'Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội là phần ngọn, giáo dục mới là phần gốc’

Đỗ Cao Bảo
(Đồng sáng lập, Ủy viên Hội đồng quản trị, nguyên Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn FPT)
Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội chỉ là ngọn, gốc phải là giáo dục và truyền thông, đặc biệt trẻ phải được giáo dục rất sớm từ gia đình đến nhà trường…
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội là phần ‘ngọn’, giáo dục mới là phần ‘gốc’
Ông Đỗ Cao Bảo nêu quan điểm, để Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội đi vào cuộc sống cần hướng dẫn, chỉ dẫn cụ thể và có xử phạt thật nghiêm.

Việc ban hành Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội thời điểm này là cần thiết.

Thứ nhất, với khoảng 66,72 triệu tài khoản facebook, Việt Nam đứng thứ 7 thế giới về số người dùng, nếu tính tỷ lệ người dùng trên dân số thì thứ hạng còn cao hơn (chỉ đứng sau Mỹ).

Thứ hai, số người dùng mạng xã hội vẫn đang tiếp tục tăng rất nhanh, không chỉ trên Facebook mà còn trên các nền tảng Youtube, Google, Tiktok, Instagram.

Thứ ba, văn hoá ứng xử trên mạng xã hội ở Việt Nam đang ở mức báo động, Microsoft xếp Việt Nam đứng thứ 21/25 về chỉ số văn minh trên không gian mạng.

Nhiều người kỳ vọng Bộ Quy tắc mới ban hành có thể xem như “viên gạch” đầu tiên tạo tiền đề cho nền tảng ứng xử trên môi trường mạng. Nhưng tôi cho rằng, đây mới chỉ là ngọn, gốc phải là giáo dục và truyền thông, đặc biệt phải được giáo dục rất sớm từ gia đình đến nhà trường. Chính vì vậy, “viên gạch” đầu tiên phải từ giáo dục; cha mẹ, ông bà, thầy cô giáo… phải là những tấm gương sáng.

Hãy lấy giao thông là ví dụ, viên gạch đầu tiên phải từ cách hành xử của người lớn khi tham gia giao thông. Nếu người lớn tôn trọng luật lệ, không lấn làn, không vượt đèn đỏ thì trẻ em sẽ biết, được học và tuân thủ luật giao thông ngay từ khi còn chưa biết chữ.

"Báo chí, truyền thông phải tham gia vào quá trình giáo dục, phải khơi dậy được những cái tốt đẹp, văn minh của mỗi người; phải chỉ cho mọi người nhận thức rằng, mạng xã hội tuy ảo mà không ảo".

Vậy Bộ Quy tắc ứng xử là gì, có vai trò gì? Nếu ví như là “viên gạch” thì nó là viên gạch đầu tiên để “uốn nắn” những khiếm khuyết mà chúng ta chưa làm ở gia đình, nhà trường và xã hội trong quá khứ. Nó cũng có tác dụng giáo dục, thay đổi hành vi thông qua xử phạt, khi bị phạt, bị “mời lên phường uống nước”, bị mất tiền người ta nhớ nhanh lắm.

Chúng ta phải có chương trình giáo dục về nhân cách, tư duy tôn trọng sự khác biệt, tôn trọng người khác, ứng xử văn minh trong gia đình, nhà trường và ngoài xã hội, bao gồm cả trên không gian mạng. Giáo dục phải làm rất sớm, ngay từ khi trẻ em cắp sách đến trường, trong giai đoạn hình thành nhân cách, giáo dục phải được tiến hành cả ở nhà trường và ở gia đình.

Để Bộ Quy tắc ứng xử đi vào cuộc sống cần hướng dẫn, chỉ dẫn cụ thể và có xử phạt thật nghiêm. Bộ Văn hóa - Thể thao & Du lịch cần xây dựng các hướng dẫn về ứng xử trên mạng xã hội. Bộ Thông tin & Truyền thông cần xây dựng quy định về xử phạt nếu cá nhân, tổ chức vi phạm, đồng thời chịu trách nhiệm giám sát, phát hiện và xử phạt tương ứng với hành vi. Đặc biệt, Bộ Giáo dục & Đào tạo cần đưa giáo dục về văn hoá ứng xử trên mạng xã hội vào trong chương trình giáo dục công dân ngay từ cấp phổ thông trung học.

