Ông Nguyễn Cơ Thạch và bản lĩnh 'ôm cả con voi khổng lồ'

Thu Trang
Theo Đại sứ Vũ Quang Diệm, Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch (1921-1998) với tầm nhìn chiến lược của mình đã làm rạng danh ngành Ngoại giao và đưa đất nước sang một trang mới...
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Đỉnh cao khó vượt Nguyễn Cơ Thạch và bản lĩnh 'ôm cả con voi khổng lồ'
Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thủ tướng Ấn Độ Jawaharlal Nehru ký Thông cáo chung Việt Nam - Ấn Độ ngày 7/2/1958. Đồng chí Nguyễn Cơ Thạch dự lễ ký (hàng trên, thứ hai từ trái).

Trong căn phòng khách với nhiều tấm ảnh, bằng khen kỷ niệm quãng thời gian làm ngoại giao nhiều kỷ niệm của mình, Đại sứ Vũ Quang Diệm vừa nhâm nhi tách trà, vừa kể cho chúng tôi những cảm nhận và ký ức của ông về Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch, người thầy và cũng là thần tượng của ông.

Bốn tầm nhìn nổi bật

Đại sứ Vũ Quang Diệm đánh giá, chưa có một vị Bộ trưởng Ngoại giao nào vượt được đỉnh cao Nguyễn Cơ Thạch về tầm nhìn chiến lược, tài năng, khả năng nghiên cứu và công tác xây dựng ngành.

“Tầm nhìn của ông Nguyễn Cơ Thạch tài tình ở chỗ, những ý kiến, chiến lược của ông đưa ra cách đây hơn nửa thế kỷ cho đến giờ chiêm nghiệm lại càng đúng đắn, hợp lý và hiệu quả”.

Nhà ngoại giao kỳ cựu cho rằng tầm nhìn chiến lược của Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch có 4 điểm nổi bật nhất.

Một là, chủ trương thúc đẩy đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ.

Ngày nay, cụm từ “đa dạng hóa, đa phương hóa” quan hệ có lẽ đã quá quen thuộc, trở thành xu hướng chính trong quan hệ quốc tế nhưng trong bối cảnh những năm 80 của thế kỷ trước, khái niệm này còn rất mới mẻ.

Sau khi chiến tranh chống Mỹ kết thúc, Việt Nam rơi vào thế bao vây cấm vận, thêm vào đó, sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và các nước Đông Âu buộc Việt Nam phải hội nhập quốc tế.

Chính lúc này, chủ trương đa dạng hóa, đa phương hóa đã được Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch đề xuất và cụ thể hóa trong Nghị quyết 13 của Bộ Chính trị ra ngày 20/5/1988, tạo bước ngoặt đổi mới tư duy, nhận thức về các vấn đề quốc tế và đối ngoại trong tình hình mới.

Từ khi có Nghị quyết 13, Bộ Ngoại giao như “bừng lên” sức sống, tháo gỡ được những vướng mắc, từng bước đưa nước ta thoát khỏi thế bị bao vây, cô lập, bình thường hóa và mở rộng quan hệ với các nước, đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ quốc tế.

Hai là, cân bằng quan hệ giữa các nước lớn.

Trong vấn đề Mỹ-Trung, ông Nguyễn Cơ Thạch là người có công lớn “phá băng” giúp bình thường hóa quan hệ với Mỹ và duy trì quan hệ hòa hảo, hữu nghị với Trung Quốc.

Trong vấn đề Ấn Độ-Trung Quốc, ông Thạch cũng cân bằng quan hệ mặc dù Trung Quốc vừa là nước láng giềng, vừa là nước anh em xã hội chủ nghĩa.

Khi xảy ra xung đột giữa Ấn Độ và Trung Quốc năm 1962, ông Thạch đã hết sức ngăn cản tư duy chống Ấn Độ, cho rằng Việt Nam không nên đi quá xa trong việc này.

Vị cựu Đại sứ Việt Nam tại Ấn Độ nhận định: “Quan điểm này của ông Nguyễn Cơ Thạch đã thể hiện tính đúng đắn. Kết quả là mối quan hệ Việt Nam - Ấn Độ ngày càng phát triển tốt đẹp, sự ủng hộ của Ấn Độ với Việt Nam ngày càng mạnh mẽ”.

Ba là, giải bao vây cấm vận.

