Nỗ lực 'ngoại giao con thoi' của châu Âu có giúp hạ nhiệt căng thẳng Nga-Ukraine?

Hải Đăng
Bên cạnh việc cố gắng chứng tỏ bản thân trên trường quốc tế, cả ba nước Anh, Pháp, Đức đều có chung một mục tiêu: ngăn chặn nguy cơ căng thẳng Nga-Ukraine trở thành một cuộc xung đột.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Những tuần qua, châu Âu vô cùng nhộn nhịp khi lãnh đạo các nước liên tục thực hiện các chuyến công du nước ngoài, một phần trong những nỗ lực ngoại giao nhằm tìm phương án hạ nhiệt căng thẳng Nga-Ukraine.

Các quốc gia châu Âu đang tìm cách ngăn chặn căng thẳng Nga-Ukraine biến tướng thành một cuộc xung đột. (Nguồn: EU)
Các quốc gia châu Âu đang tìm cách ngăn tình hình căng thẳng Nga-Ukraine biến thành một cuộc xung đột. (Nguồn: EU)

Cụ thể, Tổng phống Pháp Emmanuel Macron đến thăm và làm việc tại Moscow, Kiev và Berlin. Thủ tướng Anh Boris Johnson có cuộc gặp với lãnh đạo NATO ở Brussels, rồi bay tới Ba Lan để thăm các binh sĩ đang đóng quân tại đây. Trong khi đó, tân Thủ tướng Đức Olaf Scholz có chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Mỹ và sau đó cũng đến Nga và Ukraine.

Với những chuyến đi dồn dập như vậy, ba nhà lãnh đạo dường như có nhiều mục tiêu khác nhau, từ gửi những tín hiệu tích cực tới các cử tri trong nước, đến chứng minh bản thân trên trường quốc tế. Nhưng tựu chung, tất cả đều mong muốn tìm ra một giải pháp để ngăn chặn một cuộc xung đột quân sự nổ ra trên lãnh thổ châu Âu.

Năm 2014, khi Nga đưa quân vào Ukraine, lúc đó cựu Thủ tướng Đức Angela Merkel, với khả năng nói tiếng Nga lưu loát và kinh nghiệm hơn chục năm tiếp xúc với Tổng thống Nga Vladimir Putin, đã chủ động đi đầu để đoàn kết châu Âu, có những biện pháp phản ứng cụ thể và đưa ra các lệnh trừng phạt đối với Moscow.

Sau đó, chính bà Merkel và Tổng thống Pháp Francois Hollande đã đứng ra làm trung gian và giúp các bên liên quan đạt được một biện pháp hòa bình với Thỏa thuận Minsk.

Nhưng giờ đây, châu Âu có thể cảm nhận ảnh hưởng từ sự vắng bóng của bà Merkel, khi “lục địa già” phải đối mặt với cuộc khủng hoảng an ninh đầu tiên kể từ khi bà rời ghế tháng 12 vừa qua.

(02.16) Tổng thống Nga Vladimir Putin và Thủ tướng Đức Olaf Scholz hội đàm ngày 15/2. (Nguồn: Sputnik/Reuters)
Tổng thống Nga Vladimir Putin và Thủ tướng Đức Olaf Scholz hội đàm ngày 15/2. (Nguồn: Sputnik/Reuters)

Tân Thủ tướng Đức từng bước khẳng định vị thế

Dù mới chỉ đảm nhận vị trí Thủ tướng Đức trong vài tháng, nhưng việc trở thành thủ tướng của một quốc gia đông dân nhất và có nền kinh tế lớn nhất Liên minh châu Âu (EU) đã ngay lập tức tạo ra sức ảnh hưởng và uy tín nhất định cho ông Olaf Scholz.

Cách tiếp cận của ông phản ánh phong cách thận trọng của bà Merkel, và khi còn là Bộ trưởng Tài chính và Phó Thủ tướng, ông đã tạo dựng được danh tiếng là cánh tay vững chắc của bà Merkel trong các cuộc khủng hoảng.

