Hoàng.
Điện mừng Thủ tướng Cộng hòa Pháp

Điện mừng Thủ tướng Cộng hòa Pháp

Baoquocte.vn. Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã gửi điện mừng, nhân dịp bà Elisabeth Borne được bổ nhiệm làm Thủ tướng Cộng hòa Pháp.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Đại sứ Brunei chào từ biệt

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Đại sứ Brunei chào từ biệt

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc chia sẻ, mặc dù bị ảnh hưởng bởi đại dịch nhưng quan hệ Việt Nam-Brunei vẫn luôn được thắt chặt.
Tin thế giới 17/5: Nga tuyên bố Ukraine rút khỏi đàm phán, thờ ơ trước việc hai nước Bắc Âu vào NATO, Israel bắn rơi máy bay Hezbollah

Tin thế giới 17/5: Nga tuyên bố Ukraine rút khỏi đàm phán, thờ ơ trước việc hai nước Bắc Âu vào NATO, Israel bắn rơi máy bay Hezbollah

Baoquocte.vn. Nga không đàm phán với Ukraine, thờ ơ trước động thái từ Phần Lan và Thụy Điển, Israel bắn rơi máy bay Hezbollah…là một số tin thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Xung đột Nga-Ukraine: Moscow thẳng thừng nói về hòa đàm, Kiev nỗ lực ở Mariupol

Xung đột Nga-Ukraine: Moscow thẳng thừng nói về hòa đàm, Kiev nỗ lực ở Mariupol

Baoquocte.vn. Thứ trưởng Ngoại giao Nga Andrey Rudenko cho biết, nước này và Ukraine sẽ không tổ chức các cuộc đàm phán 'dưới bất kỳ hình thức nào'.
Bầu cử Quốc hội Lebanon: Phong trào được Iran hậu thuẫn mất thế đa số, LHQ mong chờ 'chính phủ bao trùm'

Bầu cử Quốc hội Lebanon: Phong trào được Iran hậu thuẫn mất thế đa số, LHQ mong chờ 'chính phủ bao trùm'

Baoquocte.vn. Phong trào Hồi giáo Hezbollah được Iran hậu thuẫn ở Lebanon và các đồng minh đã mất thế đa số trong Quốc hội nước này sau cuộc bầu cử hôm 15/5.
Mexico phát tín hiệu, Mỹ cử phái đoàn sang bàn về Hội nghị thượng đỉnh châu Mỹ

Mexico phát tín hiệu, Mỹ cử phái đoàn sang bàn về Hội nghị thượng đỉnh châu Mỹ

Baoquocte.vn. Một phái đoàn của Mỹ sẽ đến Mexico để thảo luận về sự tham gia của các quốc gia trong khu vực tại Hội nghị thượng đỉnh châu Mỹ lần thứ 9.
New Zealand 'tung đòn' nhằm vào Belarus vì Ukraine

New Zealand 'tung đòn' nhằm vào Belarus vì Ukraine

Baoquocte.vn. New Zealand thông báo các biện pháp trừng phạt nhằm vào một số cá nhân và thực thể của Belarus bị cáo buộc có liên quan cuộc xung đột ở Ukraine.
Venezuela: Tổng thống bổ nhiệm Ngoại trưởng mới, phe đối lập chuẩn bị bài bản cho bầu cử

Venezuela: Tổng thống bổ nhiệm Ngoại trưởng mới, phe đối lập chuẩn bị bài bản cho bầu cử

Baoquocte.vn. Tổng thống Venezuela đã bổ nhiệm ông Carlos Faria, đại sứ nước này tại Nga, giữ chức vụ Bộ trưởng Ngoại giao của quốc gia Mỹ Latinh.
EU và vị thế của Tổng thống Pháp E. Macron