Năm 1979, quân đội Việt Nam tham gia cùng nhân dân Campuchia chiến đấu đẩy lùi chế độ diệt chủng Pol Pot. Việc này dẫn đến Liên hợp quốc và các diễn đàn không liên kết lên án, cô lập Việt Nam.

Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch đã đóng góp rất lớn vào việc giải vây và chấm dứt cấm vận. Chính ông là người đề xuất rút quân khỏi Campuchia năm 1982. Đến 1989, ta đã rút quân hoàn toàn khỏi Campuchia, hoàn thành sứ mệnh giúp đỡ nhân dân Campuchia.

Ngoài ra, ông Thạch còn là người đề xuất họp Hội nghị Ngoại trưởng 3 nước Đông Dương gồm Lào, Việt Nam và Campuchia 6 tháng/lần để thảo luận giải quyết vấn đề Campuchia. Sau mỗi lần họp, có một cuộc họp báo quốc tế để công bố những sáng kiến mới của ba nước về giải pháp cho vấn đề Campuchia.

Trong quan hệ với ASEAN, ông Nguyễn Cơ Thạch cũng đấu tranh ngoại giao mạnh mẽ để hóa giải hoài nghi của các nước ASEAN và đóng góp to lớn vào quá trình Việt Nam gia nhập ASEAN.

Bốn là, đổi mới về kinh tế thị trường.

Bên cạnh mối trăn trở về các vấn đề ngoại giao, ông Nguyễn Cơ Thạch còn đi sâu nghiên cứu về kinh tế.

Trong quá trình nghiên cứu, ông Nguyễn Cơ Thạch đi khắp nơi, tìm mọi cách để có được các loại sách về kinh tế thị trường. Mỗi lần đi họp ở Mỹ, ông đều tranh thủ gặp bà con Việt kiều trí thức để nhờ cung cấp sách và trao đổi, đặt vấn đề phát triển kinh tế thị trường nhằm cung cấp thông tin cho đất nước.

Có thể nói, ông Thạch là người tiên phong, đặt nền móng cho ngoại giao kinh tế, góp phần vào công cuộc đổi mới kinh tế thị trường, hiện đại hóa đất nước.

Đại sứ Vũ Quang Diệm nhấn mạnh: “Nhắc đến ông Nguyễn Cơ Thạch, ngoài danh hiệu nhà ngoại giao lỗi lạc thì có lẽ người ta còn phải thêm cả danh hiệu nhà kinh tế tài ba”.

Bộ trưởng “khát thông tin”

Theo Đại sứ Vũ Quang Diệm, Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch là một người không ngừng học hỏi, đi sâu nghiên cứu trong mọi vấn đề mà nhiều cấp dưới của ông còn đùa vui rằng ông là Bộ trưởng “khát thông tin”.

Điều này được thể hiện qua một câu chuyện khi ông Nguyễn Cơ Thạch chuẩn bị cho chuyến thăm đầu tiên của Chủ tịch Hồ Chí Minh đến Ấn Độ năm 1958, cũng là chuyến thăm đầu tiên Chủ tịch Hồ Chí Minh đến một nước không phải nước chủ nghĩa xã hội. Lúc bấy giờ, ông Nguyễn Cơ Thạch đang là Tổng lãnh sự đầu tiên của Việt Nam ở Ấn Độ.

Để chuẩn bị báo cáo về tình hình chính trị, kinh tế nước sở tại, quan hệ, chính sách đối ngoại và quan hệ Việt-Ấn, ông Nguyễn Cơ Thạch đã cho mua sách trên tất cả các lĩnh vực, giao cho từng cán bộ đọc và tóm tắt lại cho ông.

Sự đầu tư nghiên cứu, đọc sách trau dồi kiến thức của ông Nguyễn Cơ Thạch đã khiến Vụ trưởng Vụ Trung Đông-châu Phi Lê Lộc lúc bấy giờ phải thốt lên rằng: “Ông Nguyễn Cơ Thạch định ôm cả con voi khổng lồ hay sao?” (con voi là biểu tượng của Ấn Độ).

Và bản lĩnh “ôm cả con voi khổng lồ” đó không chỉ giúp nâng cao trình độ của cán bộ ngoại giao thuở đó mà còn trực tiếp dẫn đến thành công cho chuyến thăm của Chủ tịch Hồ Chí Minh tới Ấn Độ năm 1958.

Đỉnh cao khó vượt Nguyễn Cơ Thạch và bản lĩnh 'ôm cả con voi khổng lồ'
Đại sứ Vũ Quang Diệm và Tổng thống Ấn Độ A. P. J. Abdul Kalam trong thời gian công tác nhiệm kỳ tại Ấn Độ.