Tuy vậy, căng thẳng Nga-Ukraine vẫn là một thử thách lớn đối với nhà lãnh đạo này. Thời gian qua, đã có không ít chỉ trích hướng tới Đức vì chính phủ của ông Scholz đã chậm chạp đưa ra những phản ứng cứng rắn trước Nga.

Chính phủ liên minh của ông cũng gặp không ít khó khăn để đạt đồng thuận về một cách tiếp cận với Moscow, cũng như đưa ra các lệnh trừng phạt khả thi và về việc liệu đường ống dẫn khí đốt tự nhiên Dòng chảy Phương Bắc 2 (Nord Stream 2) có nên được sử dụng làm đòn bẩy hay không.

Trong một cuộc họp báo tại Nhà Trắng ngày 14/2, ông cho biết Đức “tuyệt đối thống nhất” với Mỹ và các đồng minh NATO khác, đồng thời khẳng định “chúng tôi sẽ không hành động khác nhau”. Tuy nhiên, ông tránh đưa ra bất cứ tuyên bố trực tiếp nào về Nord Stream 2.

Trong khi đó, chính Tổng thống Mỹ Joe Biden mới là người đưa ra một thông điệp mạnh mẽ rằng: “Nếu Nga điều quân, tức là xe tăng hoặc quân đội Nga vượt qua biên giới Ukraine thêm một lần nữa thì sẽ không còn Nord Stream 2”.

Ông Wolfgang Ischinger, cựu đại sứ Đức tại Mỹ và là Chủ tịch Hội nghị An ninh Munich, nhận định: “Tân Thủ tướng Đức cần thời gian để làm quen với tình hình mới”.

Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Pháp Emmanuel Macron trò chuyện sau cuộc gặp ở Moscow ngày 7/2.
Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Pháp Emmanuel Macron trò chuyện sau cuộc gặp ở Moscow ngày 7/2. (Nguồn: AP)

Emmanuel Macron: Người đối thoại với Putin

Bị bà Merkel “che khuất” từ ​​lâu trên trường quốc tế, nhưng Tổng thống Pháp đã khẳng định vai trò trung tâm trong các cuộc đàm phán giữa Ukraine và Nga.

Ông đã thúc đẩy một giải pháp ngoại giao thông qua các cuộc đàm phán "Định dạng Normandy" liên quan đến Pháp, Đức, Ukraine và Nga.

Trong cuộc hội đàm kéo dài 5 tiếng rưỡi với Tổng thống Nga, ông Macron mang giọng điệu hòa giải khi gọi Nga là “bạn” và khẳng định: “Nếu an ninh châu Âu bị lung lay thì an ninh của Nga không được đảm bảo”. Bên cạnh đó, Tổng thống Pháp cũng nhiều lần đề cập đến các cuộc điện đàm với người đồng cấp Nga thời gian qua.

Một số nhà quan sát đặt ra câu hỏi về việc liệu ông Macron có toan tính gì khác không.

Dù trong các vấn đề an ninh, Tổng thống Pháp muốn châu Âu không phải dựa vào Mỹ trong các vấn đề an ninh khu vực, thế nhưng ông vẫn thường xuyên tham khảo ý kiến ​​của Tổng thống Biden và với các đồng minh châu Âu của mình.

Đặc biệt, sau những bất ngờ và sự tức giận mà Pháp phải hứng chịu liên quan đến thỏa thuận chia sẻ công nghệ tàu ngầm hạt nhân của AUKUS, dường như đang có một nỗ lực phối hợp giữa hai bờ Đại Tây Dương để tránh trường hợp đó lặp lại.

Theo sau cuộc họp ở Moscow, nhà lãnh đạo Pháp đã đưa ra một tuyên bố chung với Thủ tướng Đức Olaf Scholz và Tổng thống Ba Lan Andrzej Duda, cảnh báo rằng “bất kỳ hành động xâm lược quân sự nào nữa của Nga đối với Ukraine đều sẽ gây ra những hậu quả lớn và phải trả giá nghiêm trọng”.

