Qua 'thời trăng mật', quan hệ Mỹ-EU tìm ngã rẽ mới?

Lan Phương
Giai đoạn “trăng mật” giữa Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ trong nhiệm kỳ của Tổng thống Joe Biden dường như đã chấm dứt sau hàng loạt các sự kiện, từ Afghanistan đến việc thành lập liên minh AUKUS.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Hết 'thời kỳ trăng mật', quan hệ Mỹ-EU phải tìm ngã rẽ mới?
Thời kỳ "trăng mật" trong quan hệ Mỹ-EU được cho là đã qua, vì vậy hai đối tác xuyên Đại Tây Dương cần tìm ra hướng đi mới để quan hệ đôi bên trở nên thực chất, hiệu quả. (Nguồn: Getty)

Dấu hiệu hồi sinh của quan hệ đôi bên

Sau khi nhiệm kỳ của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump kết thúc, mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương được kỳ vọng sẽ có nhiều chuyển biến lạc quan.

Tuy nhiên, quan hệ giữa Washington và Brussels hiện đang được đánh giá là “có nhiều xích mích” và “gây thất vọng”. Câu hỏi đặt ra là, liệu cả hai bên đã tìm ra cách để cải thiện?

Sự ra đời của Hội đồng Công nghệ và Thương mại (TTC) EU-Mỹ tại thành phố Pittsburgh (bang Pennsylvania, Mỹ) tuần trước được coi là dấu hiệu hồi sinh của mối quan hệ thực chất và trung tâm trong thế kỷ XXI.

Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, sức khỏe cộng đồng, phục hồi kinh tế, chuyển đổi năng lượng xanh là các vấn đề lớn của châu Âu hiện nay, đồng thời là tiềm năng hợp tác lớn nhất với Mỹ.

Trong bài phát biểu của Tổng thống Joe Biden tại Kỳ họp thứ 76 Đại hội đồng Liên hợp quốc, nhà lãnh đạo Mỹ nêu rõ, Washington sẽ hành động vì lợi ích quốc gia.

Theo đó, lợi ích của Mỹ cần phải phù hợp với châu Âu về mặt an ninh, đồng thời việc định hướng lại chiến lược với Trung Quốc và tăng cường ảnh hưởng ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương cũng đồng nghĩa với việc tiếp tục tách rời khỏi các khu vực xung quanh của châu Âu.

Bài học duy nhất mà EU có thể rút ra là thực hiện trách nhiệm của khối trong khu vực lân cận.

Mới đây, các sự kiện lớn tại Afghanistan và AUKUS đã khơi lại cuộc tranh luận về quyền tự chủ chiến lược, an ninh và quốc phòng của châu Âu.

Vì vậy, một mối quan hệ đối tác mạnh mẽ giữa hai bờ Đại Tây Dương cần đi liền với mối quan hệ an ninh và quốc phòng cân bằng hơn.

Đây được nhìn nhận là một mối quan hệ với trách nhiệm cao hơn của châu Âu, cũng như sự tôn trọng lớn hơn từ Mỹ, nhưng lại là điều mà hiện tại cả hai bên đều chưa làm được.

Sau những rạn nứt do thoả thuận AUKUS, quan hệ đồng minh Mỹ-Pháp có thể 'gương vỡ lại lành'?

Sau những rạn nứt do thoả thuận AUKUS, quan hệ đồng minh Mỹ-Pháp có thể 'gương vỡ lại lành'?

Sau những rạn nứt do Thoả thuận An ninh ba bên Anh-Mỹ-Australia (AUKUS) mang lại, liệu quan hệ đồng minh lâu đời Mỹ-Pháp có thể ...

Vị thế của EU với Mỹ

Cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung Quốc không có nghĩa là các cường quốc khác - bao gồm cả EU - không liên quan mà các quốc gia này sẽ bị thu hút vào cực này hay cực kia, phần lớn tùy thuộc vào bản chất của hệ thống chính trị mỗi nước.

Tuy nhiên, không giống như Chiến tranh Lạnh, cuộc cạnh tranh hiện tại có sự phụ thuộc lẫn nhau sâu sắc và chủ yếu diễn ra trên các lĩnh vực kinh tế và công nghệ.

Điều này đặt châu Âu vào một vị trí hoàn toàn khác so với trước đây. Nếu như vào thế kỷ XX, châu Âu có vị thế quan trọng hơn Mỹ trên bàn cờ chính trị quốc tế, được ví như một “món chính trong thực đơn”, thì ngày nay, EU quan trọng theo cách là “có một chỗ ngồi trên bàn ăn”.