EU và vị thế của Tổng thống Pháp E. Macron

Baoquocte.vn. Trong nhiệm kỳ mới, EU cũng sẽ vẫn là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Pháp với các mục tiêu chủ quyền, tăng trưởng và tự bảo vệ.
Chuyên gia: Hội nghị Cấp cao đặc biệt sẽ thảo luận về vai trò của ASEAN tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Chuyên gia: Hội nghị Cấp cao đặc biệt sẽ thảo luận về vai trò của ASEAN tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Giáo sư Chintamani Mahapatra thuộc Đại học JNU (Ấn Độ) nhận định về một số chủ đề sẽ được thảo luận trong Hội nghị Cấp cao Đặc biệt ASEAN-Mỹ sắp tới.
Bầu cử Philippines: Khi chiến thắng chỉ là khởi đầu

Bầu cử Philippines: Khi chiến thắng chỉ là khởi đầu

Baoquocte.vn. Chiến thắng trong bầu cử tổng thống Philippines mới là khởi đầu trên hành trình đầy khó khăn của ông Ferdinand Marcos Jr. để đưa Manila ‘trỗi dậy một lần nữa’.
Tầm nhìn EU của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron

Tầm nhìn EU của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron

Baoquocte.vn. Sau gần 5 năm, các định hướng lớn mà Tổng thống Pháp Emmanuel Macron kiên định theo đuổi dần được cụ thể hóa thành những chuyển biến lớn trong EU.
Bầu cử tổng thống Pháp: Biến thách thức thành lợi thế

Bầu cử tổng thống Pháp: Biến thách thức thành lợi thế

Baoquocte.vn. Bầu cử tổng thống Pháp - Bất ngờ đã không xảy ra hôm 24/4!
Nga-Ukraine: Xung đột về đâu?

Nga-Ukraine: Xung đột về đâu?

Baoquocte.vn. Cuộc xung đột quân sự Nga-Ukraine bắt đầu từ ngày 24/2 nay đã bước sang tháng thứ ba và là tuần thứ hai triển khai giai đoạn hai.
Phục hồi tài nguyên đất: Vấn đề và giải pháp

Phục hồi tài nguyên đất: Vấn đề và giải pháp

Baoquocte.vn. Suy thoái tài nguyên đất cũng là nguyên nhân của 'dịch bệnh được truyền nhiễm từ động vật hoang dã sang người'.
Thổ Nhĩ Kỳ: Cuộc chiến về sự tồn vong của AKP

Thổ Nhĩ Kỳ: Cuộc chiến về sự tồn vong của AKP

Baoquocte.vn. Thổ Nhĩ Kỳ thông báo nước này phát động chiến dịch có quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu thuộc PKK ở vùng biên giới miền Bắc Iraq giáp với nước này.
60 năm sau khi được coi là 'đã chết', sông Thames bất ngờ 'hồi sinh'

60 năm sau khi được coi là 'đã chết', sông Thames bất ngờ 'hồi sinh'

Baoquocte.vn. Sông Thames đã trải qua một cú 'chuyển mình' ngoạn mục và trở thành một trong những con sông sạch nhất thế giới chảy qua một thành phố.
Phương Tây cung cấp vũ khí gì cho Ukraine

Phương Tây cung cấp vũ khí gì cho Ukraine

Baoquocte.vn. Các nước phương Tây liên tục tung ra các gói hỗ trợ quân sự, bao gồm các loại vũ khí tấn công tối tân, giúp Ukraine tăng cường khả năng phòng thủ.
Sự thật đằng sau cáo buộc Nga sử dụng vũ khí hóa học tại Mariupol

Sự thật đằng sau cáo buộc Nga sử dụng vũ khí hóa học tại Mariupol

Baoquocte.vn. Tại Mariupol, Ukraine cáo buộc Nga sử dụng 'một chất độc không rõ nguồn gốc' bị tình nghi là vũ khí hóa học làm dấy lên lo ngại. Đâu là sự thật?
Gói hỗ trợ an ninh 800 triệu USD Mỹ gửi cho Ukraine có những gì?

Gói hỗ trợ an ninh 800 triệu USD Mỹ gửi cho Ukraine có những gì?

Baoquocte.vn. Ngày 14/4, Tổng thống Mỹ Joe Biden công bố gói viện trợ an ninh lên đến 800 triệu USD cho Ukraine, gồm nhiều vũ khí tối tân và hệ thống phòng không hiện đại.
Phiên bản di động