Theo ông Marc Endeweld, tác giả một số cuốn sách về chính sách đối ngoại của Pháp, Tổng thống Macron đang cố gắng để lại di sản lớn, giống như mà những gì cựu Tổng thống Nicolas Sarkozy từng đạt được. Năm 2008, ông Sarkozy đã làm trung gian hòa giải cho cuộc khủng hoảng giữa Gruzia và Nga.

Do đó, chính phủ Pháp đã ra sức nói rằng nỗ lực của ông Macron là hữu ích. Trong một cuộc họp báo, một quan chức cấp cao của Pháp nhắc lại lời khen ngợi của Tổng thống Putin, rằng ông Macron là “người duy nhất mà ông ấy (Putin) có thể thực hiện những cuộc thảo luận sâu sắc như vậy”.

Thủ tướng Anh Boris Johnson trong chuyến thăm Ba Lan. (Nguồn: Reuters)
Thủ tướng Anh Boris Johnson trong chuyến thăm Ba Lan. (Nguồn: Reuters)

Thủ tướng Johnson và tham vọng ‘Nước Anh toàn cầu’

Việc Anh rời EU khiến quốc gia này càng khó khẳng định vị thế là một trong những quốc gia lãnh đạo châu Âu. Thế nhưng điều đó không ngăn được nỗ lực của Thủ tướng Anh để “ đưa phương Tây xích lại gần nhau ” trong vấn đề Ukraine.

Rõ ràng, Anh đóng một vai trò lớn trong việc hỗ trợ quân sự cho Ukraine. Nước này đã cung cấp 2.000 vũ khí chống tăng, huấn luyện cho 22.000 binh sĩ Ukraine và cam kết hỗ trợ 110 triệu USD cho hải quân Ukraine.

Tuy đã nhấn mạnh rằng binh lính Anh sẽ không chiến đấu ở Ukraine nhưng ông Johnson đã gửi 350 lính thủy đánh bộ Hoàng gia đến Ba Lan.

Thêm vào đó, khi gặp Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg, Thủ tướng Anh đã đề nghị tăng gấp đôi quân số của Anh tại Estonia, triển khai thêm máy bay phản lực đến Nam Âu và cử một tàu khu trục và tàu tuần tra ngoài khơi tới phía đông Địa Trung Hải.

Thủ tướng Boris Johnson cho biết, đây “có lẽ là thời điểm nguy hiểm nhất” và là “cuộc khủng hoảng an ninh lớn nhất mà châu Âu phải đối mặt trong nhiều thập kỷ”.

Đối với chính phủ của ông, cuộc khủng hoảng Ukraine tạo cơ hội để chứng minh rằng nước Anh thời hậu Brexit vẫn là một quốc gia có thế lực đáng gờm trên chính trường thế giới.

Bên cạnh đó, London cũng khá thoải mái khi tiếp xúc với Moscow, do nước này không phụ thuộc quá nhiều vào khí đốt tự nhiên của Nga như các nước châu Âu khác.

Việc rút khỏi EU đã hạn chế cơ hội trở thành cầu nối xuyên Đại Tây Dương, nhưng Anh vẫn là một trong những cường quốc quân sự hàng đầu ở NATO và châu Âu, và là một thành viên của liên minh tình báo Five Eyes cùng với Mỹ và Pháp.

Thuật ngữ “ngoại giao con thoi” xuất hiện lần đầu trên tờ New York Times vào tháng 1/1974 nhằm miêu tả hoạt động ngoại giao của Ngoại trưởng Mỹ Henry Kissinger nỗ lực hoà giải xung đột ở Trung Đông, bằng cách thực hiện chuyến công du tới các nước liên quan.