Tin liên quan
Chuyên gia Nga: Mỹ là người Chuyên gia Nga: Mỹ là người 'buông tay' trước trong mối quan hệ này

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là EU và Mỹ không thể hợp tác trong bất kỳ vấn đề gì.

Các lĩnh vực như kinh tế, công nghệ, biến đổi khí hậu và năng lượng là hướng đi đầy hứa hẹn hơn cho hợp tác đôi bên. Trong đó, đại dịch Covid-19 đã tạo cơ hội để EU có những hành động cụ thể.

Sự chuyển đổi kinh tế, công nghệ và năng lượng sẽ là nhịp đập của quan hệ đối tác xuyên Đại Tây Dương trong thế kỷ XXI. Đây là những lĩnh vực mà châu Âu đã nhận trách nhiệm và đạt được nhiều thành tựu.

Mặc dù vậy, sự khác biệt trong quan điểm ở những lĩnh vực này vẫn còn tồn tại. Trong khi những tiến bộ đã đạt được về các mục tiêu cắt giảm carbon, cam kết tài chính khí hậu và sự ra mắt của liên minh khí methan toàn cầu, thì vẫn còn những vùng nước sâu ngăn cách EU và Mỹ, đáng chú ý nhất là về các vấn đề như định giá carbon.

Nếu hai bên không thể tạo ra điểm chung, các vấn đề này có nguy cơ biến thành khoảng cách xuyên Đại Tây Dương.

“Thời kỳ trăng mật” sẽ đến rồi sẽ đi, nhưng hiện thực luôn cần những hành động thực chất. Đã đến lúc Mỹ và EU cần làm cho mối quan hệ hai bờ Đại Tây Xương trở lên có hiệu quả, đặc biệt là trong những lĩnh vực thiết yếu đối với cả hai.

Mỹ-EU: Hợp tác gần, hợp sức xa

Mỹ-EU: Hợp tác gần, hợp sức xa

Phiên họp Hội đồng thương mại và công nghệ giữa Mỹ và EU được tiến hành bất chấp sự giận dỗi của EU và NATO, ...

EU tuyên bố: Sau Afghanistan và AUKUS, tự chủ chiến lược là lẽ tự nhiên

EU tuyên bố: Sau Afghanistan và AUKUS, tự chủ chiến lược là lẽ tự nhiên

Ngày 21/9, Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu Maros Sefcovic nói rằng, các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) sẽ thảo luận ...

(theo Politico)

Xem nhiều

Đọc thêm

Tổng thống Ukraine nói 'bóng đang trên sân' Mỹ và Nga, tiết lộ tín hiệu đáng chú ý

Tổng thống Ukraine nói 'bóng đang trên sân' Mỹ và Nga, tiết lộ tín hiệu đáng chú ý

Tổng thống Ukraine cho biết, các cuộc đàm phán hòa bình giữa nước này và Nga do Mỹ làm trung gian chưa rơi vào bế tắc, mà chỉ đang tạm hoãn.
Mỹ tiến hành bước quan trọng đầu tiên trong kế hoạch 3 giai đoạn với Venezuela

Mỹ tiến hành bước quan trọng đầu tiên trong kế hoạch 3 giai đoạn với Venezuela

Đại sứ quán Mỹ tại Venezuela đã chính thức nối lại hoạt động toàn diện, khép lại 7 năm gián đoạn quan hệ ngoại giao giữa hai nước.
Quốc hội Israel thông qua luật tử hình với người bị kết tội khủng bố, Palestine coi đây là 'sự leo thang nguy hiểm'

Quốc hội Israel thông qua luật tử hình với người bị kết tội khủng bố, Palestine coi đây là 'sự leo thang nguy hiểm'

Quốc hội Israel đã thông qua một dự luật cho phép thi hành án tử hình đối với những người Palestine ở Bờ Tây mà nước này kết tội khủng bố.
Iran gọi đề xuất của Mỹ là 'phi thực tế', bác tuyên bố về trung gian đàm phán của Pakistan, cân nhắc rút khỏi một hiệp ước về kiểm soát hạt nhân

Iran gọi đề xuất của Mỹ là 'phi thực tế', bác tuyên bố về trung gian đàm phán của Pakistan, cân nhắc rút khỏi một hiệp ước về kiểm soát hạt nhân

Iran cho biết, kế hoạch ngừng bắn do Mỹ đề xuất gần đây bao gồm những yêu cầu quá mức, phi thực tế và vô lý.
Khủng hoảng Trung Đông gây hệ lụy cho ngành du lịch Australia

Khủng hoảng Trung Đông gây hệ lụy cho ngành du lịch Australia

Ngành du lịch Australia đang nỗ lực ứng phó với những tác động từ cuộc xung đột tại Trung Đông.
Mông Cổ: Chủ tịch Quốc hội từ chức sau khi được đề cử làm Thủ tướng