Khi ông Nguyễn Cơ Thạch đã đảm nhiệm cương vị tư lệnh ngành Ngoại giao, hằng năm cứ 6 tháng/lần, Vụ Tổng hợp Đối ngoại phải trình bày về tình hình thế giới hiện thời, quan hệ chiến lược của các nước lớn và xu hướng quan hệ trong tương lai để ông cho ý kiến đánh giá.

Theo Đại sứ Vũ Quang Diệm, mỗi lần nộp báo cáo như vậy, các cán bộ đều lo nơm nớp lo lắng vì yêu cầu của Bộ trưởng rất cao, thường xuyên lật đi lật lại vấn đề, và những gì ông muốn biết thì sẽ “truy” đến cùng.

Nhưng cũng chính sự đòi hỏi cao đó của ông Thạch đã giúp các cán bộ cấp dưới trưởng thành nhanh chóng.

Với cấp dưới, Bộ trưởng luôn cư xử có “cương” và có “nhu”. Trong công việc, ông nghiêm túc, quyết liệt là thế, nhưng ở cuộc sống đời thường ông lại rất ân cần, thoải mái, nhiệt tình chỉ bảo cấp dưới.

Đại sứ Vũ Quang Diệm kể lại trong một lần tháp tùng Bộ trưởng đi họp, khi đi qua một cán bộ đang mải chơi cờ, ông Thạch không mắng mỏ mà chỉ ôn tồn nói: “Nếu cậu biết thu xếp công việc của cậu trong một ngày như thế nào, thì cậu sẽ biết sắp xếp cuộc đời của cậu như vậy”.

Đó chỉ là một trong rất nhiều bài học về đối ngoại, về cuộc sống mà Đại sứ Vũ Quang Diệm cũng như nhiều lớp cán bộ ngoại giao đã học được từ vị Bộ trưởng đáng kính.

Cuối buổi trò chuyện, nhắc đến dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch, Đại sứ Vũ Quang Diệm gửi gắm: “Tuy rằng hiện nay đã có con đường mang tên Nguyễn Cơ Thạch, nhưng nhân dịp này tôi cũng mong muốn sẽ có một viện chiến lược mang tên Nguyễn Cơ Thạch, bởi ông cùng tầm nhìn chiến lược của mình đã làm rạng danh ngành Ngoại giao và đưa đất nước sang một trang mới”.

Đại sứ Vũ Quang Diệm từng là Đại sứ Việt Nam tại Philippines (1992), Vụ trưởng Vụ ASEAN (1992-1996), Đại sứ Việt Nam tại Đan Mạch (2001-2004) và Đại sứ Việt Nam tại Ấn Độ (2006-2010). Hiện ông là Phó Chủ tịch Hội hữu nghị Việt Nam-Ấn Độ và Phó Chủ tịch Hội hữu nghị Việt Nam-Philippines.
TIN LIÊN QUAN
Nguyễn Cơ Thạch – Người tiên phong trong tư duy lý luận
Việt Nam và Hội đồng Bảo an: Từ những thời khắc ‘cân não’ trong hành trình gian khó đến vị thế đáng tự hào
Ký ức về cuộc gặp ấn tượng và tiếng cười trứ danh của Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch
Những nước nào thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam trong tháng 5?
Nguyễn Cơ Thạch – Người tiên phong trên mặt trận ngoại giao kinh tế

Đọc thêm

Cập nhật bảng giá xe hãng Bentley mới nhất tháng 1/2025

Cập nhật bảng giá xe hãng Bentley mới nhất tháng 1/2025

Bảng giá xe hãng Bentley của các dòng Flying Spur 2021, Bentayga 2021, Continental 2023, Continental 2021 sẽ được cập nhật chi tiết nhất trong bài viết dưới đây.
Mức phạt lỗi sử dụng điện thoại khi lái xe máy, ô tô từ ngày 1/1/2025

Mức phạt lỗi sử dụng điện thoại khi lái xe máy, ô tô từ ngày 1/1/2025

Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin cho tiết về mức phạt lỗi sử dụng điện thoại khi lái xe máy, xe ô tô từ ngày 1/1/2025.
BYD Xia PHEV cập bến đại lý ở Trung Quốc trước thềm ra mắt, giá từ 970 triệu đồng