Về cơ bản, ngoại giao con thoi miêu tả nỗ lực ngoại giao của một bên thứ ba với vai trò người hoà giải và trung gian, thông qua các cuộc đàm phán bí mật và gián tiếp sẽ giúp các bên tranh chấp có thể xây dựng lòng tin và nâng cao sự hiểu biết lẫn nhau.

Quốc hội Nga hành động, Ukraine khẩn nhờ LHQ vào cuộc

Quốc hội Nga hành động, Ukraine khẩn nhờ LHQ vào cuộc

Ngày 16/2, Ngoại trưởng Ukraine Dmytro Kuleba cho hay, nước này đã chính thức kiến nghị Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc thảo luận ...

Nga không muốn leo thang ở Ukraine, yêu cầu NATO công khai làm một việc, tố Mỹ muốn 'nẫng tay trên'

Nga không muốn leo thang ở Ukraine, yêu cầu NATO công khai làm một việc, tố Mỹ muốn 'nẫng tay trên'

Ngày 16/3, hãng Interfax đưa tin, Đặc phái viên Nga tại Liên minh châu Âu (EU) cho biết, Moscow không mong đợi bất kỳ sự ...

(theo Washington Post)

Bài viết cùng chủ đề

Căng thẳng Nga-Ukraine

Đọc thêm

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 21/11/2026, Lịch vạn niên ngày 21 tháng 11 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 21/11/2026, Lịch vạn niên ngày 21 tháng 11 năm 2026

Lịch âm 21/11. Lịch âm 21/11/2026? Âm lịch hôm nay 21/11. Lịch vạn niên 21/11/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 20/11/2026: Tuổi Tỵ công việc thành công

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 20/11/2026: Tuổi Tỵ công việc thành công

Xem tử vi 21/11 - tử vi 12 con giáp hôm nay 21/11/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Cập nhật bảng giá lăn bánh xe KIA Seltos tháng 11/2026 mới nhất

Cập nhật bảng giá lăn bánh xe KIA Seltos tháng 11/2026 mới nhất

Bảng giá lăn bánh xe KIA Seltos tháng 11/2026 tại Hà Nội, TP.HCM và các tỉnh, thành phố khác trên cả nước được cập nhật chi tiết dưới đây.
Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Đằng sau cuộc hội ngộ của Mỹ Linh, Hà Trần, Thanh Lam và Ngọc Anh là những ngày tập luyện nghiêm túc, tỉ mỉ cùng ekip âm nhạc.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Đừng quên chúng con!' không chỉ là thông điệp mà còn là lời kêu cứu đầy ám ảnh của những đứa trẻ Palestine tại Dải Gaza tới cộng đồng quốc tế.
Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga-Trung: Tổng thống Trump nói cuộc gặp ‘làm nên lịch sử’, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định ý nghĩa đột phá

Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga-Trung: Tổng thống Trump nói cuộc gặp ‘làm nên lịch sử’, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định ý nghĩa đột phá

Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tiến hành cuộc gặp thượng đỉnh ba bên đầu tiên.
Nga, Trung Quốc và Iran nêu điều kiện nối lại thanh sát hạt nhân

Nga, Trung Quốc và Iran nêu điều kiện nối lại thanh sát hạt nhân

Việc IAEA nối lại thanh sát hạt nhân chỉ có thể thực hiện khi các hành động thù địch nhằm vào Iran chấm dứt hoàn toàn và bảo đảm không tái diễn.
EU tính phương án cho Ukraine vay 45 tỷ Euro, Kiev trông chờ sớm được thông qua

EU tính phương án cho Ukraine vay 45 tỷ Euro, Kiev trông chờ sớm được thông qua

Ủy ban châu Âuđề xuất khoản vay trị giá 45 tỷ Euro dành cho Ukraine trong năm 2027, nhằm bù đắp phần lớn khoản thiếu hụt ngân sách dự kiến.
Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng một khuôn khổ quản trị toàn cầu bao trùm và có trách nhiệm.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Phiên bản di động