"Có một điều kiện rất quan trọng và tiên quyết là vấn đề xử phạt. Xử phạt phải thật nặng và thật nghiêm, đúng luật mà làm, không vì bất cứ lý do gì mà châm chước. Đặc biệt, quy tắc xử phạt phải theo hướng để người dân tự điều chỉnh hành vi chứ không phải tăng lực lượng giám sát, xử phạt".

Cùng với đó, báo chí, truyền thông phải tham gia quá trình giáo dục, phải khơi dậy được những cái tốt đẹp, văn minh của mỗi người. Đồng thời, báo chí phải chỉ cho mọi người nhận thức rằng, mạng xã hội tuy ảo mà không ảo. Đặc biệt, có thể hôm nay tưởng chỉ là bạn bè, người quen trên mạng xã hội, nhưng một ngày nào đó có thể là thầy trò trên ghế nhà trường, là ứng viên với nhà tuyển dụng, là đồng nghiệp trong công sở, trong công ty, là đối tác làm ăn…

Có nghĩa, việc ứng xử không văn minh ngày hôm nay rất có thể sẽ đưa đến tình thế khó xử hoặc phải nhận hậu quả xấu sau này.

Vấn đề được đặt ra, các bộ, ngành cần thực hiện tốt chức trách của mình. Cá nhân tôi cho rằng có một điều kiện rất quan trọng và tiên quyết là vấn đề xử phạt. Xử phạt phải thật nặng và thật nghiêm, đúng luật mà làm, không vì bất cứ lý do gì mà châm chước. Đặc biệt, quy tắc xử phạt phải theo hướng để người dân tự điều chỉnh hành vi chứ không phải tăng lực lượng giám sát, xử phạt.

Ở Pháp, vé xe bus, tàu điện ngầm rất rẻ, việc bán vé và soát vé là tự động. Để chống trốn vé mà lại mất ít người kiểm soát, họ ra quy định là khi bắt được ai trốn vé thì phạt gấp 100 lần. Một người có thể trốn vé được 99 lần, nhưng đến lần thứ 100 bị bắt thì coi như trốn thoát được 99 lần là công cốc, còn hãng tàu, hãng xe thì không mất gì. Với cách xử phạt như vậy, mỗi người dân sẽ cân nhắc có nên trốn hay không, trốn được 99 lần rồi cũng chớ vội mừng, vì vậy họ sẽ tự điều chỉnh hành vi.

Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội đã được ban hành, giờ là lúc chúng ta cần có những hành động cụ thể, không chỉ của các cơ quan quản lý nhà nước, của báo chí và truyền thông. Hơn hết là sự ủng hộ mạnh mẽ của cộng đồng mạng, đặc biệt của những người có ảnh hưởng lớn trong xã hội thực và trên mạng xã hội.

Hãy chung tay vì một môi trường mạng xã hội văn minh hơn, vì hình ảnh một đất nước Việt Nam văn minh trước bạn bè quốc tế.


* Đồng sáng lập, Ủy viên Hội đồng quản trị, nguyên Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn FPT

TIN LIÊN QUAN
‘Bộ quy tắc ứng xử trên mạng xã hội tạo ra sự bình đẳng cho số đông’
'Nhà báo thời công nghệ, làm ơn hãy đi học truyền thông'
Văn hóa mạng xã hội: 'Buồn vì mỗi lần mở mạng ra là thấy... chửi nhau'
Ứng xử trên mạng
Trung tá Đào Trung Hiếu: Cần có bộ quy tắc ứng xử trên mạng xã hội
Đỗ Cao Bảo

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Đằng sau cuộc hội ngộ của Mỹ Linh, Hà Trần, Thanh Lam và Ngọc Anh là những ngày tập luyện nghiêm túc, tỉ mỉ cùng ekip âm nhạc.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Chỉ còn ít ngày nữa, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 sẽ khai mạc tại Hà Nội.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
Từ điển Cambridge chọn 'human' (con người) là từ của năm 2026

Từ điển Cambridge chọn 'human' (con người) là từ của năm 2026

Ngày 18/11, Từ điển Cambridge công bố 'human' (con người) là từ của năm 2026.
Những năm sinh phải đổi thẻ căn cước trong năm 2027?