Mông Cổ: Chủ tịch Quốc hội từ chức sau khi được đề cử làm Thủ tướng

Ngày 30/3, Quốc hội Mông Cổ chấp thuận đơn từ chức của Chủ tịch Quốc hội Nyam-Osor Uchral.
Đàm phán Mỹ-Iran: Hy vọng mong manh

Đàm phán Mỹ-Iran: Hy vọng mong manh

Đã có những tín hiệu tích cực về việc các bên xung đột Mỹ-Israel và Iran có thể bước vào bàn đàm phán, cho dù còn rất mong manh.
'Đám mây' phủ bóng xung đột Nga-Ukraine

'Đám mây' phủ bóng xung đột Nga-Ukraine

Sự chuyển hướng sang khủng hoảng Trung Đông làm suy giảm đáng kể động lực chính trị, ngoại giao và cả nguồn lực dành cho việc giải quyết xung đột Nga - Ukraine.
Đàm phán hòa bình về Ukraine: Khó khăn nội tại và biến động quốc tế thu hẹp 'cánh cửa hoà bình'

Đàm phán hòa bình về Ukraine: Khó khăn nội tại và biến động quốc tế thu hẹp 'cánh cửa hoà bình'

Triển vọng đàm phán nhằm chấm dứt xung đột Nga-Ukraina đang chịu tác động ngày càng lớn.
Tổng tuyển cử Đan Mạch: Khoảnh khắc then chốt

Tổng tuyển cử Đan Mạch: Khoảnh khắc then chốt

Kết quả cuộc tổng tuyển cử Đan Mạch ngày 24/3 không chỉ thay đổi chính trường Copenhagen, mà sẽ tác động đáng kể tới cách nước này giải quyết vấn đề Greenland.
ASEAN - Biến khủng hoảng thành động lực liên kết

ASEAN - Biến khủng hoảng thành động lực liên kết

Trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng toàn cầu ngày càng trở nên gay gắt, Philippines đang thể hiện vai trò dẫn dắt tích cực trên cương vị Chủ tịch ASEAN 2026.
Vết nứt hai bờ Đại Tây Dương

Vết nứt hai bờ Đại Tây Dương

Quan hệ giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu, thường được gọi là quan hệ xuyên Đại Tây Dương đã dần đổi khác với những “vết nứt” ngày càng sâu sắc.
So găng sức mạnh hai ‘sát thủ bầu trời’ của Iran và Trung Quốc

So găng sức mạnh hai ‘sát thủ bầu trời’ của Iran và Trung Quốc

Dù tương đồng về thiết kế với UAV cảm tử Shahed-136 của Iran nhưng UAV do Trung Quốc phát triển được đánh giá là nguy hiểm hơn nhiều.
Mỏ khí đốt South Pars của Iran quan trọng cỡ nào với thế giới?

Mỏ khí đốt South Pars của Iran quan trọng cỡ nào với thế giới?

Mỏ khí đốt South Pars có tầm quan trọng như thế nào và tại sao cuộc tấn công của Israel vào địa điểm này lại được coi là bước đi làm leo thang xung đột?
Những thước đo của hạnh phúc

Những thước đo của hạnh phúc

Ngày 20/3 hằng năm được Liên hợp quốc chọn là Ngày quốc tế Hạnh phúc.
Từ xung đột Trung Đông và câu chuyện eo biển Hormuz: Điểm danh các 'điểm nghẽn' quyền lực của thế giới

Từ xung đột Trung Đông và câu chuyện eo biển Hormuz: Điểm danh các 'điểm nghẽn' quyền lực của thế giới

Xung đột ở Trung Đông đã làm nổi bật tầm quan trọng của các tuyến đường thủy đối với sự lưu thông tự do của thương mại toàn cầu.
Tại sao đảo Kharg lại mang ý nghĩa sống còn đối với Iran và nền kinh tế toàn cầu?

Tại sao đảo Kharg lại mang ý nghĩa sống còn đối với Iran và nền kinh tế toàn cầu?

Nếu các cơ sở dầu mỏ tại đảo Kharg trở thành mục tiêu tiếp theo, nền kinh tế toàn cầu có thể sẽ phải đối mặt với một cú sốc nghiêm trọng, theo Euro News.
Các căn cứ quân sự của Mỹ tại Trung Đông

Các căn cứ quân sự của Mỹ tại Trung Đông

Theo báo cáo của CRS, có 8 căn cứ thường trực và 11 địa điểm quân sự khác mà Bộ Quốc phòng Mỹ có thể tiếp cận trong khu vực Trung Đông.
Phiên bản di động