BYD Xia PHEV cập bến đại lý ở Trung Quốc trước thềm ra mắt, giá từ 970 triệu đồng

BYD Xia PHEV đầu tiên đã xuất hiện tại các đại lý ở Trung Quốc để trưng bày chuẩn bị cho ngày ra mắt sắp tới, xe có giá bán ...
Loạt nước châu Phi phản đối phát ngôn của Tổng thống Pháp

Loạt nước châu Phi phản đối phát ngôn của Tổng thống Pháp

Những phát biểu của Tổng thống Pháp trong một sự kiện ngày 6/1 đã khiến nhiều nước ở châu Phi cảm thấy 'nóng mặt'.
EuroCham: Kinh tế Việt Nam phục hồi đáng kinh ngạc, là điểm đến đầu tư lý tưởng

EuroCham: Kinh tế Việt Nam phục hồi đáng kinh ngạc, là điểm đến đầu tư lý tưởng

Bất chấp những thách thức toàn cầu như áp lực lạm phát và căng thẳng chính trị, kinh tế Việt Nam vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng bền bỉ.
Hình ảnh diễn viên Nhã Phương, Lan Ngọc xinh đẹp ngọt ngào cùng dàn sao nữ

Hình ảnh diễn viên Nhã Phương, Lan Ngọc xinh đẹp ngọt ngào cùng dàn sao nữ

Trước 200 khách mời, diễn viên Trường Giang nhiều lần khen bà xã Nhã Phương xinh đẹp.
Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng điện đàm với Thứ trưởng Ngoại giao Uzbekistan Ilkhom Khaydarov

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng điện đàm với Thứ trưởng Ngoại giao Uzbekistan Ilkhom Khaydarov

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng điện đàm với Thứ trưởng Ngoại giao Uzbekistan Ilkhom Khaydarov nhằm thúc đẩy quan hệ hợp tác song phương.
Xuân Quê hương 2025 tại Angola: Rộn ràng không khí mừng Đảng, mừng Xuân, đón chào năm mới

Xuân Quê hương 2025 tại Angola: Rộn ràng không khí mừng Đảng, mừng Xuân, đón chào năm mới

Đông đảo bà con người Việt Nam từ thủ đô Luanda và các tỉnh của Angola đã đến dự Xuân Quê hương 2025 do Đại sứ quán Việt Nam tại Angola tổ chức.
Đại sứ quán Việt Nam tại Sri Lanka tổ chức Xuân Quê hương 2025

Đại sứ quán Việt Nam tại Sri Lanka tổ chức Xuân Quê hương 2025

Đại sứ Trịnh Thị Tâm mong muốn trong năm 2025, cộng đồng người Việt tại Sri Lanka tiếp tục đoàn kết, phát huy những giá trị tốt đẹp của dân tộc...
Phát động cuộc thi tìm hiểu và thiết kế logo về quan hệ Việt Nam-Sri Lanka

Phát động cuộc thi tìm hiểu và thiết kế logo về quan hệ Việt Nam-Sri Lanka

Nhân dịp kỷ niệm 55 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam-Sri Lanka, các cuộc thi tìm hiểu và thiết kế logo về quan hệ song phương đã được phát động.
Điện chia buồn về vụ tấn công bằng xe tải tại Hoa Kỳ

Điện chia buồn về vụ tấn công bằng xe tải tại Hoa Kỳ

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn gửi điện chia buồn đến Ngoại trưởng Hoa Kỳ khi được tin một vụ tấn công bằng xe tải tại thành phố New Orleans...
Bộ trưởng Ngoại giao Cộng hòa Togo Robert Dussey sắp thăm Việt Nam

Bộ trưởng Ngoại giao Cộng hòa Togo Robert Dussey sắp thăm Việt Nam

Bộ trưởng Ngoại giao, Hội nhập khu vực và Kiều dân nước Cộng hòa Togo Robert Dussey sẽ thăm chính thức Việt Nam từ ngày 7-10/1.
Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản nỗ lực hỗ trợ công dân bị thương trong vụ cháy nổ nhà máy sơn tại Osaka

Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản nỗ lực hỗ trợ công dân bị thương trong vụ cháy nổ nhà máy sơn tại Osaka

Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản khẩn trương tìm hiểu tình hình và hỗ trợ 2 công dân Việt Nam bị thương trong vụ nổ nhà máy sơn tại Osaka.
Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản nhanh chóng hỗ trợ công dân bị nợ lương

Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản nhanh chóng hỗ trợ công dân bị nợ lương

Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản xuống địa phương hỗ trợ, đồng hành giải quyết vụ việc một công ty Nhật Bản nợ lương người lao động Việt Nam.
Singapore đã bắt giữ và xét xử kẻ sát hại công dân người Việt

Singapore đã bắt giữ và xét xử kẻ sát hại công dân người Việt

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao cập nhật một số thông tin liên quan đến vụ việc công dân người Việt bị sát hại tại Singapore.
Đại sứ quán Việt Nam sẵn sàng hỗ trợ bảo hộ công dân tại Syria trong trường hợp khẩn cấp

Đại sứ quán Việt Nam sẵn sàng hỗ trợ bảo hộ công dân tại Syria trong trường hợp khẩn cấp

Đại sứ quán Việt Nam tại Iran kiêm nhiệm Syria sáng 8/12 cảnh báo công dân Việt Nam không nên đến Syria vào thời điểm này.
Hồ sơ Di cư Việt Nam 2023: Để chính sách song hành với thực tiễn bảo đảm quyền của người di cư

Hồ sơ Di cư Việt Nam 2023: Để chính sách song hành với thực tiễn bảo đảm quyền của người di cư

Theo Phó Cục trưởng Cục Lãnh sự, Hồ sơ Di cư Việt Nam 2023 cho thấy những kết quả đạt được trong xây dựng hoàn thiện chính sách liên quan đến di cư.
Đại diện Phái đoàn IOM: Hồ sơ Di cư Việt Nam 2023 phản ánh nỗ lực thúc đẩy di cư an toàn

Đại diện Phái đoàn IOM: Hồ sơ Di cư Việt Nam 2023 phản ánh nỗ lực thúc đẩy di cư an toàn

Theo Quyền Trưởng đại diện Phái đoàn IOM, Hồ sơ Di cư Việt Nam 2023 đã góp phần củng cố vị thế quốc gia đi đầu trong việc triển khai Thỏa thuận GCM.
Tìm hiểu các nguyên tắc trong việc lựa chọn thực đơn chiêu đãi đối ngoại

Tìm hiểu các nguyên tắc trong việc lựa chọn thực đơn chiêu đãi đối ngoại

Chiều 22/3, đã diễn ra sinh hoạt chuyên đề với chủ đề 'Các nguyên tắc trong việc lựa chọn thực đơn chiêu đãi đối ngoại'.
Khám phá văn hóa giao tiếp của đất nước vạn đảo Indonesia (Phần 2)

Khám phá văn hóa giao tiếp của đất nước vạn đảo Indonesia (Phần 2)

Là một quốc gia Đông Nam Á, Indonesia gần gũi với Việt Nam, nhưng nước này có 86% dân số theo Hồi giáo tạo nên khác biệt trong văn hoá giao tiếp.
Khám phá văn hóa giao tiếp của đất nước vạn đảo Indonesia (Phần 1)

Khám phá văn hóa giao tiếp của đất nước vạn đảo Indonesia (Phần 1)

Là quốc gia Đông Nam Á nên Indonesia gần gũi với Việt Nam, nhưng 86% dân số nước này theo Hồi giáo tạo nên khác biệt trong văn hoá giao tiếp.
Những điều cần biết để không bỡ ngỡ khi đến xứ sở hoa tulip Hà Lan

Những điều cần biết để không bỡ ngỡ khi đến xứ sở hoa tulip Hà Lan

Khi gặp một người Hà Lan bất kì, thật khó để nhận xét về địa vị hay khả năng tài chính của họ thông qua vẻ bề ngoài...
Đôi điều cần biết về văn hóa giao tiếp ở Bỉ - 'trái tim của châu Âu'

Đôi điều cần biết về văn hóa giao tiếp ở Bỉ - 'trái tim của châu Âu'

Cùng khám phá đôi nét về văn hóa giao tiếp và con người Bỉ để hiểu rõ hơn về đất nước được coi là 'trái tim châu Âu' qua bài viết dưới đây!
Những nước nào có Ngày Quốc khánh trong tháng 12?

Những nước nào có Ngày Quốc khánh trong tháng 12?

Trong tháng 12 có 12 quốc gia kỷ niệm Ngày Quốc khánh, bao gồm Romania, Lào, UAE, Thái Lan, Phần Lan, Burkina Faso, Kenya, Bhutan, Niger, Qatar...
Phiên bản di động