Những năm sinh phải đổi thẻ căn cước trong năm 2027?

Những năm sinh phải đổi thẻ căn cước trong năm 2027? Không cấp đổi thẻ căn cước trong năm 2027 khi đến tuổi sẽ bị phạt thế nào?
Cải cách hành chính ở Quảng Ninh: Nhanh gọn, minh bạch và số hóa toàn diện

Cải cách hành chính ở Quảng Ninh: Nhanh gọn, minh bạch và số hóa toàn diện

TP. Quảng Ninh cung cấp trực tuyến 2.135 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền; cắt giảm 39% thời gian giải quyết đối với 1.258/2.075 thủ tục.
Phu nhân Ngô Phương Ly thăm mô hình chăm lo phụ nữ, trẻ em tại Thâm Quyến (Trung Quốc)

Phu nhân Ngô Phương Ly thăm mô hình chăm lo phụ nữ, trẻ em tại Thâm Quyến (Trung Quốc)

Chiều 18/11, Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, bà Ngô Phương Ly đã đến thăm Tòa nhà Phụ nữ và Trẻ em thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông.
Ban Tổ chức Trung ương chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ trọng tâm thực hiện Kết luận số 107-KL/TW

Ban Tổ chức Trung ương chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ trọng tâm thực hiện Kết luận số 107-KL/TW

Ban Tổ chức Trung ương yêu cầu các cơ quan, đơn vị và đầu mối được giao nhiệm vụ thống nhất nhiệm vụ, tập trung chỉ đạo, tổ chức thực hiện...
Tăng cường hợp tác đa bên thúc đẩy ứng dụng AI vì việc làm thỏa đáng

Tăng cường hợp tác đa bên thúc đẩy ứng dụng AI vì việc làm thỏa đáng

Ngày 18/11, tại Hà Nội, VCCI phối hợp với ILO tổ chức Hội nghị 'Thúc đẩy chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo vì việc làm thỏa đáng tại Việt Nam'.
Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Thói quen thường xuyên ăn sáng mặn với bánh mì kẹp đồ chế biến, bánh ngọt hay mì mặn, làm tăng huyết áp, khiến thận quá tải, có nguy cơ hình thành sỏi.
Chuyên gia VCCI đề xuất 5 vấn đề khi sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá

Chuyên gia VCCI đề xuất 5 vấn đề khi sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá

Trong bối cảnh chính sách tạm ngưng một số giấy phép mua bán thuốc lá sẽ kết thúc vào đầu năm 2027, chuyên gia VCCI kiến nghị 5 nội dung nhằm bảo đảm cải cách ...
5 thực phẩm giàu chất xơ hơn cả khoai lang tốt cho hệ tiêu hóa

5 thực phẩm giàu chất xơ hơn cả khoai lang tốt cho hệ tiêu hóa

Khoai lang cung cấp chất xơ có lợi cho hệ tiêu hóa. Các phẩm khác như bơ, hạt chia, các loại đậu và atisô... cũng chứa lượng chất xơ không kém.
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Điểm sáng trong hợp tác y tế Việt Nam-Thụy Điển

Điểm sáng trong hợp tác y tế Việt Nam-Thụy Điển

Ngày 17/11, tại Hà Nội, Đại sứ quán Thụy Điển, Business Sweden và Viện Karolinska phối hợp tổ chức Diễn đàn Đối tác Việt Nam-Thụy Điển 2026.
Độ chín của chuối quan trọng như thế nào đối với sức khỏe?

Độ chín của chuối quan trọng như thế nào đối với sức khỏe?

Hàm lượng dinh dưỡng của quả chuối - bao gồm đường, tinh bột và vitamin - sẽ thay đổi tùy theo mức độ chín. Vậy độ chín nào là tốt nhất cho sức khỏe?
Phiên bản di động